‘हिस्स बूढी खिस्स दाँत’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सरकार र निजी उद्यमीको संयुक्त प्रयासबाट ‘घर–घरमा रोजगारी’ अभियानको थालनी आजको आवश्यकता हो  । स्थानीय कला, सीप, प्रविधि अवलम्बन गरेर विशेष प्रकारका सामान उत्पादन, स्तरोन्नति, व्यवस्थापन, बजारीकरण र निर्यात गर्ने कदम नचालेसम्म ग्रामीण अर्थतन्त्र मजबुत हुन सक्दैन  ।

मुलुकको सुदूर भविष्यको चिन्तन गरेर साना उद्योगहरूको संरक्षण, संवर्द्धन र प्रवर्द्धन गर्न बनेको ‘विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण ऐन, २०४९’ अनुसार साना तथा घरेलु उद्योगमा विदेशी लगानी भित्र्याउन पाइँदैन । तर पछिल्लो समय संघीय संसदमा दर्ता भएको विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण सम्बन्धी कानुनलाई संशोधन र एकीकरण गर्न बनेको विधेयक, २०७५ मा पहिलेको व्यवस्था हटाउँदै साना तथा मझौला उद्योगमा पनि विदेशी लगानी खुला गर्ने प्रावधान राखिएपछि निजी उद्यमीको असन्तुष्टि चरमचुलीमा पुगेको छ । विकासप्रेमी जनताबीच ‘हात्ती आयो, हात्ती आयो फुस्सा’जस्तो हुने स्थिति छ । यति बेला कुल कलकारखानामध्ये लघु, घरेलु र साना उद्योग ८० प्रतिशतभन्दा बढी भएको, संख्यात्मक हिसाबले साढे २ लाखको हाराहारीमा रहेका उद्योगधन्दा नेपालीकै बलबुतामा सञ्चालन हुँदै आएको स्थितिमा विदेशी लगानीकर्ताको हस्तक्षेप आवश्यक देखिंँदैन । गाउँ–गाउँमा विदेशी चलखेल बढ्दा वृद्धि हुने यसका नकारात्मक प्रभाव गनेर साध्य पनि छैन— मौलिकतामाथि हस्तक्षेप, स्रोतसाधनको दोहन, वातावरणीय ह्रास, सामाजिक खलबली, संस्कार र संस्कृतिको विनाश, सीप र प्रतिभाको संकुचन, स्थानीयवासीको औद्योगिक लगानीप्रति वितृष्णा, युवाको भागाभाग, मौलिकताको अन्त्य ... ... । विदेशी लगानी भित्र्याउँदा नाजुक अवस्थामा पुगेका कतिपय अफ्रिकी मुलुक र दह्रो खुट्टा बनाएर विभिन्न औद्योगिक उत्पादनमा चीनलाई पछ्याउँदै हिंँड्न सफल बंगलादेशको उदाहरण हामी अनुसरण गर्न सक्दैनौं र ? उक्त विधेयक पारित भएमा मुलुकलाई निचोर्दै–निचोर्दै सम्पत्तिको खोलो विदेशतिर बगाउने, कर्मवीर नेपालीचाहिंँ अकर्मण्य बनेर पुर्पुरो छाम्दै बाँच्न बाध्य नहोलान् भन्न सकिन्न ।
– भुवनेश्वर शर्मा, चन्द्रागिरि–२, काठमाडौं

प्रकाशित : फाल्गुन २३, २०७५ ०८:३३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

फाइद लिन सक्ने कूटनीति

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — टीका ढकालको ‘विदेश नीतिमा गतिशील तटस्थता’ सँंग म सहमत छु  । एकखाले तटस्थता हुन्छ, जसमा नेपाल पहिलो शीतयुद्धका बेला थियो  ।

त्यसमा कुनै पनि विश्व घटना वा विश्व मञ्चमा नेपाल अलग रहन्थ्यो । अर्को खाले गतिशील तटस्थता हुन्छ, जसमा नेपालले विश्वको हरेक मञ्चमा आफ्नो पक्षलाई जोडदार रूपले प्रस्तुत गर्छ । पहिलो शीतयुद्धका प्रतिस्पर्धीबाट हामी टाढा बसेका थियौं । अब प्रतिस्पर्धीहरू हाम्रो आंँगनमै आइसकेका छन् । हामीले यसमा डराउनुपर्ने कुनै कारण छैन । पहिले भारतको दबदबाबाट हामी चेपिएका थियौं । अमेरिकाले पनि भारतको आँखाबाटै हामीलाई हेर्ने गर्थ्यो । तर जब चीनले नेपालमा बीआरआईद्वारा प्रवेश गर्‍यो, तब अमेरिका तात्यो र उसले पनि इन्डो–प्यासिफिकमा हामीलाई सामेल गर्‍यो । ठीकै छ, तर हामीलाई दुवैबाट फाइदा लिन सक्ने कूटनीति चाहियो । चीनले यहाँ ४० अर्ब डलर लगानी गर्छ भने अमेरिकाले ५० अर्ब डलर । सावधानी यही राख्नुपर्छ— हामी ऋणमा नडुबौं ।
– डा. शिवशंकर यादव, छपकैया, वीरगन्ज

प्रकाशित : फाल्गुन २३, २०७५ ०८:३३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT