चिसो भुईमा सुत्छन् बाढीपीडित

शाहीमान राई

इनर्वा, धनुषा — जनकनन्दनी गाउँपालिका–१ इनर्वाकी ७५ वर्षीया भागवदेवी सदा बाढीले घर बगाएपछि परिवारसहित छिमेकीको घरमा बस्दै आएकी छन् । इनर्वाकी ७८ वर्षीया राजकुमारी सदा पनि छिमेकी कै शरणमा छिन् । उनीहरुजस्तै सोही गाउँकी ७५ बर्षिया आरतीदेवी गिरी, ५५ बर्षिया जुलवीदेवी सहनी, ५० वर्षीया सीता सदा, ४० वर्षीया निरुदेवी दास, ४९ वर्षीया काउलीदेवी कामत लगायत धनुषाका बाढीपीडित छिमेकीको शरणमा छन् ।


प्रकाशित : श्रावण ११, २०७६ ११:४९

‘बाढीले छाप्रो बगाइदियो, खाने अन्न छैन, पकाउने भाँडाकुँडा छैन, ओढ्ने लुगा छैन, कसरी जिउने हामी गरिब मान्छे ?,’ भागवदेवीले दुःखेको पोखिन्, ‘घरको चिनोबानो छैन, सरकारले राहत दिनुपर्‍यो, घर बनाइदिनुपर्‍यो, हाम्रो माग यही छ हजुर ।’

भारतीय सिमावर्ती गाउँ इनर्वास्थित दशगजा आसपासको क्षेत्रमा बसोबास गर्दै आएका दलित मुसहर समुदाय बाढीबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन् । साँघुरो जमिनमा बनाएको छाप्रो घर, बनिबुत्तो गरेर जोहो गरेको खाद्यान्न, अन्नपानी, चामल, नुल, तेल, तरकारी, लुगाकपडासहित जीविकोपार्जनका निम्ति पालेका गाई–भैंसी, खसी–बाख्रा, कुखुरा र खेतीपाती समेत बगाएपछि विचल्लीमा परेका छन् ।

वर्षा र बाढीले डुवानमा परेको जमिन केहीदिनदेखि ओभानो हुँदै गएपछि सरकारी तथा गैरसरकारी संघसंस्थाबाट राहत स्वरुप पाएको एकथान पाल टाँगेर आफ्नै थातथलोमा बस्न थालेका छन् ।

राहत पाएको दाल, चामल, चाउचाउ, चिउरा, प्लाष्टिकका थालभाँडा, कम्बल ओढेर रात काट्न बाध्य छन् ।

जिल्लाका अधिकांश बाढीपीडित परिवार चिसो भूईंमा सुत्न बाध्य छन् । भूईंमा सुत्न बृद्धबृद्धा, बालबालिका र सुत्केरीलाई निकै कठिनाई भएको बाढीपीडित परिवारले बताए ।

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

जग्गा विवादले विद्यालय तनावग्रस्त

शाहीमान राई

(जनकपुर) — वर्षौंदेखि विद्यालयले खेलमैदानका रूपमा भोगचलन गर्दै आएको जमिन जग्गाधनीले आफै उपभोग गर्ने भन्दै सीमास्तम्भ गाडेपछि विवाद चुलिएको छ । विद्यालय सञ्चालक समिति र जग्गाधनीबीच विवादले चुलिएको हो ।

धनुषाधाम नगरपालिका–९ धारापानीको मूलाबारी भिमानस्थित श्री माविले खेलमैदानको रूपमा उपभोग गर्दै आएको जमिन जग्गाधनी आफैले उपभोग गर्ने भन्दै नापी कार्यालयका सर्वेक्षकद्वारा नापजाँच गरी सीमास्तम्भ गाडेपछि विवादले भएको हो। धनुषाको बटेश्वर–३ की पशुपतिकुमारी लामाले नापी कार्यालयबाट खटिएका सर्वेक्षकद्वारा नापजाँच गरी सीमांकन गरेर सीमास्तम्भ गाडेपछि विद्यालय मैदान तनावग्रस्त बनेको छ । विद्यालयले दानमा पाएको भन्दै लामाको नाममा रहेको जग्गामा स्वामित्व दाबी गरेको छ ।

लामाले आफ्नो नाममा रहेको कित्ता नं ५८८ को ३ धुर, ५८९ को २ धुर, ५९० को २ धुर र ५९२ को ७ कठ्ठा २ धुर गरी सात कठ्ठा २ धुर जमिन उपभोग गर्ने अधिकार आफूहरूको भएकाले विद्यालयले सहज रूपमा छाड्नुपर्ने भन्दै जिल्ला प्रशासन, मालपोत र नापी कार्यालयमा निवेदन दिएकी छन् । प्रशासनले सुरक्षाको व्यवस्था गरी नापीलाई सर्वेक्षक खटाई नापजाँच गराउन निर्देशन दिएअनुसार शनिबार सर्वेक्षक राजेन्द्रप्रसाद साह र धिरेन्द्र ठाकुरसहितको टोलीले नापजाँच गरी सिमाना छुट्याइदिएका थिए । सर्वेक्षकले देखाइदिएको सिमानामा गाडिएको सीमास्तम्भ स्थानीयवासीले केहीबेरमा उखेलिदिएका थिए ।

विद्यालय मैदान जग्गाधनीले उपभोग गर्ने भएपछि आइतबार विद्यार्थीले विरोधमा प्रदर्शन गरे । विद्यालय व्यावस्थापन समितिका अध्यक्ष लक्ष्मीनारायण मण्डलले आफूलाई जानकारी नै नगराई प्रहरी प्रशासनको आडमा विद्यालयको खेलमैदान नापजाँच गरेको बताए । तर, नापी कार्यालय विद्यालय, वडा कार्यालय र धनुषाधाम नगरपालिका लगायत साँधसधियारलाई पत्र पठाएको नापी कार्यालय प्रमुख शत्रुघ्न यादवले जनाए । जिल्ला प्रशासनले समेत संविधानमा व्यक्तिको सम्पत्ति सुरक्षाको प्रत्याभूति दिएकाले नगरपालिकालाई आवश्यक समन्वय गरी जग्गाको खिचलो समाधान गर्न पटक पटक पत्राचार गरेको थियो । ०२० मा स्थापित विद्यालयले ०३३ मा दान स्वरूप पाएको जमिन नछाड्ने विद्यालय व्यावस्थापन समितिका अध्यक्ष मण्डलले बताए । उनले सोमबार प्रशासन , नापी कार्यालयको ध्यानाकर्षण गराएको जनाए । तर प्रशासनले जग्गा खिचलो मिलाउने काम स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिको भएकाले स्थानीय तहमै जान सुझाव दिएको मण्डलले बताए । उनले उक्त जग्गा लामाकै मावली हजुरबुबा करनबहादुर स्याग्बोले दान स्वरुप प्रदान गरेको भर्पाइ सुरक्षित रहेको बताए । मण्डलका अनुसार करनबहादुरले ०३३ कात्तिक १३ मा भर्पाइ गरी कित्ता नं ६० को जमिन दानस्वरूप प्रदान गरेको कागज विद्यालयसित सुरक्षित छ ।

उक्त भर्पाइ कागजमा तत्कालीन सञ्चालक समितिको तर्फबाट साक्षीका रूपमा छे दोर्जे लामा र विषबहादुर कार्कीको औंठाछाप छ । तर, करनबहादुर आफ्नो हजुरबुबा नभएको र जग्गा दान गरेको समेत थाहा नभएको जग्गाधनि लामाले बताइन् । उक्त जग्गा दान प्राप्त गरेको दाबी गरे पनि विद्यालयसित लालपुर्जा छैन । विद्यालय व्यावस्थापन समितिका अध्यक्ष मण्डलले विद्यालयसित लालपुर्जा नहुनु कमजोरी रहेको बताए । पूर्वपश्चिम राजमार्गमा पर्ने तत्कालीन यज्ञभूमी–९ का कर्णवीर स्याङ्बोले भोगचलन गर्दै आएको कित्ता नं ५८ मा १३ कठ्ठा ८ धुर, कित्ता नं ५९ मा एक विघा २ कठठा १२ धुर जमिन ०२३ को नापीमा आफ्नो नाममा नापजाँच गराएका थिए । त्यसमध्येबाट छोरी स्यामकुमारीलाई कित्ता नं ५८८, ५८९, ५९० र ५९२ पास गरिदिएका थिए । उक्त जग्गा स्यामकुमारीले समेत छोरी पशुपतिकुमारीको नाममा रजिस्ट्रेसन पास गरिदिएकी छन् । जग्गाको लालपुर्जा लामासित रहेको र मालपोत रकम समेत बर्षेनी तिर्दै आएकाले आफ्नो जग्गा विद्यालयले अतिक्रमण गरी संरचना निर्माण गरेको बताइन् । जग्गामा विद्यालयको खेलमैदान, दुई वटा शौचलाय, भान्छा घर र भण्डार कोठा छ । विद्यालयले ४५ बर्षदेखि उपभोग गर्दै आएकाले कुनै हालतमा पनि नछाड्ने विद्यालयका प्रधानाध्यापक प्रदीप सिंहले बताए ।

प्रकाशित : असार १८, २०७६ ११:००
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×