कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

प्रविधिले फड्को मारेपछि...

तस्बिर : अनिस रेग्मी, तस्बिर : कविन अधिकारी

काठमाडौँ — म सानो छँदा हरेक साँझ घरमा ठूलाबडाहरू घेरा हालेर शान्त भएर सुन्ने गर्नुहुन्थ्यो– रेडियो । नबुझे पनि उहाँहरूसँगै म पनि सुन्न बस्थें । ती क्षण मस्तिष्कमा ताजै छन् । अनि त्यो रेडियो पनि । मोटा र ठूला एभरेडी ब्याट्री लाग्ने, लामो एरियल, माथि तानेर बजाउनुपर्ने । ती रेडियो आजभोलि सायदै प्रयोगमा होलान् । जीवनको कुनै क्षणमा हाम्रो पुस्तासम्मले त्यो देख्न र प्रयोग गर्न पाए पनि अबको पुस्तामा त्यसको महत्त्व छैन ।

टाइपराइटर

प्रविधिको क्रमिक विकाससँगै ती रेडियो मात्रै होइन, करिब एक दशकअघिका धेरै वस्तु इतिहासको गर्भमा सीमित हुने अवस्थामा पुगेका छन् । त्यस्ता चीज, जुन केही वर्ष अघिसम्म दैनिक जीवनका पर्याय थिए, ती अब देख्नै पनि मुस्किल छ । तिनलाई विकसित प्रविधिले विस्थापित गरिसके ।

फिल्म क्यामरा

अहिलेको पुस्तालाई रेडियोदेखि फिल्म लाग्ने क्यामरा, पुराना टेलिभिजन–फोन सेट, डेस्कटप कम्प्युटरका सीआरटी मोनिटर र फ्लपी डिस्कसम्म नौलो लाग्न सक्छन् । स्मार्टफोन र ट्याब्लेटका टचस्क्रिनमा औंला चलाउनेहरूलाई प्रविधि रूपान्तरणका चरण सुन्दा पनि रमाइलो कथाजस्तो लाग्न सक्छ ।

फिल्म क्यामरा

अहिले इमेल पठाउन–पाउन डेस्कटप वा ल्यापटप र फोटो खिच्न क्यामरा छुट्टै खोजिरहनु पर्दैन । गीत सुन्न वाक्मेन वा आइपोड चाहिँदैन । टेलिभिजन वा इन्टरनेटका साइटमा कुनै श्रव्यदृश्यको प्रत्यक्ष प्रसारणलाई भारी भरकम डिभाइस नचाहिने भएको छ । एउटा मोबाइल फोन सेट अथाह सुविधा छन् । अडियो–भिडियो संवाद गर्न, फोटो–भिडियो खिच्न, सम्पादन गर्न, क्यालकुलेटर, रेडियो, टर्चलाइट, कम्प्युटर, पेन ड्राइभ, हार्डडिस्क, जीपीएस आदि थुप्रै सुविधा मोबाइल फोनमै छ ।

रोटरी डायल टेलिफोन

हरेक कामका लागि जब छुट्टाछुट्टै डिभाइस चाहिने जमाना थियो, महँगो त थियो नै, सुलभ पनि थिएन । सबैको डिभाइसमा पहुँच सम्भ्रान्त वर्गलाई मात्र सहज थियो । एक दशकमै पनि प्रविधि विकासले धेरै ठूलो फड्को मारिसकेको छ ।

ग्रामो फोन

इतिहासको गर्भमा पुगिसकेका ती वस्तु अहिले संकलकहरूका लागि ‘एन्टिक पिस’ भएका छन् । अहिले पनि केही सौखिनहरू ‘आउटडेटेट डिभाइस’ प्रयोग गरिहेका छन् । तर त्यस्ता वस्तुहरू प्रयोग गर्न अहिले सहज छैन । भीसीआर भए पनि अहिले त्यसमा लाग्ने क्यासेट कहाँ पाउने ? टेपरेकर्डर त होला तर त्यसमा बजाउन नयाँ क्यासेट चक्का भेटिँदैन । केही ‘एन्टिक पिस’ अझै कतै कतै सौखका रूपमा राखेको देखिन्छ । तर प्रयोग हुन छाडेको छ ।

क्यासेट चक्क

चाडपर्व, विवाह आदि विशेष उपलक्ष्यमा फोटो खिचाउन पाइन्थ्यो । त्यो पनि ठूलाका हातमा क्यामरा हुन्थ्यो र बडो जतनसाथ क्लिक गरिन्थ्यो । हरेक क्लिकको अर्थ हुन्थ्यो । सामान्यतया एउटा रिलबाट ३६ वटासम्म मात्रै फोटो खिच्न मिल्थ्यो । त्यो फोटो हेर्नका लागि रिल धुलाउन पठाउनुपर्थ्यो । अहिले मोबाइल हात हातमा छन्, फोटो जति खिचे पनि रिल सकिने चिन्ता लिनु पर्दैन । व्यावसायिक फोटोग्राफरका लागि क्यामरामा प्रविधिले ठूलो फड्को मार्दा अब ‘मिररलेस’ आइसकेको छ, जो पुरानो क्यामराका तुलनामा हलुका त छँदै छ, फोटो–भिडियोको गुणस्तर पनि अब्बल छ । घरका कुनै कुनामा थन्किएका ती ‘एन्टिक पिस’ हेर्नुस्, तपाईंलाई ‘नोस्टाल्जिक’ बनाउनेछ ।

फ्लपी डिस्क

लेटर प्रेस ब्लक

भीसीआर

सीआरटी टेलिभिजन


प्रकाशित : फाल्गुन १९, २०७८ ११:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

युरोपको लोकतन्त्रमाथि चुनौती : म्याक्रोन

ददी सापकोटा

काठमाडौँ — फ्रान्सेली राष्ट्रपति एमानुयल म्याक्रोनले युक्रेनविरुद्ध रुसको युद्धले फ्रान्स लगायत युरोपेली देशहरूलाई गम्भीर सन्देश दिएको बताएका छन् । राष्ट्रपति म्याक्रोनले राष्ट्रका नाममा बुधबार साँझ सम्बोधन गर्दै युक्रेनमाथि भएको रुसी आक्रमणले युरोपले धेरै सिक्न सक्ने बताउँदै त्यसले गहिरो सन्देश दिएको र यसको नतिजासमेत केहि समयपछि देखिन थाल्ने बताएका हुन् ।

उनले युक्रेनमा युद्धको औचित्य प्रमाणित गर्न रुसी सरकारले फैलाएको झूटको निन्दा गर्दै युद्धविरामको प्रयास गर्न र युद्ध रोक्ने सफलता प्राप्त गर्न आफू रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग सम्पर्कमा रहनेसमेत बताए ।

युद्धविरामका विभिन्न विकल्पहरू सुझाउँदा समेत रुसी राष्ट्रपति पुटिनले आक्रमणको सिलसिला नछाडेको भन्दै त्यसविरुद्ध कडा कदम चाल्ने उनले बताए ।

राष्ट्रपति म्याक्रोनले भने‚ ‘राष्ट्रपति पुटिनले एक्लै युद्ध रोज्नु भनेको आफ्ना अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धताहरूलाई धोका दिनु हो ।’ युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीलाई 'सम्मान, स्वतन्त्रता र साहसी' पात्रको रुपमा आफूले सम्मान गर्नेसमेत उनले उल्लेख गरे ।

‘यो युद्ध कतिपयले विश्वास गरेजस्तो पश्चिमी देश र रुसबीचको होइन । रुसलाई युक्रेनमाथि आक्रमण गर्न कसैले उक्साएको होइन । रुस आफैंमा आक्रमणकारी हो‚’ म्याक्रोनले थपे ।

पछिल्लो समय युक्रेनले विशेष सैन्य अपरेसन सञ्चालन गरिरहेको पुटिनले आरोफ लगाउँदै आएका थिए । फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले पुटिनको उक्त भनाइको खण्डनसमेत गरेका छन् ।

राष्ट्रपतीय चुनाव हुन करिब पाँच हप्ता बाँकी रहँदा औपचारिक रुपमा आफ्नो उम्मेदवारी घोषणा गर्न बाँकी रहेकै बेला म्याक्रोनले फ्रान्स आफ्नो मूल्यमान्यता र विश्वासमा खडा भएको देश भएकाले त्यसको रक्षा गरिरहने आश्वासन दिए ।

ऊर्जा क्षेत्रमा भएको मूल्यवृद्धिले फ्रान्सेली अर्थतन्त्रमा प्रभाव पार्ने बताउँदै उनले थप आणविक केन्द्रहरू स्थापना गर्ने बताए ।

बिहीबार युक्रेनमाथि आक्रमण गरेपछि युरोपेली संघ र अन्य धेरै प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरूले रुसमाथि कडा प्रतिबन्धहरू लगाएको म्याक्रोनले बताए ।

राष्ट्रपति म्याक्रोनले युक्रेनको युद्धले युरोपमा नयाँ युगलाई जन्म दिएको र अब युरोपमा युद्ध एक वास्तविकतामा परिणत भएको समेत बताउँदै भने‚ ‘युरोपमा युद्ध अब इतिहासका पुस्तकहरूमा मात्र सीमित छैन । यहिँ आइपुगेको छ । लोकतन्त्र अब निर्विवाद छैन; यसलाई हाम्रा आँखै अगाडि चुनौती दिइएको छ ।’

म्याक्रोनले नयाँ आणविक प्लान्टहरू निर्माण गरेर फ्रान्सलाई विदेशी ऊर्जा स्रोतमा कम निर्भर बनाउने आफ्नो घरेलु योजनाभन्दा अझ विशेष योजना ल्याएर रुसी ग्याँसमाथिको निर्भरता घटाउन युरोपेली संघलाई युरोपेली स्तरमै लैजानुपर्नेमा जोड दिए ।


प्रकाशित : फाल्गुन १९, २०७८ १०:४४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×