हराउँदै लिंगे पिङ (फोटो फिचर)

तस्बिर : मनोज पौडेल

काठमाडौँ — चार्डपर्वको रौनक बढाउने लिगे पिङ विस्तारै हराउँदै गएको छ । चचहुई भन्दै दसैं तिहारसम्मै खेलिने पिङ देखिन छाडेको छ । ८/१० वर्ष अघिसम्म दसैंको घटस्थापनादेखि गाउ टोलमा रोटे, जाते र लिगे पिङ हालेर गाउले रमाउने गर्थे । तर आजभोली निक्कै कम देखिन्छन् । रोटे र जाते पिङ त देख्नै छाडिएको छ । कतैकतै मात्र लिगे पिङ देखिन्छ । 

प्रकाशित : आश्विन २०, २०७६ १५:४६

दसैंसँग धार्मिक, ऐतिहासिक र साँस्कृतिक संबन्ध बोकेको लिगे पिङ जिल्लाका थोरै ठाउँमा मात्र देख्न सकिन्छ । यस वर्ष जिल्ला भरि १०/१२ ठाँउमा मात्र लिगे पिङ राखिएको छ । तरपनि पिङ खेलेर गाउ घरमा वालवालिकादेखि युवायुवती र बृद्धबृद्धा सम्मलाई रमाईरहेका छन् । दसैंदेखि तिहारसम्म पिङमा रमाउने गर्छन् । विस्तारै पिङ खेल्ने परम्परा कम हुँदै गएपनि मधेशदेखि पहाडसम्म पिङमा मच्चिनेहरु उत्तिकै छन् । तौलिहवाको बर्मेली टोल र सागरटोलमा लिंगे पिङ बनाइएको छ । त्यस्तै चन्द्रौटा, पिपरा, लक्ष्मणघाट, चाकलचौडा, भिल्मी, कृष्णनगर र गोरुसिंगेमा लिंगे पिङ बनाइएको छ । 

पिङ राख्न थालेपछि दसैं तिहार आएको संकेत हुन्छ । मानिसहरु दसैंतिहारका सर–समान जोहो गर्न लाग्छन् । यो पिङ संस्कृतिको सुन्दर पक्ष हो । पिङ राखेको ठाउ जमघट हुने स्थल हो । यस्ले सहर बजार विदेश गएकाहरु कोको फर्के थाहा हुन्छ । शुभकामना साटासाट गर्ने स्थल पनि हुन्छ । अप्रत्यक्ष रुपमा संचार माध्यमको काम र भेटघाट भलाकुसारी गर्ने मञ्च बन्छ । पिङ खेल्दा हुने आनन्द अविस्मरणी हुन्छ । ‘दुःखकष्ट र पिडा एकछिन भएपनि भुलिन्छ’ कपिलवस्तु नगरपालिका प्रमुख किरण सिंहले भने, ‘त्यसैले यस्तो गुण बोकेको खेलको छुट्टै महत्व छ ।’ पिङले साहस पनि बढाउछ उनले थपे । 

‘चचहुई गर्दै पिङमा मच्चिनुको छुट्टै आनन्द आउँछ’ कपिलवस्तु नगरपालिका वडा नं. २ का गोपीकृष्ण शर्माले भने, ‘आजभोली यी कुरा ईतिहास बन्न थालेकोछ ।’ हाम्रो संस्कृति विर्सदैछौं उनले भने भावी पुस्ताकालागि यो पुस्तकमा सिमित हुदैछ । घटस्थापनासंगै लिंगे पिङ बनाउने प्रतिस्पर्धा नै हुन्थ्यो । आफ्नो कला, सस्किृत र परम्परा प्रति युवा पुस्ता संवेदनशिन नहुदा समस्या निम्तिएको नागरिक अगुवा भक्तराम पन्थीले बताए । ‘पहिलो पहिला चंगा उडाएको, मौलिक बाजा गीत घन्किएको र लिंगे पिङ मच्चिएको देख्ना साथ दसैं आएको रौनक हुन्थ्यो । अहिले त्यस्तो छैन्,’ उनले भने । 

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

राइनासमा साहित्य पदयात्रा

आश गुरुङ

(लमजुङ) — बडादसैंको शुभमकामना आदानप्रदान गर्दै साहित्यअनुरागीले राइनास साहित्य पदयात्रा गरिएको छ । सहभागीले राइनास नगरपालिकाका सवै वडामा पुगी साहित्यबाचन गर्दै पदयात्रा गरेका थिए ।

राइनास नगरपालिका ४ सातबिसे बजारबाट सुरु भएको साहित्य पदयात्रा भलायखर्क, राइनासकोट, तीनपिप्ले लगायतका स्थान हुँदै सातविसे बजारमा आएर आइतबार सकिएको छ ।

करीब ५० जनाले साहित्य पदयात्रामा कविता, मुक्तक, गजल, गीतमार्फत २ दिनसम्म नगरवासीमा सुखशान्तिको कामना गरेका थिए । उनीहरुले दसैंको शुभकामना सहित गाउँपालिकाभित्रका १० वटै वडा परिक्रममा गरेका थिए ।

राइनास नगरपालिकाको सहयोगमा राइनास वाङमय प्रतिष्ठान, सौभाग्योदय पूर्व विद्यार्थी समाज राइनासले नगरपालिकाभित्रका वासिन्दालाई दसैंको शुभकामना दिँदै राइनास साहित्य पदयात्रा कार्यक्रमको आयोजना गरेका थिए । राइनास नगरपालिका प्रमुख सिंहबहादुर थापाका अनुसार साहित्य पदयात्राका टोलीले नगरवासीलाई प्रत्यक्ष भेटेर दसैंको शुभकामना आदानप्रदान गरेको र साहित्यमार्फत एक अर्काको भावना साटासाट गर्ने अवसर मिलेको बताए ।

गण्डकी प्रदेश सरकारले सन् २०१९ लाई आन्तरिक भ्रमण बर्षको रुपमा लिएको र केन्द्रीय सरकारले सन् २०२० लाई पर्यटन भ्रमण बर्षको रुपमा अघि सारेकाले साहित्यको जगेर्ना गर्दै पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुगेको उनले दाबी गरे ।

‘एकातिर साहित्यको कुरा छ । अर्कोतिर पर्यटन प्रवर्द्धनको कुरा छ । हामीले संगसंगै लिएर दसैंको समय साहित्य पदयात्रा गरी गाउँगाउँ पुग्यौं,’ उनले भने ।

पदयात्राका लागि आवश्यक खर्च सवै नगरपालिकाले व्यहोरेको छ । कला साहित्यको जगेर्ना गर्दै दसैंको शुभकामना सन्देश दिन र पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुर्‍याउन साहित्यिक पदयात्राको आयोजना गरिएको सौभाग्योदय पूर्व विद्यार्थी समाजका अध्यक्ष नवराज पौडेलले बताए ।

‘साहित्यको संरक्षण गर्नुपर्छ । दसैं हाम्रा चाडपर्व भएकाले यससंग जोडिएका संस्कृतिलाई बचाउनुपर्छ । पर्यटन प्रवर्द्धन पनि गर्नुपर्छ । हामी आगामी वर्षमा समेत यस्ता अभियानलाई निरन्तरता दिन चहान्छौं,’ उनले भने ।

प्रकाशित : आश्विन २०, २०७६ १५:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्