सकियो २५ दिन लामो लाखेजात्रा

कान्तिपुर संवाददाता

ताप्लेजुङ — पौराणिक कथामा आधारित रहेर प्रदर्शन गरिएको श्रीकृष्ण र कंशको लीलासँगै सदरमुकाम फुङलिङमा सञ्चालित यो वर्षको लाखे जात्रा पर्व सकिएको छ ।

शनिबार मध्यराति फुङलिङको वीरेन्द्र चोकमा भगवान रूपधारी कृष्णले कंशको बध गरेसँगै लाखे जात्रा सकिएको हो । जात्राको अन्तिम दिनभर कृष्ण र कंशबीचको द्वन्द्व सदरमुकाममा देखाइएको थियो ।

जात्रा हेर्न गाउँबाट सयौंको संख्यामा सदरमुकाम आउने गरेका छन् । परम्परागत मान्यताअनुसार अष्टमीको दिन कृष्ण भगवान्को जन्म हुन्छ । त्यो दिन कृष्ण मन्दिरमा पुजाआजा गरिन्छ । कृष्ण रूपी युवकलाई त्यही जन्माइन्छ । त्यसको भोलिपल्ट नवमीको दिन गर्ने कंशको बध गर्ने चलन छ ।

धर्मशास्त्रलाई आधार मानेर भगवान्को लीला प्रस्तुत गरिए पनि आधुनिक युगमा यो मनोरञ्जनको माध्यम भएको नेपाल भाषा तथा सांस्कृतिक समाजका अध्यक्ष निरोज श्रेष्ठ बताउँछन् । यो सहर र गाउँलाई जोड्ने सेतु भएको उनले बताए । यसले एकापसमा आत्मीयता र बन्धुत्व भावको विकास पनि गराएको छ ।

बर्खे खेतीबाट बाहिर निस्किएका किसानलाई सदरमुकाम निम्त्याउने र मनोरञ्जन प्रदान गर्ने उद्देश्यका साथ यस्ता पर्व सुरु भएको मानिन्छ । यसले सदरमुकामको व्यापार व्यवसाय प्रवर्द्धनमा पनि सहयोग पुर्‍याउने गरेको छ । गठेमंगलको दिन निकालिने लाखे २५ दिनसम्म नचाइन्छ । रक्षा बन्धन जनैं पुर्णिमाको दिनदेखि प्रत्येक दिन र साँझ लाखे नाच देखाइन्छ ।

लाखे जात्राको अवसरमा फुटवल प्रतियोगिता, गाईजात्रा, रोपाईजात्रा पनि हुन्छ । यो बेला नयाँ चलचित्र ल्याएर देखाउने कलाकारहरू निम्त्याएर सांस्कृतिक कार्यक्रम गर्ने चलन पनि छ । शनिबार र पूर्णिमाको दिन लिम्बू समुदायमा प्रचलित केलाङ र यालाङ प्रस्तुत गरिएको थियो ।

सयौंको संख्यामा उपस्थित कलाकारले च्याब्रुङ नाचेका थिए भने धान नाच साँझ ९ बजेसम्म गरिएको थियो । जात्रा सकिएसँगै तीजको रमझम सुरु हुने गरेको छ । तिजमा ब्राह्मण नेवार, लिम्बू, राई, गुरुङ लगायतका सबै जातजातिले मनाउने गरेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७६ १०:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विद्युत् अनियमितले उद्योग मारमा

पर्सा–बाराको औद्योगिक करिडोरमा सञ्चालित करिब १ हजार उद्योग प्रभावित
शंकर आचार्य

पर्सा — विद्युत् सेवा अनियमित हुँदा पर्सा–बारा औद्योगिक कोरिडोरका उद्योग मारमा परेका छन् । पटक–पटक विद्युत् अवरुद्ध हुँदा उद्योग सञ्चालन गर्नै गाह्रो भएको गुनासो उद्यमीहरूको छ । करिडोरमा साना, मझौला र ठूला गरी झन्डै १ हजार उद्योग छन् । 

उद्यमी हरि गौतम करिडोरमा दैनिक अघोषित ४ देखि ६ घण्टासम्म लोडसेडिङ हुने गरेको बताउँछन् । औपचारिक लोड सेडिङ नभनिए पनि अनौपचारिक विद्युत् कटौती भएर आफूहरूलाई उद्योग सञ्चालन गर्न गाह्रो बनाएको उनले बताए ।

‘बत्ती हुँदा पनि लोभोल्टेजका कारण उद्योगका उपरण चलाउनै अप्ठेरो भएको छ,’ उनले भने, ‘गत वर्षदेखि रक्सौल परवानीपुर प्रशारण लाइनबाट ५० मेगावाट विद्युत् आयात हुँदा समेत करिडोरको संकट हटेन । विद्युत् उतार–चढाव हुने हुँदा उद्योगका महगा उपकरण बिग्रेर ठूलो नोक्सान हुने गरेको उनले बताए ।

हाल पनि विद्युत् प्राधिकरणका भौतिक संरचना तथा उपकरण पुरानै भएकाले प्राधिकरणको सेवा चुस्तदुरुस्त हुन नसकेको उनको आरोप छ । ‘३ वर्षअघि प्राधिकरणले वार्षिक २ अर्ब रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्थ्यो, अहिले वार्षिक ४ अर्बभन्दा बढी राजस्व यहाँबाट संकलन गरिरहेको छ,’ गौतमले भने, ‘विद्युत्का ग्राहक र उपभोग बढेसँगै क्षमता र सेवा पनि बिस्तार हुनु पर्नेमा त्यसो गरिएन ।’

हाल मुलुक प्रादेशिक संरचना गएपछि प्रदेश नम्बर २ को प्रादेशिक विद्युत् कार्यालय जनकपुरमा स्थापना गरी करिडोर माथि थप अन्याय गरिएको गौतमले आरोप लगाए । प्रदेशमा विद्युत्को अत्यधिक खपत पर्सा, बारा र रौतहट जिल्लामा भएकोमा प्राधिकरणको प्रादेशिक कार्यालय वीरगन्ज वा पथलैयामा स्थापना गर्नु पर्नेमा जनकपुरमा स्थापना गरी करिडोरका उद्योगमाथि नियतवश अन्याय गरिएको उनले आरोप लगाए । उद्योगसम्बन्धी कुनै समस्या भए आफूहरूले जनकपुर गएर गुहार्नुपर्दा समय लाग्ने बताए ।

वीरगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष सुवोधकुमार गुप्ता हाल करिडोरमा प्राधिकरणको विद्युत् अत्यन्तै गुणस्तरहीन भएको आरोप लगाउँछन् । विगतमा करिडोरमा विद्युत् आपूर्ति नै कम भएको जवाफ प्राधिकरणले दिँदै आएकोमा हाल भने रक्सौल परवानीपुर प्रशारण लाइनबाट आउने ५० मेगावाट विद्युत् पनि यसै करिडोरमा उपलब्ध गराइएकोमा अब पनि प्राधिकरणले विद्युत् अभाव वा अन्य बहाना बनाउनु जायज नरहेको उनको भनाइ छ ।

दैनिक १० देखि १५ सम्म विद्युत् ट्रिप हुने र ५ देखि ६ पटकसम्म बत्ती जाने गरेकाले उद्योग सञ्चालन गर्न कठिन हुँदै गएको उनले बताए । पटक–पटक विद्युत् जाँदा विशेष गरी प्लास्टिकजन्य वस्तु उत्पादन गर्ने उद्योग तथा ठूला ब्वाइलर मेसिन भएका उद्योगलाई बढी व्यय भार हुन्छ ।

ठूला ब्वायलर तात्न समय लाग्ने र पटक–पटक मेसिन बन्द हुँदा उत्पादन लागत बढने र वस्तु खेर जाने हुँदा उद्योगीलाई ठूलो घाटा हुन्छ । करिडोरमा उद्योग बढेसँगै विद्युत् आपूर्ति गर्ने पूर्वाधार तथा उपकरणहरूको पनि स्तरोन्नति गरिनु पर्नेमा त्यसो नहुँदा समस्या बढ्दै गएको हो । विद्युत् सेवा अनियमित हुँदा कुनै न कुनै रूपमा २० प्रतिशतसम्म विद्युत् चुहावट र घाटा आफूहरूलाई भइरहेको उनले बताए ।

आफूहरूले यो समस्याबारे विद्युत् प्राधिकरण वीरगन्ज वितरण केन्द्र तथा प्राधिकरण केन्द्रीय कार्यालयसम्म गुनासो गर्दा पनि समस्या समाधान नभएको गुप्ता बताउँछन् । मुलुकका औद्योगिक करिडोरमध्ये पर्सा बारा औद्योगिक करिडोरमा सबैभन्दा बढी उद्योग भए पनि यहाँका उद्योगले विद्युत् संकट भोग्नु दुःखद भएको उनले बताए । रोजगारी र राजस्वका हिसाबले पनि अति महत्त्वपूर्ण रहेको यो करिडोरलाई प्राधिकरणले अझै पनि गम्भीरताका साथ नलिएको उनले आरोप लगाए ।

यस अघिका ऊर्जा मन्त्री जनार्दन शर्मा र प्राधिकरणका हालका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङ गत वर्ष वीरगन्ज आउँदा शर्माले पर्सा बारा औद्योगिक करिडोरलाई लोडसेडिङ मुक्त गराउने बचनबद्धता व्यक्त गरे पनि त्यो व्यवहारमा नदेखिएको उनले बताए ।

यस सम्बन्धमा प्राधिकरण वीरगन्ज वितरण केन्द्र प्रमुख मुनीन्द्र ठाकुरसँग प्रतिक्रिया लिन खोज्दा उनी बिहीबार सरुवा भई गएको र नयाँ कार्यालय प्रमुख आई नसकेको प्राधिकरण स्रोतले बताएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७६ १०:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्