तरकारी फलाएरै घरघडेरी 

जितेन्द्र साह

(जहदा, मोरङ) — भर्खरकी युवती बिहीबार बिहान गोलभेंडा खेत वरिपरि गाडेको बाँसमा डोरी बाँध्दै थिइन् । उमेरमा उनीभन्दा कम देखिने अर्की चेलीले सघाउँदै थिइन् । त्यसपछि ती युवती खेतभित्र पसेर यताउति ढल्किरहेका गोलभेंडाको सानोसानो बोटलाई सोझ्याउन मसिनो डोरीले मास्तिरको बलियो डोरीमा बाँध्दै गइन् ।

ZenTravel

‘एक महिना अगाडि बोट रोपेकी हुँ, वैशाखसम्म फल्न सुरु हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘एउटा बोटबाट १५/२० किलो गोलभेंडा उत्पादन हुन्छ ।’ एक कट्ठामा ४ सय बोट रोप्न सकिने उनले बताइन् । लड्न नदिनलाई डोरीले बाँधिरहेको उनले थप जानकारी दिइन् ।

Meroghar


उमेरको तुलनामा धेरै पाका कुरा गर्ने यिनी हुन्, मोरङको सीमावर्ती जहदा गाउँपालिका–४, रामचोककी कान्छी किसान २० वर्षीया रुपाकुमारी सिंह । परिवारको आर्थिक अवस्था खराब भएपछि उनले कक्षा–८ पछि पढ्न सकिनन् । सिंह परिवारसँग घरघडेरी थिएन । मातापितासहित पाँच सदस्यीय परिवारकी माहिली सन्तान उनले परिवारको नेतृत्व लिंदै ऋण काढेर जग्गा भाडामा लिएर तरकारी खेती थालिन् ।

पुरुषको वर्चस्व भएको यो पेसामा प्रवेश गरेको पाँच वर्षमै सफल किसान बनिन् । ‘काठमाडौं र विराटनगरका व्यापारीले घरखेतबाटै तरकारी किनेर लान्छन्,’ सिंहले भनिन्, ‘गाउँभरिमै एक्लो महिला किसान हुँ, उमेरमा पनि सबैभन्दा कान्छी ।’

उनले तरकारी खेतीकै लागि प्रति कट्ठा ३ हजार रुपैयाँको दरले ३६ कट्ठा जग्गा भाडामा लिएकी छन् । जग्गामा वर्षभरि आलैपालो भिन्डी, गोलभेंडा, घिरौंला, बोडी, खुर्सानी, भान्टा, सिमी, लौका, काउली, बन्दा र सागपात लगाउँछिन् ।

‘खर्च र आम्दानीको हिसाबकिताब राखेको छुइनँ तर सहज ढंगले परिवार चलिरहेको छ,’ सिंहले भनिन् । उनको अनुसार मोटामोटी वार्षिक ४ लाख रुपैयाँ लगानी गर्दा तरकारी बेचेर करिब ९ लाख रुपैयाँ उठ्छ । ‘गाउँपालिका, प्रदेश वा संघीय सरकारमध्ये कसैले पनि कुनै खाले सहयोग गरेको छैन, आफैंले जोडेको पुँजीले खेती गरिरहेकी छु,’ उनले भनिन् ।

तरकारी खेतीकै आम्दानीले एक कट्ठा घडेरी किनेर बरन्डासहितको टिनको छाना भएको दुईकोठे घर बनाएकी छन् । उनको उपलब्धि देखेर परिवारजन पनि मख्ख छन् । ‘हाम्रो परिवारको मुखिया (मूली) रूपा हुन्,’ दाइ २३ वर्षीय विशाल सिंहले भने, ‘परिवारको सम्पूर्ण आर्थिक व्यवस्थापन बहिनीले नै गर्छिन्, बुबा र म पनि कमाएर बहिनीलाई नै दिन्छौं ।’ रुपाको दाइ विशाल र बुबा ४६ वर्षीय अजय सिंह प्लम्बरको काम गर्छन् ।

उनी तरकारी खेतीमै किन लागिन् त ? ‘पहिले बुबा पनि खेती गर्नुहुन्थ्यो, आमाले सघाउनुहुन्थ्यो,’ उनले भनिन्, ‘उहाँहरूकै देखादेख सिकेकी हुँ ।’ २०६६ मा २७ वर्षको उमेरमा आमा शिलादेवीको मृत्युपछि परिवार ओरालोतर्फ लाग्न थालेको सिंहले बताइन् ।

‘घर, खेत र बजारसम्मका काम आमाले हेर्नुहुन्थ्यो, आमाको निधनपछि बुबाको सहारा गुम्यो, परिवारको ढाड नै भाँचियो,’ उनले भनिन्,‘ त्यो कमी पूरा गर्ने कोसिसमा अघि बढेँ ।’ कक्षा–८ सम्म पढेर छाडेकी कान्छी बहिनी १६ वर्षीया सीमाले रूपालाई बरोबर सघाइरहेकी छन् । एक्लोपन महसुस हुन नदिन उनीहरूले बुबालाई अर्को बिहे पनि गराइदिएका छन् जसबाट ७ वर्षीया छोरी प्रीति र ५ वर्षीय छोरा विकास छन् । विराटनगरदेखि करिब १० किमि दूरीमा लोहन्द्रा खोलाछेउको जहदा गाउँपालिकामा ५ हजार ६ सय १५ हेक्टर कृषियोग्य जग्गा छ । ४१ हजार ८ सय १५ जनसंख्या रहेको यहाँका ४ हजार ८ सय ५१ परिवार कृषिमा आश्रित छन् ।

गाउँपालिकाको कृषि शाखाका प्राविधिक सौरभ सिंहले अझ तरकारी खेतीमा पुरुषकै दबदबा रहेको बताए । ‘तरकारीलाई नजिकको सहरबजारमा लगेर बेच्ने र कृषि, आवास एवं सडक निर्माण मजदुरीमा यहाँका महिला लागेका छन् तर पूरा परिवारकै नेतृत्व गर्दै तरकारी खेतीमा लाग्नेमा अहिलेसम्म महिला थिएन,’ उनले भने ।

प्रकाशित : माघ १०, २०७६ ०९:०१
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सूर्य नेपाल इस्टर्न ओपन : बलभद्र च्याम्पियन

प्रदीप मेन्याङबो

सुनसरी — धरानस्थित निर्वाणा कन्ट्री क्लबको गल्फ कोर्समा बिहीबार सूर्य नेपाल इस्टर्न ओपनको उपाधि प्रो बलभद्र राईले जितेका छन् । यो सूर्य नेपाल गल्फ टुर २०१९–२० अन्तर्गतको दोस्रो प्रतियोगिता हो । धरानका स्थानीय व्यावसायिक गल्फर बलभद्रले नेपालका नम्बर एक प्रो शिवराम श्रेष्ठलाई ४ स्ट्रोकले पछाडि उपाधि जितेका हुन् ।

उनले १ लाख २५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गरे । बलभद्रको यो दोस्रो गल्फ उपाधि हो । उनले यसअघि २००८–०९ को वेस्टर्न ओपन उपाधि जितेका थिए । बलभद्रले अन्तिम दिन ३ अन्डर ६७ स्कोर जोड्दै समग्रमा ९ अन्डर २ सय १ को स्कोर बनाएर उपाधिमाथि कब्जा जमाए ।

निर्वाणा कन्ट्री क्लबको गल्फ कोर्समा उनले खेलको पहिलो दिन १ अन्डर ६९, दोस्रो दिन ५ अन्डर ६५, तेस्रो दिन फ्रन्टनाइनको चौथो होलमा बोगीसहित १ ओभर ३७ खेलेका थिए । उनले ११, १६, १७ र १८ औं होलमा उत्कृष्ट पटिङसहित बर्डी गर्दै ब्याकनाइनमा ४ बर्डीसहित ४ अन्डर ३० स्कोर बनाए ।

शिवरामले ६ अन्डर ६४ स्कोर गर्दै दोस्रो स्थानमा चित्त बुझाए । पहिलो र दोस्रो दिन औसत प्रदर्शन गरेका शिवरामले फ्रन्टनाइनमा २ अन्डर ३४ तथा ब्याकनाइनमा ४ अन्डर ३० स्कोरमात्र जोडे । उपविजेतामा सीमित शिवरामले ७५ हजार रुपैयाँ पाए ।

स्थानीय गल्फर नीरज तामाङ एमेच्योरतर्फ च्याम्पियन बने । उनले अन्तिम दिन १ ओभर ७१ स्कोर गर्दै समग्रमा ४ अन्डर २ सय ६ स्कोरसहित उपाधि हात पारे । एमेच्योरतर्फ अर्का स्थानीय गल्फर शुक्रराज राई १३ ओभर २ सय २३ स्कोर जोड्दै दोस्रो भए भने १५ ओभर २ सय २५ स्कोर जोडेका सुन्दर राई तेस्रो भए ।

बिहीबार अपेक्षा विपरीत खराब प्रदर्शन गर्दै ४ ओभर ७४ स्कोरमात्र जोडेका प्रोटर्न गल्फर शुक्रबहादुर तेस्रो स्थानमा रहे । उनले ५५ हजार रुपैयाँ हात पारे । धनबहादुर थापा (२१४) ले चौथो स्थान हासिल गरे । उनले ४५ हजार थापे । शिवकुमार माझी र सूर्यप्रसाद शर्माले ६ ओभर २ सय १६ स्कोरसहित संयुक्त पाँचौं स्थान ओगट्दै जनही ३५ हजार ५ सय रुपैयाँमा चित्त बुझाए । सातौं स्थानमा आएका दिनेश प्रजापतिले ३१ हजार तथा संयुक्त आठौं स्थानका जयराम श्रेष्ठ र रवि खड्काले २८ हजार रुपैयाँ पाए । सन्जय लामा र दीपक मगर संयुक्त दसौं स्थानमा रहेर २३ हजार २ सय ५० रुपैयाँ जित्न सफल भए ।

विजयी खेलाडीलाई सूर्य नेपालका मार्केटिङ म्यानेजर बालकिशन गुरुङ, धरान उपमहानगरका प्रमुख तथा नेपाल गल्फ संघका उपाध्यक्ष तिलक राईलगायतले खेलाडीलाई पुरस्कृत गरे ।

प्रकाशित : माघ १०, २०७६ ०८:५४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×