खोइ प्रधानमन्त्रीको 'वार रुम' ?

कान्तिपुर संवाददाता

गौरवका आयोजनाहरूको प्रगति प्रत्यक्ष रूपमा नियाल्न प्रधानमन्त्री कार्यालयमा वार रुम बने रे ? सिक्टा र बबई सिंचाइ आयोजनामा सुरुङ खन्न टीबीआई मेसिन ल्याइयो रे ? तामाकोशी समयमा सक्न धमाधम पेनस्टक जडान हुँदैछ रे ? जस्ता समाचार निकै पढियो  । तर नतिजा ? सबैको सामु छ  ।

लाखौं नेपालीको मुहार फेर्ने र देशलाई समृद्धिको यात्रातर्फ डोराउने भनी डिजाइन गरिएका नेपालका गौरवका आयोजनाहरू दशकौं बित्दासमेत पूरा हुन नसक्दा आमनेपाली खिन्न भएका छन् । विकास र समृद्धिको सपना देखाउने केपी शर्मा ओलीको सरकार बनेको डेढ वर्ष बित्दा पनि देशको गौरवका सबै आयोजनाहरू कछुवाको गतिमै सीमित हुनु लाजमर्दो छ । यसले आम जनतामा निराशा पैदा गरेको छ । कुनै पनि सरकार वा सरकार प्रमुखले जनतालाई आशा र भरोसा बाँड्न सक्नुपर्छ । त्यो सरकारले गरेका काम र विकास आयोजनाहरूमा भएको प्रगतिले मात्र दिन सक्छ । मुखले ठूलठूला कुरा गर्ने तर काम भने माखो नमार्ने प्रवृत्तिले न जनता खुसी हुन सक्छन्, नत देश हाँक्ने नेताप्रति नै जनविश्वास बढ्न सक्छ । सरकार आफैले घोषणा गरेको २१ वटा गौरवका आयोजनामध्ये २० वटा जहाँका तहीं छन् । जुन सम्पन्न हुनसकेका भए लाखौं नेपाली प्रत्यक्ष लाभान्वित हुन्थे । आयोजना प्रमुखहरू चाँडचाँडै परिवर्तन भैरहने, सरकारका सचिवहरू २ वर्षमै ७ ठाउँमा सरुवा गरिने जस्ता कारणले गौरवका आयोजनाहरूले गति लिन नसकेका हुन् । सचिवहरूसँंग यति काम गर्छु भनेर कार्यसम्पादन करार गर्ने अनि त्यसको मसी सुक्न नपाउँदै त्यो सचिवको सरुवा गर्ने ओली सरकारको कार्यशैली असफलमात्र होइन, आलोच्यपूर्ण छ । सरकारले इच्छाशक्ति देखाएको भए कमसेकम तामाकोशी, मेलम्ची, बबई र सिक्टा आयोजना सम्पन्न भैसक्थे ।
– गोपाल देवकोटा, जोरपाटी काठमाडौं

समयमा काम नहुँदा बेलाबेलामा प्रधानमन्त्रीले सरोकारवाला निकायलाई राखेर समयमै काम गरेर प्रगति प्रदिवेदन बुझाउन निर्देशन दिने गरेका छन् । प्रभानमन्त्री आफैले उद्घोष गरेका कतिपय काम अझै पनि सम्पन्न भएका छैनन । देशको प्रधानमन्त्री भनेको देशको कार्यकारी हो । देशको कार्यकारी तहको उच्च निकाय भनेको नै प्रधानमन्त्री कार्यालय हो । जसको निर्देशन मान्नु अपरिहार्य हुन्छ । प्रधानमन्त्रीको निर्देशन नमान्ने निकायले कसको निर्देशन मानेर काम गर्ने ? के प्रधानमन्त्रीको निर्देनको कुनै अर्थ नभएको हो ? हुन त प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले विगत र अहिले प्रधानमन्त्री भएर गरेको कतिपय प्रतिबद्धताहरू पूरा भएका छैनन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले २०७२ असोज २५ मा दुई वर्षभित्र देशभरिका सबै तुइन हटाउने उद्घोष गरेका थिए । प्रधानमन्त्रीले उद्घोष गरेको आज ४ वर्ष बित्नलाग्दा पनि कतिपय जिल्लामा स्थानीयहरू तुइनबाट जोखिमपूर्ण यात्रा गर्न बाध्य छन् । प्रधानमन्त्री उद्घोष गर्दै जाने, तर कार्यान्वयन नहुने प्रवृत्ति बढ्दो छ । कति विकासका ठूलठूला योजनाहरूमा पनि कामको ढिलासुस्तीले स्थानीय मारमा परिराखेका छन् । सडक, पुल बिजुली लगायतका विकासका काममा ढिलाइ भएर चौतर्फी रूपमा सरकारको काममा आलोचना भइराखेको छ । प्रधानमन्त्रीले भ्रष्टाचार अन्त्य गर्ने भन्दै उद्घोष गर्दैगर्दा दिनदिनै भ्रष्टाचारका समाचारहरू आइरहेका छन् । अब मुलुकमा भोक र जाडोले कठ्याङ्ग्रिएर कसैले पनि ज्यान गुमाउनु पर्दैन भन्दै प्रधानमन्त्री उद्घोष गर्ने, तर यता गरिबीको चपेटामा जनता पिल्सिरहने अवस्था छ । यो वर्ष तराईमा शीतलहरले कतिपय मान्छेहरूको ज्यान गएका समाचारहरू पनि सुनिएकै हो । मन्त्रालयहरूले काममा ढिलासुस्ती गरेको भन्ने स्वयम् प्रधानमन्त्री आफैले इङ्गित गर्नुभएको थियो । मन्त्रालयका सचिव तथा मन्त्रीहरूसँग बैठक गरी कार्यसम्पादन प्रगति लिने र के कारणले काममा ढिला भइराखेको छ भन्ने प्रश्न प्रधानमन्त्रीले गरिराखेको परिप्रेक्ष्यमा समृद्धिको मार्गमा भनेजस्तो काम अगाडि बढिराखेको छैन । कार्यकारी निकायको उच्च तह प्रधानमन्त्रीको निर्देशनले प्रभाव पार्दैन भने यहाँ कसरी समयमा काम हुन्छ भनेर विश्वास गर्ने ? प्रभानमन्त्रीले पनि आफूले उद्घोष गरेका काममा प्रगति भएको छ कि छैन ? भन्ने समीक्षा समय–समयमा गर्न जरुरी छ । बोले अनुसारको काम भए–नभएको समीक्षा गरेको भए आज देशभरिका सबै तुइन हटेर पक्की पुल बन्ने प्रक्रिया सुरु हुने थियो होला ।
– गोविन्द विक, बुनपा– १२, कपन

प्रकाशित : आश्विन १७, २०७६ ११:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

धान खेत मासेर घाँस

कान्तिपुर संवाददाता

विराटनगर — बाख्रा पालनका लागि पाँच वर्षअघि धान खेतमा घाँस छर्दा रंगेली नगरपालिका ८ दर्वेशाका फडिन्द्र सुवेदीलाई छिमेकीले गिज्याए  । वर्षमा दुई वाली धान फल्ने एक विघामा घाँस उमारेर उनले उन्नत जातका बाख्रापालन सुरु गरेका थिए  ।

अहिले तिनै छिमेकी सुवेदीलाई सफल किसान भन्न थलेका छन् ।


सुवेदीले बाख्राको बोका र पाठी बेचेर तीन वर्षयता वार्षिक सरदर २० लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्दै आएका छन् । बाख्रा पालन व्यवसाय सप्रिदै गएपछि उनले वैदेशीक रोजगारीका लागि कतार पुगेका छोरा अशोक र कतार पुगेका टेकनाथलाई स्वदेश बोलाएर यही कर्ममा लगाएका छन ।


‘धान फल्ने खेतमा घाँस छरेर बाख्रा पालन सुरु गर्दा फडिन्द्र वहुलाएछ जस्तो लागेको थियो’ छिमेकी भक्त वरालले भने ‘अहिले उनैले बाख्रा पालनवाट राम्रो आम्दानी गरेको देख्दा हामीले चित खाएका छौ ।’ बरालका अनुसार सुवेदीको व्यवसाय सप्रिएको देख्दा गाउँका हरेक परिवारमा अहिले बाख्रा पाल्ने लहर चलेको छ ।


सुवेदीको सावित्रा बाख्रा फारममा अहिले सय भन्दा बढी बाख्राका बोका, पाठा, पाठी र माउ बाख्रा छन् । सुरुमा उनले ५ वटा बाख्रावाट व्यवसाय सुरु गरेका थिए । पछिल्लो ३ वर्ष देखि उनले बोयर जातका बोका उत्पादनमा लगानी गरेका छन । यो जातको बोकामा सानै उमेरमा खदिलो हुने र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढी भएकोले बोयर बाख्रापालनमा जोसखम कम हुने उनको बुझाई छ । उनी स्थानीय जातका बाख्रामा बोयर बोकाबाट प्रजनन गराई पाठापाठी उत्पादन गर्दै आएका छन ।


यसरी बोयर जातका बोका पाठी उत्पादन गर्न सुरु गरेपछि माग धान्न गाह्रो भएको सुवेदीको भनाई छ । गत वर्ष सुवेदीले पाठा पाठी बिक्री गरेर १६ लाख रुपैयाँ नाफा गरेका थिए । यसवर्ष अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोब्बर आम्दानी हुने अनुमान उनको छ । बाख्राको जुतो खास गरी चिया खेती गर्नेले प्रति बोरा तीनसय रुपैयाँ तिरेर लैजाने गरेको सुवेदीको भनाई छ ।


गाउँकै सफल किसानका रुपमा चिनिएका सुवेदीलाई रंगेली नगरपालिका र प्रदेश सरकारले गरेर ५ लाख रुपैयाँ अनुदान उपलब्ध गराएका छन । अहिले सरकारको अनुदान लिन व्यवसाय गर्ने प्रबृत्ति बढेको छ । सुवेदीले भने अनुदान लिन व्यवसाय गर्ने होइन व्यवसाय गरेर अनुदान लिनुको मज्जा नै बेग्लै हुन्छ ।

उनको फर्ममा परिवारका चार सदस्य वाहेक अरु तीनजनाले रोजगारी पनि पाएका छन । उनले घाँसको नर्सरी पनि व्यवसायिक रुपमा गरेका छन । वित्तिय सस्थावाट ऋण लिएर व्यवसाय सुरु गरेका सुवेदीको फर्ममा अहिले सम्म करिव ३५ लाख रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ ।

प्रकाशित : आश्विन १७, २०७६ ११:२३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्