ढुवानी महँगो

कान्तिपुर संवाददाता

संखुवासभा — अरुण नदीमा पुल नहुँदा उपभोग्य सामान ढुवानीमा समस्या भएको छ  । यसले गर्दा महंगो भाडा तिरेर ढुवानी गर्नुपरेको व्यवसायीले बताएका छन्  ।

ढुवानी गरिएका सामान पुल वारपार गर्न भरियालाई महंगो मूल्य तिर्नुपरेको भोजपुर बुम्लिङटारका होटल व्यवसायी तारा थापाले बताइन् । ‘महँगो त छँदै छ, उनले भनिन्, ‘मनपरी भाडाले ढाड सेकेको छ ।’


पक्की पुल हुने हो भने घरमै सामान आइपुग्ने अवस्था छ । अहिले नदी तार्न मात्र खाँदबारीदेखि हेलुवाबेसीसम्मको दोहोरो भाडा तिर्नुपर्ने बाध्यता छ । अरुण नदीमा पक्की पुल नहुँदा भोजपुर र संखुवासभाका सर्वसाधरणले सास्ती भोग्दै आएका छन् ।

संखुवासभाको हेलुवाबेसी र भोजपुरको बुम्लिङटारको सिमानाबाट बग्ने अरुणमा पक्की पुल नहुादा समस्या भएको हो । झोलुंगे पुलको सहायतामा दुई जिल्लाका स्थानीय आउजाउ गर्छन् । सदरमुकाम खाँदबारीबाट ढुवानी गरिएका सामान तार्न र भोजपुरबाट ल्याइएका दैनिक उपभोग्य सामग्री भरिया र खच्चडको सहायतामा तार्नुको विकल्प छैन् ।


झोलुंगे पुलको वारीपारी सडक समेत जोडिएको छ । खाँदबारीबाट हेलुवाबेशीसम्म नियमित गाडी सञ्चालनमा छ । भोजपुरको बुम्लिङटार भोजपुरमा पनि गाडी सञ्चालनमा छ । तर, पक्की पुल नहुँदा खाँदबारीबाट भोजपुर हिाडेका यात्रुहरू पुल तरेर बुम्लिङटारबाट अर्को गाडीको यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता छ । संखुवासभाको सिलिचोङ गाउापालिकाका स्थानीय पनि यहीँ पुलबाट हिँड्नुपर्छ । अरुण पारिको गाउँपालिका भनेर चिनिने साबिक बाला, शिसुवा, ताम्कु, माङ्तेवा र याफु गाबिसका स्थानीय सडक सञ्जालले जोडिए पनि पक्की पुल नहुँदा समस्या उस्तै छ ।


अध्ययनको क्रममा खाँदबारी बस्दै आएका शिसुवाकी कल्पना राई घर जाँदा हेलुवाबेशीमा अलपत्र पर्ने गरेकी बताउँछिन् । ‘खाँदबारीबाट ४ सय भाडा तिरेर हेलुवाबेशी त पुगिन्छ तर बुम्लिङटारमा गाडी नपाउादा हेलुवाबेशीमा नै बस्नु पर्छ’ उनले भनिन्, ‘पुल बनेको भए घरैसम्म पुगिने थियो ।’


माङ्तेवाका जयकुमार राई सदरमुकाम खाँदबारीबाट गाउँसम्म जाने सडक जोड्न ३ बर्षअघि कम्मर कसेर लागिपरेको सम्झन्छन् । स्थानीयको श्रमदान र स्थानीय निकायको सहयोगमा उनीहरूले ७ किमि सडक पनि खन्ने काम गरेको बताए ।

तर, सडक खनेको ३ बर्ष भइसक्दा पनि उनको मोटर चढ्ने रहर पुरा भएको छैन । ‘घरछेउमै सडक खनेर त लगियो तर, पुल नभएपछि यातायातका साधन ल्याउन सकिरहेका छैनौ’ उनले भने, ‘सडकमा लगानी गरेको श्रम र पसिना त्यसै खेर गयो ।’ उनीहरूले ३ बर्षअघि ७ किमि सडक खनेका थिए । सिलिचोङ गाउँपालिका र भोजपुरको उत्तरी क्षेत्र जाने सडक खनिए पनि अरुण नदीमा झोलुंगे पुल भएकाले प्रयोग विहीन भएको उनले बताए ।


शिसुवाखोला, बाला, ताम्कु र माङ्तेवा तथा भोजपुरको कुलुङ, चौकीडाँडा, खाटम्मा हुँदै सदरमुकाम जोड्ने सडक खनिएको हो । पक्कि पुल निर्माण नभएसम्म सडकमा गाडी कुदाउन नपाउने भयौ, उनले भने, पक्की पुल निर्माणका लागि सदरमुकाम धाएको धायै छौ ।


तीन वर्षअघि नै हेलुवाबोशीदेखि माङ्तेवा हुँदै ताम्कुसम्म जाने सडक खन्न थालिएको र अघिल्लो बर्ष नै माङ्तेवासम्म सडक पुगिसके पनि त्यसको कुनै प्रयोग हुन नसकेको उनले बताए । ‘सडक आफ्नै गाउँसम्म आईपुगे पनि सवारी साधन ल्याउन अरुण नदी बाधक बन्यो’ उनले भने, ‘पुल बनाउन सके यहाँ उत्पादीत कृषि उपजले बजार पाउने थियो ।’


‘खाँदबारी बजारसम्म यहाँका सामग्री लगेर बेच्ने हाम्रो सपना अधुरै भयो,’ माङ्तेवा जौलेटोलका कृषक पार्वती कुलुङले भनिन्, ‘स्थानीय निकाय र सडक विभागले छिट्टै पुल निर्माण गरिदिनु पर्‍यो ।’ सडक निर्माण गरिए पनि अरुणमा अनिवार्य पुल बनाउनुपर्ने हुँदा स्थानीय राजनीतिक दलले महत्वपुर्ण भुमिका खेल्नुपर्ने हेलुवाबेसी–ताम्कु सडक निर्माण समितिका पूर्वअध्यक्ष बालकिशोर कुलुङले बताए ।

‘यो बर्ष सडक ताम्कु गाविससमेत पुग्ने छ,’ उनले भने, ‘सडक निर्माण गरेर मात्रै के गर्ने ? अरुणमा पुल बन्ने टुङ्गो छैन ।’ स्थानीयको मागलाई ध्यानमा राखेर अरुणमा पक्की पुल निर्माणको योजना समेत ल्याइएको छैन । पुल बनाउने कुरामा योजना नहुँदा अस्थायी विकल्पको रूपमा फेरी सञ्चालनमा ल्याउने प्रक्रिया भइरहेको भोजपुर साल्पाशिलिछो गाउँपालिका १ का वडाध्यक्ष गणेश बुढाथोकीले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ १, २०७६ १०:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आधा दर्जन पुल अलपत्र

पुलकै कारण जिल्लाको विकासमा असर परेकाले ठेक्का लिएर काम नगर्नेलाई कानुनी कारबाही गर्न पहल थालिने भएको छ
डम्बरसिं राई

खोटाङ — जिल्लास्थित अधिकांश सडक पुलहरू अलपत्र परेका छन्  । राष्ट्रिय गौरवका आयोजना लगायत अन्य सडक पुल अलपत्र परेका हुन्  ।

सगरमाथा लोकमार्गकै फोक्सिङटारस्थित सुनकोसी पुलको काम अझै सकिएको छैन । गौरी पार्वती कन्स्ट्रक्सनले २०७१ चैतमा चार वर्षभित्र सक्ने गरी सम्झौता गरेको थियो ।


करिब १८ करोडको लागतमा सकिनु पर्ने उक्त पुलका फाउन्डेसनको काम पनि सकिएको छैन । उक्त निर्माण कम्पनीका अध्यक्ष रामकुमार थापाले भने डिजाइन स्वीकृत गर्नै ढिलाइ भएकाले काममा पनि ढिलो भएको दाबी छ । थापाले अर्को चैत–वैशाखभित्र काम सक्ने बताए ।


‘डिजाइन स्वीकृतिमै समय लाग्यो’ थापाले भने ‘त्यसमाथि पनि गहिरो नदी, चट्टान फेला पर्नुका साथै भनेको बेला प्राविधिक उपलब्ध नहुँदा समस्या भएको हो ।’ थापाले थपे–‘तै पनि आउने चैत–बैशाखसम्ममा काम सकिन्छ ।’

त्यस्तै उदयपुर र खोटाङ जोड्ने धाप्लाङघाटस्थित सडक पुलको काम पनि अपूरै छ । उक्त पुलको अवधि आगामी असारमा सकिने भए पनि करिब १५ प्रतिशत मात्र काम भएको छ । अहिले यो पुल निर्माणको काम रोकिएको छ । करिब २२ करोडको लागतमा सम्पन्न गर्ने गरी स्वच्छन्द निर्माण सेवा कम्पनीले सम्झौता गरेको थियो । उक्त सडक पुल अब अझै डेढ वर्ष लाग्ने निर्माण कम्पनी सम्बद्ध जयराम लामिछानेले बताए ।


साकेला गाउँपालिका र दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिकाको बीचमा पर्ने तावाखोलास्थित सडक पुलको काम वर्षादो मुखैमा भर्खरै सुरु भएको छ । पूर्वाधार विकास विभागको करिब साढे चार करोडको लागतमा बन्नुपर्ने पुल भर्खरमात्र सुरु भएको हो । २०७५ बैशाख २१ गते १८ महिनामा सक्ने गरी नेश्नल महावीर सिद्धिसाई जेबी कम्पनीले संझौता गरेको थियो । अब यो पुल निर्माणको अवधि छ महिना मात्र बाँकी छ ।

यसबारेमा सम्वन्धित पक्षको ध्यानाकर्षण गराउदा समेत अटेर गरेको साकेला गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुनकुमार खडकाले सुनाए । अब पनि काम नगरे ठेक्का लिने कम्पनीलाई कारबाहीको प्रक्रियाका लागि सरकारलाई अनुरोध गर्ने अध्यक्ष खडाले बताए । पुल निर्माणको पेटी ठेक्का लिएका खोटाङका निर्माण व्यवसायी कर्ण खत्रीले भने बेलामा सम्झौता नहुँदा काममा ढिलाई भएको दाबी गरेका छन् । संझौताको एक वर्ष बित्दा काम सुरु गरिएकाले बहाना मात्र भएको साकेला गाउँपालिका अध्यक्ष खडकाको भनाइ छ ।


मध्यपहाडी लोकमार्ग अन्तर्गत पर्ने बाझेच्यानडाडाँ–दिक्तेल सडक खण्डमा पनि सडक पुलहरू अलपत्रै छन् । यस सडक खण्डमा आठ वटा पुलमध्ये दुईवटा मात्र सकिएको छ । आठमध्ये चारवटा पुलको ठेक्का रमण गोल्डेन गुड जेबी कम्पनीले लिएको थियो । चारमध्ये कालिखोला र लप्से खोलाको सकिएको छ । दाम्दे र साप्सुखोलाको पुल पनि अन्तिम चरणमा पुगेको निर्माण कम्पनी सम्बद्ध साङ्गे सेर्पाले बताए । यो सडक खण्डमै पर्ने भुल्के खोला पुलको ठेक्का लागे पनि काम हुन सकेको छैन ।

धार्मिक तथा पर्यटकीय भुलभुलेलाई असर पर्ने भन्दै केही तल्तिर सार्न स्थानीयले माग गरेपछि ढिलाइ भएको निर्माणमा संलग्न कृष्णप्रसाद घिमिरेले बताए । उक्त पुलको ठेक्का सगरमाथा घिमिरे निर्माण सेवाले लिएको हो । यो पुल निर्माणअवधिभित्रै सकिने घिमिरेले सुनाए । यो सडक खण्डमै पर्ने भालुखोला, छेपेखोला र मेवा खोलाको सडक पुलको भने ठेक्कै लागेको छैन । फोक्सिङटार, धाप्लाङघाट लगायतका अन्य पुलहरू नबन्दा जिल्लाको विकासले समेत गति नलिएको स्थानीयको गुनासो छ ।


जिल्लामा हुने विकास निर्माणका लागि तराईबाट सामग्री ल्याउन समस्या भएकाले सगरमाथा लोकमार्गमा पर्ने सडक पुल विकासको बाधक बनेको हो । स्थानीयले भने ठेक्का लिएर योजनाहरू अलपत्र छाडिएकाले त्यसले पारेको असर सहित असुल गर्नुपर्ने माग राखेका छन् । सडक पुलकै कारण जिल्लाको विकासमा असर परेकाले ठेक्का लिएर काम नगर्नेहरूलाई कानुनी कारबाही गर्न पहल गर्ने प्रतिनिधिसभा सदस्य विशाल भट्टराईले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ १, २०७६ १०:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्