‘प्रदेश १ र २ बीच सीमा विवाद’

कान्तिपुर संवाददाता

विराटनगर — प्रदेश १ को उदयपुर र प्रदेश २ को सिरहा क्षेत्रमा देखिएको सीमा विवाद समाधान गर्न सांसद नारायणबहादुर मगरले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन् । 

प्रदेश सभाको शून्य समयमा बोल्दै उनले उदयपुरको उदयपुरगणी गाउँपालिका र कटारी नगरपालिकाको केही भूभाग प्रदेश दुईले आफ्नो भनेर दाबी गर्दा विवाद सिर्जना भएको बताए ।

उदयपुरको दक्षिणी चुरे क्षेत्रमा पर्ने उदयपुरगणी गापाको ५ र ७ नम्बर वार्ड र कटारी नपाको ६ नम्बर वार्डमा पर्ने केही भूभागलाई प्रदेश दुईले सिराहा जिल्लामा पर्ने भन्दै दाबी गरिरहेको भए पनि त्यसक्षेत्रका नागरिकको लालपुर्जामा उदयपुर नै उल्लेख गरिएको उनले बताए । त्यस क्षेत्रका जनताले पनि प्रदेश एकमै रहने बताउँदै आएकाले प्रदेश सरकारले तत्काल उक्त विवाद समाधान गर्न उनले माग गरे ।

सांसद उमिता विश्वकर्माले दोहोरो शिक्षा नीति अन्त्यका लागि सामुदायिक विद्यालयको शिक्षाको गुणस्तर सुधार गर्नुपर्नेमा जोड दिइन् । सामुदायिक विद्यालयमा सरकारले दिएका कतिपय शैक्षिक सामग्रीको उचित उपयोग हुन नसकेको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराइन् ।

त्यस्तै सांसद लीला शुब्बाले धनकुटामा बसोबास गर्दै अठपहरिया राईहरूलाई अल्पशंख्यक, सिमान्तकृत वर्गमा सूचीकृत गर्न माग गरिन् । धनकुटामा मात्रै रहेका उनीहरूको आफ्नै भषा, संस्कृति र लिपि रहेकाले उनीहरूको संरक्षण गरिनुपर्ने उनले बताइन् । प्रदेश एकमा पर्यटक भित्र्याउने एउटा गतिलो माध्यम उनीहरू बन्न सक्ने भन्दै उनले सरकारलाई यसतर्फ ध्यान दिन माग गरिन् ।

प्रदेशसभामा अर्थ समितिका सभापति मोहनकुमार खड्काले समितिको प्रतिवेदन सहित ‘सार्वजनिक निजी साझेदारी तथा लगानी प्राधिकरणका सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक, २०७६’ पेस गरेका थिए । समितिले लगानी प्राधिकरण विधेयकको नामदेखि प्रस्तावना तथा ९१ वटा विषयमा संशोधन गर्नुपर्ने प्रतिवेदन पेस गरेको छ ।

कानुन निर्माणले गति लिएन
न्याय, प्रशासन तथा विधायन समितिले प्रदेशमा बनेका कानुन कायान्वयनका लागि समयमै नियमावली निर्देशिका र कार्यविधि निर्माण गर्न प्रदेश सरकारलाई सुझाव दिएको छ ।

प्रदेशसभाको बैठकमा वार्षिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्दै समितिका सभापति इन्द्रमणि पराजुलीले आवश्यक ऐन कानुन निर्माणको गति सुस्त भएको भएको बताए । प्रतिवेदन पेस गर्दै उनले ऐन कानुन निर्माणमा प्रदेश सरकारले आवश्यकता अनुसारको गति लिन नसकेको बताए । साथै बनाइएका ऐनको पनि समयमै प्रत्यायोजित व्यवस्थाबमोजिम नियमावली निर्देशिका र कार्यविधि समयमै बन्न नसक्दा कानुन कार्यान्वयनमा जटिलता उत्पन्न भएको बताए ।

सवारी तथा यातायात विधेयक पारित
प्रदेश एक सभाले प्रदेश सवारी तथा यातायातका सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक पारित गरेको छ । प्रदेश सभाको बिहीबार बसेको बैठकले संशोधनसहित उक्त विधेयक पारित गरेको हो । विधेयकमाथि ११ जना सांसदहरूले संशोधन दर्ता गराएका थिए ।

यसअघि विधेयकमा उल्लेख गरिएको अन्य प्रदेशको सवारी प्रदेश एकमा तीन महिनाभन्दा बढी चलाउनु परेमा त्यस्तो सवारीधनीले तोकिए बमोजिमको दस्तुर बुझाई सम्बन्धित यातायात व्यवस्था कार्यालयबाट अनुमति लिनुपर्ने प्रावधान सच्याइएको छ । उक्त प्रावधान सच्याउन सांसदहरू श्रीप्रसाद मैनाली, गोपालचन्द्र बुढाथोकी, राजकुमार ओझा, सावित्री जोशी, लिलम बस्नेत र ज्ञानेश्वर राजवंशीले अन्य प्रदेशमा दर्ता भएको सवारी लगातार ६ महिनाभन्दा बढी चलाउन पाइने छैन भन्ने दफा २५ को उपदफा २ को प्रावधान हटाउनुपर्ने दाबीगरेका थिए ।

विधेयकमा लामो बाटोमा यातायात सेवा सञ्चालन गर्ने यात्रीबाहक सार्वजनिक सवारीमा कम्तीमा दुईवटा चालक अनिवार्य रूपमा राखी प्रत्येक ६ घण्टापछि पालै पालोसँग सवारी चलाउन लगाउने, सवारी दुर्घटना भएपछि बिमा कम्पनीले कागजात पेस गरेको १० दिनमा बिमा रकम उपलब्ध गराउनु पर्ने पनि उल्लेख छ । त्यस्तै यतायातका सवारी साधनलाई संगीत रोयल्टी लगाउने, छाडा छाडिएका घर पालुवा जनावरका कारण सवारी साधन दुर्घटना भए, पशुपन्छी धनीलाई क्षतिपूर्ति नदिने उल्लेख छ ।

लगानी विधेयक पारित
प्रदेश सभाले सार्वजनिक निजी साझेदारी तथा लगानी प्राधिकरण विधेयक शुक्रबार पारित गरेको छ । बैठकले विधेयकको प्रस्तावना र नाम सच्याउँदै पारित गरेको हो ।

‘सार्वजनिक निजी साझेदारी तथा लगानी प्राधिकरण २०७६’ नाममा भदौ २ गते प्रदेशसभामा पेश भएको विधेयकको नाममा सहकारी थपेर ‘सार्वजनिक निजी सहकारी साझेदारी तथा लगानी प्राधिकरण विधेयक २०७६’ नामकरण गरिएको छ । अर्थ समिति सभापति मोहनकुमार खड्काले बिहीबार समितिको प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्दै लगानी प्राधिकरण विधेयकको नामदेखि प्रस्तावना तथा ९१ वटा विषयमा संशोधन गर्नुपर्ने प्रतिवेदन पेश गरेका थिए । सरकारतर्फबाट आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्रीले स्वीकार गरेसँगै संशोधनसहित विधेयक पारित भएको हो ।

विधेयकमा लगानीको वातावरण बनाउन प्रदेशमा मुख्यमन्त्रीको नेतृत्वमा लगानी प्राधिकरण गठन गर्ने उल्लेख छ । प्राधिकरणमा प्रदेश सरकारका आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री, आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री, भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री, उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री, प्रदेश योजना आयोगका उपाध्यक्ष, प्रदेश सरकारका प्रमुख सचिव सदस्य रहने व्यवस्था छ । समितिका सदस्य सचिवमा प्रमुख कार्यकारी निर्देशक रहने र प्रदेश सरकारले मनोनयन गरेको एक महिलासहित ३ जना सदस्य थप रहने व्यवस्था गरिएको छ ।

प्रमुख कार्यकारी निर्देशकको नियुक्त भने सार्वजनिक सूचना प्रकाशनमार्फत आवेदन दिएका आवेदकमध्येबाट कार्ययोजनाको आधारमा समितिले निर्धारण गरे बमोजिमको प्रक्रियाबाट सिफारिस गर्ने विधेयकमा उल्लेख गरिएको छ । कार्यकारी निर्देशकको सेवा सुविधा प्रदेश सरकारको मन्त्रालयको सचिव सरहको हुने व्यवस्था छ ।

प्राधिकरणले निजी क्षेत्रसँगको सहकार्यमा सम्भाव्य परियोजनाको विवरण संकलन गरी त्यस्ता परियोजनाको अध्ययन तथा परियोजनाको सूची तयार गर्नेछ । यस्तै परियोजना वा विशेष प्राथमिकताको सूची तयार पार्ने, परियोजनाका प्रस्तावकहरूसँग सोझै वार्ता गरी सम्झौता गर्ने अधिकार प्राधिकरणलाई नै दिइएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७६ १०:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सिद्धार्थ राजमार्ग खुल्ने/बन्द हुने क्रम जारी 

माधव अर्याल

पाल्पा — सिद्धार्थ राजमार्ग अन्तर्गत तानसेन–बुटवल सडक खण्डमा तीन दिनयता पहिरो झर्ने र खुल्ने क्रम जारी छ । वर्षासँगै राजमार्गको ३९ किलोमिटर खण्डमा पहिरो खस्ने र हटाउने निरन्तर भएको प्रहरीले जनाएको छ । राजमार्गको कालीमाटी, केराबारी, सिद्धबाबा सडकमा पहिरो खसेको हो । 

दोभान प्रहरी चौकीका प्रमुख बालबहादुर घर्तिमगरका अनुसार सिद्धार्थ राजमार्गको तिनाउ गाउँपालिका–३, माथिल्लो सिद्धबाबा नजिकैको छर्छरे झर्नानजिक ठूला ढुंगा खसेको छ । ९ बजेतिर पहिरो खसेपछि सडक अवरुद्ध भएको उनले बताए । वर्षा नरोकिएकाले पहिरो पन्छाउन कठिन भएको छ । सिद्धबाबा र दोभानतर्फबाट पहिरो फाल्न मेशिन गएकाले छिटै खुल्ने उनले बताए । पहिरो खसेपछि राजमार्ग केही समय अवरुद्ध भएको हो । पानी परिरहेको र पहिरो झर्ने क्रम रोकिएको छैन ।

पानी रोकिनासाथ पहिरो फालिने उनले बताए । डोजरको प्रयोग गरी पहिरो पन्छाउने गरिएको छ । उता तिनाउ गाउँपालिका–५, कालीमाटी र चर्चरे नजिकै पहिरो खसेको छ । यहाँ एकतर्फि सवारीसाधन चलेको प्रभास प्रहरी चौकीका प्रमुख एक्काबहादुर नेपालीले बताए । उनका अनुसार शुक्रबार दुई पटक सडक खुल्ने र बन्द हुने भएको छ । शुक्रबार बिहान पहिरो खसेर एकतर्फि भएको सडक पुनः बेलुकी दुई घण्टा अवरुद्ध भएको थियो । पुनः पहिरो खसेको र सडक खुलाउन मेशिन प्रयोग गर्दा केही ढिला भएको प्रहरीले जनाएको छ ।

केही दिनयता पानी परिरहेकाले राजमार्ग खुल्ने र बन्द हुने क्रम जारी रहेपनि तत्काल मेशिन पठाइएको सडक डिभिजन कार्यालयका सूचना अधिकारी सौजन्य नेपालले बताए । सिद्धबाबा र दोभान बीचको क्षेत्रमा शुक्रबार ढुंगा सहित खसेको पहिरोले दुईवटा जिप पुरिंदा एकजनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो । चार जना घाइते मध्ये दुईको बुटवल र दुई जनाको भरतपुरस्थित पूरानो मेडिकल कलेजमा उपचार भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । सडक डिभिजन कार्यालयले पानी परिरहँदा यात्रा नगर्न र हिडेपनि सडकको अवस्थाबारे बुझेर मात्र यात्रा गर्न सुझाव दिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७६ १०:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्