मध्यपहाडी लोकमार्ग निर्माणमा लापरबाही

वर्षामा हिलो र हिउँदमा धूलोले आक्रान्त स्थानीय तथा जनप्रतिनिधिले अनुगमन टोलीसँग भने, ‘हामी बर्खामा मुख देखाउनै नहुने अवस्थामा छौं ।’
रमेशचन्द्र अधिकारी

धनकुटा — मध्यपहाडी लोकमार्गको काममा लापरबाही भएको गुनासो चुलिएको छ । लोकमार्ग अन्तर्गत हिले–पाख्रिबास–लेगुवा खण्ड सबैभन्दा सुस्त र स्तरहीन रहेको स्थानीय जनप्रतिनिधि र सर्वसाधारणले गुनासो पोखेका हुन् ।

मध्यपहाडी लोकमार्ग अनुगमनका लागि धनकुटा पुगेको टोलीलाई सुझाव दिंदै महालक्ष्मी नगरपालिकाका प्रमुख पर्शुराम नेपाल ।तस्बिर : रमेशचन्द्र/कान्तिपुर

प्रतिनिधिसभाको विकास तथा प्रविधि समितिका सभापति कल्याणीकुमारी खडका नेतृत्वको टोलीसँग जनप्रतिनिधिले आक्रोस पोखे । पाख्रिबास ३ का स्थानीय कृष्णबहादुर कटुवालले भने, ‘कि त हामीलाई मारिदिनोस्, कि बाटो बनाइदिनोस् ।’ सडक छेउ घर भएका कटुवालले वर्षौदेखि चरम धुलो र हिलो दुवैका कारण आफूहरूले सास्ती खेप्नु परेको बताए ।

पाख्रिबास नगरपालिकाका प्रमुख बिर्खबहादुर राईले वर्षा लागेपछि जनप्रतिनिधिले बढी अपजस व्यहोर्नु परेको बताए । ‘सडक निर्माणको ढिलासुस्ती र स्तरहीन कामले जनप्रतिनिधि कुटाई खाने अवस्थामा पुगेका छौं,’ उनले भने, ‘वर्षा लाग्यो कि हामी मुख देखाउन नहुने अवस्थामा हुन्छौं ।’

हिलेदेखि पाख्रिबाससम्म ११ वटा पुल निर्माण भइरहेका छन् । पुल निर्माण भएका स्थानमा वैकल्पिक मार्ग व्यवस्थित नगरिँदा अधिकांश सवारी साधन फस्ने गरेको उनले बताए । गत वर्ष नै सकिनु पर्ने हिलेदेखि पाख्रिबास बीचमा पर्ने पुलको काम ठेकेदारको ढिलासुस्तीले अझै बनिसकेको छैन । निर्माणको जिम्मा पाएको कञ्चनजंघा निर्माण सेवाका प्राविधिकले धोका दिएको बताए ।

प्रदेश सांसद इन्द्रमणि पराजुलीले पनि सडकको काम ढिलाई तथा स्तरहीन हुँदा जनप्रतिनिधिले सडकमा नै सर्वसाधारणबाट गाली खाइने गरेको भन्दै आक्रोश पोखे । ठेकेदार गैरजिम्मेवार हुँदा कारबाही गरिनुपर्ने उनको तर्क थियो ।

पाख्रिबास ४ का वडाध्यक्ष सोभित निरौलाले स्तरहीन सडकका रूपमा लोकमार्गको काम भएको बताए । निर्माण तथा ढुवानी व्यवसायको अनुभव संगालेका निरौलाले लोकमार्गमा निर्माण भइरहेको पुलमा १ बोरा सिमेन्टमा १३ बोरा बालुवा प्रयोग गरिएको र प्राविधिक दृष्टिले चरम लापरबाही पाइएको जनाए ।

तेह्रथुमको लालीगुराँस नगरपालिकाका प्रमुख अर्जुन माबोहाङले आफ्नो नगरपालिका भएर धनकुटातर्फ अगाडि बढिरहेको लोकमार्गबारे जानकारी माग्दा सम्बन्धित निर्माण कम्पनीले सूचना लुकाउने गरेको बताए । छथर जोरपाटी गाउँपालिकाका अध्यक्ष शेरबहादुर लिम्बूले लोकमार्ग बन्दा पहिले खुसी र अहिले चिन्ता थपिएको बताए । धनकुटा नगरपालिकाका प्रमुख चिन्तन तामाङ, महालक्ष्मी नगरपालिका प्रमुख पर्शुराम नेपालले पनि ठेकेदारको लापरबाही रहेको बताए ।

मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाका प्रमुख दीपक केसीले सडक स्तरहीन भएको स्वीकार्दै त्यसलाई सुधार गर्ने जवाफ दिए । ठेक्काको अवधिसमेत सकिए पनि पुनः कञ्चनजंघा कन्ट्रक्सनलाई नै जिम्मा दिइने उनले बताए । अर्को कम्पनी आए तीन वर्ष लाग्ने र पुरानै कम्पनी सच्चिएर काम गर्ने मौका दिए एक वर्षमा काम सकिने भएकाले एक पटकलाई मौका दिने उनको तर्क छ ।

वर्षौंदेखि सर्वसाधारणले सास्ती खेप्नु परेकोप्रति उनले औपचारिक कार्यक्रममा नै क्षमायाचना गरे । ‘गैरजिम्मेवार काम भएकै हो,’ उनले भने, ‘अब हामी सबैको निगरानीमा स्तरीय काम गराउने छौं ।’ कञ्चनजंघाका इन्जिनियर ओमप्रकास साहले अब सच्चिएर काम गर्नेदाबी गरे ।

यसैबीच अनुगमन टोलीका संयोजक तथा विकास तथा प्रविधि समितिका सभापति कल्याणीकुमारी खडकाले लोकमार्गको कामबारे सुझाव संकलन गर्न गएका अधिकांश स्थानमा सर्वसाधारण र जनप्रतिनिधिका चरम गुनासो पाएको प्रतिक्रिया दिइन् । उनले निर्माणको काम बेइमानीपूर्ण रहेको बताइन् ।

समयमा काम नसकिए ऐनले नै कारबाही गर्ने व्यवस्था गरेकाले सच्चिन चेतावनी दिइन् । अनुगमन समितिका सदस्य सांसद गणेश पहाडी, राजेन्द्र राई लगायतले गुणस्तरहीन सामग्री प्रयोग नगर्न र समयसीमाभित्र काम सम्पन्न गर्न जोड दिए ।संकलित राय सुझाव सहितको प्रतिवेदन सरकार समक्ष पेश गर्ने उनीहरूले जानकारी दिए ।

बस्ती नै विस्थापित हुने चिन्ता
मध्यपहाडी लोकमार्ग निर्माणका क्रममा कयौं बस्ती विस्थापित हुने भएका छन् । सडकको मध्यभागबाट दायाँबायाँ २५ मिटरका दरले जग्गा चर्चिएपछि त्यस आसपासका कतिपय पुराना बस्ती नै विस्थापित हुने स्थानीयले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

सडक ऐनमा नै उल्लेख गरिएकाले कम्तीमा सडक दायाँबायाँ ३१ मिटरसम्मका घर बस्ती हटाउने तथा नयाँघरका लागि नक्सा पास नगरिने भएकाले सर्वसाधारणले सास्ती खेप्नु परेको धनकुटा नगरपालिकाका प्रमुख चिन्तन तामाङले बताए ।

पाँचथरदेखि बैतडीसम्म विस्तार भएको उक्त लोकमार्गका लागि ऐनमा उल्लेख भएअनुसारको कार्य गर्नुपर्ने अवस्था आउने अनुगमन समिति सदस्य सांसद गणेश पहाडीको तर्क थियो । तर, पहाडी भूभाग र पुराना बस्तीको हकमा बढीमा १० देखि १५ मिटर मात्र कायम गर्नुपर्ने सहभागीले सुझाएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ १३, २०७६ ११:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

काँडे भ्याकुरको विवाह !

कान्तिपुर संवाददाता

संखुवासभा — दुर्लभ चरा काँडे भ्याकुरको शुभ विवाह १ सुन्दा अचम्म लाग्न सक्छ । काँडे भ्याकुर र रेड पाण्डा (हाब्रे) संरक्षण गर्नुपर्छ भन्ने सन्देशसहित साहित्यकार ताराबहादुर बुढाथोकीले पुस्तकमार्फत काँडे भ्याकुरको ‘विवाह’ गरिदिएका हुन् ।

पुस्तकमा उल्लेख भएअनुसार काँडे भ्याकुरले अरुण उपत्यकामा बेहुली नभेटेपछि घुम्दै जाँदा रारामा बेहुली भेटिन्छ । त्यहीँ बिहेको कुराको छिनोफानो हुन्छ । जन्ती जाने निश्चित हुन्छ । त्यसमा लोकन्तीको भूमिका निर्वाह गर्छ एउटा रातो पाण्डाले । उडेर जान सक्ने चराहरू रारापुग्छन् । रारामा पुगेर बेहुली अरुण उपत्यकामा ल्याइन्छ ।

पुस्तकमा काँडे भ्याकुर, रातो पाण्डा, गरुड, कस्तुरी, हिउँभालु लगायतलाई पात्र बनाइएको छ । पात्रहरूले बेहुली लिन जाँदा र ल्याउँदा देशैभरका सांस्कृतिक र धार्मिक महत्त्वका पर्यटकीय स्थलहरूको परिक्रमा गर्छन् ।

यसरी हेर्दा यो कथाले पूर्वसँग पश्चिमलाई र हिमालसँग तराईलाई जोडेको छ । लेखकले काँडे भ्याकुरका लागि उपयुक्त बेहुली अरुण उपत्यकामा नभेट्नु नै यसको लोप हुनु हो भनेर सङ्केत गरेका छन् । रातो पाण्डालाई लोकन्ती बनाउनुमा पनि त्यसकै संकेत रहेको लेखकले बताए ।

पुस्तकमा अरुण उपत्यकाका चराहरूको वर्णन, संखुवासभाको सांस्कृतिक वर्णन, सांस्कृतिक पोखरी र तीर्थस्थलहरूको वर्णन गरिएको छ । झण्डै १ सय पात्रहरूको प्रयोग गरिएको छ । यसमा संखुवासभासहित कर्णाली र राराको सुन्दरता बयान गरिएको लेखकले बताए । कथा संग्रहमा १५ वटा कथालाई समेटिएको छ ।

शनिबार पुस्तकको बारेमा परिचर्चा गरिएको छ । पुस्तकको पत्रकार महासंघको आयोजनामा परिचर्चा गरिएको हो । परिचर्चा कार्यक्रममा कृष्णबहादुर चापागाई, नवीन गुरुङ, डा.मातृका तिमल्सिनाले पुस्तकको बारेमा आफ्नो धारणा राखे । त्रिभुवन विश्वविद्यालय प्राज्ञसभा सदस्य टीकाराम गुरुङ लगायतले पुस्तक प्रकृतिवादी धरातलमा उभिएर लेखिएको बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ १३, २०७६ ११:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्