पूर्वाधार विकास साझेदारी कार्यक्रम फितलो

देवनारायण साह

मोरङ — स्थानीय पूर्वाधार विकास साझेदारी कार्यक्रमअन्तर्गत आएको बजेटमध्ये हालसम्ममा ९.५९ प्रतिशतमात्रै खर्च हुन सकेको छ । जिल्लाका ६ संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा ऊक्त कार्यत्रमअन्तर्गत २४ करोड रुपैयाँ बजेट आएको थियो ।

त्यसमध्ये २ करोड ३० लाख २३ हजार रुपैयाँ मात्रै खर्च भएको छ । जिल्लास्थित १७ स्थानीय तहमध्ये सांसदले धनपालथान गाउँपालिकाबाहेक १६ योजना छनोट गरी बजेट विनियोजन गरेका छन् । कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालय मोरङका अनुसार जिल्लास्थित १६ वटा स्थानीय तहमध्ये सबैभन्दा बढी विराटनगर महानगरमा २१ वटा योजनाका लागि ३ करोड ३४ लाख बजेट विनियोजन भएको तर हालसम्म एक रुपैयाँ पनि खर्च हुन सकेको छैन ।

दोस्रोमा सुन्दरहरैंचा नगरपालिकामा १२ वटा योजनाका लागि विनियोजन गरिएको २ करोड ४९ लाख २५ हजारमा पनि खर्च शून्य छ । यस्तै, पथरीशनिश्चरे नगरपालिकामा विनियोजन गरेको १ करोड ३४ लाख ६० हजार, लेटाङको ९९ लाख ७० हजार र सुनवर्षीको १ करोड ९ लाख ६७ हजार र रतुवामाईको १ करोड २९ लाख ६१ हजार बजेटमध्ये खर्च भएको छैन ।

जहदा गाउँपालिकामा १० वटा योजनामा विनियोजन गरिएको २ करोड २४ लााख ३३ हजारमध्ये ३२ लाख ९२ हजार ३ सय ९४ रुपैयाँ, रंगेलीमा ६ वटा योजनामा विनियोजित २ करोड ९ लाख ३५ हजारमध्ये ४ लाख ३ हजार ९ रुपैयाँ मात्रै खर्च भएको हो । ऊक्त कार्यत्रमको बजेटमध्ये हालसम्ममा सबभन्दा बढी बुढीगंगा गाउँपालिकाले ४५ प्रतिशत खर्च गरेको कोष तथा लेखा नियन्त्रणको तथ्यांकले जनाएको छ । उक्त गाउँपालिकामा गएको ९९ लाख ७० हजारमध्ये ४४ लाख ८७ हजार ८ सय २० रुपैयाँ खर्च गरेको हो ।

दोस्रोमा ग्रामथानले १ करोड २१ लाख ६३ हजारमा ४७ लाख ६० हजार ८ सय १६ रुपैयाँ, तेस्रोमा कानेपोखरी गाउँपालिकाले १ करोड ५४ लाख ५४ हजारमध्ये ४२ लाख ७९ हजार १ सय ३८ रुपैयाँ खर्च भएको छ । उर्लाबारी नगरपालिकाले ९९ लाख ७० हजारमा १ लाख ८७ हजार, बेलबारीले १ करोड ४९ लाख ५५ हजारमा १७ लाख १५ हजार ८ सय ८८, कटहरीले ७७ लाख ७७ हजारमा ७ लाख ३८ हजार ९ सय १३ रुपैयाँ खर्च गरेका छन् ।

यस्तै, केराबारीले ९९ लाख ७० हजारमा १४ लाख ६९ हजार २ सय ७३ र मिक्लाजुङ गाउँपालिकाले ९९ लाख ७० हजारमा ९ लाख ७० हजार खर्चेको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

क्षेत्र १ का सांसद घनश्याम खतिवडाले मिक्लाजुङ, केराबारी गाउँपालिका, उर्लाबारी र लेटाङ नगरपालिकामा बराबर गरी ९९ लाख ७० हजारको दरले बजेट विनियोजन गरेका छन् । क्षेत्र २ का सांसद मीनेन्द्र रिजालले सबभन्दा बढी बजेट विनियोजन गरेको रतुवामाई र सुनवर्षी नगरपालिकामा खर्च शून्य छ ।

सांसदहरूले छनोट गरेको कुल ९८ वटा योजनामा ४४ वटा सडक निर्माणको योजना रहेको छ । पूर्वाधार निर्माणका लागि मात्रै बजेट खर्च गर्न सकिने भएकाले सांसदहरूले सहिद स्मृति प्रतिष्ठानदेखि प्रहरी चौकीकोसम्मको भवन निर्माणमा बजेट विनियोजन गरेको छ ।

ऊक्त कार्यत्रमको बजेट खर्च हुन नसकेको सुन्दरहरैंचा नगरप्रमुख शिवप्रसाद ढकालले योजनाहरूको टेन्डर भएर काम भइरहेको तर बिल भुक्तानी नभएकोले खर्च नदेखिएको बताए । विराटनगर महानगरका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत एकदेव अधिकारीले सांसदहरूले छनोट गरेका योजनाहरू संस्थागत आधारमा छनोट नभएकाले कार्यान्वयनमा समस्या भएको बताए । उनले स्थानीयको आवश्यकतामा आधारितभन्दा पनि नेता तथा कार्यकर्ताको मागका आधारमा योजना छनोट गरिएकाले समस्या भएको बताए ।

महेन्द्र मोरङ आदर्श बहुमुखी क्याम्प्सका प्राध्यापक सञ्जय ठाकुरले सांसदहरूले हचुवाको भरमा नेता तथा कार्यकर्तालाई खुसी पार्ने योजना ल्याउने गरेकाले कार्यान्वयनमा समस्या हुने गरेको बताए । ‘आवश्यकताका आधारमा निर्धारण गरिएको योजनाहरूको डीपीआर, वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन, डिजाइन र स्टिमेट गरेर राख्ने र ती योजनाहरूलाई प्राथमिकतामा पार्ने परम्पराको समेत अभाव छ,’ उनले भने ।

ढिलो गरी योजना छनोट गर्ने त्यसपछि डीपीआर, वातावरण प्रभाव मूल्यांकन, डिजाइन, स्टिमेट गरेर टेन्डर गर्दैमा आर्थिक वर्ष समाप्त हुने गरेकाले बजेट खर्च हुन नसक्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७६ ११:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बेवारिसको उपचार

कान्तिपुर संवाददाता

सुनसरी — धनकुटाको तमोरस्थित मूलघाटमा बेवारिसे अवस्थाका एक बिरामीलाई बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका चिकित्सकले उद्धार गरी उपचार गरेका छन् । सन्तोष लिम्बु नाम गरेका ती बिरामीको शरीर र हात खुट्टा कुहिएर किरा परेको अवस्थामा चिकित्सकले फेला पारेका थिए ।

प्रतिष्ठानमा गत शनिबारदेखि सर्जिकल वार्डमा भर्ना गरेर ५१ वर्षीय लिम्बुको उपचार भइरहेको जुनियर रेसिडेन्सियल वेल्फेयर सोसाइटी (जेआरडव्लुएस)का अध्यक्ष डा कविराज पौडेलले बताए । उनका अनुसार प्रतिष्ठानको सर्जरी युनिटमा लिम्बुलाई भर्ना गरिएको छ ।

प्रतिष्ठानका जेआरएसडब्लुएसका चिकित्सक डा उज्ज्वल गौतम र अन्य स्वास्थ्य टोली धनकुटाको मूलघाटस्थित विश्रान्ति मन्दिरमा रहेका वृद्धवृद्धाको उपचार र स्वास्थय परीक्षण तथा अन्य चिकित्सकीय अनुसन्धानका लागि गएका बेला वेवारिस अवस्थामा ती लिम्बुलाई फेला पारेका थिए । शरीरभरी किरा परेको अवस्थामा भएपनि स्थानीयहरूले भने छिछि दुरदुर गर्दै आएका थिए ।

पौडेलले भने, ‘बेवारिसे अवस्थामा सिकिस्त बिरामी फेला परेपछि चिकित्सक टोलीले मानवीयता धर्म पुरा गर्न तत्काल एम्बुलेन्स बोलाएर प्रतिष्ठानमा ल्याएर उपचार सुरु गर्‍यौं । उनी अल्कोहोलिक डपेन्डेन्स भएको थाहा भयो । शरीरका विभिन्न ठाउँ कुहेको र किरा मार्नका लागि थप उपचार गर्दै छौं । तर उनको आफन्त नभएको पनि जानकारी भयो ।’ चिकित्सकहरूले लिम्बुको सहोदर भाइ पनि नजिकै रहेको पत्ता लगाएर उनलाई कुरुवा बनाएर ल्याएको पौडेलले बताए ।

लिम्बुको औषधी उपचारमा लाग्ने सम्पूर्ण खर्च र कुरुवालाई दिनुपर्ने खाना प्रतिष्ठानका जेआरडब्लुएसका टिम, प्रतिष्ठान पुर्व विद्यार्थी, नर्स र प्रतिष्ठानले व्यहोरिरहेको पौडेलले बताए । उनले भने, ‘लिम्बुको सुधार भइरहेको छ तर उनको आर्थिक अवस्था दयनीय रहेछ । आर्थिक सहयोग गर्ने दाताहरूले पनि सहयोग गरिदिए निको भएर लिम्बुले जीवन यापन गर्न सहज हुने थियो ।’

कुरुवा बनेका असारबहादुर लिम्बुले भने, ‘हाल धनकुटा नगरपालिका ९ साविक दांगपामा ज्यालामजदुरी गरेर जीविका चलाउँदै आएका थिए । भाउजूले पनि १५ वर्षअघि नै छाडेर अर्कैसँग गइन् । ज्यालामजदुरी गर्दागर्दै शरीरभरि घाउ निस्केर थलापरे । उपचार गर्न आर्थिक अभावले त्यतिकै बसेका थिए ।’

आफूलाई उद्धार गर्ने चिकित्सकहरूलाई साक्षात भगवान सम्झेको बताए । उनले भने, ‘आर्थिक अभावले म उपचारविहीन र बेवारिसे अवस्थामा जता पायो त्यही बस्दै आएको थिए । शरीरभरि खै कसरी घाउ पलायो र किरा पर्‍यो । थाहा भएन । अब त बाँच्छु भन्ने आशा पलाएको छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७६ ११:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्