गुरुकुलमा अंग्रेजी पढाइ

पर्वत पोर्तेल

शिवसताक्षी, झापा — झापा, शिवसताक्षी नगरपालिका १०, माइधारको अनन्त आदर्श विद्यापीठमा गत वैशाख अघिसम्म जम्माजम्मी १० विद्यार्थी मात्रै पढ्थे । सुरुमा अंग्रेजी विषय पढाइ हुँदैनथ्यो । 

ZenTravel

विद्यापीठले यसै शैक्षिक सत्रदेखि अंग्रेजी विषय थप गरी अध्यापन सुरु गरेपछि विद्यार्थीको संख्या बढेर २५ पुगेको छ । ‘पहिला संस्कृत विषयको मात्रै पठनपाठन हुँदा, विद्यार्थी पाउनै मुस्किल थियो,’ विद्यापीठका प्राचार्य बालकृष्ण शर्माले भने, ‘वैशाखपछि अंग्रेजी विषय पढाउन सुरु गरेपछि विद्यार्थीको संख्या वृद्धि भएको छ ।’

यो विद्यापीठ २०२८ सालमा स्थापना भएको हो । २०५५ देखि कक्षा ८ कक्षासम्म अध्यापन अनुमति पाएको थियो । विगतमा गुरुकुलीय पद्धतीबाट सञ्चालित यस विद्यालयमा संस्कृतका ४ विषय वेद, व्याकरण, संस्कृत भाषा र कर्मकाण्ड मात्रै पढाइ हुन्थ्यो । ‘त्यो बेला गुरुकुलमा अंग्रेजी पढाउनु हुन्न भन्ने धारणा थियो,’ विद्यापीठका पूर्व विद्यार्थीसमेत रहेका अध्यापक दामोदर गौतमले भने, ‘अंग्रेजी भाषाको महत्त्वलाई बुझेर अहिले समावेश गरिएको हो ।’

सरकारले तोकेको पाठ्यक्रम अनुसार संस्कृतका ४ सहित अंग्रेजी, गणित, सामाजिक र नेपाली विषय गरी ८ वटा विषयमा पठनपाठन हुन थालेको छ । गुरुकुलमा संस्कृतसहित अंग्रेजी र अन्य विषयको समेत पठन पाठनपछि अभिभावकसमेत नानीहरूलाई पढाउन गुरुकुल शिक्षाप्रति आकर्षित भएका छन् ।

विर्तामोड, चारपानेकी दुर्गादेवी ढकालले स्थानीय विद्यालयमा कक्षामा ९ मा पढ्दै गरेको छोरा अभिशेकलाई हालसालै गुरुकुलमा भर्ना गरेकी छन् । दुर्गादेवीले सुनाइन्, ‘पहिला संस्कृत विषय मात्रै हुँदा पढाउन मन लागेन तर अंग्रेजी विषयमा समेत पढाइ हुन थालेपछि छोरालाई यता भर्ना गरिदिएँ ।’

डिग्री पास गरेका भारत असमका रघुपति सुवेदी कक्षा ८ मा बसेर पढिरहेका छन् । प्राचार्य शर्माका अनुसार डिग्री, स्नातक, १२ पास गरेका विद्यार्थी अहिले गुरुकुलमा धमाधम भर्ना भइरहेका छन् । ‘अभिभावकको चाहना गुरुकुलमा अंग्रेजी पढाइ होस् भन्ने थियो,’ शर्माले भने, ‘अंग्रेजी सुरु भएपछि पढ्ने बढेका हुन् ।’ झापामा करिब २७ गुरुकुल छन् । गुरुकुलले विद्यार्थीलाई आवाससहितको खानाको समेत प्रबन्ध गरेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७६ ११:०१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पदाधिकारीकै मिलेमतोमा काटिँदै रूख

पर्वत पोर्तेल

(काँकडभिट्टा) — मेचीनगरको बाँसबारी सामुदायिक वनका अध्यक्ष शम्भु राजवंशीसहित समितिका २२ पदाधिकारी गत वर्ष असार २४ मा पक्राउ परे । सामुदायिक वनसँगै रहेको लोकनाथ दाहालको निजी आवादी रूख काटेको उनीहरूमाथि आरोप थियो ।

समितिले निर्णय गरेरै १५ थान टुना अर्थात् ८८.९२ क्युफिट काठ काटिएको थियो ।

त्यही वर्षको मंसिर १३ मा अदालतले आरोपी २२ जनालाई नै जनही एक/एक हजार धरौटी मागेर छाडेको थियो । गत साउन ४ मा झापा बुद्धशान्ति–५ को पाँचपोखरी सामुदायिक वन समितिका अध्यक्ष प्रदीप धिमालसहित २१ जना पक्राउ परे ।

अवैधानिक ढंगबाट सखुवा जातको रूख कटान गरेको भन्ने सूचनाका आधारमा डिभिजन वन कार्यालयको टोलीले उनीहरूलाई पक्राउ गरेको थियो । अध्यक्ष धिमाललाई त २१ दिनसम्म वनले हिरासतमै राखेर अनुसन्धान गरेको थियो ।

‘बिना इजाजत काठ, लकडी हटाएको’ शीर्षकमा उनीहरूलाई वनले आदालतमा मुद्दा दायर गरेको थियो । डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख डीएफओ विष्णु घिमिरेका अनुसार अनुमतिभन्दा २६ थान बढी सखुवा जातका गोलिया काटेको पुष्टि भएको थियो । गोलिया चिरान गर्दा ३ सय ७८ क्युबिक काठ निस्किन्छ । वन पदाधिकारीले ‘रूख लडेको’ भनी निर्णय नै गरी रूख काटेको अनुसन्धानवाट पुष्टि भएको पाइएको घिमिरेले बताए ।

‘वनलाई जानकारीबेगरै रूख काटेर बिक्री गर्ने काठमा मिसाइएको भेटियो,’ उनले भने, ‘त्यही भएर उनीहरू कारबाहीका भागीदार भए ।’ खासमा लडेका, पुराना रूख काट्न वन कार्यालयको इजाजत लिनुपर्ने कानुनी प्रावधान छ । वनले असार, साउन, भदौ र असोज चार महिना कुनै पनि रूख काट्ने अनुमति दिदैन । त्यही समयमा उनीहरूले रूख काटेको देखिन्छ ।

डिभिजन वन कार्यालय झापाले तोकेको संख्याभन्दा बढी टाँचाविहीन रूखका गोलिया शुक्रबार फेला परेपछि वन कार्यालयले काठ कब्जामा लिएर अनुसन्धान थालेको छ । कार्यसमितिको मिलेमतोमै अनुमतिभन्दा बढी रूख कटान गरिएको हुन सक्ने आशंका वन कार्यालयको छ ।
सहायक वन अधिकृत नथुनीप्रसाद यादवको संयोजकत्वको समितिले घटनाको अनुसन्धान गरेको थियो । अनुसन्धान प्रतिवेदनका आधारमा वन समितिकै मिलेमतोमा काठ काटिएको पाइएको हो । वनको दोस्रो घाटगद्दीमा टाँचा नलगाई राखिएको अवस्थाका गोलिया भेटिनु नै शंकास्पद रहेको अनुसन्धान अधिकृत यादवले जनाए । गत भदौ १० मा अदालतले सबै आरोपीलाई ८ लाख ४० हजार धरौटी मागेर छाडेको छ । अदालतले बरामद काठ लिलामी गर्नसमेत आदेश गरेको छ । उनीहरू छुटेकी दिन वन कार्यालयमा एउटा गोप्यसूचना आयो ।

सुराकीले दक्षिण झापाको जलथलस्थित मायालु सामुदायिक वन क्षेत्रमा ट्याक्टरमा गोलिया लोड भइरहेको जानकारी गराएपछि वनको टोली तत्काल त्यहाँ पुग्यो । नभन्दै सखुवाको गोलिया धमाधम लोड भइरहेको थियो । वन टोलीले काठ तस्करीमा संलग्न ८ जनालाई पक्राउ गर्यो । १५ थान गोलिया र ट्याक्टर बरामद गरेर ल्यायो ।

डीएफओ घिमिरेले भने, ‘अनुमतिबेगर रूख काटेर काठ तस्करी भइरहेको पाएकाले संलग्न सबैलाई ल्याइयो ।’ ८ जना आरोपीलाई वनले हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गरिरहेको छ । वन कार्यालयका अनुसार सामुदायिक वनका पदाधिकारीको मिलेमतोबेगर काठ तस्करीको साहस कसैले गर्न सक्दैन । डीएफओ घिमिरे भन्छन्, ‘यो घटनामा पनि पदाधिकारीको मिलेमतोको गन्ध हामीले पाएका छौं ।’

झापाका सामुदायिक वनमा पदाधिकारीकै मिलेमतोमा काठ तस्करी हुने गरेका उदाहरण हुन् यी । विभिन्न बहानामा रूख काट्ने र बेच्ने काममा उनीहरूको संलग्नता देखिएको हो । झापामा ५४ सामुदायिक वनहरू छन् । अधिकांशमा पदाधिकारीकै मिलेमतोमा तस्करी हुँदै आएको छ । तर, कतिपय घटनाबाहिर आएका छैनन् ।

कार्यालयका अनुसार यो वर्ष मात्रै १३ वटा मुद्दा अदालतमा दायर भएका छन् । जसमा २८ जनालाई मुद्दा चलाइएको छ । ४ सय ७.९७ क्युफिट काठ बरामद गरिएको थियो । झापामा वन क्षेत्र बर्सेनि घट्दो छ । हाल १८ हजार ६५ हेक्टरमा मात्रै वन छ ।

अवैधानिक रूपमा रूख कटान गरिएको प्रमाणित भए वन ऐन २०४९, नियमावली २०५१ बमोजिम कारबाही हुनेछ । आरोपीलाई बिगो दाबीसहित अदालतमा मुद्दादर्ता हुनेछ । संलग्नहरू दोषी ठहरिए बिगोभन्दा दोब्बर जरिवाना र थुनासमेत हुन सक्ने कानुनी प्रावधान छ ।

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७६ १२:४४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×