म्याद थपियो, पुल बनेन

दुई वर्षमै निर्माण सम्पन्न गर्ने ठेक्का सम्झौता भए पनि वर्षौं भइसक्दासमेत ठेकेदारले बनाएनन् 
कुम्भराज राई

(ओखलढुंगा) — विकास गर्ने निकायमा निर्वाचित मेयरले ठेक्का लिएको पुल ६ वर्षमा पनि पूरा हुन सकेको छैन । मोलुङ र सुनकोसी गाउँपालिका जोड्ने मोलुङ खोलाको पक्की पुल निर्माणको जिम्मा ‘राजेन्द्र लोकप्रिय जेभी’ का मालिक तथा डडेल्धुराको परशुराम नगरपालिकाका मेयर भीमबहादुर साउदले पाएको हो । दुई वर्षमा सम्पन्न गर्ने सम्झौता भएको ठेक्काको दुईपटक म्याद थप भइसकेको छ । फेरि म्याद थप गर्ने मिति नजिकिँदै गर्दा समेत काम हुन सकेको छैन । 

कम्पनी प्रतिनिधिका रूपमा धेरै जना फेरिइसकेका छन् तर उनीहरू काम सुरु गरेको केही महिनामै छाडेर जाने गरेका छन् । दुई वर्षअघि कम्पनीका प्रतिनिधिका रूपमा आएका रवीन्द्र लामाले वर्षभित्रै पुल निर्माण सम्पन्न गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । लामा आफैं काम छोडेर हिँडे । अहिले विदुर कँडेल प्रतिनिधिका रूपमा आएका छन् ।

०७० असार ३० मा दुई वर्षभित्र पुल निर्माण सम्पन्न गर्ने गरी ठेक्का सम्झौता भएको थियो । सुरुमा ३ करोड ३२ लाख ५५ हजार १ सय ६९ लागतमा सम्झौता भएको पुलको रकम पछिल्लो डिजाइनपछि ५ करोड ६९ लाख २४ हजार ५ सय ९८ पुर्‍याइएको छ । स्विस सरकारको सहयोगमा निर्माण गरिने पुलको ठेक्का तत्कालीन जिल्ला विकास समितिले लगाएको हो । समिति नरहेपछि हाल प्रदेश सरकारअन्तर्गत रहेको पूर्वाधार विकास कार्यालय मातहतमा पुगेको छ । मोलुङ पुल ८० मिटर लम्बाइ र ५ मिटर चौडाइको निर्माण हुने सम्झौतामा उल्लेख छ । यो पुल ठेक्का लागेपछि एलआरबीपीले जिल्लाका विभिन्न स्थानमा आठवटा पक्की पुल निर्माण गरिसकेको छ तर सरकारी निकायअन्तर्गतकै पुल निर्माण हुन नसक्दा स्विस सरकारले अन्य पुलको निर्माण सहयोग रोकेको छ ।

पुल निर्माणको पहिलो चरणमै चट्टान भेटिएपछि डिजाइन परिवर्तन गर्नै १८ महिना लागेको थियो । त्यसपछि ०७४ असार ३० र ०७५ फागुन ३० मा गरी दुईपटक म्याद थप भइसकेको छ । ठेकेदार कम्पनीले काम गर्न नसकेपछि सरोकारवालाको दबाबमा पेस्कीबापत् दिइएको ३३ लाख २५ हजार रकम तत्कालीन जिल्ला विकास समितिले तीन वर्षअघि फिर्ता लिएको थियो । हालसम्म ५७ लाख ४७ हजार ४ सय ३७ रुपैयाँ कामको आधारमा ठेकेदारलाई भुक्तानी भइसकेको छ ।

सम्झौता लगत्तै दिइएको पेस्की रकम निर्माण कम्पनीको बैंक ग्यारेन्टी रकमबाट जफत गरी फिर्ता लिएको थियो तर पनि कम्पनीले विभिन्न बहानामा कामलाई निरन्तरता दिएनन् । सुरुमा ठेकेदार कम्पनीको तर्फबाट सीताराम भट्टराई र हर्कबहादुर श्रेष्ठ प्रतिनिधि रहेर ठेक्काको जिम्मा लिएका थिए । उनीहरूले काम नगरेपछि सब–कन्ट्र्याक्टरका रूपमा रहेका रवीन्द्र लामाले जिम्मा दिएका थिए । लामाले समेत काम नगरेपछि फर्मवाला कम्पनी आफैंले काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए ।

कार्यसूची बनाउन निर्देशन
पूर्वाधार विकास कार्यालयको आयोजनामा मोलुङ पुलका ठेकेदारका प्रतिनिधि र सरोकारवालाको बैठक बुधबार मात्रै बस्यो । बैठकमा संघीय सांसद यज्ञराज सुनुवार, प्रदेश सांसद मोहनकुमार खड्कालगायत सहभागी थिए । उनीहरूले ठेकेदार कम्पनीलाई काम सक्ने कार्यसूची एक साताभित्र पेस गर्न निर्देशन दिएका छन् । ठेकेदारले पेस गरेको कार्यसूचीका आधारमा आगामी फागुनभित्र ठेक्काको म्याद थप गर्ने वा कारबाही गर्ने भन्ने टुंगो लाग्ने सांसदहरूले बताए । पूर्वाधार विकास कार्यालयका प्रमुख दीपनारायण साहले आफूले कार्यालयको तर्फबाट काम सम्पन्न गर्न आवश्यक सबै सहयोग गर्ने बताए । पटकपटकको प्रतिबद्धता पूरा नगरेका कारण जिल्ला प्रशासन कार्यालयले ठेकेदार कम्पनीका प्रमुख भीमबहादुर साउदलाई नै उपस्थित हुन अनुरोध गरेको थियो ।

तर मेयरसमेत रहेका साउदले प्रमुख जिल्ला अधिकारीको अनुरोधलाई लत्याउँदै प्रतिनिधिका रूपमा विदुर कँडेललाई पठाए । ‘म पुलिस लगाएर पक्राउ गरी ल्याउन त सक्दिनँ तर तपार्इं आफैंले बुझेर आउनुभएन भने राम्रो हुँदैन भनेर टेलिफोन गर्दा पनि उहाँले पत्याउनुभएन ।’ प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश आचार्यले भने, ‘उहाँ मेयर मात्र नभएर एउटा निर्माण व्यवसायी पनि हो तर कामप्रति जवाफदेही भएको पाइएन ।’ प्रतिनिधिका रूपमा आएका कँडेलले एक साताभित्र कार्यसूची पेस गरी त्यसको भोलिपल्टैबाट कामदारलाई फिल्डमा उतारेर काम थाल्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । संघीय सांसद यज्ञराज सुनुवारले समेत आफूले टेलिफोन नै गरेर साउदसँग कुरा गर्दा गम्भीर भएर जवाफ दिने तर काम नगर्ने गरेको बताए । अब भने काम नगरे जोकसैको कम्पनी भए पनि कानुनबमोजिमको कारबाहीका लागि सिफारिस गर्ने सांसद सुनुवारले बताए ।

पन्छिन्छन् साउद
कम्पनीका मालिक रहेका मेयर भीमबहादुर साउद प्राय सधैं आफूले विश्वास गरेर जिम्मा दिएको प्रतिनिधिबाटै ठगिएको भन्दै पन्छिने गरेका छन् । छ महिनाअघि टेलिफोनमा लिएको प्रतिक्रियामा उनले पुल नबन्नुको कारणबारे सबै काम गर्छु भनेर विश्वासमा जिम्मा दिएका प्रतिनिधिले काम नगर्दा ढिलो भएको बताएका थिए । उनले स्काभेटर नै उपलब्ध गराउँदा समेत उल्टै काम नगरेर अलपत्र पारेको बताएका थिए । उनले आफ्नो कम्पनीका नामको ठेक्का भएकाले आफैं आएर काम गर्ने बताएका थिए तर हालसम्म उनी नआएको विषयमा बुझ्नका लागि टेलिफोन गर्दा नेटवर्कका कारण नबुझिएको भन्दै फोन काटे ।

भूतप्रेत पनि मन्छाइयो
पुल निर्माणका लागि जग खन्नेबित्तिकै चट्टान भेटिएपछि डिजाइन फेर्नै दुई वर्ष लाग्यो । नयाँ डिजाइनसँगै जगको काम गर्न खोलामा पुगेको एक्साभेटर खन्न थाल्नेबित्तिकै बिग्रियो । एक्साभेटरसँगै अन्य मेसिन पनि त्यसैगरी बिग्रिने गरेको बहानामा दुई वर्ष काम हुनै सकेन । त्यसपछि धेरैले यो त मसानघाट भएको र यहाँ भूतप्रेतलाई मन्छाउनुपर्ने सुझाव दिए । सुझावकै आधारमा ०७४ सालमा तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी फणीन्द्र दाहालको उपस्थितिमा भूतप्रेत मन्छाउने पूजासँगै ठेक्का लागेको चार वर्षपछि पुलको शिलान्यास गरियो ।

त्यसपछि निरन्तर काम हुने आशा थियो तर ठेकेदार साउदले सबकन्ट्र्याक्टरका रूपमा रवीन्द्र लामालाई काम दिए । लामाले काम गर्न नसकेपछि जिल्ला प्रशासनको निर्देशनमा पक्राउ गरियो । पक्राउपश्चात् पुन: काम थाल्ने सहमतिमा छुटे । त्यसपछि उनी पनि काम छोडेर हिँडे । ठूला नेतासँगको पहुँचकै कारण मेयरसमेत भएका साउदलाई यहाँका स्थानीय तहका प्रमुखले ठेकेदारमाथि प्रश्न उठाउन सकेका छैनन् ।

को हुन् मेयर साउद ?
पर्शुराम नगरपालिका डडेल्धुराका मेयर भीमबहादुर साउद नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट उम्मेदवार बनी निर्वाचित भएका थिए । उनी शेरबहादुर देउवा निकट भएको कांग्रेस कार्यकर्ता बताउँछन् । आफ्नै नगरपालिका क्षेत्रभित्र रहेको रंगुनखोलाको पुल निर्माण उनैले ठेक्का लिएका थिए । उनले ठेक्का लिएको ५ वर्षमा पनि पुल नबनाएपछि खोला तर्न प्रतिव्यक्ति ५० रुपैयाँ पैसा लागेको विषयमा समेत विवादित बनेका थिए । अन्य पुल लगायत ठेक्का पनि समयमा निर्माण नगरी पटकपटक विवादित बन्दै आएका छन् ।

जिल्लाकै महत्त्वपूर्ण पुल
यो पुल निर्माण हुन सकेमा जिल्लाबाट रामेछाप र खोटाङ जोड्ने सबैभन्दा छोटो मार्ग स्थापित गर्न सकिन्छ । जिल्लाबाट राजधानी जान मध्यपहाडी राजमार्गको वैकल्पिक राजमार्गका रूपमा समेत यो सडक सहज बनाउन मोलुङ खोलाको पक्की पुल आवश्यक छ । पुल नहुँदा वर्षातको छ महिना सवारीसाधन आवतजावत ठप्प हुँदै आएको छ ।

प्रकाशित : कार्तिक ६, २०७६ १०:२३
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खप्तड घुम्ने पर्यटक बढे

कान्तिपुर संवाददाता

(बझाङ) — खप्तड घुम्ने विदेशी पर्यटकको संख्या बढेको छ । भू–स्वर्गको उपमा पाएको सुन्दर खप्तड घुम्न पछिल्ला १० वर्षमा आएका विदेशी पर्यटकभन्दा तीन गुणा बढी पर्यटक गत आवमा भित्रिएका छन् ।

खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जको तथ्यांकअनुसार आव ०६४/६५ देखी ०७४/७५ सम्मको (१० वर्ष) अवधिमा ३ सय १७ विदेशी पर्यटकले खप्तड भ्रमण गरेका थिए । जबकि गत आवमा मात्र यसको झन्डै तीन गुणा बढी १ हजार १ सय २७ विदेशीले खप्तडको भ्रमण गरेको निकुञ्जको तथ्यांक छ । खप्तड भ्रमण गर्नेमा जर्मनी, अमेरिका, क्यानडा, स्पेन, अस्ट्रेलिया, जापान, भारतलगायत देशबाट आएका पर्यटक रहेको रेन्जर सुनिल बोहराले बताए । ‘पहिला वर्षमा १/२ विदेशी मुस्किलले झुल्किन्थे । अचेल प्राय: दिनहुँजसो आउने गरेका छन्,’ उनले भने, ‘यहाँ आउने धेरैजसो विदेशी खप्तड भ्रमण गरिसकेका साथीहरूले भनेरै आएका हौं भन्छन् । कोही मिडियाबाट खप्तडबारे थाहा पाएर आएको बताउँछन् ।’ उनले खप्तड पुग्ने पर्यटकहरू यहाँको सौन्दर्यमा मुग्ध भएर फर्कने गरेको बताए ।

‘अद्वितीय सौन्दर्यले हामी खुसी भयौं,’ जर्मनीबाट खप्तड घुम्न आएका दम्पती हेराल्ड र सुजानाले भने, ‘खप्तड साँच्चिकै विश्व स्तरिय गन्तव्य रहेछ । यहाँ पुग्न पाउँदा खुसी भएका छौं ।’ उनीहरूले यसअघि १३ पटक नेपालका विभिन्न गन्तव्यको भ्रमण गरिसके पनि खप्तड पुग्न नपाएको र पहिलोपटक पुग्दा आनन्दको महसुस गरेको बताए ।

पछिल्लो समय विदेशीसँगै खप्तड घुम्ने आन्तरिक पर्यटकको संख्या पनि बढ्दै गएको छ । गत आवमा यहाँ लाग्ने गंगादशहरा मेलामा आएकाहरूबाहेक ४ हजार ५० आन्तरिक पर्यटकले भ्रमण गरेको निकुञ्जको तथ्यांक छ । योबाहेक दशहरा मेलामा मात्र १० हजारभन्दा बढी दर्शनार्थी खप्तड पुगेको रेन्जर बोहराको भनाई छ । यद्यपि मेलाको दिन यहाँ आउने नेपाली पर्यटकको तथ्यांक निकुञ्जले राख्ने गरेको छैन । कुनै बेला आफ्नो गाइवस्तु चराउने खर्क रहेको खप्तडमा पर्यटकको घुँइचो लाग्न थालेपछि स्थानीय पनि खुसी भएका छन । ‘मेरा लागि त खप्तड पानीपँधेरो नै थियो, खप्तडका पाटनहरू गाईबस्तु, गोठालाले नै भरिएका हुन्थे,’ खप्तड छान्ना गाउँपालिकाका हिरेन्द्र रावलले भने, ‘हामी गाईभैसीं चराउने ठाउँमा यसरी पर्यटक ओइरेलान् भनेर कल्पनै गरेको थिएनँ ।’ ८/१० वर्ष दशहरा मेला र जनै पुर्णिमाको बेला आसपास गाउँका मान्छे भेला हुने गरेको खप्तडमा वर्षमा २/३ नयाँ मान्छे झुक्किएर पुग्ने गरेको उनले सुनाए । आजभोलि टाढा–टाढाबाट घुमफिर गर्न, रमाउन, अध्ययन, अनुसन्धान गर्न आउने नयाँ अनुहारहरूको संख्या दिनदिनै बढ्दै गएकोमा खुशी लागेको उनको भनाई छ ।

१७ वर्ष देखी खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जमा जागिर गरिरहेका महेन्द्रनगरका कृष्णदत्त अवस्थीले पछिल्ला वर्षमा खप्तड आउनेको संख्या बढेको बताए । ‘प्राकृतिक र जैविक विविधता, पर्यटकिय तथा धार्मिक महत्त्व बोकेको खप्तडको महिमा त उहिले पनि कम थिएन । तर खप्तडको महत्व बुझेर यहाँ घुम्न मानिसहरू भने विरलै मात्र आउथे । उबेला र अहिले धेरै फरक भइसकेको छ,’ उनले भने, ‘पहिले यहाँका पाटन र जंगल स्थानीयको बस्तुभाउ चर्ने र घाँस काट्ने ठाँउ मात्र थियो, यति धेरै पर्यटकको ओइरो लाग्ला भन्ने सोचेकै थिएन । अहिले प्रचार, तथा सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोगले खप्तडले नयाँ पाहुनाहरूको स्वागत गर्न पाएको छ ।’

फागुनदेखि मंसिरसम्म यहाँ थुप्रै मानिस पुग्ने गरेको र दशै तिहारका वेला खप्तड आउनेको संख्या अझ बाक्लिने गरेको स्थानीय बताउछन् । पुस र माघमा हिउ पर्ने भएकाले यहाँ आउने कम हुन्छन् । निकुञ्जको तथ्यांकअनुसार आव ०७३/७४ मा ५ हजारले भ्रमण गरेको खप्तडमा ०७४/७५ मा करिब ७ हजार पर्यटक पुगेका थिए ।

पछिल्लो समयमा पर्यटकको संख्या बढ्दै गए पनि खप्तडमा पुग्ने पर्यटकले व्यवस्थित आवास र खानपिनको समस्या भोग्ने गरेको नेपाल भ्रमण वर्ष २०२०, सुदुरपश्चिम प्रवर्द्धन समितिका सदस्य किशोर खड्काले बताए । २ सय २५ वर्गमिटरमा फैलिएको निकुञ्जमा २२ पाटन र ५३ ताल छन् । जसले गर्दा पनि खप्तड नेपालकै सुन्दरतम ठाँउ मध्ये एक मानिन्छ । रंगिविरंगी फूलले ढाकिएका ठुला पाटनहरूले फुल फुल्ने बेलाको छुट्टै आकर्षण दिन्छन् । खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जको कार्यालयका अनुसार यहाँ विभिन्न किसिममा २ सय २४ प्रकारका वनस्पती पाइन्छन् । १२ गुफा रहेको खप्तडमा २ सय २६ किसिमका पक्षीहरू, चितुवा, भालुलगायत २० भन्दा बढी प्रजातिका बन्यजन्तु पाइन्छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक ६, २०७६ १०:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT