गाभिएका विद्यालय संरक्षणविहीन

कान्तिपुर संवाददाता

धनकुटा — कतै विद्यार्थीभन्दा शिक्षक बढी त, कतै विद्यार्थी नै शून्य भएपछि अन्य विद्यालयमा गाभिएका अधिकांश विद्यालयको भौतिक सम्पत्ति संरक्षण अभावमा लथालिंग बनेको छ ।

विद्यार्थी संख्या न्यून बन्दै बन्द हुने अवस्थामा पुगेका सामुदायिक विद्यालय अन्यत्र गाभिनेक्रम बढ्दै गएको छ । तर, त्यसरी गाभिएका विद्यालय भवन प्रयोगविहीन मात्र नभई कतिपय स्थानमा अश्लील गतिविधि हुने गरेको गुनासो बढेको छ ।

जिल्लामा हालसम्म २२ सामुदायिक विद्यालय अन्य विद्यालयमा गाभिसकेका छन् । विगत १ वर्षभित्र मात्र ५ विद्यालय गाभिएको शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइ स्रोतले जनाएको छ । विगत १ वर्षको अवधिमा मात्र ५ विद्यालय गाभिएको एकाइका शाखा अधिकृत देवी सुवेदीले जानकारी दिए ।

गाभिएका विद्यालयको भौतिक संरक्षणतर्फ सम्बन्धित निकायको चासो नगएको आफूहरू समक्ष पनि गुनासो आउने गरेको बताए । ‘गाभिएका विद्यालयको सार्वजनिक सम्पत्ति संरक्षण नभएकोबारे सबैतिरबाट प्रश्न उठिरहेको छ,’ उनले भने, ‘अन्य विद्यालयमा मर्ज गरिने नीति ल्याए पनि त्यसको प्रयोग भए/नभएको अनुगमनको पाटो हुन नसक्नु कमजोरी हो ।’ स्थानीय तहले सार्वजनिक संस्थालाई अन्य सार्वजनिक संस्थालाई जिम्मा दिएर भएपनि संरक्षण गरिनुपर्नेमा नीतिगत व्यवस्था रहेको उनले बताए । कैयौं विद्यालयको अवस्था दयनिय छ ।

जिल्लाका कुल २९१ मध्येबाट २२ वटा मर्ज भएपछि अब २८६ सामुदायिक विद्यालय कायम छन् । मुलुकभरको पछिल्लो तथ्यांक अनुसार हालसम्म ७ सय २४ विद्यालय गाभिएको शिक्षा विकास निर्देशनालयका निर्देशक उपेन्द्र दाहालले बताए । मर्जर गरिएको विद्यालयको अवस्थाबारे सम्बन्धित विद्यालय तथा स्थानीय तहले गम्भीर भएर व्यावस्थापन गर्नुपर्ने उनको तर्क छ ।

शिक्षाको अधिकार स्थानीय तहलाई जिम्मा दिईएपनि त्यसको व्यवस्थापनमा आवश्यक चासो जान सकेको छैन । धनकुटा नगरपालिकाभित्रका गाभिएका केहि विद्यालयको अवस्था नियाल्दा अत्यन्त टिठ लाग्दो देखिने धनकुटा ६ कचिंडेका दोजराज बास्तोलाले बताए ।

धनकुटा ६ को गोकुण्डेश्वर माविमा गाभिएको कचिंडेको सरस्वती राष्ट्रिय प्राथमिक विद्यालयका व्यवस्थापन समितिका तत्कालिन अध्यक्षसमेत रहेका बास्तोलाका अनुसार उक्त विद्यालय अश्लिल क्रियाकलाप गर्ने थलो बनेको छ ।

विद्यालयको झयाल ढोका चोरी भएको छ भने त्यहाँ हुने अवान्छित गतिविधिले स्थानीयलाई हिँडडुल गर्न पनि असहज भएको उनको भनाई छ । ‘२०१५ मा स्थापित विद्यालय थोरै विद्यार्थी भएकाले गोकुण्डेश्वरमा हस्तान्तर गरिएको हो,’ उनले भने, ‘विद्यालय व्यवस्थापन गर्न नसक्दा निर्लज्ज प्रकारका गतिविधि हुने गरेका छन् ।’

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७६ १०:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

युवतीको शंकास्पद मृत्यु

घटना भएको १० दिन बितिसक्दा पनि प्रहरीले अनुसन्धान अगाडि बढाएको छैन
भूषण यादव

वीरगन्ज — वीरगन्ज माईस्थानस्थित एक मःमः पसलबाट साथीहरूसँगै नास्ता खाएर निस्किएको एक घण्टापछि २३ वर्षीय रेश्मा ठाकुर घण्टाघर चोकनजिकै भुइँमा लडेको अवस्थामा भेटिइन् । नारायणी अस्पताल पुगेको केही बेरमा उनको मृत्यु भयो ।

घटना भएको १० दिन बितिसक्दा पनि प्रहरीले अनुसन्धानमा चासो नदेखाएको परिवारको आरोप छ । वीरगन्ज महानगरपालिका–३ प्रगतिनगरकी रेश्मा एक निजी विद्यालयकी लेखापालको रूपमा कार्यरत थिइन् ।

‘दिदीहरूको बिहे भइसकेको र आमा बितिसक्नुभएकाले बिरामी बुवाको सहारा भनेकै रेश्मा थिइन्,’ उनका भिनाजु रामकुमार साहले भने, ‘उनी आत्महत्या गर्ने केटी नै थिइनन् । उनको मृत्युको कारण प्रहरीले अनुसन्धान गरी बाहिर ल्याइदिनुपर्छ, १० दिन बितिसक्दा पनि प्रहरीले अनुसन्धान अगाडि बढाएको छैन ।’

गत साउन १२ मा दिउसो करिब साढे २ बजेको समयमा रेश्मा घरबाट ५० रुपैयाँ रिक्सा भाडा लिएर निस्केको थिइन् । त्यस दिन उनी बिदामा बसेको थिइन् । उनका आफन्तले रेश्मालाई साँझ करिब ५ बजेको समयमा माईस्थानको मःमः पसलमा प्रवेश गरेको र साढे सात बजेतिर निस्केको देखेका थिए ।

दुई केटी र एक जना केटा साथीसँग रेश्मा बाहिर निस्केको आफन्तको भनाइलाई उद्धृत गर्दै रामकुमारले भने, ‘साथीहरूसंँगै निस्केको करिब आधा घण्टामा घण्टाघरमा रेश्मा लडेको अवस्थामा फेला परिन् ।’ दुई केटी साथीमध्ये एकले रेश्मालाई अस्पताल पुर्‍याएकी थिइन् । ‘नास्ता गरेको होटलबाट रेश्माको घर पश्चिममा पर्छ,’ उनले भने, ‘उनी उत्तरतर्फ रहेको घण्टाघरतर्फ किन गइन्, यो अनुसन्धानको विषय हो ।’ मःमः पसलकी सञ्चालिकाले रेश्माका साथीहरूले बाहिरबाट भेज मःमः ल्याएको जनाएकी छन् । सञ्चालिका सञ्जु नेवाका अनुसार होटलमा बियर र कोक खाएका थिए ।

‘बजारमै भएको बेला करिब साढे ८ बजेतिर रेश्माले विष सेवन गरेको र अस्पतालमा भर्ना भएको खबर आयो,’ रामकुमारले भने, ‘नारायणी अस्पताल पुग्दा उनको अवस्था नाजुक थियो, चिकित्सकले बाहिर लैजानका लागि एम्बुलेन्स खोज्न भनेका थिए, एम्बुलेन्स ल्याउँदा उनको मृत्यु भइसकेको थियो ।’

मृतकका दिदी पूजा साहका अनुसार रेश्मालाई एउटा केटा साथीले बारम्बर ‘टर्चर’ दिँदै आएका थिए । ‘रेश्माले फोन नउठाउँदा अर्को बहिनीको मोबाइलमा फोन गरी उसको बारेमा खोजबिन गर्थ्यो,’ उनले भनिन्, ‘घटनाको दिनदेखि ती केटा पनि घर वरिपरि देखापरेका छैनन्, नत्र उनी आइराख्थे ।’ रेश्माका केटी साथीहरू पनि घरमा नआएको उनले सुनाइन् । रेश्माको फोनबाट फेसबुक, वाट्सऐपलगायतका डाटाहरू डिलिट गरिएको उनले बताइन् ।

रेश्माले घरबाट लगाएर गएको लुगा चेन्ज गरिएको परिवारजनले दाबी गरेका छन् । ‘मृतकका भिनाजुका अनुसार नास्ता खाएर आ–आफ्नो घर गएका साथीहरूमध्ये एक जना रेश्मा लडिरहेको ठाउँमा कसरी पुगिन्,’ रामकुमारले भने, ‘प्रहरीले गम्भीर रूपमा अनुसन्धान गरेकै छैन् ।’ प्रहरी उपरीक्षक सोमेन्द्रसिंह राठौरले पोस्टमार्टम रिपोर्ट आएपछि अनुसन्धान अगाडि बढाउने जनाए । ‘पोस्टमार्टम रिपोर्ट नआउन्जेल कसैलाई ल्याएर थुन्न मिल्दैन,’ उनले भने, ‘हामी अनुसन्धानमै छौं ।’

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७६ १०:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्