खेती गर्‍यो, वन्यजन्तुलाई ठिक्क

कान्तिपुर संवाददाता

तेह्रथुम — जंगली जनावरले बारीमा लगाएको बालीनाली खाएर सखाप पार्न थालेपछि किसान चिन्तित भएका छन् । बारीमा रोपेको आलु, मकै, काउली, बन्दा, सिमी, जैघाँस लगायतका अन्न, तरकारी र घाँस बाली वन्यजन्तुले आएर नोक्सान पुर्‍याएको किसानको भनाइ छ । 

दुम्सी, मृग, खरायो, कोकले, न्याउरी मुसा, वनबिरालो (काला), काग लगायतका जंगली जनावर र पन्छीले बारीमा लगाएको बाली खाएर क्षति गरेको लालीगुराँस नगरपालिका ३ मुसाङखेलका किसान कुलबहादुर भट्टराईले बताए ।

बारीमा पाकिसकेको र पाकेर थन्क्याउने अवस्थाको अन्नबाली खाएर वन्यजन्तुले क्षति गरेको उनले बताए । वन्यजन्तु र जंगलमै रहने पन्छीले बाली नाली खाएर जिल्लाका ६ वटै स्थानीय तहका किसान पीडित बनेका छन् ।


वन्यजन्तुबाट बालीनाली जोगाउन किसानले विभिन्न उपाय र तरिका अपनाए पनि सम्भव देखिएको छैन । दुम्सी, मृग, खरायो, काला लगायतका वन्यजुन्तुबाट बालीनाली जोगाउन डोरीको पासो र साँचो बनाएर राख्दा समेत वन्यजन्तुले दुःख दिन नछाडेको किसान भट्टराईले बताए ।


बारीमा लगाएको आलु, मकै, काउली, बन्दा लगायतका कृषि बाली खाएर वन्यजन्तुले नष्ट गर्न थालेपछि बालीनाली जोगाउन बारीमै कटेरा बनाएर रुङने गरेको छथर गाउँपालिका १ आङदीमका किसान दलबहादुर भण्डारीले बताए । परिवारका सदस्य पालो मिलाएर बारीमा रातभर ड्युटी बस्ने उनको भनाइ छ ।


बारीमा लगाएको आलु बाली खाएर सखाप बनाएपछि बन्यजन्तुले अहिले मकै बाली खाइरहेको किसान भण्डारीले बताए । रातको समयमा हुलका हुल जंगली जनावर पसेर बारीमा रोपेको बाली सिध्याउने गरेको लालीगुराँस नगरपालिका ३ का किसान केदार पौडेलले बताए ।


दुम्सीले बारीमा लगाएको आलु बाली सबै खाएर क्षति गरेको लालीगुराँस नगरपालिका मुसाङखेलका किसान सुशीला पौडेलले बताइन् । तर्साउन राखिएको पासो र बुख्याँचाले पनि जंगली जनावर नभागेको उनको भनाइ छ । डिभिजन वन कार्यालयका सहायक वन अधिकृत ललन यादवले वन्यजन्तुको संख्या बढेका कारण मानव बस्तीमा प्रवेश गरेर दुःख दिएको हुन सक्ने बताए । मानव बस्ती बढदै जानु र विकास निर्माणका नाममा ठूला–ठूला आवाजका मेसिन चलाउने गरिएकाले वन्यजन्तु आफ्नो बासस्थान छाडेर खाना र बासस्थानको खोजीमा किसानको खेतबारीमा पस्ने गरेको वन कर्मचारीको भनाइ छ ।


स्वतन्त्र रूपमा बस्न चाहने वन्यजन्तुले आफ्नो बासस्थानमा असर परेको महसुस गरेपछि आत्तिएर जताततै बिनाश गर्दै हिंड्ने गरेको डिभिजनल वन अधिकृत सुरेशकुमार सिंहले बताए । बस्ने ठाउँ, हिंड्ने बाटो, चर्ने ठाउँ लगायतका स्थान क्रमशः अतिक्रमणको चपेटामा पर्दै गएपछि वन्यजन्तु किसानले लगाएको अन्नबाली लगाएको जमिनमा प्रवेश गरेर क्षति गरेको वन प्राविधिकहरूको भनाइ छ । प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७६ १०:४१

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

दुर्गम लेकमा मेला

कान्तिपुर संवाददाता

ताप्लेजुङ — चौंरी, जडिबुटी, सोदो पोखरी, भूत पोखरी र बस्ती नजिकैको झरना अवलोकन गराउँदै तोक्पेगोला मेला २०७६ सकिएको छ ।

लामो यात्रापछि यहाँ पुगेका आन्तरिक पर्यटकलाई बस्तीमाथिको चौंरी गोठ घुमाइएको थियो भने भलिबल प्रतियोगिताको मनोरञ्जन प्रदान गरिएको थियो । सदरमुकाम फुङलिङबाट तीन दिनको पैदल यात्रामा पुगिने यस स्थानमा छ दिनसम्म मेला लागेको थियो । मिक्वाखोला गाउँपालिका ५ पापुङमा पर्ने यो स्थानमा कुनै पनि सञ्चार सम्पर्क हुँदैन ।

पापुङको बस्ती सकिएसँगै टेलिफोन सम्पर्क पनि सकिन्छ । इमेल, इन्टरनेट, वाइफाइ जस्ता प्रविधिको परिकल्पनाभन्दा विलकुल फरक ठाउँमा रहेको यो बस्तीबाट छिमेकी देश चीनको तिब्बत भने एकैदिनमा पुगिन्छ । ४१ सय मिटर उचाइमा रहेको यो बस्तीमा नागपञ्चमीको अवसर पारेर मेला लगाइन्छ ।

ढोक्पा जातिको मात्रै बसोवास भएकाले यहाँको विशिष्ट नृत्य प्रस्तुत गरिन्छ । लोपोन्मुख मध्येको एक यो जातिका मानिस पुरानो शैलीमा बनाइएका मखुण्डो लगाएर मेला अवधिभर नृत्य गर्छन् । नृत्यमा लगाउने वेशभूषा पनि आफ्नै जात विशेषको हुन्छ । यहाँको अर्को आकर्षण सोदो पोखरी हो । सुन्दर र विशाल यो पोखरीमा पूजा गरेसँगै मेला सुरु हुन्छ ।

हिमाली र तल्लो क्षेत्रबाट गएकाहरूलाई मनोरञ्जन प्रदान गर्न मेला अवधिभर लोकदोहरी साँझ, नृत्य प्रतियोगिता गरिन्छ । गुम्बामा रहेका धार्मिक पुस्तक शिरमा राखेर घुमाउने, पाँचऔंले, बिख्मा, कुटी, पाखनवेद जस्ता जडिबुटी चिनाउने र प्रदर्शन गर्ने गरिन्छ ।

छेलो हान्ने, धनुकाँड हान्ने जस्ता प्रतियोगिता पनि हुने गरेको छ । १६ वटा मात्रै घर रहेको यहाँका बासिन्दा बर्खामा मात्रै बस्ने भएकाले बर्खामा बढी गतिविधि हुन्छ । उच्च हिमाली क्षेत्र भएकाले हिउँदमा हिउँले ढाक्छ र बस्न सकिँदैन ।

सदरमुकामबाट, हान्द्रुङ, थुकिम्वा, नाल्वु हुँदै पुगिने यो स्थान गाउँपालिकाको वाडा नं ५ सविकको पापुङ गाविसमा पर्छ । तर, एउटै वडा भए पनि एउटा बस्ती छोडेर यो बस्तीमा पुग्न पूरै एक दिन लाग्छ ।

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७६ १०:४०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×