कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

विराजको सुखद संन्यास [तस्बिरहरू]

सबै राम्रा खेलाडीले यसरी नै ठीक माहोलमा संन्यास पाउनेछन् भन्ने पनि हुन्न । किनभने सबै राम्रा खेलाडी भाग्यमानी हुने गर्दैनन् । आखिरमा उनी भाग्यमानी रहे ।
हिमेश, तस्बिर : इलिट जोशी, तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ

काठमाडौँ — नेपाली फुटबलका पक्कापक्की लिजेन्ड खेलाडी हुन्, विराज महर्जन । नेपाली फुटबलमा विराजको त्यही स्थान छ, जुन यसअघिका प्रमुख खेलाडी र कप्तानको छ । अझ सके, त्योभन्दा पनि धेरै बढी । नत्र उनी नेपालका लागि सबैभन्दा बढी खेल खेल्ने खेलाडी हुने थिएनन् । सर्वाधिक उपाधि जित्ने कप्तान पनि उनको नाममा रहने थिएन । सन् २०१६ नेपाली फुटबलका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र सफलताको वर्ष हो भने विराज त्यसका महानायक हुन् ।

त्यसअघि नेपाली फुटबल लगातार उपाधिको खडेरीबाट गुज्रिइरहेको थियो । सबैले सन् १९९३ मा नेपालले छैटौं दक्षिण एसियाली खेलकुदमा जितेको स्वर्णको कुरा गर्थे अनि प्रश्न गर्थे, नेपालले अर्को ठूलो सफलता कहिले चुम्ने हो त ? यसको उत्तर सन् २०१६ मा आएको थियो, जतिबेला नेपालले सबैभन्दा पहिले बंगलादेशमा भएको बंगबन्धु गोल्डकप जित्यो, त्यसपछि मलेसियामा भएको एएफसी सोलिडारिटी कप । अझ त्यसबीचमा भारतमा १२ औं दक्षिण एसियाली खेलकुदको पुरुष फुटबलतर्फ स्वर्ण ।

यो भने यू–२३ मा प्राप्त सफलता भयो । यी तीनै उपलब्धिका कप्तान हुन्, तिनै विराज । दशरथ रंगशालाको छेउमै छ, उनको घर । लगभग सय मिटरभन्दा केही दूरीमा । त्यहाँको महर्जन परिवारले नेपाली फुटबललाई धेरै दिएको छ । सबैभन्दा पहिले रत्न महर्जन । उनले नेपाली यू–२३ टिमबाट खेले । उनी विराजका काका हुन् । त्यसपछि उनका दाइ विक्रम महर्जन । उनले यू–१६ बाट खेले । तर उनीहरू दुवैले नेपाली राष्ट्रिय टिमका लागि खेलेनन् ।

विराजले भने खेले । उनले खेलेनन् मात्र होइन, धेरै खेले । थ्री नेसन्स कपको फाइनलमा सोमबार बंगलादेशविरुद्ध सब्स्टिच्युटका रूपमा उनी ९० औं मैदानमा प्रवेश गरे र अन्तिम पटक नेपालका लागि खेले । उनले यसक्रममा नेपालका लागि कीर्तिमान ७३ औं पल्ट खेले । आफ्ना प्रशिक्षक राजुकाजी शाक्यको नाममा रहेको ६८ क्यापलाई उछिनेर उनी नेपालका लागि सर्वाधिक खेले खेल्ने खेलाडी बनेका थिए । यो आफैंमा कम्तीमा ठूलो होइन र ?

सन् २००८ को मार्च २५ मा उनले नेपालका लागि पहिलोपल्ट खेलेका थिए । त्यागे पोखरामा भएको पाकिस्तानविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल थियो । त्यतिबेलाका आधिकारिक प्रशिक्षक थिए, भीम थापा । तर उनी त्यतिबेला कागजी प्रशिक्षकमात्र थिए, प्रशिक्षकका रूपमा सबथोक बालगोपाल महर्जन र उपेन्द्रमान सिंहले काम गरेका थिए । एक प्रकारले विराजले प्रशिक्षक महर्जनकै पालोमा डेब्यु गरे अनि उनी नै प्रशिक्षक भएको बेला संन्यास लिए । यो पनि अर्को संयोग रह्यो । त्यो पनि मीठो ।

उनी त्यो खेलमा सब्स्टिच्युटका रूपमा मैदान प्रवेश गरे, ८९ औं मिनेटमा, अञ्जन केसीको स्थानमा । त्यो खेलमा उनीसँगै ५ खेलाडीले डेब्यु गरेका थिए, सन्दीप राई, चुनबहादुर थापा, भरत खवास र विकाससिंह क्षेत्री । उनले कुल १८ पल्ट कप्तानी गरे । केरलामा भएको साफ च्याम्पियनसिपमा घरेलु टोली भारतविरुद्धको खेलमा उनले पहिलोपल्ट कप्तानी गरेका थिए । उनले यसपल्टको फाइनल अगाडि अन्तिम पटक सन् २०१९ मा मलेसियाविरुद्धको मैत्रीपूर्णमा खेलेका थिए ।

उनले नेपालका लागि एक गोल पनि गरे, जुन आफैंमा उत्तिकै सम्झनलायक छ । किर्गिस्तानविरुद्ध सन् २००९ को मार्च २८ मा उनले त्यो एकमात्र गोल गरेका थिए, त्यो पनि मैदानको मध्यभागबाट । सेन्ट्रललाइनको छेउबाट उनले हानेको प्रहार अविश्वसनीय रूपमा गोलमा परिणत भएको थियो । यो गोलको कथा यत्तिकैमा टुंगिन्न । यो ७७ सेकेन्डमा सम्भव गोल हो, जुन नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा गरेको सबैभन्दा छिटो गोल हो ।

पछिल्लो समय भने उनी टिममा स्थान बनाउन संघर्षरत थिए । त्यसैले उनी संन्यासको पर्खाइमा थिए, जुन बंगलादेशविरुद्धको फाइनलमा सम्भव भयो । फेरि उनी यस्तो संन्यासको हकदार पनि थिए । सबै राम्रा खेलाडीले यसरी नै ठीक माहौलमा संन्यास पाउनेछन् भन्ने पनि हुन्न । किनभने सबै राम्रा खेलाडी भाग्यमानी हुने गर्दैनन् । आखिरमा उनी भाग्यमानी रहे । भनिन्छ, भाग्यले तिनै खेलाडीलाई मात्र साथ दिन्छ, जसले साँच्चै केही राम्रो गरेका हुन्छन् । एन्फा दोस्रो ब्याचका यी खेलाडीलाई भाग्यले ठग्न सकेन ।


प्रकाशित : चैत्र १७, २०७७ ११:४९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

१४ हजार ७ सय शिक्षकको पदपूर्ति र बढुवा अनिश्‍चित

तीन महिनाअघि नै शिक्षक सेवा आयोगमा अध्यक्षसहित दुई सदस्यको नाम सिफारिस गरे पनि शिक्षामन्त्रीको बेवास्ता
सुदीप कैनी

काठमाडौँ — सरकारले ६ महिनादेखि शिक्षक सेवा आयोगमा पदाधिकारी नियुक्ति नगर्दा करिब साढे १४ हजार स्थायी शिक्षकको पदपूर्ति र बढुवा प्रक्रिया अनिश्चित बनेको छ । सिफारिस समितिले अध्यक्षसहित दुई सदस्यको नाम सिफारिस गरिसक्दा पनि सरकारले नियुक्ति गर्न सकेको छैन ।

लोक सेवा आयोगका अध्यक्षको अध्यक्षतामा गठित समितिले ३ महिनाअघि पदाधिकारी सिफारिस गरेको थियो ।

आयोग ६ महिनादेखि पदाधिकारीविहीन हुँदा प्रमुख काम नै प्रभावित बनेको शिक्षक सेवा आयोगका प्रशासकीय प्रमुख दिनेश श्रेष्ठले जनाए । ‘आयोगको सम्पूर्ण काम पदाधिकारीले गर्ने हो, हामी त कार्यान्वयन मात्र गर्ने हो,’ उनले भने, ‘शिक्षकको पदपूर्ति र नियमित बढुवाको काम अवरुद्ध छ ।’ शिक्षा तथा मानव स्रोत केन्द्रले प्राथमिक, निम्न माध्यमिक र माध्यमिक तहका लागि १२ हजार शिक्षक पदपूर्ति गर्न माग गरेको छ । यी ३ वटै तहमा २ हजार ७ सय शिक्षक बढुवा हुने प्रक्रियामा छन् । ‘आयोगका पदाधिकारी नहुँदा विज्ञापन आह्वान, परीक्षा सञ्चालनलगायत पदपूर्तिको काम रोकियो,’ उनले भने, ‘शिक्षकहरूको बढुवा पनि अनिश्चित बनेको छ ।’

सामुदायिक विद्यालयमा विषय शिक्षकको चरम अभाव छ । स्वतः अवकाश भएपछि रिक्त रहेका पद पूर्ति नहुँदा विद्यालयले करारमा शिक्षक नियुक्ति गरेर पठनपाठन गराइराखेका छन् । सामुदायिक विद्यालयमा करिब ५८ हजार शिक्षक अपुग रहेको अनुमान छ । अभाव टार्न स्वयंसेवक शिक्षक खटाउने नीति पनि सरकारले लिएको छ । लोक सेवाका पूर्वप्रमुख उमेशप्रसाद मैनालीले आयोगले गरेको निर्णय सरकारले कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा जोड दिए । उनी अध्यक्ष रहेको सिफारिस समितिले ३ जनाको नाम सिफारिस गरेको थियो ।

समितिमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका उपकुलपति धर्मकान्त बाँस्कोटा र तत्कालीन शिक्षा सचिव गोपीनाथ मैनाली सदस्य थिए । समितिले कानुनी व्यवस्थाअनुसार गत पुसमा ३ जनाको नाम सिफारिस गरेको थियो । कानुनी व्यवस्थाअनुसार गठित समितिले मापदण्ड र योग्यताका आधारमा नाम सिफारिस गरेको पूर्वअध्यक्ष मैनालीले बताए । ‘हामी मन्त्रीको रुचिका आधारमा नियुक्ति र सिफारिस गर्न बसेका होइनौं,’ उनले भने, ‘आयोगले ऐनको व्यवस्थाअनुसार गरेको निर्णय परिवर्तन हुन सक्दैन ।’ ऐनमा सिफारिस समितिले गरेको सिफारिस शिक्षा मन्त्रालयले मन्त्रिपरिषद्मा लगेर स्वीकृत गराउनुपर्ने व्यवस्था छ ।

शिक्षामन्त्री श्रेष्ठ भने लोक सेवामा नयाँ अध्यक्ष नियुक्त भएपछि पुनः सिफारिस समिति बनाएर पदाधिकारी नियुक्ति गर्ने योजनामा रहेको उनीनिकट स्रोतले बतायो । लोक सेवा गत सातादेखि पदाधिकारीविहीन छ । मन्त्री श्रेष्ठले यसअघि पनि संवैधानिक निकायका प्रमुखले गरेको सिफारिसलाई उल्ट्याउने प्रयास गरेका थिए ।

शिक्षामन्त्री श्रेष्ठको निर्देशनमा शिक्षा सचिव रामप्रसाद थपलियाले शिक्षक सेवा आयोगमा गरेको सिफारिस र मूल्यांकन पुनर्विचार गर्न लोकसेवा आयोगलाई पत्र लेखेका थिए । आयोगले एक महिनाअघि शिक्षामन्त्रीले ‘बलमिच्याइँपूर्ण दुस्साहस गरेको’ टिप्पणी गर्दै शिक्षा मन्त्रालयलाई जवाफी पत्र पठाएको थियो । लोक सेवाले आफ्नो सिफारिसमा पुनर्विचार नगर्ने अडान लिएपछि पनि शिक्षामन्त्रीले पदाधिकारी नियुक्तिमा चासो देखाएका छैनन् ।

सिफारिस समितिले शिक्षक सेवा आयोगको अध्यक्षमा पूर्वशिक्षा सचिव मधु रेग्मी, सदस्यहरूमा पूर्वशिक्षा सहसचिव डिल्लीराम रिमाल र पूर्वप्रधानाध्यापक नन्दकुमारी महर्जनलाई सिफारिस गरेको छ ।

समितिले लोक सेवाको मापदण्डअनुसार एक सय पूर्णाङ्कमा आकांक्षीको मूल्यांकन गरेको थियो । त्यसअघि इच्छुकबाट सार्वजनिक रूपमा दरखास्त मागिएको थियो । ७० पूर्णाङ्क योग्यता, २० पूर्णाङ्क व्यावसायिक कार्ययोजना र १० पूर्णाङ्क अन्तर्वार्ताका लागि छुट्याइएको थियो ।

विज्ञको मूल्यांकनमा उत्कृष्ट बनेकालाई नियुक्तिका लागि सिफारिस गरिएको समितिले जनाएको छ । शिक्षा ऐनमा शिक्षक सेवा आयोगको पदाधिकारी नियुक्ति गर्न लोक सेवा आयोगका अध्यक्षमा सिफारिस समिति रहने र त्यसमा शिक्षा सचिव र त्रिविका उपकुलपति सदस्य रहने व्यवस्था छ ।

प्रकाशित : चैत्र १७, २०७७ ११:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×