कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

विकास खर्चको दुरुपयोग बढ्यो

कान्तिपुर संवाददाता

उदयपुर — स्थानीय तहमा विद्युत्, सडक, खानेपानी, स्वास्थ्य र शिक्षाका नाममा हुने विकासे खर्चको व्यापक दुरुपयोग भएको पाइएको छ । विकास कम, तर त्यसका नाममा हुने खर्चमा भ्रष्टाचार मौलाएको सर्वसाधरणको गुनासो छ । 

स्थानीय तहले उपभोक्ता समिति मार्फत गर्ने विकास निर्माण लगायतका काममा अपवादबाहेक ९५ प्रतिशत काममा भष्ट्राचार भएको छ । ‘उपभोक्ता समिति मार्फत गरिएका काममा जनप्रनिधिको अर्थ असुलीको गतिलो माध्यम भएको छ,’ लिम्चुवुङ गाँउपालिकका ७३ वर्षीय कुलदिप राईले भने भने, ‘उपभोक्ताले समिति बनाउँदैनन्, जनप्रतिनिधिले तोकेको मान्छे समितिको पदाधिकारी हुन्छन् ।’ समितिका पदाधिकारी आफूले रोजेको मान्छे भएपछि मात्रै अर्थ असुली सजिलो हुने भएकोले जननिर्वाचीत प्रतिनिधिले त्यसो गरेको उनले बताए ।


गाउँका सर्वसाधरण ज्वरोले थलिदाँ सिटामोला समेत पाएका छैनन । तर जनप्रतिनिधि महँगो गाडी चढिरहेका छन । ‘सर्वसाधारणलाई स्वास्थ्य सेवा स्थानीय तहबाटै उपलब्ध हुन्छ भनिएको छ’ वेलका नगरपालिका – १ तपेश्वरीका ५१ वर्षीय रामचरित्र सदाले भने, ‘औषधी खरिद गर्नेदेखि वितरण गर्नेसम्म स्थानीय तहले नै गर्ने गरेको छ ।’ तर भनेको वेलामा गाँउमा सिटामोल समेत नपाउदाँ सर्वसारधण सामन्य बिरामी हुदाँ समेत धरान/विराटनगर पुग्नुपर्ने अवस्था रहेको उनले बताए ।


गाँउ/गाँउमा बिजुली पुर्‍याउने भनेर स्थानीय तहको गठन भएको पहिलो वर्षमै पोल गाडिएको हो तर अहिलेसम्म बिजुली नबलेको उदयपुरगढी गाउँपालिकाका स्थानीयले बताए । ‘गाउँपालिकाले सुरुको वर्षमै सबैभन्दा बढी रकम बिजुलीमा लगानी गर्‍यो,’ स्थानीय रंगलाल गिरीले भने, ‘तर तीन वर्ष पुग्न लाग्दा समेत विजुली बलेको छैन ।’ पोल गाडन दुई वर्ष लाग्यो, त्यसैगरी तार टाँग्न अर्को दुई वर्ष लाग्ने होला, बिजुली बल्दाबाल्दै ५ वर्ष बितेपछि गाउँपालिकाले अन्य के काम गर्ने हो बुझ्न नसकिएको उलने बताए ।


ताप्लीको बाटो, उदयुरगढीको बिजुली, कटारीको औषधि मात्रै स्थानीय आवश्यकता र समस्या होइन । उदयपुरको ८ स्थानीय तहमै सर्वसाधारणले सोचे जस्तो, अपेक्षा र आशा गरेको विकास निर्माणदेखि सेवा सुविधा पाउन सकेका छैनन् । ‘पहिलो वर्ष बाटो, दोस्रो वर्ष बिजुली, तेस्रो वर्ष खानेपानी तर ती सबै अधुरा’ त्रियुगा नगरपालिका – १३ असारीका राजीव कार्कीले भने, ‘पानी नभएको ठाउँमा पानी होइन, बिजुली बाल्ने योजना बन्छ । त्यो पनि पुरा हुँदा त राम्रै हुन्थ्यो नि ।’ उनले सवै योजना अधुरै हुँदा गाउँमा समस्या भएको उनले बताए ।


मुलुक संघियता जानु अघिका जननिर्वाचीत प्रतिनिधिलाई धेरै कुराको डर थियो । भ्रष्टचार गर्‍यो भने कारबाहि हुन्छ, सामाजीक वेइज्जती हुने डरले काम गर्दापनि सचेत भएर गर्ने गरेको स्थानीय बताउँछन । ‘तर अहिले भ्रष्टाचार संस्थागत भएको छ ’ पूर्वजनप्रतिनिधि राधेश्याम प्रसाईंले भने, ‘पहिले विकास गर्दा समाज हेरीन्थियो , अहिले पार्टी हेरिन्छ । भोट दिने र नदिने टोल छुटयाएर विकास गर्ने सम्मको काम भईरहेको छ ।’ नियमक निकाय नहुदाँ स्थानीय तह लगाम विनाको घोडा जस्तै हुदै गएको उलने वताए ।


समस्याको पहिचान, स्थानीयको अवश्यकता र सर्वसारधणको आधारभूत अवश्यकताको पहिचान नगरि हचुवाको भरमा गरिने विकास र त्यसको नाममा हुने भ्रष्टचारले पछिल्लो समय जरा गाडेको छ । तर स्थानीय तहले विकासको नाममा गर्ने प्रचार प्रसारले भने मुलुकमा ठूलै परिर्वतन भएको भान हुदै गएको छ । हुनु पर्ने काम भएको छैन । नहुनु पर्ने र आफन्तलाई उकास्ने काम मात्रै हुँदाँ सर्वसाधारण चिन्तित छन् । प्रकाशित : फाल्गुन ११, २०७६ ०८:४५

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

तेमालमा ल्होछार उत्सव

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — ‘संस्कृति हराए तेमाल जानु’ भन्ने उक्ति प्रचलित छ तामाङ समुदायमा । बुद्धचित्त र पद्मसम्भवको यो तपोभूमिमा चर्चित गायक–तथा कलाकारले आ–आफ्ना प्रस्तुति दिएका छन् । तेमाल फाउन्डेसनले आधाबाटमा हालै गरेको दुईदिने ल्होछार महोत्सवमा नायक अमीर दोङ, गायक विश्व दोङ, फूलकुमार बमजन, उत्तर दोङ, गायिका निर्मला घिसिङ, मीना तामाङलगायतले दर्शक नचाए ।

खेन्पो सोनाम ग्युर्मेको प्रवचनबाट सुरु महोत्सवमा गाउँपालिका अध्यक्ष सलामसिंह तामाङ, पूर्वउपाध्यक्ष इन्द्रबहादुर तामाङ, वडा अध्यक्ष मानबहादुर श्रेष्ठलगायत स्थानीयले खेन्पोबाट छेःवाङ (आशीर्वाद) लिए । अध्यक्ष तामाङले तेमालको दोर्जेगाङमा तामाङ संग्रहालय निर्माण हुने बताए । स्थानीय कलाकार विहिन दोङ, कर्म लामा, विक्की दोङ र जेबी लामाले पनि प्रस्तुति दिएको महोत्सवमा नायिका सुष्मा मोक्तान र मोनिका लामाले आकर्षक सेलो नाचे ।

स्थानीय संस्कृति प्रवर्द्धनका लागि उत्सव गरिएको फाउन्डेसनका अध्यक्ष जगत तामाङले बताए । ल्होछार परम्परा पुनर्स्थापित गर्न महोत्सवले सघाउने उपाध्यक्ष सानुमान तामाङले बताए ।

कलाकारहरूलाई सम्मान समेत गरिएको महोत्सवमा गाउँपालिका प्रवक्ता ज्ञानबहादुर तामाङ, चलचित्रकर्मी जेनिश लामा, सञ्चारकर्मी हीरामान लामा, तीर्थमान वल, दिनेश लो, मिलन लामालगायतले स्थानीय संस्कृतिमाथि प्रकाश पारेका थिए ।

प्रकाशित : फाल्गुन ११, २०७६ ०८:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×