पहिले यता हेर महानगर

दीपक केसी, संजोग मानन्धर, सुजन गोपाली

काठमाडौँ — काठमाडौं महानगरले फुटपाथमा व्यापार गर्नेलाई निषेधको नीति लिएको छ । त्यही नीति कार्यान्वयन गर्न नगर प्रहरीको एउटा टुकडीले फुटपाथमा व्यापार गर्नेलाई हटाउँछ । यस क्रममा शुक्रबार बालुवाटारमा सडकछेउमा मकै पोलेर बेचिरहेका एक दम्पतीको ठेलागाडा नियन्त्रणमा लियो । र, उनीहरुमाथि सामान्य मानवीय व्यवहारसमेत गरिएन ।

आवागमनमा बाधा पार्ने गरी कुनै पनि गतिविधि गर्न पाइँदैन । उपत्यकामा दैनिक गुजारा टार्न सडकछेउमा व्यापार गर्नेहरु थुप्रै छन् र उनीहरुका व्यापार पनि थुप्रै थरीका छन् । सडक छेकेर गर्न नहुनेमा यस्ता व्यापार पनि पर्छन् । नियन्त्रण र नियमन जरूरी हुँदाहुँदै पनि महानगरले तत्काल हेर्नैपर्ने क्षेत्र छुटेका छन् । सहरलाई कुरुप र अव्यवस्थित बनाइरहेका फोहोरमैला, अव्यवस्थित फुटपाथ, सडकछेउका पोलमा गुजुल्टिएका तार व्यवस्थापनमा ध्यान जानुपर्छ ।

काठमाडौं उपत्यकाका फुटपाथमा जताततै निर्माण सामग्री थुपारिएको छ । कतै ढल थुनेर छोडिएको छ । कतिपय सडकछेउ हिँड्दाहिँड्दै फुटपाथ हराउँछ । भित्री सडकहरुमा त अझ फुटपाथ भेट्नै मुस्किल पर्छ । जथाभाबी पार्किङले गर्दा पैदलयात्री जोखिम मोलेर सडकबाट हिँड्न बाध्य छन् । केहीबेर ठूलो पानी पर्‍यो भने प्रमुख चोकहरु नै जलमग्न हुन्छन् ।

छिमेकी ललितपुर महानगरको कामकारबाही काठमाडौंको भन्दा फरक छैन । ललितपुरले हैजाको जोखिम बढेको भन्दै ठेलागाडा र रिक्सामा पानीपुरी, स्ट्रिट फुड, तरकारी तथा फलफूल बेच्न निषेध गर्‍यो । तर, हैजाको मुख्य जोखिमका रुपमा रहेको सार्वजनिक स्थानमा थुप्रिएको फोहोर, ढल, दुर्गन्धित पोखरी सरसफाइ गर्नतर्फ ध्यान दिएको देखिँदैन ।

ललितपुरको मुख्य व्यापारिक केन्द्र लगनखेल क्षेत्रमा सडकमै ढल बग्ने गर्छ । फोहोर थुप्रिने समस्या पनि हटेन । खानेपानीको स्रोतदेखि प्रयोगसम्म सतर्कता आवश्यक छ । ढल खुला छाडिनु हुँदैन ।


प्रकाशित : असार १९, २०७९ १०:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आँपले मूल्य पाएन

गत वर्ष प्रतिकिलो १२० रूपैयाँमा बिक्री भएकोमा यस वर्ष ६० सम्म मूल्य
मागभन्दा आपूर्ति बढी हुँदा भाउ कम
कान्तिपुर संवाददाता

सिरहा — यस वर्ष आँपको उत्पादन बढे पनि बजार भाउ सोचेजस्तो नपाएको किसानले गुनासो गरेका छन् । आँपको प्रमुख संकलन केन्द्र मानिएको लहान बजारमा बम्बई र मालदह जातको आँप प्रतिकिलो ५५ देखि ६० रुपैयाँमा बिक्री वितरण भइरहेको छ । यो मूल्य अघिल्ला वर्षभन्दा कम हो । गत वर्ष आँपको मूल्य प्रतिकिलो १ सय २० रुपैयाँ थियो ।


मागभन्दा आँपको आपूर्ति बढी हुँदा मूल्य घटेको हो । नेपाली आँप बल्ल बजारमा पुगेको छ । यसअघि, भारतीय आँप उपलब्ध थियो । काँचैमा विषादी हालेर भारतीय आँप पकाएर छिट्टै बजारमा ल्याइएको थियो । भारतीय आँपमा अत्यधिक विषादी हुने भएकाले त्यस्तो आँपको खरिदबिक्री र सेवन नगर्न प्रशासनले सूचना नै जारी गरी उपभोक्तालाई सचेत गराएको थियो । तर बजारमा अहिले पनि भारतीय आँप छ्याप्छयाप्ती पाइरहेको छ ।

कृषि ज्ञान केन्द्र सिरहाका अनुसार सिरहामा यस वर्ष ८ हजार ८ सय ९५ हेक्टरमा आँप खेती गरिएको थियो । यस वर्ष उत्पादनमा १५ प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको छ । गत वर्ष ८० प्रतिशत उत्पादन घटेको थियो । जसका कारण बजार भाउ महँगिएको थियो । आँप उत्पादनको उर्भर भूमि मानिएको सिरहामा गत वर्ष पटकपटक आएको हावाहुरी, असिनापानीका कारण उत्पादनमा कमी आएको थियो । तर, यस वर्ष फल्ने वर्ष भएकाले उत्पादन राम्रो भएको कृषि प्राविधिकहरूले बताएका छन् ।

चार बिघा जग्गामा आँप खेती गरेका सिरहा गोविन्दपुरका किसान लालु महतोले आँप उत्पादन राम्रो भएको बताए । तर बजार भाउ खस्किँदा भनेजस्तो आम्दानी लिन नपाएको उनले सुनाए । उनका अनुसार गत वर्ष आँप उत्पादन कमी हुँदा बजारभाउ महँगिएको थियो । तर यस वर्ष आँप उत्पादन बढेपछि मूल्यमा गिरावट हुन सक्ने भन्दै व्यापारी बढी तिर्न तयार भएनन् । आकासे पानीको भरमा खेतीपाती गर्नुपर्ने र सुक्खा जमिनमा अन्य बाली नफस्टाउने भएकाले अधिकांश कृषक व्यावसायिक आँप खेतीतर्फ आकर्षित हुने गरेको कृषि प्राविधिकहरूको भनाइ छ । झन्झट कम र उत्पादन बिक्री गर्न सहज हुने भएकाले पनि कृषकहरू यसतर्फ आकर्षित भएका हुन् ।

सिरहा र सप्तरीलाई आँप खेतीको भण्डार मानिन्छ । यहाँका कृषकहरूले आम्रपाली, मालदह, बम्बई, दसहरी, कलकतिया जातका आँपको खेती गर्दै आएका छन् । हेरचाह र फल बिक्रीका लागि बजारसम्म पुर्‍याउन झन्झट बेहोर्नुभन्दा बोट नै बिक्री गर्न सजिलो हुने भएकाले किसानहरूले आँप फुल्न सुरु गरेलगत्तै व्यापारीहरूलाई बगैंचा ठेक्कामा दिएका थिए । सिरहा, सप्तरीमा उत्पादीत आँप लहान बजारमा संकलन गरी काठमाडौं, पोखरालगायतका बजारसम्म पुग्छ ।

प्रकाशित : असार १९, २०७९ १०:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×