मांसाहार र स्वास्थ्य- विचार - कान्तिपुर समाचार

मांसाहार र स्वास्थ्य

म्यासाचुसेट्स जनरल हस्पिटलले १ लाख ३० हजार मानिसमा गरेको ३० वर्ष लामो अध्ययनले निकालेको निष्कर्षमा ‘मासु उपभोग गर्ने मानिसको तुलनामा भिगन डाइट खानेहरू धेरै बाँच्ने’ देखाइएको छ ।
लीना दुवाडी

भेजिटेरियन रेस्टोरेन्ट्स नियर मी !
अमेरिका आएपछि मैले सबैभन्दा पहिले र सबैभन्दा धेरै गुगल गरेको वाक्यांश हो यो । सानैदेखि शाकाहारी मलाई विश्वमा सबैभन्दा बढी मांसाहारी भएको देश अमेरिकामा एडजस्ट गर्न सुरुको एक वर्ष अलि कठिन पर्‍यो ।

मांसाहारबिना यहाँका मानिसका साना–ठूला जमघट मात्र होइन, दैनिक जीवन नै नचल्ने रहेछ । विकल्प थुप्रै भए पनि शाकाहारी साथी–सर्कल नभएकाले सुरुसुरुमा असजिलो लाग्यो । केही समयअघि गोरा दम्पतीसँगको अफिसियल लन्च मिटिङमा मैले आफू शाकाहारी मात्र नभई प्याज, लसुन र दुग्ध उत्पादन पनि नखाने बताउँदा ती दुवैले आफूले खाँदै गरेको चिकन प्लेटमै झारेर मलाई एकटकले हेरेका थिए । उनीहरूले आश्चर्य मान्दै मलाई आधा घण्टा केरकार पनि गरे । तर ‘भेजिटेरियन हो ?,’ ‘किन ?,’ ‘कसरी ?,’ ‘कहिलेदेखि ?,’ ‘अनि के खान्छौ त ?,’ ‘कस्तो बोरिङ लाइफ !’... यस्ता प्रश्नका झटारा अहिले मेरा लागि सामान्य भइसके ।

सन् २०१८ को एउटा प्रतिवेदनले एक अमेरिकीले प्रत्येक वर्ष औसत १ सय किलोसम्म मांसाहार सेवन गर्ने देखाएको छ । एकपटक म्याकडोनाल्ड्समा एक व्यक्तिले ६ महिनाको आफ्नो बच्चालाई लन्चमा नग्गेट्स खुवाउँदै गरेको देख्दा मलाई अनौठो लागेको थियो । जन्मेको एक वर्ष नपुग्दै सुरु हुने मांसाहारले मानव शरीरमा पार्ने दीर्घकालीन प्रभावबारे विभिन्न अध्ययनले चेतावनी दिए पनि यहाँका मानिस अस्वस्थ जीवनशैली र खानपानबाट माथि उठ्न सकेका छैनन् । न्युयोर्कस्थित क्वार्ट्ज नामक मिडिया कम्पनीले ‘अमेरिका आर्थिक रूपले धनी छ, तर यो विकसित देशजस्तो देखिँदैन’ शीर्षकमा प्रकाशित गरेको खबरमा यहाँको गलत पोषण र कमजोर स्वास्थ्यलाई भयावह समस्याका रूपमा चित्रण गरिएको छ ।

खास गरी मांसाहार शरीरको मेटाबोलिज्म सुधार्न, हड्डी बलियो बनाउन, इम्युनिटी बढाउन लगायतका लागि भनेर गर्ने गरिन्छ । तर, स्वास्थ्यका लागि भन्दा पनि स्वादको जन्जालमा फसेका अमेरिकीहरू आफूले दैनिक खाने गरेका खानाले आफ्नै शरीरमा मन्द विषको काम गरिरहेको छ भन्ने तथ्यलाई बेवास्ता गरिरहेका छन् । यहाँका ७० प्रतिशत फास्टफुड खानाको न्युट्रिसनल भ्यालु एकदमै न्यून छ । ६० प्रतिशतभन्दा बढी अमेरिकीहरू मोटोपनको सिकार छन् । आवश्यकताभन्दा बढी अस्वस्थ खानपान र शाकाहार नअपनाउनु यहाँ हुने करिब आधाजति मृत्युका कारक हुन् । त्यसैले अन्य औद्योगिक राष्ट्रहरूका तुलनामा अमेरिकाको औसत उमेर कम छ । अमेरिकी मेडिकल एसोसिएसनले प्रकाशित गरेको एक जर्नलमा बेकन, बोलोग्ना, हट डग, स्टिक्स, हामबर्गर, रातो मासुजस्ता खानाले कम उमेरमै क्यान्सर, मधुमेह, स्ट्रोक्स, मुटु रोगजस्ता समस्या देखा पर्ने स्पष्ट पारेको छ । विश्वमा क्यान्सरबाट हरेक वर्ष हुने मृत्युमध्ये ३४ हजार घटना मांसाहारबाट हुने अनुसन्धानले पुष्टि गरेको छ । प्रोटिन मानव शरीरका लागि आवश्यक छ तर त्योभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा कुन स्रोतबाट प्रोटिन उपभोग गरिएको छ भन्ने भएको विशेषज्ञ बताउँछन् ।

मांसाहारमा सबैभन्दा अस्वस्थ भनेको प्रशोधित मासु हो । सस्तो, सुलभ र स्वादका कारण प्रशोधित मासु अमेरिकीको विशेष रोजाइमा पर्छ । मांसाहारप्रतिको झुकाव चुरोटको लतजस्तै हो, स्वास्थ्यका हिसाबले हानिकारक छ भन्ने थाहा हुँदाहुँदै पनि सेवन गरिने । करिब ७ अर्ब डलरको मासु उद्योगले अमेरिकीहरूलाई मांसाहार आधारभूत आवश्यकता हो भन्ने छाप पारिदिएको छ । प्रशोधित मासु उत्पादन गर्ने कम्पनीका लागि उपभोक्ताको स्वास्थ्य सबैभन्दा कम प्राथमिकतामा परेको देखिन्छ । सन् २०१७ मा प्रदर्शनमा आएको ‘ह्वाट द हेल्थ’ शीर्षक डक्युमेन्ट्रीले अमेरिकी हार्ट एसोसिएसन, अमेरिकी क्यान्सर सोसाइटी, सुसन जी कोमनजस्ता स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्ने गैरसरकारी संस्थाहरूलाई मासु उद्योगहरूले लगानी गर्ने गरेको तीतो वास्तविकतालाई छर्लंग पारेको छ ।

सुसन जी कोमन महिलामा हुने ब्रेस्ट क्यान्सरविरुद्ध काम गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय संस्था हो । विश्व स्वास्थ्य संगठनले बिफमा क्यान्सर लाग्ने तत्त्व कार्सिनोजेन पाइने कुरा आधिकारिक रूपमै घोषणा गरिदिँदा पनि अमेरिकी क्यान्सर सोसाइटीले बिफलाई अमेरिकीको सन्तुलित आहार भनेर विज्ञापन गरिरहेको हुन्छ । अमेरिकी हार्ट एसोसिएसनकै वेबसाइटमा बिफ रेसिपी सामेल गरिनुले स्वास्थ्य क्षेत्रमै काम गर्ने यस्ता संघसंस्थाकै प्रामाणिकतामा प्रश्न उब्जेको छ । नेपालमा पनि प्रशोधित मासुजन्य खानाको बढ्दो प्रभावसँगै नेपालीले पनि यसबारे सजग हुनु जरुरी छ ।

शारीरिक बनोटले पनि मानिस मूल रूपमा शाकाहारी प्राणी भएको पुष्टि हुन्छ । मांसाहारी र शाकाहारी जनावरको खाने मुखदेखि पाचन प्रणालीमा समेत ठूलो फरक हुन्छ । मांसाहारी प्राणीभन्दा अलग मानव शरीरका नङ छोटा हुन्छन्, पन्जा हुँदैनन्, केनाइन दाँत सानो र बोधो हुन्छ । मानव शरीरलाई मांसाहारी जनावरको शरीरसँग तुलना गर्न नमिल्ने र प्राचीनकालदेखि नै मानवले मांसाहार गर्दै आएकाले मासु जीवनयापनको आधारभूत तत्त्व हो भन्ने तर्क पनि व्याप्त छ । तर, कतिपय मानिस शाकाहार र मांसाहारको विवादभन्दा पनि मानवीय हिसाबले पशु हिंसाविरुद्धको अभियानलाई समर्थन गर्दै मांसाहार त्यागिरहेका छन् । कुनै पनि प्राणीलाई हत्या गरेर खानु भनेको त्यसको शरीरका अंग खाने मात्र नभएर मृत्युका बेला त्यस जीवको मनस्थितिमा हावी भएको डर, त्रास, चिन्ता, छटपटीजस्ता भावनालाई पनि उपभोग गर्नु हो । यसले त्यो आहार ग्रहण गर्ने मानिसको शरीर मात्र नभई मन पनि दूषित बनाइरहेको हुन्छ ।

त्यसैले धर्म र अध्यात्मको मार्गमा चल्ने प्रायः मानिस शाकाहारी जीवनशैली नै अपनाउँछन् । प्रकृतिका फलफूल, सागपात, तरकारीमा मानिसको शरीरलाई चाहिने सबै पोषण भरपूर मात्रामा छन् । अध्ययनका अनुसार, कालो सिमी, मुसुरोको दाल, भटमास, क्विनोआ, पालुंगो आदिमा मासुमा भन्दा बढी प्रोटिन पाइन्छ । ‘पिपल फर द इथिकल ट्रिटमेन्ट अफ एनिमल्स’ अर्थात् पेटाजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाहरू भिगन जीवनशैलीलाई प्रोत्साहित गर्ने अभियान चलाइरहेका छन् । भिगन आहारमा दूध र दुग्ध उत्पादन पनि परहेज गरिन्छ । कैयौं अध्ययनका अनुसार, दूध र दुग्ध उत्पादनले हृदय रोग, टाइप–टु मधुमेह र अल्जाइमर रोगको खतरा निम्त्याउँछन् । त्यस्तै, हरिया तरकारीहरूमा क्याल्सियम अवशोषण गर्ने क्षमता गाईको दूधमा भन्दा बढी हुने पनि अध्ययनहरूले देखाएका छन् ।

यिनै तमाम कारणले अमेरिकालगायत थुप्रै देशमा शाकाहार र भिगन डाइटतर्फ मानिसको रुचि बढ्दो छ । एउटा तथ्यांकका अनुसार, विश्वमा अहिले ३७ करोड मानिस शाकाहार अपनाउँछन् । भिगन जीवनशैली अपनाउनेको संख्या पनि हरेक वर्ष बढेको देखिन्छ । ब्रिटेनमा गत एक दशकमा भिगनको संख्या ३६० प्रतिशतले बढेको छ । म्यासाचुसेट्स जनरल हस्पिटलले १ लाख ३० हजार मानिसमा गरेको ३० वर्ष लामो अध्ययनले निकालेको निष्कर्षमा ‘मासु उपभोग गर्ने मानिसको तुलनामा भिगन डाइट खानेहरू धेरै बाँच्ने’ देखाइएको छ । विश्वका थुप्रै व्यावसायिक खेलाडीहरू पनि शाकाहारी जीवनशैली अपनाउँछन् । सन् २०१९ मा रिलिज भएको ‘द गेम चेन्जर्स’ शीर्षक डक्युमेन्ट्रीमा केही खेलाडीले आफ्नो अनुभव साझा गर्दै शाकाहार डाइटले व्यक्तिगत र व्यावसायिक सफलतामा ठूलो महत्त्व राखेको बताएका छन् ।

वातावरण संरक्षणका हिसाबले पनि प्लान्ट–बेस्ड डाइटलाई जीवनयापनको उत्तम शैली मानिएको छ । यदि मानिसले आफ्नो दैनिक आहारमा मासु र दूध खान छोड्ने हो भने कम से कम ५० प्रतिशत पानी बचाउन सकिने विशेषज्ञहरूको राय छ । संयुक्त राष्ट्र संघका विज्ञले पनि भनेका छन्— पश्चिमी देशमा अत्यधिक उत्पादन र उपभोग हुने मासु र डेरी प्रोडक्ट ग्लोबल वार्मिङको एउटा कारक हो ।

विश्वचर्चित अंग्रेजी गायक र संगीतकार पल म्याककार्टनीले भनेका छन्— यदि वधशालाहरूमा सिसाका पर्खाल हुने भए संसारका सबै मानिस शाकाहारी हुने थिए । तपाईं–हामीले पनि एकपटक यी तथ्यमा ध्यान दिने कि ?

प्रकाशित : फाल्गुन १७, २०७७ ०८:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सोसल मिडियामा ‘तुलना र ईर्ष्या’

कोही व्यक्ति सोसल मिडियामा खुसी देखिनुले ऊ वास्तविक जीवनमा पनि खुसी नै छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन ।
लीना दुवाडी

‘तिम्रो इन्स्टाग्राम स्टोरी हेर्दा त मलाई पनि अमेरिका गएर बस्न पाए हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ,’ केही साताअघि एउटा भारतीय साथीले मलाई भन्यो । उसको भनाइ सुनेर मलाई ‘अमेरिकामा त्यस्तो के छ र, जुन भारतमा उपलब्ध छैन ?’ भन्ने लाग्यो ।

ठाउँअनुसार केही हदसम्म प्रविधि र प्रणाली फरक होला, तर फेसबुक वा इन्स्टाग्राममा फोटो हेरेकै भरमा अमेरिकालाई स्वर्ग देख्नु र आफ्नो देशमा केही छैन भन्ने दृष्टिकोण बनाउनु सायद इन्टरनेटको आविष्कारले मानवलाई दिएको एउटा अनावश्यक उपहार हो ।

सोसल मिडियाको क्रान्तिले हाम्रो जीवनलाई सोचेभन्दा निकै सहज र रमाइलो पक्कै बनाइदिएको छ । हामी हाम्रा दैनिकीलाई साथीभाइ र फलोवरसँग साझा गरिरहेका हुन्छौं । अरूको जीवनलाई नियालिरहेका हुन्छौं र फोनको स्क्रिनमार्फत दुनियाँ चहारिरहेका हुन्छौं । हाम्रो जीवन अहिले खुला किताबजस्तै भएको छ । कुन मानिस कस्तो छ भनेर जान्न अहिले उसको सोसल मिडिया प्रोफाइल हेर्ने गरिन्छ । कतिपय ‘जब रिक्रुटर’ ले व्यक्तिको बायोडाटाभन्दा पहिले उसको सोसल मिडिया जाँच्ने गर्छन् ।

आफूलाई सहज लाग्ने व्यक्तिगत कुरा आफ्नो नेटवर्कमा साझा गर्नु गलत होइन । अरूबारे जानकारी लिनु पनि नराम्रो होइन । तर, सोसल मिडियामा अरूका रहनसहन, जीवनशैलीलाई आफ्नोसँग तुलना गरेर अचेतन/अवचेतन मनमा उत्पन्न हुने ईर्ष्या र त्यसले जन्माउने चिन्ता एवम् उदासीले आफूलाई कति असर गरिरहेको छ भन्नेतर्फ हाम्रो ध्यान जानु अत्यावश्यक छ ।

अमेरिकी मनोवैज्ञानिक लेओन फेस्टिंगरले सन् १९५४ मा सामाजिक तुलनाको सिद्धान्त विकास गरेका थिए । उनका अनुसार मानिस आफ्नो उन्नति/प्रगतिको निर्धारण अरूको जीवनसँग दाँजेर गर्न चाहन्छ । सामाजिक तुलना मानव विकासको एउटा प्राकृतिक अवयव नै हो । करिब छ–सात वर्षको उमेरदेखि नै व्यक्तिले आफूलाई अरूसँग तुलना गर्न थाल्छ । समयानुसार तुलनाको प्रकृति बदलिँदै जान्छ । पहिलेपहिले छरछिमेक, स्कुल–कलेज, अफिसमा सीमित हुने सामाजिक तुलनाको स्वरूप सोसल मिडिया फस्टाएसँगै भयावह भएको छ ।

हामी हरेक दिन घण्टौं बिताएर इन्टरनेटमा आफूलाई अरूसँग तुलना गर्छौं । तर हामीले आफूसँग तुलना गरिरहेका मानिसहरू को हुन् र उनीहरू वास्तविक जीवनमा कस्ता छन् भन्ने कमै मात्र जानकारी पाएका हुन्छौं । हामीलाई ती व्यक्तिको पारिवारिक पृष्ठभूमि र उनीहरूले गरेका मिहिनेतबारे पनि जानकारी कमै हुन सक्छ । तर हामी उनीहरूको पृष्ठभूमि नबुझी उनीहरूको सफलतालाई मात्र हेर्छौं र दुःखी हुन्छौं ।

एक छिन तपाईं आफ्नै फेसबुक नियाल्नुस्, आधाजति व्यक्तिहरू व्यावसायिक हिसाबले तपाईंभन्दा सफल होलान् । उनीहरूको फ्रेन्ड्स लिस्ट लामो होला, फलोवर बढी देखिएलान् । तिनका पोस्टमा लाइक र कमेन्ट धेरै आउलान् । तर सायद यहाँसम्म आइपुग्न तिनीहरूले त्यसै अनुसारको मिहिनेत र समय पनि खर्चिए कि ? अब फेसबुकका अरू साथीलाई हेर्नुस् । आधाजति व्यक्तिभन्दा तपाईं सफल हुनुहोला । तपाईंले आफ्नो करिअरलाई गम्भीर रूपले लिनुभयो होला । सिक्ने–सिकाउने कुरामा कन्जुस्याइँ गर्नुभएन होला, त्यसैले त तपाईं ती व्यक्तिभन्दा सफल हुनुहुन्छ । त्यसैका आधारमा तपाईंका सोसल मिडियामा प्रतिक्रिया पनि आइरहेका होलान् ।

तपाईंले इन्स्टाग्राममा देख्ने कैयौं व्यक्ति शारीरिक बनोट र सुन्दरतामा तपाईंभन्दा अगाडि होलान् । तिनका सेल्फी मनमोहक देखिएलान् । ती पोस्टहरूमा लाइक र कमेन्ट पनि टन्नै हुन सक्छन् । तिनलाई जस्तो लुगा पनि सुहाउँछ र तिनका फलोवर तपाईंका भन्दा धेरै छन् ।

तर तपाईंलाई थाहा छ, आफ्नो शरीरलाई फिट राख्न उनीहरू कतिपटक जिम जान्छन् ? शारीरिक अभ्यास गर्छन् वा स्वस्थ जीवनशैली अपनाउँछन् ? त्योभन्दा पनि प्रमुख कुरा, एउटा सुन्दर सेल्फीका लागि बीसवटा सेल्फी खिच्छन् र आधा घण्टा लगाएर त्यसमा फिल्टर प्रयोग गर्छन् । तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ, इन्स्टाग्रामका थुप्रै मानिसभन्दा शारीरिक बनोट र सुन्दरताका हिसाबले तपाईं धेरै राम्रो हुन पनि सक्नुहुन्छ ?

सोसल मिडियामा तपाईंले फलो गर्ने कैयौं व्यक्ति दिनहुँजसो आफ्ना पति/पत्नी/पार्टनर वा बालबच्चासँग खिचिएका फोटो सेयर गर्छन् । तिनमा उनीहरू निकै खुसी देखिन्छन् । तिनको जीवन ‘पर्फेक्ट’ देखिन्छ । फेसबुकमा हेर्दा तिनका भान्सामा सधैं मीठामीठा खाना मात्र पाक्छन् । ती फोटा र टिकटक देखेर तपाईंलाई ‘आफ्नो जीवन पनि त्यस्तै भएदेखि !’ भन्ने पक्कै लाग्छ । तर के उनीहरूको जीवन तपाईंले सोचेजस्तै पूर्ण छ कि सोसल मिडियाका भित्ताहरूमा मात्र ?

बिहान उठ्नेबित्तिकै फेसबुक/इन्स्टाग्राम खोल्दा कसै न कसैको बर्थडे, म्यारिज एनिभर्सरीका पार्टीका फोटाले तपाईंको अटेन्सन कुरिरहेका हुन्छन् । महामारीका बेला तपाईं भने घरमै बस्ने, कहीँ–कतै नजाने, भोजभतेर नगर्ने तर अरूले कोरोना भन्ने कुन चराको नाम हो भनेझैं पार्टी गरेको देख्दा तपाईं भित्रभित्रै मुरमुरिनुहुन्छ होला । अचेतन/अवचेतन मनमा डाह र आक्रोश भरिन्छ होला । तर एक छिन विचार गर्नुस् त, तपाईंले गर्ने विकेन्ड गेट टुगेदरका फोटा हेरेर तपाईंका कैयौं साथीहरू ठ्याक्कै त्यस्तै पो सोचिरहेका छन् कि ?

इन्टरनेटमा तपाईंले देख्ने सयौं मानिस आर्थिक हिसाबले तपाईंभन्दा सम्पन्न होलान् । तिनीहरूको लवाइखवाइ र रहनसहन छुट्टै होला । छुट्टी मनाउन उनीहरू देश–विदेश घुम्न जालान् । एयरपोर्ट, महँगा रेस्टुरेन्ट र आकर्षक ‘बिच’ मा बसेका फोटा पोस्ट गर्लान् । तपाईंलाई लाग्छ, असली जीवन त उनीहरूले बाँचिरहेका छन् । यस्तो देखेर फेसबुक/इन्स्टाग्राममै फोटो हाल्न मात्र भए पनि तपाईंलाई घुम्न जान मन लाग्छ ।

त्यसविपरीत सोसल मिडियामा देखिने हजारौं मानिसभन्दा तपाईंको आर्थिक स्थिति बलियो हुन सक्छ । जीवनका आधारभूत आवश्यकताहरू पूर्ति गरेर पनि आफूलाई मन लागेका लक्जरीका लागि तपाईंसँग पैसा हुन सक्छ । तपाईंलाई राम्रोसँग थाहा छ, धन कमाउन र बचाउन जति मिहिनेत लाग्छ, त्यसको आवश्यकता र मूल्य बुझ्न उत्तिकै बल लगाउनुपर्छ ।

तपाईंका प्रायः फेसबुक फिड कसै न कसैको अवार्ड, पुरस्कार र उपलब्धिका ‘प्रुफ’ ले भरिएका हुन्छन् । लामा क्याप्सनसाथ ती फोटा देखेर तपाईंलाई लाग्न सक्छ, ‘म कति पछाडि छु ।’ आफूदेखि वितृष्णा पैदा हुन पनि सक्ला । रिसले कतिलाई अनफलो पनि गर्नुभयो होला । याद गर्नुस् त, तपाईंकै त्यस्ता फोटा र क्याप्सन देखेर कतिलाई ठ्याक्कै त्यस्तै डाह लागेन होला र ?

सोसल मिडियामा कतिपय व्यक्ति फोटो र भिडियो कम अनि ज्ञानगुनका कुरा बढी साझा गर्छन् । ती व्यक्ति तपाईंभन्दा बुद्धिमान र जानकार होलान् । सायद उनीहरू आफ्नो दैनिकीको उल्लेखनीय हिस्सा पढ्नमा पो व्यतीत गर्छन् कि ? उनीहरूका पोस्ट पढेर तपाईंमा हल्का निराशा पैदा हुन सक्छ । तर के सम्झनुस् भने, थुप्रै व्यक्ति यस्ता पनि हुन्छन् जो आफूसँग भएभन्दा अलि बढी नै ज्ञान देखाउनमा विश्वास गर्छन् ।

अचेल टिकटकले सबैलाई मोहित पारेको छ । आफ्ना काम बित्दाबित्दै पनि हामीलाई दिनहुँ दुई–तीनवटा टिकटक नबनाई चित्तै बुझ्दैन । अरूको टिकटक र त्यसको वाहवाही देखेर तपाईंले पनि अप्ठेरो लागीलागी भिडियो बनाउन सुरु गर्नुभयो होला । तर के त्यो आवश्यकता थियो कि मात्र देखासिकी ?

यद्यपि सोसल मिडियामा हुने तुलना अर्थात् ‘सोसल कम्पेरिजन’ सधैं नकारात्मक मात्र हुँदैन । सन् २०१५ को एक अध्ययनअनुसार, उमेर बढ्दै जाँदा व्यक्तिको सामाजिक तुलना प्रक्रियामा संलग्न हुने झुकाव घट्दै जान्छ । तपाईं/हामीमध्ये धेरै जनाले इन्टरनेटमै भेटिएका मानिसको जीवनशैली र उपलब्धिबाट प्रेरित भएर आफूमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याएका छौं । करिअरमा प्रगति गरेका छौं । तर बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने, कोही व्यक्ति सोसल मिडियामा खुसी देखिनुले ऊ वास्तविक जीवनमा पनि खुसी नै छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन ।

सोसल मिडियामा देखा पर्ने हँसिलो मुहार, आकर्षक शरीर, आर्थिक, व्यावसायिक र सामाजिक सफलता मात्र वास्तविक खुसी र सन्तुष्टिको मापक होइनन् । त्यसैले हामीले सोसल मिडियामा अर्काले पोस्ट गरेका कृत्रिम खुसीका शब्दहरू वा फोटाहरूलाई हेरेर आफैंलाई मनरोगी बनाउनुभन्दा आफ्नो धरातलीय यथार्थलाई आत्मसात् गरेर अघि बढ्न कोसिस गर्‍यौं भने मात्र दीर्घकालीन रूपमा खुसी र सुखी हुनेछौं ।

प्रकाशित : माघ १३, २०७७ ०८:१०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×