कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पत्थरमा रैथाने कन्दमुलको परीक्षण [तस्बिरहरु]

लालप्रसाद शर्मा

पोखरा — ठाउँको नामै पत्थर । यही पत्थरमा अहिले कन्दमुलका प्रजातिमाथि अनुसन्धान सुरु गरिएको छ । कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–३ पाउदुरमा विभिन्न रैथाने जातका कन्दमुलको अनुसन्धान थालिएको हो । २५ रोपनी चट्टानी भिरालो जग्गा भाडामा लिएर गिठा, भ्याकुर, तरुल, ओल, सखरखण्ड, भार्लाङ, चुइया, त्यागुना, गुर्जो र पिडांलुजस्ता कन्दमुल रोपिएको हो ।

पिँडालु ७ प्रकारका छन् । रानी र तिते गरी गिठा २, रानी र जगल्टे गरी भ्याकुर २ प्रकारका छन् ।

माटोले भरिएका बोरामा विभिन्न कन्दमुल रोपेर पत्थरमाथि राखिएको छ । अलिअलि माटो भएको ठाउँमा बाँसको भाटाले अड्याएर बारी बनाएर कन्दमुल नै रोपिएको छ । कृषि पढेका युवादेखि कृषिकै क्षेत्रमा लागिरहेका विभिन्न व्यक्तिको सामूहिक प्रयासमा अनुसन्धान सुरु भएको हो ।

मौसम, भूगोल, माटो अनुसार रैथाने खेती हुँदै आएको तर पछिल्लो समय लोप हुन लागेकाले विस्तारका लागि अनुसन्धान थालिएको अनुसन्धानकर्ता कुशल पौडेल बताउँछन् ।

पर्यावरणीय हिसावले पनि वातावरणमैत्री हुने यस्ता रैथाने बालीको संरक्षण गर्ने उद्देश्य रहेको उनले बताए । पहाडी भेगमा हुँदै आएका कन्दमुलको खेती माटो कम हुँदैमा नहुने भन्दै उनीहरुले यो पत्थर रोजेका हुन् । कास्की जिविसका पूर्व सभापति पुण्य पौडेल यो अभियानमा राज्यका निकायले सक्दो सहयोग गर्नुपर्ने बताउँछन् ।


प्रकाशित : श्रावण ६, २०७८ १५:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मनाङको चामेमा झोलुंगे पुल पनि बगायो

आश गुरुङ

लमजुङ — मनाङ सदरमुकाम चामेमा रहेको एकमात्र झोलुंगे पुल पनि बाढीले बगाएको छ । सँगै रहेको बेलिब्रिज बाढीले बगाएर ल्याएको ढुंगामुढाले पुरेको छ ।


चामेमा रहेको झोलुंगे पुल बगाएपछि माथिल्लो मनाङसँगको सम्पर्कविच्छेद भएको छ । चामे गाउँपालिका ५ का वडाअध्यक्ष कैले गुरुङका अनुसार मंगलबार राति आएको बाढीले वडा नं ४ चामेबजारदेखि वडा नं ५ को पारी चामे जोड्ने झोलुंगे पुल बगाएको छ । यो माथिल्लो मनाङ जाने चामेस्थित एकमात्र झोलुंगे पुल हो ।

नेपाल प्रहरीका डीएसपी सुवास खड्काका अनुसार बेलिब्रिजले बाढी रोकिदिएपछि बाढीले धार परिवर्तन गर्दा झोलुंगे पुललाई पनि बगाएको हो । सशस्त्र प्रहरी बल नं ३२ गुल्म, चामे मनाङका डीएसपी होमनाथ पन्थीका अनुसार यसअघि बेलिब्रिज जोगाउन खोज्दा सकिएन । अहिले झोलुंगे पुल जोगाउन खोज्दा पनि सकिएन । ‘हामीले बगाउन लागेको लट्ठा तान्ने प्रयास गर्‍यौं । बाढीका कारण सकिएको छैन,’ उनले भने ।

निमित्त प्रमुख जिल्ला अधिकारी शारदा चालिसेले पुलको दायाँबायााँको जिपलाई क्षति पुर्‍याएको छ । ‘बेलिब्रिज बाँध बनेर बाढी थुनिदिएपछि बाढी धार परिवर्तन गरी चामेतिर बगेको छ । बाढी बढेपछि लोकप्रिय माविलाई क्षति पुर्‍याउँदै झोलुंगे पुललाई हान्यो । अहिले झोलुंगे पुललाई बगायो,’ उनले भनिन् । उनका अनुसार पुलको लट्ठा तान्न खोजिए पनि पुनः पहिरो जानेजस्तो देखिएर छाडेको छ । ‘अब के गर्ने भन्न विषयमा प्रहरी, जनप्रतिनिधि, इन्जिनियर, हामी सबै छलफलमा जुटेका छौं,’ उनले भनिन् ।


प्रकाशित : श्रावण ६, २०७८ १४:५६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×