पदाधिकारीकै मिलेमतोमा काटिँदै रूख

पर्वत पोर्तेल

(काँकडभिट्टा) — मेचीनगरको बाँसबारी सामुदायिक वनका अध्यक्ष शम्भु राजवंशीसहित समितिका २२ पदाधिकारी गत वर्ष असार २४ मा पक्राउ परे । सामुदायिक वनसँगै रहेको लोकनाथ दाहालको निजी आवादी रूख काटेको उनीहरूमाथि आरोप थियो ।

समितिले निर्णय गरेरै १५ थान टुना अर्थात् ८८.९२ क्युफिट काठ काटिएको थियो ।

त्यही वर्षको मंसिर १३ मा अदालतले आरोपी २२ जनालाई नै जनही एक/एक हजार धरौटी मागेर छाडेको थियो । गत साउन ४ मा झापा बुद्धशान्ति–५ को पाँचपोखरी सामुदायिक वन समितिका अध्यक्ष प्रदीप धिमालसहित २१ जना पक्राउ परे ।

अवैधानिक ढंगबाट सखुवा जातको रूख कटान गरेको भन्ने सूचनाका आधारमा डिभिजन वन कार्यालयको टोलीले उनीहरूलाई पक्राउ गरेको थियो । अध्यक्ष धिमाललाई त २१ दिनसम्म वनले हिरासतमै राखेर अनुसन्धान गरेको थियो ।

‘बिना इजाजत काठ, लकडी हटाएको’ शीर्षकमा उनीहरूलाई वनले आदालतमा मुद्दा दायर गरेको थियो । डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख डीएफओ विष्णु घिमिरेका अनुसार अनुमतिभन्दा २६ थान बढी सखुवा जातका गोलिया काटेको पुष्टि भएको थियो । गोलिया चिरान गर्दा ३ सय ७८ क्युबिक काठ निस्किन्छ । वन पदाधिकारीले ‘रूख लडेको’ भनी निर्णय नै गरी रूख काटेको अनुसन्धानवाट पुष्टि भएको पाइएको घिमिरेले बताए ।

‘वनलाई जानकारीबेगरै रूख काटेर बिक्री गर्ने काठमा मिसाइएको भेटियो,’ उनले भने, ‘त्यही भएर उनीहरू कारबाहीका भागीदार भए ।’ खासमा लडेका, पुराना रूख काट्न वन कार्यालयको इजाजत लिनुपर्ने कानुनी प्रावधान छ । वनले असार, साउन, भदौ र असोज चार महिना कुनै पनि रूख काट्ने अनुमति दिदैन । त्यही समयमा उनीहरूले रूख काटेको देखिन्छ ।

डिभिजन वन कार्यालय झापाले तोकेको संख्याभन्दा बढी टाँचाविहीन रूखका गोलिया शुक्रबार फेला परेपछि वन कार्यालयले काठ कब्जामा लिएर अनुसन्धान थालेको छ । कार्यसमितिको मिलेमतोमै अनुमतिभन्दा बढी रूख कटान गरिएको हुन सक्ने आशंका वन कार्यालयको छ ।
सहायक वन अधिकृत नथुनीप्रसाद यादवको संयोजकत्वको समितिले घटनाको अनुसन्धान गरेको थियो । अनुसन्धान प्रतिवेदनका आधारमा वन समितिकै मिलेमतोमा काठ काटिएको पाइएको हो । वनको दोस्रो घाटगद्दीमा टाँचा नलगाई राखिएको अवस्थाका गोलिया भेटिनु नै शंकास्पद रहेको अनुसन्धान अधिकृत यादवले जनाए । गत भदौ १० मा अदालतले सबै आरोपीलाई ८ लाख ४० हजार धरौटी मागेर छाडेको छ । अदालतले बरामद काठ लिलामी गर्नसमेत आदेश गरेको छ । उनीहरू छुटेकी दिन वन कार्यालयमा एउटा गोप्यसूचना आयो ।

सुराकीले दक्षिण झापाको जलथलस्थित मायालु सामुदायिक वन क्षेत्रमा ट्याक्टरमा गोलिया लोड भइरहेको जानकारी गराएपछि वनको टोली तत्काल त्यहाँ पुग्यो । नभन्दै सखुवाको गोलिया धमाधम लोड भइरहेको थियो । वन टोलीले काठ तस्करीमा संलग्न ८ जनालाई पक्राउ गर्यो । १५ थान गोलिया र ट्याक्टर बरामद गरेर ल्यायो ।

डीएफओ घिमिरेले भने, ‘अनुमतिबेगर रूख काटेर काठ तस्करी भइरहेको पाएकाले संलग्न सबैलाई ल्याइयो ।’ ८ जना आरोपीलाई वनले हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गरिरहेको छ । वन कार्यालयका अनुसार सामुदायिक वनका पदाधिकारीको मिलेमतोबेगर काठ तस्करीको साहस कसैले गर्न सक्दैन । डीएफओ घिमिरे भन्छन्, ‘यो घटनामा पनि पदाधिकारीको मिलेमतोको गन्ध हामीले पाएका छौं ।’

झापाका सामुदायिक वनमा पदाधिकारीकै मिलेमतोमा काठ तस्करी हुने गरेका उदाहरण हुन् यी । विभिन्न बहानामा रूख काट्ने र बेच्ने काममा उनीहरूको संलग्नता देखिएको हो । झापामा ५४ सामुदायिक वनहरू छन् । अधिकांशमा पदाधिकारीकै मिलेमतोमा तस्करी हुँदै आएको छ । तर, कतिपय घटनाबाहिर आएका छैनन् ।

कार्यालयका अनुसार यो वर्ष मात्रै १३ वटा मुद्दा अदालतमा दायर भएका छन् । जसमा २८ जनालाई मुद्दा चलाइएको छ । ४ सय ७.९७ क्युफिट काठ बरामद गरिएको थियो । झापामा वन क्षेत्र बर्सेनि घट्दो छ । हाल १८ हजार ६५ हेक्टरमा मात्रै वन छ ।

अवैधानिक रूपमा रूख कटान गरिएको प्रमाणित भए वन ऐन २०४९, नियमावली २०५१ बमोजिम कारबाही हुनेछ । आरोपीलाई बिगो दाबीसहित अदालतमा मुद्दादर्ता हुनेछ । संलग्नहरू दोषी ठहरिए बिगोभन्दा दोब्बर जरिवाना र थुनासमेत हुन सक्ने कानुनी प्रावधान छ ।

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७६ १२:४४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विराटचोक–घिनाघाट सडक ४ लेनको बन्दै

कान्तिपुर संवाददाता

(मोरङ) — विराटचोक–घिनाघाट सडक चार लेनको बन्ने भएको छ । प्रदेश सरकारले गौरवको आयोजनाअन्तर्गत सडकलाई नमुना बनाउन लागेको हो । 

प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले सडकको सोमबार ग्रामथान गाउँपालिकास्थित नेताचोकमा शिलान्यास गरे । ‘यो प्रदेशकै नमुना सडकको रूपमा निर्माण हुन लागेको छ,’ उनले भने, ‘सुशासनसहितको यो सडक बन्द, हडताल निषेधित रहन्छ ।’

यो सडक निर्माण भएपछि विराटनगर–इटहरीको सवारी चाप घट्नुका साथै पूर्वबाट विराटनगर आउन छोटो बाटोसमेत हुने उनको भनाइ थियो । निर्माण कम्पनीलाई गुणस्तरहीन काम गर्ने छुट नहुने र २४ सै घण्टा निगरानी गर्ने प्रतिबद्धता जनाए ।

प्रदेश सरकार मातहतका पूर्वाधार विकास कार्यालय मोरङले विराटचोक–घिनाघाट २२.७ किलोमिटर सडकलाई तीन खण्डमा विभाजन गरेर ठेक्का लगाएको छ । विराटचोकदेखि १० किलोमिटर नेताचोकसम्म र नेताचोकदेखि मिलनचोकसम्म अर्को १० किलोमिटर गरी
२० किलोमिटरको २ खण्ड ठेक्का लगाएको हो ।

यसअघि सडक डिभिजन कार्यालय विराटनगरले बर्सेनि ६ महिना लगाएर सडकको निर्माण गर्ने र ३ महिना नबित्दै भत्किने गरेको थियो । सडक गत आर्थिक वर्षमा प्रदेश सरकार मातहत संघीय सरकारले हस्तान्तरण गरेको हो ।

पूर्वाधार विकास कार्यालय प्रमुख सुशील श्रेष्ठले ठेक्का गरिएको दुवै सडक खण्ड श्रेष्ठ/रमन/एपेक्स जेभी काठमाडौंले ठेक्का लिएको बताए । १ अर्ब ६० करोड रुपैयाँ लागतमा ठेक्का आह्वान गरिएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७६ १२:४०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT