उपनिर्वाचन : मतदाता रिझाउन रोड शो

कान्तिपुर संवाददाता

(सुनसरी) — राजनीतिक दलहरूले मंसिर १४ मा हुने उपनिर्वाचनलाई लक्षित गरी प्रमुख पदको उम्मेदवार घोषणा लगत्तै धरान उपमहानगरमा चुनावी अभियानलाई तीव्र बनाएका छन् । 

दुई ठूला प्रतिस्पर्धी दलमध्ये नेकपाले २१ सय सदस्यीय र कांग्रेसले ३३ सय सदस्यीय निर्वाचन परिचालन मूल कमिटी बनाएका छन् । दुवै दलले चुनावी कार्यक्रमका तालिका सार्वजनिक गरेका छन् । मतदाताको ध्यानाकर्षण गर्न प्रचारात्मक अभियानसँगै र्‍याली, रोड शो, घरदैलो, टोलसभा गर्ने प्रतिस्पर्धा दुई पार्टीबीच चलेको छ । धरानमा प्रमुख पदका लागि एक स्वतन्त्रसहित सात जनाले उम्मेदवारी दिएर आफ्नो एजेण्डासहित प्रचारमा जुटेका छन् । उपनिर्वाचनमा प्रमुख पदका लागि नेकपाबाट प्रकाश राई, कांग्रेसबाट तिलक राई, समाजवादी पार्टीबाट गजेन्द्र इस्वो, साझा पार्टीबाट राजकुमार श्रेष्ठ, राष्ट्रिय जनमुक्ति पार्टीबाट चित्र मगर, संघीय लिम्बुवान मञ्च नेपालबाट अमर इजम, स्वतन्त्रबाट हर्क साम्पाङ मैदानमा उत्रिएका छन् ।

उपनिर्वाचन नजिकिएपछि विभिन्न दलहरूले उम्मेदवारी घोषणा गरेपछि धरानमा राजनीतिक सरगर्मी बढेको छ । नेकपाले पुरानो राजनीतिक विरासतलाई कायम राख्न जिल्ला सचिव रमेश बस्नेतको संयोजकत्वमा २१ सय सदस्यीय निर्वाचन परिचालन कमिटी गठन गरेको छ । जिल्ला इन्चार्ज तथा केन्द्रीय सदस्यीय धर्म निरौलाको संयोजकत्वमा निर्वाचन अनुगमन समिति गठन गरिएको छ । उक्त समितिमा केन्द्रीय, प्रदेश र स्थानीय नेताहरू छन् ।

नेकपाका निर्वाचन परिचालन कमिटीका संयोजक रमेश बस्नेतले भने, ‘उम्मेदवारी घोषणासँगै चुनावी अभियान तातिएको छ । विपक्षीले लगाएका आरोपलाई चिर्दै मतदाताको घरदैलो पुग्ने क्रम बाक्लिएको छ ।’ उनले नेकपाले धरानमा चुनाव जित्ने आधार धेरै भएको दाबी गर्दै कांग्रेसलाई कम्तीमा ७–८ हजारको फरक मतले जित्ने बताए ।

कांग्रेस सत्तामा रहेको बेलादेखि नै धरानबाट आधा दर्जन बढी क्षेत्रीयस्तरका सरकारी कार्यालयहरू, आधा दर्जन अञ्चल र जिल्लास्तरीय सरकारी निकायहरू रातारात सारिएकाले धरानको विकास निर्माण सुस्त हुँदाहुँदै पनि धराने जनताले आफ्नै मिहिनेत र श्रमले धरानको विकास निर्माण गरेको बताए । उनले भने, ‘जनताका अपेक्षा धेरै छन् । कतिपयमा आक्रोश पनि छ । ती अपेक्षा पूरा गर्न र उनीहरूका आक्रोश शान्त पार्न जनताले फेरि धरानमा नेकपालाई जिताउनेछन् ।’ उनले पहिलेका चुनावहरूमा केन्द्रीय सत्ता कांग्रेसको हुँदा धरानमा वामपन्थीले जित्ने गरेकाले धरानको विकास निर्माणमा कांग्रेसले बेवास्ता गर्ने गरेको उल्लेख गर्दै अहिले केन्द्र र प्रदेशमा नेकपाकै सत्ता भएकाले धरानको तीव्र विकास निर्माणका लागि जनताले नेकपालाई नै जिताउनुपर्ने बताए ।

कांग्रेसको निर्वाचन मूल परिचालन स्टेयरिङ कमिटीका सदस्य तथा नगरसचिव श्याम पोखरेलले दसैंअगाडि नै धरान कांग्रेसले सर्वसम्मतले उम्मेदवारी सिफारिस गरिसकेकाले बजार क्षेत्रबाहेक गाउँक्षेत्रमा एक चरण घरदैलो अभियान सकिएको बताए । उनले भने, ‘०४६ पछि लगातार वामपन्थीले जितेको धरानमा वामपन्थीले जनताको हितमा कुनै काम नगरेकाले यसपटक कांग्रेसलाई मत दिनेहरूको संख्या बढेको घरदैलो अभियानबाट बुझियो ।’ उनले तात्कालीन एमाले जनप्रतिनिधिले धरानको बसपार्क, खानेपानी, एयरपोर्ट र सुकुम्बासी समस्या समाधान गर्न नसकेकाले धरानका मतदाताले विकल्प खोजेको बताए । झन् पछिल्लो समयमा स्थानीय सरकारले जनताको ढाड सेक्ने गरी कर वृद्धि गरेकाले नेकपाप्रति मतदाताको रुझान घटेको दाबी पनि पोखरेलले गरे । जिल्ला निर्वाचन कार्यालय सुनसरीका सूचना अधिकारी अजय मिश्रका अनुसार २० वटा वडा रहेको धरान उपमहानगरपालिकामा ०७४ मा मतदाता संख्या ७९ हजार २ सय ९० थियो । अहिले मतदाता संख्या बढेर धरानमा ९२ हजार ८ सय ५३ जना पुगेका छन् ।

०७४ असार १४ गतेको स्थानीय तहको निर्वाचनमा धरान उपमहानरपालिकामा तात्कालीन एमालेका तारा सुब्बाले २० हजार ९ सय ७५ मत ल्याएर जितेका थिए । उनका निकटतम् प्रतिद्वन्द्वी कांग्रेसका उम्मेदवार तिलक राईले १६ हजार १ सय २ मत प्राप्त गरेका थिए । एमालेसँग फराकिलो मतान्तरले पराजित भएका कांग्रेसका राई उपनिर्वाचनमा फेरि प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन् । त्यसबेलाको चुनावमा माओवादी केन्द्रले संघीय समाजवादीसँग तालमेल गरेर उठेका संयुक्त उम्मेदवार अइन्द्रविक्रम बेघाले ११ हजार १ सय ८० मत पाएका थिए ।

पाँचथरमा ३१ मतदान केन्द्र
ताप्लेजुङ– उपनिर्वाचनका लागि पाँचथरका तीनवटा स्थानीय तहमा १७ वटा मतदानस्थल रहने भएका छन् । तिनमा ३१ मतदान केन्द्र हुनेछन् । जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका अनुसार अध्यक्ष पदका लागि निर्वाचन हुने फाल्गुनन्द गाउँपालिकामा १३ वटा मतदानस्थल र २३ मतदान केन्द्र तोकिएको छ । सदरमुकाम फिदिम नगरपालिका वडा १ मा १ मतदानस्थल र ४ वटा मतदान केन्द्र र हिलिहाङ गाउँपालिका ७ मा ३ वटा मतदानस्थल र ४ वटा मतदान केन्द्र तोकिएको छ ।

फिदिम नगरपालिका वडा १, हिलिहाङ गाउँपालिका वडा ७ मा वडाध्यक्ष र फाल्गुनन्द गाउँपालिकामा अध्यक्ष पदका लागि निर्वाचन हुँदै छ । उपनिर्वाचनका लागि फाल्गुनन्द गाउँपालिकामा १६ हजार ५ सय ७७, फिदिम नगरपालिका १ मा ३ हजार ६ सय ७६ र हिलिहाङ गाउँपालिका ७ मा २ हजार ६ सय मतदाता छन् । २०७४ को स्थानीय तह निर्वाचनमा कांग्रेसबाट फाल्गुनन्द अध्यक्षमा निर्वाचित अम्बरकुमार नेम्वाङ र फिदिम नगरपालिका १ मा कांग्रेसबाटै निर्वाचित हर्कबहादुर मोक्तान र हिलिहाङ ७ मा तत्कालीन एमालेबाट निर्वाचित वडाध्यक्ष तीर्थ तिम्सिनाको निधन भएपछि पद रिक्त थियो । निर्वाचनका लागि दलहरूले तयारी तीव्र बनाएका छन् । तीनवटै स्थानीय तहमा सत्तारूढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी र प्रतिपक्षी कांग्रेसबीच मुख्य प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । तीबाहेक समाजवादी पार्टी, संघीय लिम्बुवान मञ्च र राप्रपासहितका दलले उम्मेदवार टुंगो लगाउँदै मतदाताबीच भेटघाटलाई तीव्र बनाएका छन् ।

कास्कीमा तात्यो माहोल

पोखरा – उम्मेदवारको टुंगोसँगै कास्की– २ को प्रतिनिधिसभा उपनिर्वाचनमा राजनीतिक दल होमिएका छन् । हालसम्म कांग्रेसबाहेक सबैजसो पार्टीले उम्मेदवार टुंग्याइसकेका छन् । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) कास्कीले मंगलबार चुनावी योजना सार्वजनिक गरेको छ ।

पोखरामा सोमबार बसेको जिल्ला समितिको पाँचौं बैठकको निर्णय सार्वजनिक गर्दै अध्यक्ष कृष्ण थापाले आक्रामक चुनावी योजना बनाएको बताए । ‘वैचारिक स्पष्टता, प्रभावकारी परिचालन र आक्रामक प्रचारसहित कास्की २ मा पार्टीका उम्मेदवार विद्या भट्टराईलाई विजयी गराउन सम्पूर्ण पार्टी पंक्ति परिचालित हुनेछ,’ उनले भने । नेकपा कास्कीले जिल्ला इन्चार्ज राजकाजी गुरुङको संयोजकत्वमा निर्वाचन मूल कमान्ड कमिटी बनाएको छ । जिल्ला अध्यक्ष कृष्ण थापाको संयोजकत्वमा २ हजार ६ सय ४१ सदस्यीय निर्वाचन परिचालन समिति गठन गरेको छ । जिल्ला नेताको संयोजकत्वमा चुनाव हुने महानगरका ११ वटै वडामा वडास्तरीय निर्वाचन कमान्ड टिम बनेको छ । कात्तिक २१ मा क्षेत्र नम्बर २ उपनिर्वाचन परिचालन समितिको कार्यालय उद्घाटन गर्ने, उम्मेदवार र जुलुससहित उम्मेदवारी दर्ता गर्न जाने, कात्तिक २३ मा निर्वाचनसँग सम्बन्धित जिल्लास्तरीय बृहत् कार्यकर्ता प्रशिक्षण गर्ने, प्रशिक्षणमा नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र महासचिव विष्णु पौडेलले सम्बोधन गर्ने, कात्तिक २४ मा निर्वाचन क्षेत्रमा पर्ने ११ वटै वडा निर्वाचन परिचालन समितिको कार्यालय उद्घाटन गर्ने नेकपा कास्कीको योजना छ ।

साझा पार्टीले तिहारदेखि नै प्रचारप्रसार थालेको छ । निर्वाचन क्षेत्रमा तिहारमा देउसीभैलो खेलेको साझा पार्टीले हाल मतदातासम्म पुग्न घरदैलो गरिरहेको छ । उम्मेदवार रजनी केसीले वैकल्पिक राजनीतिको मुद्दासहित मत मागिरहेकी छन् । घरदैलोमा साझा पार्टीका केन्द्रीय संयोजक रवीन्द्र मिश्र सहभागी छन् ।

समाजवादी पार्टी नेपालले कास्की–२ मा इन्जिनियर धर्मराज गुरुङलाई उम्मेदवार बनाएको छ । पार्टीले मंगलबार पत्रकार सम्मेलनमार्फत चुनावी प्रतिबद्धतापत्र सार्वजनिक गर्‍यो । गुरुङले देशले राजनीतिक विकल्प खोजेको र उक्त विकल्प समाजवादी पार्टी बन्ने दाबी गरे । विवेकशील नेपाली दलले पनि मंगलबार नै उम्मेदवार घोषणा गरेको छ । उक्त पार्टीले कास्की–२ मा जमुना शर्मा र बागलुङ २(२) मा सन्तोष भण्डारीलाई उठाउने मंगलबार पोखरामा पत्रकार सम्मेलन गरी सार्वजनिक गरेको छ । पोखरा–६ कि जमुना शर्मा महिला अधिकारको क्षेत्रमा क्रियाशील छिन् । राप्रपाले यसअघि रोमनाथ भण्डारीलाई उम्मेदवार बनाउने घोषणा गरिसकेको छ ।


प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७६ १०:५३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अपांगता भएकाको ‘अन्नदाता’ कुलबहादुर

ज्योति कटुवाल

(सुर्खेत) — १७ वर्षअघि नेपाली सेनाद्वारा मारिएका बलबहादुर बुढाका छोरा हुन्– कुलबहादुर बुढा । बुबाको मृत्युपछि आमाले अन्तै बिहे गरिन् । वीरेन्द्रनगर नगरपालिका–१४ का २२ वर्षीय कुलबहादुरले पोलियोका कारण एक खुट्टा गुमाए । अहिले उनले रिक्सा चलाएरै आफूजस्तै १४ जना व्यक्तिको गाँसबासको व्यवस्था गरेका छन् नै उनीहरूलाई पनि आत्मनिर्भर बनाउँदै छन् । 


लामो समय उनले मागेरै गुजारा चलाए । अहिले आफू आत्मनिर्भर बनेका छन् भने अन्य अपांगता भएका व्यक्तिलाई स्वरोजगार बनाइरहेका छन् । कुनै समय उनी काठमाडौंमा राम्रै खेलाडीका रूपमा गनिन्थे । पाँच महिनायता उनको दैनिकी फेरिएको छ । कर्णाली प्रदेशका १० वटै जिल्लाका १४ अपांगता भएकाहरू सहारामा छन् । सबैको गाँसबासको व्यवस्था उनको थाप्लोमा छ । बिहान ५ बजेदेखि रातिको १० बजेसम्म अटो चलाएर कमाएको रकम उनले आफूजस्तै अपांगता भएकाकै हितमा खर्चिने गरेका छन् ।

‘आफूले दु:ख पाएकाले अरूको दु:ख पनि देख्न सकिनँ,’ उनी भन्छन्, ‘उनीहरूलाई आत्मनिर्भर बनाउन सीप पनि सिकाइरहेको छु ।’ उनलाई अरू अपांगता भएका व्यक्तिले ‘अन्नदाता’ भनेरै सम्बोधन गर्छन् । एसएलसी अनुत्तीर्ण हुँदा पहिलोपल्ट विरक्तिएका उनले अपांग व्यक्तिकै अन्नदाता हुन पाउँदा सन्तुष्टि मिलेको जनाए ।

अहिले उनको आम्दानी दैनिक तीनदेखि चार हजार रुपैयाँ छ । उनले कर्णाली डिजेवल भोकेसनल ट्रेनिङ एन्ड प्रोडक्सन प्रालिमार्फत १४ जना अपांगता भएका व्यक्तिलाई दक्ष बनाउन लागेका हुन् । प्रालि उनकै सल्लाहमा स्थापना भएको हो । २०७४ सालदेखि प्रालिमा जोडिँदा आफ्नो जीवन मोडिएको बताउँछन् महावै गाउँपालिका–५, गेलाका मनराज कठायत । कुलराजकै प्रेरणाले केही गर्ने साहस पलाएको बुढाको भनाइ छ । पोलियोका कारण बैसाखीको सहारामा हिँड्डुल गर्दै आएका उनले अन्य अपांगलाई विभिन्न सीप सिकाउँदै आएको जनाए । उनका अनुसार अपांगता भएका व्यक्तिले प्रालिमा टिसर्ट, जुत्ता, ट्र्याकसुट, ज्याकेटलगायत सामग्री बनाउने तालिम लिइरहेका छन् । स्नातक तह उत्तीर्ण उनले शरीरको तल्लो भाग नचल्दा विभिन्न अवसरबाट वञ्चित भएको गुनासो गरे ।

सीप सिकिरहेका अपांगलाई प्रशिक्षकका रूपमा विकास गर्ने उनको योजना छ । ‘यिनीहरूले समेत अरू अपांगलाई सीममूलक तालिम दिऊन् भन्ने हाम्रो योजना हो,’ उनले भने, ‘कर्णालीका सबै अपांगलाई सम्भव भएसम्म स्वरोजगार बनाउने मेरो सपना छ ।’

मुगुकी कमला खनालले प्रालिमै प्रशिक्षण लिइरहेकी छन् । अपांगता भएकै कारण धेरै अवसरबाट वञ्चित भए पनि सीममूलक तालिम लिन पाउँदा आत्मविश्वास जागेको उनको भनाइ छ । उनले अहिले सिलाइकटाइ सिकिराखेकी छन् । ‘तालिम पूरा गरेर आफूजस्तै अपांगता व्यक्तिलाई आत्मनिर्भर बनाउने योजना छ,’ उनले भनिन्, ‘उहाँ (कुलबहादुर) कै कारण केही गर्नसक्ने भएकी छु, उहाँ हाम्रा लागि भगवानै हुनुहुन्छ ।’ बाल्यावस्थामा पोलियो लागेर उनका हातख्ट्टुा लुला भएका हुन् । विश्व खाद्य संगठनका अनुसार कर्णालीमा १० प्रतिशत अपांगता भएका व्यक्ति छन् । बुढाले ह्विलचियर बास्केटबल, ह्विलचियर क्रिकेटलगायत खेल अपांगता भएका व्यक्तिलाई सिकाइरहेका छन् । उनले १४ वर्ष काठमाडौंमा ह्विलचियरमै बसेर खेलकुद सिके । आफैंले सिकाएका अधिकांश अपांगता भएका खेलाडीले अहिले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पाराओलम्पिक, पारा एसियनलगायत प्रतियोगिता धान्दै आएको उनले सुनाए ।

'अझै बल्झन्छ द्वन्द्वका घाउ’
कालीकोटको खाडाचक्र नगरपालिका–६ का किशोरबहादुर शाहीको शरीरमा अझै गोलीका छर्रा छन् । उनैले आफूजस्तै अपांगता भएका व्यक्तिलाई सीप सिकाउन कर्णाली भोकेसनल टेनिङ एन्ड प्रोडक्सन प्रालि सञ्चालनमा ल्याएका हुन् । प्रालिमा उनले व्यवस्थापन हेर्छन्। कुलबहादुरले तालिम लिने व्यक्तिको गाँसबासको प्रबन्ध गर्छन् भने कठायत प्रशिक्षक हुन् ।

२०५८ सालमा नेपाल प्रहरीमा जागिर खाएका उनी ६१ सालमा कैलालीको मसुरियामा तत्कालीन माओवादी आक्रमणमा परे । दुईवटा गोलीका छर्रा पेटमै बाँकी रहेपछि उनको तल्लो भागले काम गर्न छाडेको हो । उनको शरीरको ८५ प्रतिशत भागले अहिले काम गर्दैन । आफूसँगै सशस्त्र द्वन्द्वमा लडेका पूर्वमाओवादी कमान्डर महेन्द्रबहादुर शाही कर्णालीका मुख्यमन्त्री बन्दा आफूहरूलाई सरकारले बेवास्ता गरेको उनको गुनासो छ । उनी प्रहरी नायब निरीक्षक (सई) हुन् । ‘द्वन्द्वको घाउ अहिले पनि बल्झिरहन्छ तर आफ्नो पीडा बिर्सेर अरूको हितमा काम गरिरहेको छु,’ उनले भने, ‘प्रालिमा प्रदेश सरकारको उद्योग, वन, वातावरण तथा पर्यटन मन्त्रालयले २० लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ । त्यही रकमले आवश्यक मेसिन किनेर अपांगता भएका व्यक्तिलाई सीप सिकाइरहेको उनको भनाइ छ । पाँच लाख रुपैयाँमा अटो रिक्सा किनेर कुलबहादुरलाई चलाउने जिम्मा दिएपछि आफूहरूको गाँसबासको जोहो हुन थालेको उनले जनाए ।

प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७६ १०:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT