धान खेत मासेर घाँस

कान्तिपुर संवाददाता

विराटनगर — बाख्रा पालनका लागि पाँच वर्षअघि धान खेतमा घाँस छर्दा रंगेली नगरपालिका ८ दर्वेशाका फडिन्द्र सुवेदीलाई छिमेकीले गिज्याए  । वर्षमा दुई वाली धान फल्ने एक विघामा घाँस उमारेर उनले उन्नत जातका बाख्रापालन सुरु गरेका थिए  ।

अहिले तिनै छिमेकी सुवेदीलाई सफल किसान भन्न थलेका छन् ।


सुवेदीले बाख्राको बोका र पाठी बेचेर तीन वर्षयता वार्षिक सरदर २० लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्दै आएका छन् । बाख्रा पालन व्यवसाय सप्रिदै गएपछि उनले वैदेशीक रोजगारीका लागि कतार पुगेका छोरा अशोक र कतार पुगेका टेकनाथलाई स्वदेश बोलाएर यही कर्ममा लगाएका छन ।


‘धान फल्ने खेतमा घाँस छरेर बाख्रा पालन सुरु गर्दा फडिन्द्र वहुलाएछ जस्तो लागेको थियो’ छिमेकी भक्त वरालले भने ‘अहिले उनैले बाख्रा पालनवाट राम्रो आम्दानी गरेको देख्दा हामीले चित खाएका छौ ।’ बरालका अनुसार सुवेदीको व्यवसाय सप्रिएको देख्दा गाउँका हरेक परिवारमा अहिले बाख्रा पाल्ने लहर चलेको छ ।


सुवेदीको सावित्रा बाख्रा फारममा अहिले सय भन्दा बढी बाख्राका बोका, पाठा, पाठी र माउ बाख्रा छन् । सुरुमा उनले ५ वटा बाख्रावाट व्यवसाय सुरु गरेका थिए । पछिल्लो ३ वर्ष देखि उनले बोयर जातका बोका उत्पादनमा लगानी गरेका छन । यो जातको बोकामा सानै उमेरमा खदिलो हुने र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढी भएकोले बोयर बाख्रापालनमा जोसखम कम हुने उनको बुझाई छ । उनी स्थानीय जातका बाख्रामा बोयर बोकाबाट प्रजनन गराई पाठापाठी उत्पादन गर्दै आएका छन ।


यसरी बोयर जातका बोका पाठी उत्पादन गर्न सुरु गरेपछि माग धान्न गाह्रो भएको सुवेदीको भनाई छ । गत वर्ष सुवेदीले पाठा पाठी बिक्री गरेर १६ लाख रुपैयाँ नाफा गरेका थिए । यसवर्ष अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोब्बर आम्दानी हुने अनुमान उनको छ । बाख्राको जुतो खास गरी चिया खेती गर्नेले प्रति बोरा तीनसय रुपैयाँ तिरेर लैजाने गरेको सुवेदीको भनाई छ ।


गाउँकै सफल किसानका रुपमा चिनिएका सुवेदीलाई रंगेली नगरपालिका र प्रदेश सरकारले गरेर ५ लाख रुपैयाँ अनुदान उपलब्ध गराएका छन । अहिले सरकारको अनुदान लिन व्यवसाय गर्ने प्रबृत्ति बढेको छ । सुवेदीले भने अनुदान लिन व्यवसाय गर्ने होइन व्यवसाय गरेर अनुदान लिनुको मज्जा नै बेग्लै हुन्छ ।

उनको फर्ममा परिवारका चार सदस्य वाहेक अरु तीनजनाले रोजगारी पनि पाएका छन । उनले घाँसको नर्सरी पनि व्यवसायिक रुपमा गरेका छन । वित्तिय सस्थावाट ऋण लिएर व्यवसाय सुरु गरेका सुवेदीको फर्ममा अहिले सम्म करिव ३५ लाख रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ ।

प्रकाशित : आश्विन १७, २०७६ ११:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हत्यामा संलग्नको खोजी

कान्तिपुर संवाददाता

खोटाङ — जिल्लाका भिन्न स्थानमा भएका तीनजना महिलाको हत्या घटनामा संलग्न दोषी अझै पत्ता लाग्न सकेका छैनन्  । घटनाको गम्भीर रुपमा अनुसन्धान हुन नसकेको पीडित परिवारले गुनासो गरेका छन्  ।

खोटाङ गाउँपालिका सिम्पानीकी रीता तामाङ, हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाकी ज्ञानुमायाँ विश्वकर्मा र जन्तेढुङ्गा गाउँपालिकाकी देवी विश्वकर्माको हत्यारा अझै पत्ता लागेको छैनन् ।


खोटेहाङ गाउँपालिका–९ लिच्कीराम्चेकी १७ वर्षीया रिता तामाङको २०७३ माघ २६ मा हत्या भएको थियो । सिम्पानी बजारस्थित शिव खड्काको होटलमा काम गर्दै आएकी रीता घर नआएपछि खोजीका क्रममा कुशेऔसी जङ्गलको बाटोभन्दा करिब ४० मिटर तल भिरमा मिल्काइएको अवस्थामा मृत फेला परेकी थिइन् ।


तामाङको हत्यारा पत्ता लगाउन नसकेपछि उनका परिवार झन पीडित बनेको छ । घट्नास्थल मडारिएको, घस्रिएको पाइएकाले युवतीलाई सामुहिक बलात्कारपछि हत्या गरिएको राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको टोलीको आशंका गरेको थियो ।


खोटाङस्थित प्रहरीले अनुसन्धान गर्न नसकेपछि रिजनल इन्भेस्टीगेसन टिम (आरआइटी)लाई आयोगले अनुरोध गरेको थियो । स्थानीयले भने प्रहरी प्रशासन दोषी पत्ता लगाउँन उदासीन बनेको गुनासो गरेका छन् । जिल्लास्थित राजनीतिक दल तथा अधिकारकर्मी समेत यो घटनाप्रति संवेदनशील नबनेको उनीहरूको गुनासो छ । यो घटनाका दोषी पत्ता नलागेपछि स्थानीय झन त्रासित बनेका छन् । दोषी निर्धक्कसाथ हिडिरहेको तर प्रहरी प्रशासन भने अनुसन्धानमा उदासीन बनेको रीताका बुवा वीरबहादुरले गुनासो गरेका छन् ।


त्यस्तै २०७४ साउन ४ गते मृत फेला परेकी जन्तेढुङ्गा गाउँपालिका–६ दिप्लुङकी ३७ वर्षीया देवी विश्वकर्माको हत्यामा संलग्न दोषीको अझै पत्तो लाग्न सकेको छैन । जन्तेढुङ्गा गाउँपालिका–४ डम्बर्खु शिवालयस्थित माइतीबाट घर फर्कने क्रममा सम्पर्कबिहीन भएको दोश्रो दिन विश्वकर्मा मृत फेला परेकी थिइन् । विश्वकर्माको शव सडक भन्दा करिब पाँच सय मिटर तल फेला परेको थियो ।

कम्बरमुनिको कपडा खोलिएको र नाकबाट रगत बगेको अवस्थामा विश्वकर्माको शव फेला परेको थियो ।हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाकी ज्ञानुमायाँ विश्वकर्मा हत्यामा संलग्न पनि अझै पत्तो लागेको छैन । २०७४ जेठ १६ गते स्थानीय गुँरासेडाडाँमुनि मृत फेला परेकी थिइन् । यसबारेमा खोटाङका प्रहरी प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक वामदेव गौतमले भने अनुसन्धान भइरहेको बताए।

प्रकाशित : आश्विन १७, २०७६ ११:२२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT