कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

जंगलको बीचमा गिडीदह, जहाँ पुग्ने बाटो छैन

डीबी बुढा

जुम्ला — वरिपरि पहाड र घना जंगल । सयौंथरि फूल र चराहरू । थुप्रै प्रजातिका वन्यजन्तुको बासस्थान हो गिडीदह क्षेत्र । प्राकृतिक सौन्दर्यको अनुपम उपहार मात्रै नभएर सुगन्धित बहुमुल्य जडीबुटी र पानीमा देखिने विभिन्न थरिका रंगहरूका कारण गिडीदह (गिरि ताल) को अलग पहिचान छ ।

२०४९ सालमा पहिलोपटक हराएको घोडी खोज्दै पुगेका तातोपानी ४ का दुर्गाप्रसाद पाण्डे गिडीदहको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्दा आर्थिक समृद्धिको आधार बनाउन सकिने बताउँछन् । 'घोडी खोज्न जाँदा पाटनमा कुहिरो लागेको थियो । जब कुहिरो हट्न थाल्यो गिडीदहको नजिकै पुगेको पत्तै भएन । छेउमै गिडीदह रहेछ । गाढा नीलो र गहिरो देखिने गिडीदहले मनमा त्रास पैदा भयो । तर जति हेरे पनि आँखा थाकेन,’पाण्डेले पहिलो पटक दह पुग्दाको अनुभव सुनाए । पहाड र जंगलले घेरिएको यो दह शान्त देखिन्छ । जहाँबाट निस्किन्छ गिडीखोला । र खोला हाँकु गाउँ हुँदै तिला नदीमा मिसिन्छ । ओझेलमा परेको गिडीदह सदियौं पुरानो भएको आकलन गरिन्छ । यद्यपि अहिलेसम्म दहको गहिराइ, चौडाइ र लम्बाइ नापजाँच गरिएको छैन ।

स्थानीयहरू यस दहबाट निस्केको पानीले सिँचाइ, विद्युत उत्पादन र घट्ट चलाउँछन् । पहाडहरूको खोंचमा रहेको दह कोणधारी जंगलले ढपक्कै ढाकिएको छ । स्थानीयहरू ताल नजिकै एक्लै जान डर लाग्ने बताउँछन् । भण्डार वन र पानसय पाटन उक्त दहसँग जोडिएका ठाउँ हुन् । तातोपानी गाउँपालिकाबाट उक्त दहसम्म पुगेर सोही गाउँपालिका फर्कन चार दिन लाग्ने स्थानीयहरूको भनाइ छ । पछिल्लो समय स्थानीय तहहरूले पनि पर्यटन भित्र्याउन सकिने भन्दै यसलाई उच्च प्राथमिकता दिन थालेका छन् । तातोपानी गाउँपालिका अध्यक्ष नन्दप्रसाद चौलागाईं, वडा नं ४ का अध्यक्ष अमर रोकाया लगायतका प्रतिनिधिहरू हालै उक्त दहमा पुगेर फर्किएका छन् । यस क्रममा अध्यक्ष चौलागाईंको नेतृत्वमा ७५ जनाको टोली यहाँ पुगेको थियो । तातोपानी गाउँपालिकाको शीरमा रहेको यस दहमा जनप्रतिनिधिहरूले राष्ट्रिय झण्डा फहराएर आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई भ्रमणका लागि आह्वानसमेत गरेका थिए ।

यसअघि भूगोलविद् स्व डा. हर्क गुरुङ वि सं. २०३० सालतिर गिडीदहसम्म जाने प्रयास गरेका थिए । उच्च हिमाली भेगको हिमपात र बाटोको असहजताका कारण गुरुङ गिडीदहसम्म पुग्न नसकेको स्थानीयले बताए । त्यसपछि दहसम्म पुग्न कुनै पनि निकायाले चासो देखाएनन् । यसैले पनि हालसम्म गिडीदहसम्म जाने व्यवस्थित बाटो छैन । दहको दक्षिण पूर्वी क्षेत्रमा शंख दह, पाले दह र जोगिनी दह छन् ।

'गिरि' भनेको पहाड र दह भनेको एकै ठाउँमा जमेर रहेको पानी । स्थानीयहरूले गिरिलाई अपभ्रंश गरी 'गिडी' भन्ने गरेको स्थानीय अगुवाहरू बताउँछन् । समुन्द्री सतहदेखि ३ हजार ४८२ मिटर उचाइमा छ गिडीदह । उचो स्थानमा भए पनि यहाँसम्म पुग्ने सडक तथा पदमार्ग नहुँदा अपेक्षाकृत प्रचारप्रसार हुन नसकेको वडाअध्यक्ष रोकाया बताउँछन् । अध्यक्ष चौलागाईंले भने फुलचाउले पाटनसम्म मोटर बाटो पुर्‍याउने र त्यहाँदेखि गिडीदहसम्म ट्रेकिङ रुट पुर्‍याएर ताललाई पर्यटकीय स्थल बनाउने योजना रहेको बताएका छन्।


प्रकाशित : आश्विन ९, २०७९ १५:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘बिरामीलाई समय दिँदा आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल गरेको रहेनछु’

बुनु थारु

काठमाडौँ — डा. अनन्त श्रेष्ठलाई बिरामीको सेवामा लागिरहँदा आफू अस्वस्थ्य हुँदै गएको पत्तै भएन । ३५ वर्षको उमेरमा उनले नियमित रगत परीक्षण गर्दा कोलोस्ट्रल एकदमै उच्च र तौल पनि बढेको देखियो । तौल थियो ८० केजी । उनी एकछिन दौँडिदा पनि स्याँ-स्याँ हुने र छोरासित राम्ररी फुटबल पनि खेल्न सक्दैनथे ।

सन् २०१६ को अन्त्यतिर उनलाई आत्मबोध भयो कि अब त आफ्नो शरीरका लागि सोच्नैपर्छ । कलेजोरोग विशेषज्ञ डा. श्रेष्ठ भन्छन्‚‘म त कहाँ पुगेको रहेछु ! काममा ध्यान दिँदा आफैँलाई बिर्सिएको रहेछु । बिरामीलाई यो गर‚ त्यो नगर भनेर सल्लाह दिने म आफ्नो शरीर देखेर लाज पनि लाग्यो । त्यसपछि मैले आफ्नो र परिवारका लागि समय निकाल्छु भन्ने ठानेँ ।’ र उनी फिटनेस सेन्टर धाउन थाले । २ महिनापछि उनमा बिस्तारै परिवर्तन आउन थाल्यो ।

विद्यालयमा उनी मार्सल आर्ट्स खुब खेल्थे‚ जसले उनको शारीरिक तन्दुरुस्ती बढाएको थियो तर पछि पढाइ अनि कामले उनी व्यस्त रहन थाले । शारीरिक व्यायाम टुट्यो । तर‚ अहिले उनी आफूलाई समय दिन थालेका छन् । हप्तामा ५ दिन दैनिक व्यायाम गर्छन् । खानेकुरामा उत्तिकै ध्यान दिन थालेका छन् । प्रशोधित खाना र मैदा पटक्कै छुँदैनन् । कहिलेकाहीँ विकेन्डमा साथीहरूसँग र पारिवारिक जमघटमा डाइट टुट्ला तर अरु बेला भने उनी कडा रुपले फलो गर्छन् । बिहान ६ बजेसम्म उठिसक्ने उनी फ्रेस भएर सवा ६ बजेदेखि लगभग १ घण्टा ध्यान गर्छन् । ध्यानले आफूलाई तनावमुक्त र तनावसँग सहने शक्ति प्रदान गरेको डा. श्रेष्ठको बुझाइ छ । त्यसपछि उनी ब्रेकफास्ट खाएर पौने ९ बजेसम्म अस्पताल पुगिसक्छन् । ब्रेक फास्टमा उनी हल्का उमालेको हरियो सागसब्जी र अन्डाको सेतो भाग खान रुचाउँछन् । दिउँसो ३ बजे खाना खाने उनी प्राय: ३ बजेतिर रोटी, फलफूल तथा ओट्स वा गहुँको मोमो ६ वटा जति खान्छन् ।

उनी शारीरिक व्यायाम भने साँझ सुरु गर्छन् । हल्का केही खान्छन् र वर्कआउट सुरु गर्छन् । कोभिड देखिएपछि उनी जिम सेन्टर धाउन छाडे र अहिले घरमै जिमको सेटअप बनाएका छन् । ३ तल्ले घरको माथिल्लो तल्लामा उनको जिम सेटअप छ‚ जहाँ पहिले स्टोरेज रुम थियो । ‘बिहान ध्यानका लागि नै छुट्याएको छु साँझ समय मिल्छ वर्कआउट गर्न । कोभिडको बेला सबै बन्द भएपछि १ वर्षअघि वर्कआउट गर्ने सामान जोडेँ,’ उनले भने । उनीसँग ट्रेड मिल, मल्टी जिम मसिन, डम्बबेललगायत छन् । उनी ५ बजेतिर वर्कआउट सुरु गर्छन् । ट्रेड मिलमा ३० मिनेट कुद्छन् र २० मिनेट एब्सको वर्कआउट गर्छन् । हप्तादिनलाई ३-४ थरि व्यायाम उनले दिन बिराई-बिराई गर्छन्, जस्तै: खुट्टाको एक दिन त अर्को दिन छाती र ढाडको । गीत गाउन अनि गितार तथा ड्रम बजाउन मन पराउने उनी एक महिनायता साइक्लिङ पनि सुरु गरेका छन् । शनिबारको दिन उनी साथीहरूसित साइक्लिङ गइरहेका भेटिन्छन् ।

उनले आफ्नो तौलको टार्गेट ७३-७४ केजी राखेका छन् । कोभिड हुँदा उनी मोटाउन पुगे । उनी आफूलाई तन्दुरुस्त रहन प्रयासरत छन् । डा. श्रेष्ठले आफू स्वस्थ्य रहन तौल घटाउनुपर्छ भन्ने लाग्यो भने आँटिहाल्नुपर्ने सुझाउँछन् । भन्छन्‚ ‘मलाई लागिरहन्थ्यो; गर्नुपर्छ अब त भनेर तर नआँटी नहुने रहेछ ।’ व्यायाम सुरु गर्दा ३-४ दिन हातखुट्टा दुखेर निकै गाह्रो भएको अनुभव उनले सुनाए ।तर बिस्तारै अभ्यस्त र त्यही पीडामा मजा लाग्दै गयो उनलाई । मुस्कुराउँदै उनले भने‚ ‘व्यायाम गर्दा शरीरबाट केही केमिकल निस्कन्छ‚ जसलाई हामी एन्डरफिन भन्छौँ । व्यायाम गर्दा प्राकृतिक रुपमा त्यो निस्कन्छ र खुसी मिल्ने रहेछ ।’

व्यायामले शरीरको तौल घट्दै गएपछि दराजमा भएका उनका लुगा ठिक लाग्न छाडे । प्यान्ट कुनै पनि ठिक भएनन् ।‘एक किसिमले झ्याउ पनि लाग्यो । लुगा सबै काम नलाग्ने भयो तर सपिङ गरेर रमाइलो पनि भयो,’ उनले हाँस्दै भने । डा श्रेष्ठले ध्यानले मन एकाग्र र सहनशील बनाउन सहयोग गरेको अनुभव गरेका छन् भने व्यायामले शारीरिक स्फूर्ति । मेडिकल फिल्डमा २ दशक बिताइसकेका ४२ वर्षीय डा. श्रेष्ठलाई फिट भएपछि हरेक क्षण इन्जोय गरेको अनुभव हुन्छ । ‘दैनिक ४ किमि ५ दौडिँदा पनि हुन्छ वा साइक्लिङ गर्ने । व्यायामले शरीर हलुका बनाउँछ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७९ १५:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×