विश्वविद्यालयको उपकुलपति कस्तो हुनुपर्छ ?

कान्तिपुर संवाददाता

भदौ ५ मा हाम्रा सातवटा विश्वविद्यालयका उपकुलपतिको पदावधि सकिँदैछ  । राजनीतिक भागबन्डाभन्दा बाहिर बसेरका नयाँ जोश र जाँगरका सक्षम व्यक्तिलाई उक्त पदमा नियुक्ति गर्नुको साटो फेरि पनि दलीय भागबन्डाको कसरत सुरु भएको छ  ।

पुरानै सोच र प्रवृत्ति भएका व्यक्तिहरू यी विश्वविद्यालयको विकासमा नयाँपन देखाउन असमर्थ भैसके । त्यो हामीले देखिसक्यौं, भोगिसक्यौं । सरकारले उपकुलपति चयन गर्न शिक्षामन्त्रीको संयोजकत्वमा सिफारिस समिति गठन गरेको छ । आकांक्षी व्यक्तिहरूले भने राजनीतिक दलसम्बद्ध नेताकोमा दौडधुप तीव्र पारेको देखिँदैछ । यहाँ काम गर्ने सक्षम व्यक्तिभन्दा चाकडी बढी गर्नेको कदर भैरहेको देखिन्छ । यस पटक विश्वविद्यालयमा त्यस्तो नहोस् । सधैं भागबन्डामै महत्त्वपूर्ण संस्था चलाउने हो भने प्रतिभाशाली र नयाँपन पस्कने सोच राख्ने व्यक्तिले कहिले स्थान पाउने ? भागबन्डामा नियुक्ति खानेले जहिल्यै दलकै सोझो गरेको देखिन्छ । विश्वविद्यालय
बनाउन चिन्तन गरेको देखिँदैन ।
कुनै राजनीतिक आस्था भएको व्यक्ति उपकुलपतिमा आउनै हुँदैन भन्ने कदापि होइन । उनीहरू स्वच्छ छवि भएका, इमानदार र सक्षम भने हुनुपर्छ । विश्वविद्यालय कुनै राजनीतिक दलको भ्रातृ संस्था होइनन् । जनताको करबाट सञ्चालित सार्वजनिक संस्था हुन् । यी संस्थाहरू भताभुङ्ग हुँदा आम नागरिकको मन दुख्छ । विगतमा राजनीतिक नियुक्तिको चलन चल्यो होला । तर नराम्रो कामलाई निरन्तरता किन दिने ? अबबाट केही नयाँ र राम्रो काम थाल्दा हुँदैन र ?
– सुन्दर शर्मा, उपप्राध्यापक


विश्वविद्यालयका उपकुलपति सहितका पदाधिकारीमा नियुक्तिमा राजनीतिक हस्तक्षेप नहोस् भन्ने सबैको चाहना छ । विश्वविद्यालयको अभिभावक उपकुलपति भएकाले उक्त पदको नियुक्तिमा सरकार गम्भीर हुनुपर्छ । देशलाई शिक्षा क्षेत्रका विकृतिहरूलाई पहिचान गरी निर्मूल गर्न सक्ने उपकुलपति चाहिएको छ । औद्योगिक क्रान्ति ४.० को चुनौतीहरू बुझेको र र भोलिको शिक्षा कस्तो हुनुपर्छ, जानेको दूरदृष्टि भएको व्यक्ति उपकुलपति बनाइनुपर्छ । उपकुलपति तथा अरु पदाधिकारी छनोट गर्दा अन्य देशका प्रख्यात विश्वविद्यालयहरूमा हुने प्रक्रियालाई अवलम्बन गर्नुपर्छ । ‘बोर्ड अफ ट्रस्टी’ बनाएर छनोट प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्छ । राजनीतिक हस्तक्षेपबाट बचाउन बोर्ड अफ ट्रस्टी सक्षम हुनुपर्छ । यसको भूमिकाबारे उच्चशिक्षा आयोगले प्रधानमन्त्रीलाई बुझाएको प्रतिवेदनमा पनि प्रस्ट उल्लेख छ ।
– प्रा.मनिष पोखरेल, काठमाडौं विश्वविद्यालय, धुलिखेल

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७६ १२:१९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

अरुण खोलामा जामले सास्ती :  एक बोतल पानीको १००, चाउचाउ ७५ रुपैयाँ 

नारायण शर्मा

नवलपरासी — सडक जामको फाइदा उठाउँदै अरुण खोला आसपासमा स्थानीयले यात्रुबाट एक बोतल पानीको १०० र चाउचाउको ७५ रुपैयाँ लिन थालेका छन् । बिस्कुट ५० रुपैयाँ सम्ममा बेच्न थालेका छन् । 

अरुण खोलाको पुलमा क्षति पुगे पछि बनाएको डाइभर्सनमा भएको जामका कारण पूर्व र पश्चिमतिर गाडिको लाइन हुँदै आएको छ । महेन्द्रराजमार्गमा सडकको दुवैतर्फ बाक्लो जंगल छ । जंगलमा अन्य पसल नभएका कारण यात्रु चर्को मूल्य तिर्न बाध्य भएका हुन ।

एकतर्फी सडक खुल्दा पनि ४ घण्टासम्म जाम हुँदै आएको छ । बजार नभएका कारण स्थानीयले जंगलमा जाममा परेका यात्रुबाट पानी, चाउचाउ जस्ता अत्यावश्यक वस्तुको अचाक्ली मूल्य लिने गरेका छन् । ‘एक बाेतल पानीको एक सय तिरे,’ झापा दमकबाट नेपालगञ्ज हिँडेका विक्रम पराजुलीले भने, ‘यस्तो चरम मूल्य लिँदा पनि कसैको चासो छैन ।’
पूर्व मेची र पश्चिम महाकाली पुग्न यहाँबाट बराबर दुरी पर्दछ । दुवैतर्फ जाने यात्रुको चाप सडकमा उत्तिकै छ । घण्टौ जाममा परेका कारण र नजिकमा किनमेलको पसल नभएका कारण जसले जति भन्छ त्यति मूल्य तिर्नुपर्ने बाध्यता रहेको मकवानपुरकी अजिता तमाङले गुनासो गरिन् । ‘पानी छैन, छहारी छैन । चर्को घाममा बसभित्र बस्दा निकै सकस हुने गरेको छ,’ उनले भनिन्, ‘जति मूल्य भने पनि तिर्नु पर्ने अवस्था छ ।’

उवासंघले थाल्यो समान बेच्न
चोरमारामा रहेको उद्योग वाणिज्य संघले यात्रुले चर्को मूल्यमा अत्यावश्यकीय समान खरिद गर्न बाध्य भएको जानकारी पाएपछि सानो गाडिमा चाउचाउ, बिस्कुट, पानी र चकलेटको बिक्रि सुरु गरेको छ ।

सोमवारबाट यात्रुको असुविधालाई ध्यानमा राखेर उद्योग वाणिज्य संघ मध्यबिन्दु नगरपालिकाको कार्यालयले सुपथ मूल्यमा अत्यावश्यक वस्तु बेच्न सुरु गरेको हो ।

उवासंघका अध्यक्ष केदार पराजुलीले बजारको दर रेटमै ग्राहकलाई जाममा परेको स्थानमै समान दिने उद्देश्यले ३ जना कर्मचारी खटाएर बिक्रि गर्न थालेको बताए । अध्यक्ष पराजुलीले जाममा परेका यात्रुलाई पानी प्रति बोतल १० रुपैयाँ, चाउचाउ १५ र बिस्कुट १० मा उपलब्ध गराउँदै आएकाे दाबी गरेकाे छ ।

छैन अनुगमन
बजार अनुगमनको जिम्मेवारी पाएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय भने हजारौ यात्रुले जंगल बीचको राजमार्गमा एकसातादेखि चर्को मूल्यमा पानी खरिद गर्न बाध्य हुदाँ समेत बेखबर छ ।

पूर्वी नवलपरासीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी बिष्णुबहादुर कार्कीले बढी मूल्यमा बिक्रि गरिएको भन्ने जानकारी नै आफूलाई नभएको बताए । ‘अब अहिल्यै अनुगमन थालेर बढी मूल्य नलिने ब्यवस्था मिलाउँछु,’ उनले भने ।

एकतर्फी खुले पनि घण्टौं जाम
अरुणखोला पुल भाँचिएका कारण बनाइएको डाइभर्सन सडकमा आएको बाढीले रोकिएको यातायात एकतर्फी खुलेको छ ।

खोलमा पानीको सतह घटेपछि यातायात एकतर्फी खुलाइएको हो । डाइभर्सन बनाएको कच्ची सडक भन्दा माथिबाट पानीको भेल बगेका कारण सोमबार दिनभर यातायात अवरुद्ध भएको थियो ।

अहिले राजमार्गमा लामो जाम बनेको छ । देशभरीकै ‘लाइफलाइन’ सडक भएका कारण महेन्द्र राजमार्गमा सवारी चाप अत्यधिक हुने गरेको छ ।
सडक डिभिजन कार्यालयले २ वटा डोजर लगाएर दोहोरो आवगमन हुने गरि डाइभर्सन बनाउदै गरेको छ । डिभिजन सडक कार्यालय बुटवलले पानी रोकिएकाले मंगलबार साँझसम्म दोहोरो यातायात संचालन हुने गरि काम भइरहेको जानकारी दिएको छ ।

वर्षात् हुनासाथ खोलामा पानी बढ्ने बित्तिकै यातायात बन्द हुने र पानी घटेपछि पुनःसुचारु हुने गरि प्रहरी खटाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ ।
एकसाता अघि अरुणखोला पुलमा गाडि ठोक्किएका कारण पुल भाँचिएपछि ३ दिन लगाएर वैकल्पिक सडक बनाएर आवागमन खुलाइएको थियो ।

भाँचिएको पुल टेका लगाएर माथि उठाउने र सोझ्याउने काम पनि भइरहेको छ । सडक डिभिजन कार्यालय बुटवलका प्रमुख मेघराज मरासिनीले दुई साताभित्र पुलबाटै यातायात संचालन हुने गरि काम भइरहेको जानकारी दिए ।

‘पुलको भाग माथि उचालेर सोझ्याउने र केही नयाँ सापो राखेर पुल सोझ्याउने काम भइरहेका छ,’ उनले भने, ‘भदौ १५ गतेसम्म पुलबाटै यातायात चल्न सक्ने बनाउँछौ ।’

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७६ १२:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×