ठगीधन्दा रोक्न सक्रिय होऊ- विचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

ठगीधन्दा रोक्न सक्रिय होऊ

सम्पादकीय

मुलुकमा जुनसुकै बहानामा पनि खाद्यान्न, खानेतेल, तरकारी तथा फलफूलजस्ता उपभोग्य सामग्रीहरूको अनावश्यक मूल्यवृद्धि हुनु नियमित आकस्मिकताजस्तै भैसक्यो । जारी कोरोना महामारीमा त जीवनरक्षक मानिएका औषधिलगायतका अरू अत्यावश्यक उपचार तथा परीक्षण सामग्रीहरूसमेत मनलाग्दी मूल्यमा बिक्री भैरहेका छन् ।

भाउ मात्रै अचाक्ली बढाइएको छैन, बजारमा नक्कली र गुणस्तरहीन सामग्री पनि उत्तिकै छ्यापछ्याप्ती छन् । यसबाट उपभोक्ता तथा बिरामीको स्वास्थ्यमै गम्भीर असर परिरहेको र पर्न सक्ने अवस्था छ । यस्तो ठगी धन्दा रोक्न प्रहरीले केही प्रयास गरेको देखिए पनि त्यो पर्याप्त छैन । उपभोक्ताको ढाड सेक्ने कुरा मात्र नभएर जनस्वास्थ्यकै गम्भीर सवाल पनि भएकाले यस्तो ठगी रोक्न सरकारले हरसम्भव प्रयत्न गर्नुपर्छ । ठगिनबाट जोगिन सम्बन्धित उपभोक्ता पनि सचेत रहनुपर्छ । र, यस्तो धन्दाबारे जानकारी राख्ने सरोकारवालालगायत जोकोहीले पनि प्रहरी–प्रशासनलगायतका निकायहरूमा सूचना दिएर ठगीमा संलग्नहरूलाई कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याउने वातावरण बनाउनुपर्छ ।

सक्रिय संक्रमित र उपचारका लागि अस्पताल पुग्नेहरू दुवैको संख्या चुलिएसँगै बजारमा मानिसको रगतमा रहेको अक्सिजन मापन गर्ने अक्सिमिटर र संक्रमितको उपचारमा प्रयोग हुने रेम्डेसिभिरजस्ता औषधिको माग अत्यधिक हुन थाल्यो । यही मौकामा यिनको कालोबजारी मात्र भएन, नक्कली तथा गुणस्तरहीन सामग्रीको पनि बेचबिखन मौलाएको हो । सेनिटाइजरमा त केहीले मानव स्वास्थ्यलाई हानि गर्ने रसायनसमेत मिसाएको पाइएको छ । कतिले सरकारबाट अनुमति नै नलिई पनि सेनिटाइजर उत्पादन गरिरहेको पत्ता लागेको छ । प्राविधिक र प्रयोगशालाबिनै निर्माण गरिएका यस्ता सामग्रीको गुणस्तर कस्तो होला, त्यसै पनि अनुमान गर्न सकिन्छ । यस्तै एक उत्पादनको नमुना परीक्षण गर्दा मानव स्वास्थ्यलाई असर गर्ने मिथानोल २४ प्रतिशत पाइएको छ, जबकि केही गरी मिथानोल शरीरभित्र पर्‍यो भने यसबाट विषाक्त पदार्थ उत्पादन भई व्यक्तिको ज्यानैसमेत जान सक्छ । त्यही भएर यसलाई शरीरमा प्रयोग गर्न नमिल्ने तथ्यलाई सबैले गम्भीरतापूर्वक मनन गर्नुपर्छ । र, बजारमा गुणस्तरहीन सामग्री बिक्री–वितरण नहोस् भनेर सम्बन्धित सबै निकायले अनुगमन बढाउनुपर्छ ।

यस अवधिमा कालोबजारी तथा ठगीधन्दा कतिसम्म अकल्पनीय रूपमा मौलाएछ भने, सामान्यतया बढीमा ५ हजार रुपैयाँ पर्ने एक भाइल रेम्डेसिभिरको ३० हजार रुपैयाँसम्ममा बिक्री गरेको समेत पाइएको छ । एउटा प्रयोगशालाले त कुस्त पैसा लिएर पीसीआरको नेगेटिभ रिपोर्ट दिने गरेको तथ्यसमेत बाहिर आएको छ । यस्तै, धाराबाट आउने पानीमा रसायन मिसाएर ‘७५ प्रतिशत’ ह्यान्ड सेनिटाइजर बजार पठाइएको पनि पत्ता लागेको छ । चीनबाट समेत लुकीछिपी ल्याइएका गुणस्तरहीन अक्सिमिटरलाई सस्तोमा तीन सय ८० रुपैयाँमा किनेर बजारमा २ हजार ५ सय रुपैयाँसम्ममा बिक्री गरेको समेत भेटिएको छ । यी तथ्यहरूबाट थाहा हुन्छ— यो महामारीको मौकामा जसले जे गरे पनि हुने जसरी ठगी–अपराध व्याप्त छ । त्यसैले यसलाई रोक्नका निम्ति सरकारको उचित सक्रियताको खाँचो छ ।

यसरी कालोबजारी तथा ठगी कार्य रोक्न प्रहरीले मात्र होइन, कानुनी दायित्वबमोजिम वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभाग र औषधि व्यवस्था विभागले पनि आवश्यक अनुगमन तथा नियमन गर्नुपर्छ । नागरिकहरू गम्भीर मारमा परिरहँदा जिम्मेवार निकायहरू कुनै पनि बहानाबाजी नगरीकन अग्रसक्रिय हुनैपर्छ, अन्यथा यस्तो कार्यमा उनीहरूको समेत मिलेमतोको अर्थ लाग्छ । जसरी हुन्छ, सम्बन्धित सबै निकायहरूको सक्रियतामा बजारमा भैरहेको अनुचित धन्दा रोकिनुपर्छ र यस आरोपमा पक्राउ परेकाहरूलाई पनि उचित कानुनी कारबाही गरिनुपर्छ । ठगी तथा कालोबजारीमा संलग्न हुनेहरूलाई हदैसम्मको सजाय दिलाउन कसैको दबाब र प्रभावमा नपरीकन उपयुक्त कानुनी प्रक्रिया चाल्नुपर्छ ।

कालोबजारी ऐनले कमसल सामानलाई असल भनी झुक्याई बेचेको र औषधिमा मिसावट गरी बिक्री वितरण गरेको कसुरमा बढीमा ५ वर्षसम्म कैद हुन सक्ने व्यवस्था गरेको छ । यसअतिरिक्त ठगी कार्यमा संलग्नहरूलाई कोभिड संकट व्यवस्थापनसम्बन्धी अध्यादेश र औषधि ऐनका उपयुक्त प्रावधानअनुसार पनि कारबाही गर्न सकिन्छ । खालि यसका निम्ति प्रहरी प्रशासनलगायतका सम्बद्ध निकायहरूको इच्छाशक्ति, कटिबद्धता र निरन्तर सक्रियता आवश्यक पर्छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २५, २०७८ ०६:५६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जोर्डनसामु फेरि निरीह

नेपाली टिम विश्वकप २०२२/एसियन कप २०२३ छनोटमा जोर्डनविरूद्ध फेरि ३–० ले हार्‍यो । यसले एसियन कप छनोटमा नेपाललाई सिधै तेस्रो चरणमा पुग्न गाह्रो भएको छ ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — नेपाली टिमको तुलनामा जोर्डन सबै हिसाबले बलियो र उत्कृष्ट थियो । शारीरिक, प्राविधिक र खेलाडीको अनुभवका आधारमा जोर्डन बलियो थियो । तैपनि प्रशिक्षक अब्दुल्लाह अलमुताइरीले जोर्डनविरुद्ध पनि जितकै लागि खेल्ने बताइरहेका थिए ।

विश्वकप/एसियन कप छनोटअन्तर्गत सोमबार जोर्डनविरुद्धको खेलमा गोल बचाउने प्रयासमा नेपालका रोहित चन्द । तस्बिर सौजन्य : कुवेत एफए

किनभने उनी नेपाली टिमले लिएको आक्रामक लय कायम राख्न चाहन्थे । तर, जाबेर अल–अहमद अन्तर्राष्ट्रिय रंगशालामा सोमबार नेपाली टिमको केही जोर चलेन । खेल जोर्डनले ३–० ले जित्यो ।

१९ महिनाअघि जोर्डनी राजधानी अम्मानको भेटमा पनि नेपाली टिमले ३–० कै हार बेहोरेको थियो । त्यो ‘अवे’ खेलका तीनै गोल दोस्रो हाफमा भएको थियो । कुवेत सिटीको प्रतिस्पर्धामा जोर्डनको पक्षमा खेल एकतर्फी रह्यो । सुरुबाटै उसले आक्रामक प्रदर्शन गर्‍र्‍यो । नेपाली खेलाडीहरू आफ्नै पेनाल्टी क्षेत्र वरिपरि व्यस्त रहे । कुवेती प्रशिक्षकको आगमनसँगै लय समातेको मानिएको नेपाली टिममा केही फरक भने देखियो । दोस्रो हाफतिरै भए पनि नेपाली खेलाडीहरूले ढुक्कसँग पास खेलेको देखियो ।

नेपालले ३० महिनापछि पहिलोपल्ट लगातार चार खेलमा गोल गर्ने अवसर गुमायो । हुन त गोल गर्नकै लागि पूरा खेलमा एकपल्ट पनि राम्रो अवसर सिर्जना गर्न सकेन । तर, केही छोटो–छोटो पास र आफैमा ढुक्कसँग खेल्नसक्ने भने देखिएको छ । विगतमा जस्तै ठूला टिमविरुद्ध डराएर रक्षात्मक खेल्ने नेपाली टिमको परम्परा थियो, जसलाई भत्काउन चाहन्छन् प्रशिक्षक अब्दुल्लाह । गोलको स्पष्ट अवसर सिर्जना गर्न नसके पनि केही हदसम्म दुई वर्षअघिभन्दा अलि आशालाग्दो प्रदर्शन गर्‍यो ।

मोहमद सुलेमनले १४ औं मिनेटमा पेनाल्टी क्षेत्रबाहिरैबाट सशक्त रूपमा प्रहार गरेको बललाई गोलकिपर किरण चेम्जोङले पञ्च गर्दै मुस्किलले बाहिर फालेका थिए । तर, जोर्डनले बाह फैजल सैफको पेनाल्टी गोलमा २४ औं मिनेटमा अग्रता लियो । डिफेन्डर रोहित चन्दले पेनाल्टी क्षेत्रमा सुलेमनलाई फाउल गर्दै लडाएपछि

रेफ्रीले जोर्डनलाई पेनाल्टीको अवसर दिएको थियो । फैजलको पेनाल्टी प्रहारमा किरणले सही दिशामै डाइभ गरे । तर, सशक्त रूपमा प्रहार गरेको बल किरणको ग्लोभ्स छुँदै जाली चुम्न पुग्यो ।

जोर्डनले उसैको घरेलु मैदानमा हात पारेको जितमा पनि पहिलो गोल पेनाल्टीमै गरेको थियो । जोर्डनको त्यो सहज जितमा फैजलले एक गोल गरेका थिए । उनकै दुई गोलमा यसपालि पनि जोर्डनले नेपालमाथि सहजै ३ अंक जोड्यो । उनले ४९ औं मिनेटमा पाएको फ्रिकिकमा करिब ३० यार्डबाट ‘सेकेन्ड बार’ च्याप्दै प्रहार गरेको बल उत्कृष्ट गोलमा परिणत भएपछि जोर्डनले २–० को अग्रता लियो । यो छनोटमा उनको छैटौं गोल हो ।

तेस्रो गोल पनि फ्रिकिककै मुभमा भयो । फ्रिकिकमा पाएको अवसरमा यजन अल अरबको हेडर गोलमा जोर्डनले ६७ औं मिनेटमा ३–० को अग्रता लिँदै जित निश्चित गरेको थियो । तीन गोल गरेपछि पनि जोर्डनले आक्रमण जारी राखेको थियो । पहिलो हाफको अन्त्यतिर किरणले केही उत्कृष्ट बचाउ गरे । सुलेमनले नजिकबाट प्रहार गरेको बल किरणले ४२ औं मिनेटमा रोकेका थिए । त्यही रिबाउन्डमा प्रहार गरेको बल पनि उनले रोक्दै नेपालको संकट टारेका थिए ।

नेपालले बिहीबार चाइनिज ताइपेईलाई २–० ले हराएको थियो । त्यसमा अञ्जन विष्ट र नवयुग श्रेष्ठले गोल गरेका थिए । यिनै अञ्जनले फिफा वरीयतामा ७६ स्थानमाथिको जोर्डनविरुद्ध पनि नेपालको सबैभन्दा राम्रो अवसर पाएका थिए । पेनाल्टी क्षेत्रमा नियन्त्रण गरे पनि उनले बलमा उनको प्रहार सटिक रहेन, सिधै पोस्टबाहिर गयो । अन्त्यतिर विशाल राई, मनीष डाँगी र नवयुगले पनि ‘अट्याकिङ थर्ड’ मा दबाब दिने प्रयास गरेका थिए ।

प्रशिक्षक अब्दुल्लाहले ताइपेईविरुद्ध खेलेको पहिलो रोजाइमा तीन खेलाडी परिवर्तन गर्दै जोर्डनविरुद्ध नेपाली टिमलाई उतारेका थिए । उनले फरवार्ड आशिष लामााको स्थानमा अभिषेक रिजाललाई अवसर दिए । मिडफिल्डर सुनिल बल र राइटब्याक गौतम श्रेष्ठलाई ‘बेन्च’ मा राख्दै डिफेन्डरद्वय दिनेश राजवंशी र विकास खवास ल्याएका थिए । तर, विकासले चोट बोक्दै ३० औं मिनेटमै मैदान छाडे । उनको स्थान सुनिलले लिएका थिए ।

दोस्रो हाफमा विशाल, नवयुग, मनीष, एरिक विष्ट प्रवेश गरेपछि नेपाली टिम अलि पास खेल्नसक्ने र बल ‘होल्ड’ गर्नसक्ने भएको थियो । नेपालले जोर्डनविरुद्ध खेलेको चौथो खेल हो यो । यसमा तेस्रो हार बेहोरेको हो । विश्वकप छनोटमै १० वर्षअघि अम्मानमा ९–० ले हारेको पाँच दिनभित्रै नेपालले दशरथ रंगशालामा जोर्डनलाई १–१ मा रोकेको थियो । ती दुवै खेल खेलेका थिए रोहित र किरणले । यसपाली पनि नेपाली टिमले त्यो दोस्रो लेगजस्तै जुझारु खेल प्रदर्शन गर्ने अपेक्षा गरिएको थियो । तर, काठमाडौंमा गरेजस्तो प्रदर्शन कुवेत सिटीमा भएन ।

छनोटमा पाँचौं हारसँगै नेपालको विश्वकप २०२२ छनोटको तेस्रो चरणमा प्रवेश गर्ने औपचारिक रूपमा सम्भावना समाप्त भयो । एसियन कप २०२३ छनोट पनि हो यो । यसको तेस्रो चरणमा पुग्न पनि समूहमा चौथो हुनेमध्ये उत्कृष्ट चारमा रहनुपर्छ । जोर्डनविरुद्धको हारले यसमा पनि नेपालको सम्भावना गणितीय रूपमा मात्रै बाँकी रह्यो । चौथो हुनेमध्ये उत्कृष्ट चारमा पर्न नसके नेपालले पुछारका ११ टिममा रहेर एसियन कप छनोटको तेस्रो चरणमा पुग्न प्लेअफ खेल्नुपर्नेछ ।

दोस्रो चरणको छनोटको अन्तिम खेलमा नेपालले शुक्रबार अस्ट्रेलियाको सामना गर्नेछ । त्यसमा अविश्वसनीय जितले मात्रै नेपाललाई एसियन कप २०२३ छनोटको तेस्रो चरणमा पुर्याउन सक्छ । जोर्डन भने चौथो जितपछि कुवेतलाई तीन अंकले उछिन्दै दोस्रो स्थानमा उकिल्यो । शतप्रतिशत जितसहित अस्ट्रेलिया (१५) शीर्षस्थानमा छ । नेपालको खातामा ६ अंक छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २५, २०७८ ०६:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×