‘स्पिरिचुआलिटी’का भ्रम- विचार - कान्तिपुर समाचार

‘स्पिरिचुआलिटी’का भ्रम

आध्यात्मिक बन्न आफ्ना जिम्मेवारी छाड्नुपर्दैन, न त कुनै ठूलो पहाड नै फुटाउनुपर्छ ।
लीना दुवाडी

कोभिड–१९ का कारण सामाजिक दूरी कायम गर्दै भएको चिडियाखाना भ्रमणमा सर्पका प्रजाति अवलोकन गर्दैगर्दा एक जना दाइले भने, ‘यता नाग हेर्न आऊ । तिमी त पूजा गर्ने मान्छे !’मेरो मनमा उनको कुरा चस्स बिझ्यो । यो लेख लेख्नुका केही कारणमध्ये सायद त्यो घटना पनि एक हो ।

म आफू हिन्दु भएकामा गर्व गर्छु, तर दुःखद नै भनौं, मैले आजसम्म यथार्थ रीतले पूजाआजा गरेकी छैन । चाडपर्वमा हुने धार्मिक गतिविधिमा सहभागी हुन्छु । तर मलाई कुन भगवान‌्को पूजा कसरी र कहिले गर्ने, खासै जानकारी छैन । मानिसहरूले नित्यकर्मजस्तै दैनिक पूजाआजा गरेको पनि देख्छु । तर न मलाई त्यस्तो नित्य पूजाआजाको विधि थाहा छ, न त मैले त्यसबारे कहिल्यै सिक्ने कोसिस नै गरें । कैयौं मन्दिर भ्रमण गर्दा मैले पूजा गरिनँ, तर देवीदेवताका ती निर्जीव मूर्तिप्रति सम्मान व्यक्त गरेकी छु । उनीहरूको सम्मानमा जम्मा हुने सयौं मान्छेको भावनाको कदर गर्दै स्वानुभूतिमा रमाएकी छु ।

यस हिसाबले हेर्दा सामाजिक परिभाषामा म पक्कै पनि धार्मिक देखिन्नँ होला । यद्यपि म आफूलाई पूर्ण रूपमा आध्यात्मिक र धार्मिक मान्छु, किनकि म विज्ञानमा विश्वास गर्छु । सायद तपाईंलाई अनौठो लाग्यो, ‘अध्यात्ममा रुचि राख्ने, पूजाआजा नगर्ने, व्रत नबस्ने तर आफूलाई आध्यात्मिक र धार्मिक भन्ने अनि विज्ञानमा विश्वास गर्ने भएर आध्यात्मिक र धार्मिक हुँ भन्ने । यो कसरी सम्भव छ ?’

सानैमा आध्यात्मिक जीवनशैलीसँग परिचित हुन पुगें म । मैले ज्ञान र ध्यानबारे सिक्न सुरु गरेकी हुँ, दस वर्षकै उमेरदेखि । त्यस बेलाको कलिलो दिमागले कमै बुझे पनि मभित्र अध्यात्मको बीउ पसिसकेको थियो । पछि दुई वर्ष मैले विज्ञान र अध्यात्मको समर्पित विद्यार्थी भएर बिताएँ । एकसाथ दुई अलग धारको पढाइका कारण पनि मलाई कहिल्यै अध्यात्म र विज्ञान एकअर्काका परिपूरक होइनन् जस्तो लागेन । मेरो अनुभवमा धर्म, विज्ञान र अध्यात्मको तालमेलबारेको तथ्य स्विकार्न नसक्नु नै आस्तिक र नास्तिकका रूपमा सामाजिक विभाजनको एउटा मुख्य कारण हो ।

करिअर सुरु गर्नुपूर्वका दुई वर्ष म साध्वीजस्तै थिएँ । बिहान तीन बजे उठेर ध्यानमा बस्नु, नित्यकर्मसँगै ईश्वरीय ज्ञान सुन्नु, दिउँसो अध्ययन गर्नु, साँझ फेरि ध्यानमा सहभागी हुनु, सात्त्विक भोजन मात्रै गर्नु मेरो दिनचर्या थियो । त्यो म आफैंले रोजेको बाटो थियो । अध्यात्मले मलाई कुनै पनि सिद्धान्तलाई आँखा चिम्लेर विश्वास गर्न सिकाएन । नियमानुसार मैले अध्यात्मका नीतिहरूलाई प्रयोग गरेर हेरें । जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन आएको पाएरै म यस मार्गमा अघि बढें । धर्मले ज्ञान दिन्छ, सही र गलतको परख गर्न सिकाइदिन्छ । अध्यात्मले धर्मलाई सही तरिकाले अपनाउन सिकाउँछ । यसलाई नै ‘आर्ट अफ लिभिङ’ अर्थात् जीवन जिउने कला भनिन्छ ।

विज्ञानको विद्यार्थी भएर पनि होला, मैले अध्यात्मलाई प्रयोगात्मक अनुसन्धानको तरिकाले अपनाएँ । ‘विज्ञान’ को शाब्दिक अर्थ यो पनि भनिएको छ– ‘कुनै एउटा विशिष्ट विषयमा गरिएको व्यवस्थित बुझाइ ।’ यसको मतलब विज्ञानको अर्थ प्रविधि र यसले छोएका पक्षहरूबाट अझ फराकिलो छ । मेरो बुझाइमा धर्म, अध्यात्म र विज्ञानका सिद्धान्तमा त्यति धेरै भिन्नता छैन । फरक यत्ति हो– विज्ञानले बाह्य जगत्‌को अध्ययन गर्छ, धर्म र अध्यात्मले आन्तरिक जगत्‌को।

‘तिमी यो उमेरमै धर्मकर्ममा लागेर किन बिग्रिएकी ?’ एकपटक एक काकाले भनेका थिए । धर्मकर्म, अध्यात्म, समाजसेवा अवकाश जीवन बिताउने माध्यम हो भन्ने हामी ठान्छौं । धर्म र अध्यात्मको प्रयोग त त्यति बेला धेरै हुन्छ, जति बेला हामी जीवनको सबैभन्दा व्यस्त समयमा हुन्छौं । जसरी भौतिकवादले हाम्रो जीवनलाई बाहिरी रूपमा सहज बनाइदिएको छ, त्यसरी नै धर्म र अध्यात्मले जीवनलाई आन्तरिक रूपमा सहज बनाउने गर्छ ।

बाह्य र आन्तरिक जीवनको सन्तुलन कायम गर्न नसक्दा वा गर्न नखोज्दा हामी अहिले पर्याप्त स्रोत, साधन, जानकारी हुँदाहुँदै पनि दुःखी छौं । हामीले आफू आधुनिक विश्वको मानव हुनुमा गर्व त गर्‍यौं, तर विज्ञानका महान् हस्ती आइन्स्टाइनको ‘धर्मबिना विज्ञानको दृष्टि रहन्न र विज्ञानबिना धर्म सग्लो रहँदैन’ भन्ने भनाइलाई सही अर्थमा बुझ्ने प्रयाससम्म गरेनौं । समाजमा व्याप्त कैयौं गलत विश्वास प्रणाली (बिलिफ सिस्टम) का कारण हामीमध्ये धेरै जना धर्म भनेको अव्यावहारिक र अनावश्यक हो भन्ने ठान्छौं । संसारका सबै धार्मिक मान्यताहरू मानवहितकै लागि बनेका हुन् । तर शक्तिको द्वन्द्वले अहिले विभिन्न धर्मका मानिसबीच ठूलो दूरी पैदा गरिदिँदा धर्म संसारमा एउटा समस्याका रूपमा देखा परेको छ । रचनात्मक हिसाबले प्रयोग गर्ने हो भने अध्यात्म विज्ञान र धर्मबीचको सुन्दर साँघु हो ।

एउटा रोचक प्रसंग छ, विश्वचर्चित आध्यात्मिक कोच सिस्टर शिवानीसँगको । उनलाई एक सफल व्यवसायीले सोधेका थिए, ‘सिस्टर, म सांसारिक जीवनदेखि आजित भइसकें । अब म यो सबै छोडेर ज्ञान र ध्यानमा लाग्न चाहन्छु ।’ सिस्टरले सोधिन्, ‘आध्यात्मिक जीवनशैली अपनाउन परिवार, कारोबार किन छोड्नुपर्‍यो र ?’ ती व्यवसायीले भने, ‘अब म यो व्यापारको टेन्सनमा लाग्न चाहन्नँ । मलाई पुग्यो अब ।’

सिस्टरले प्रतिप्रश्न गरिन्, ‘अध्यात्ममा लागेर के गर्नुहुन्छ नि ?’

ती व्यवसायीले जवाफ फर्काए, ‘ज्ञान र ध्यान गर्छु ।’

प्रश्न फेरि थपियो, ‘ज्ञान र ध्यान दिनमा कति बेर, अनि कति दिन ?’

व्यापारी आश्चर्यमा परे र सोधे, ‘अनि, कसरी लाग्ने त अध्यात्ममा ?’

सिस्टर शिवानीले भनिन्, ’तपाईंले गरिरहनुभएको काम, पारिवारिक जिम्मेवारी सबै पूरा गर्नुस् । व्यापार दस सहरमा फैलिएको छ भने बीस सहरमा विस्तार गर्नुस् । तर तपाईंले गर्ने हरेक काम मानवीय मूल्यको आधारमा हुनुपर्छ । तपाईंको कारोबार इमानदारी र नैतिकताको बलमा अगाडि बढ्नुपर्छ ।’

व्यापारीले भने, ‘यो त सम्भव छैन ।’

सिस्टरले भनिन्, ‘त्यसो भए अध्यात्मले काम गर्दैन ।’

आध्यात्मिक बन्न आफ्ना जिम्मेवारी छाड्नुपर्दैन, न त कुनै ठूलो पहाड नै फुटाउनुपर्छ । जसरी शारीरिक स्वास्थ्य र तन्दुरुस्तीका लागि स्वस्थ आहार र व्यायामको आवश्यकता पर्छ, त्यसरी नै मानसिक र भावनात्मक स्वास्थ्यका लागि आध्यात्मिक पोषणको आवश्यकता पर्छ । यसका लागि दैनिक आधा घण्टा पर्याप्त छ । बढ्दो मानसिक तनाव र अस्थिरताका बीच सन् १९७९ मा अमेरिकी प्रोफेसर जोन कबाटले ध्यानमा आधारित तनाव व्यवस्थापन पद्धतिको सुरुआत गरे । अहिले संसारभरि ‘माइन्डफुलनेस’ अर्थात् ध्यान शारीरिक र मानसिक दुवै उपचारमा प्रभावकारी साबित भएको छ । माइन्डफुलनेस मेडिटेसनले आत्माको आन्तरिक शक्तिलाई जागृत अवस्थामा राख्छ । मानव आत्मामा निहित अथाह ऊर्जालाई व्यावहारिक जीवनमा प्रयोग गर्न सिकाउँछ । यो नै आध्यात्मिक जीवनशैली हो ।

पछिल्लो समय ध्यान लोकप्रिय भएसँगै अहिले यसप्रति आम मानिसको चासो बढेको छ । इन्टरनेटमा हजारौं व्यक्तिले मोटिभेसन स्पिकर र लाइफ कोचका रूपमा तनावमुक्त जीवनशैली सिकाइरहेका छन् । यो पनि अध्यात्मकै पाटो हो । अध्यात्म कुनै छुट्टै ग्रहबाट आएको सिद्धान्त होइन । यो हरेक मानिसभित्र रहेको मानवीय गुण र मूल्यको अनुबोध हो । ध्यान भनेको कुनै आसनमा बसी आँखा बन्द गरेर गरिने क्रिया मात्र होइन, ध्यान अर्थात् अटेन्सन । आफूले गर्ने हरेक कार्यलाई माइन्डफुल भएर गर्नु नै ध्यान हो । ध्यान अर्थात् अध्यात्म अपनाउनेबित्तिकै जीवन रातारात परिवर्तन हुने होइन । यसका लागि निरन्तर अभ्यास आवश्यक छ । चौबीस घण्टामा केही मिनेट मात्र भए पनि हामीले आध्यात्मिक अभ्यासलाई प्रयोग गर्न सक्यौं भने त्यसले ‘मेन्टल इम्युनिटी’ अर्थात् मानसिक प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउन ठूलो मद्दत गर्छ ।

प्रकाशित : पुस ९, २०७७ ०८:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ओली निर्वाचनतिर, दाहाल-नेपाल सरकार बनाउनेतिर

ओलीको अफर- गौतमलाई दोस्रो अध्यक्ष, थापालाई अध्यक्षपछिको वरीयता, दाहाल–नेपाल महासचिव खोज्दै, दाहाल चुनिए संसदीय दल नेता
आफ्नो समूह बलियो बनाउने गरी छलफल, दौडधुप र तटस्थ बसेका नेतालाई फकाउनमा दुवै पक्ष व्यस्त
बिनु सुवेदी

काठमाडौँ — सत्तारूढ नेकपाको विवाद निर्वाचन आयोग र सर्वोच्च अदातलमा पुगेपछि तत्कालका लागि यी दुवै पक्ष पर्ख र हेरको अवस्थामा छन् । दलको वैधानिकतासम्बन्धी विवाद आयोग र प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गरेको असंवैधानिक प्रतिनिधिसभा विघटनपछि देखिएको अन्योलको निरूपण अदालतले गर्नेछन् ।

पार्टीको आधिकारिकताका लागि प्रयत्नरत दुवै पक्ष आफ्नो समूह बलियो बनाउने गरी छलफल, दौडधुप र तटस्थ बसेका नेतालाई फकाउनमै व्यस्त छन् ।

निर्वाचनको तयारीमा जुटौं : ओली

केपी शर्मा ओली नेतृत्वको नेकपाले नवनियुक्त केन्द्रीय सदस्यहरूलाई संगठन विस्तार र वैशाखमा तोकिएको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको तयारी गर्न निर्देशन दिएको छ । बुधबार राजधानीका सात ठाउँमा केन्द्रीय सदस्यहरूको प्रदेशस्तरीय भेला गरेर नेताहरूले जनताको घरदैलोमा जान उनीहरूलाई निर्देशन दिएका हुन् । प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका नेकपा अध्यक्ष ओलीको नेतृत्वमा मंगलबार बसेको केन्द्रीय कमिटी बैठकले कमिटी विस्तार गरेर १ हजार १ सय ९९ सय सदस्यीय बनाएको थियो । तीमध्ये ओलीले ५ सय ५६ जना थपेका थिए ।

यिनै थप गरिएका केन्द्रीय सदस्यको भेला भएको हो । सबै भेलामा पार्टी एकीकरणदेखि संसद् विघटनसम्मका विषयवस्तुबारे जानकारी दिएर चुनावी म्यान्डेटसहित जिल्लाजिल्ला जान निर्देशन दिइएको प्रवक्ता प्रदीप ज्ञवालीले जानकारी दिए । ‘पार्टी पुनर्गठनको निवेदन निर्वाचन आयोगमा दिएका छौं, केही समय निर्वाचन आयोग र मुद्दा मामिलामै जान्छ जस्तो देखिन्छ,’ उनले भने, ‘तर हामी यी सबै कुरामा अल्मलिँदैनौं, आफ्ना कुरा लिएर जनतामाझ जान साथीहरूलाई भनेका छौं । यसबीचको घटनाक्रम, प्रतिनिधिसभा विघटनको औचित्य र आवश्यकता, केन्द्रीय कमिटी पुनर्गठनको आवश्यकताबारे प्रस्ट पार्दै संगठन विस्तारको तयारीमा लाग्न निर्देशन दिएका छौं ।’ उनले बाँकी तयारीका लागि बिहीबार केन्द्रीय कमिटीको बैठक बस्ने बताए ।

सबै अभिमुखीकरण कार्यक्रममा नेताहरूले आफूहरूले पार्टी विभाजन नगरेको भन्दै एकताका लागि जिल्लास्तरसम्म प्रतिबद्ध भएर लाग्न निर्देशन दिएका थिए । यो समूहले पार्टी महाधिवेशन गर्ने मुख्य उद्देश्यसहित केन्द्रीय कमिटी पुनर्गठन गरेको जानकारी निर्वाचन आयोगलाई दिएको छ ।

ओली पक्षले विधान संशोधन गरेर केन्द्रीय कमिटीलाई नै महाधिवेशन आयोजक कमिटी बनाउने निर्णय गरेको थियो । नेकपाको विधानमा भने बहुमतले मात्रै विधान संशोधन गर्न सक्ने व्यवस्था छ । मंगलबार मौजुदा ४ सय ३४ सदस्यमध्ये ओली पक्षीय केन्द्रीय कमिटीको बैठकमा १ सय १३ जना मात्रै उपस्थित थिए । बैठकमै ओलीले केन्द्रीय कमिटी विस्तार गरेको जानकारी गराएका थिए । तर केन्द्रीय कमिटी विस्तार गर्दा सूचीकृत भएका ४० भन्दा धेरै नेताले उक्त पद स्वीकार्न नसक्ने सार्वजनिक गरेका छन् ।

केन्द्रीय कमिटीमा परेका सदस्यको दाबी विरोध जारी रहेको भन्दै ओली पक्षले सबै सदस्यको नाम आधिकारिक रूपमा सार्वजनिक गरेको छैन । ‘हामीले केन्द्रीय सदस्य तोकेका कतिपयले कमिटीमा बस्दैनौं भन्नुभएको छ, ती सबै नामलाई एकपटक रुजु गर्छौं,’ ओली समूहका एक स्थायी कमिटी सदस्यले भने, ‘फाइनल भइसकेपछि नामावली सार्वजनिक गर्ने कुरा छ’ ।’ बैठकले सरकारले गरेका राम्रा कामको सूची तयार पारेर गाउँस्तरसम्म जान र जनतालाई बुझाउन नवनियुक्त केन्द्रीय सदस्यहरूलाई निर्देशन दिइएको नेता ज्ञवालीले बताए ।

प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापित भए ‘दाहाल प्रधानमन्त्री’

नेकपाको अर्को पक्षले प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापित भए अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललाई प्रधानमन्त्री बनाउने भएको छ । त्यसैका लागि दाहाललाई बुधबार संसदीय दलको नेता चुनिएको छ । दाहाललाई संसदीय दलको नेता बनाउन अर्का अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले प्रस्ताव गरेका थिए । साढे २ वर्षअघि नेपाल नै प्रस्तावक भएर तत्कालीन एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली संसदीय दलको नेता चुनिएका थिए । त्यतिखेर संसदीय दलको पूर्ण बैठकसमेत नराखी हतारहतारमा नेता चुनेको भन्दै नेपालको आलोचनासमेत भएको थियो ।

संविधानअनुसार प्रधानमन्त्री बन्न दलको नेता हुनुपर्छ । त्यसैले प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी सरकारको निर्णयलाई गैरसंवैधानिक मान्दै आएको नेकपा दाहाल–नेपाल पक्ष संसद् पुनःस्थापित हुनेमा आशावादी छ । नेकपाका बहुमत सदस्य सम्मिलित यो समूहको संसदीय दलको बैठकमा प्रतिनिधिसभाका ९३ जना उपस्थित थिए । यो १ सय ७३ जना सांसद रहेको नेकपाको बहुमत हो ।

निर्वाचित भएपछि अध्यक्ष दाहालले अहिले संकटका बेला आफू संसदीय दलको नेता बन्नु ठूलो चुनौती भएको बताउँदै प्रतिनिधिसभालाई जीवन्त राख्न सबै राजनीतिक दलहरूसँग सहकार्य गरेर अघि बढ्ने जानकारी गराए । ‘त्यसपछि जनअपेक्षाअनुसार नयाँ सरकार गठन गर्नेतिर मेरो ध्यान हुनेछ,’ उनले भने । उनले संघीयता, गणतन्त्र र प्राप्त उपलब्धि रक्षाका लागि प्रयत्न गर्ने उल्लेख गर्दै केपी शर्मा ओलीको ‘आई एम द स्टेट’ भन्ने सोचका कारण समस्या सिर्जना भएको बताए । पुस ५ गते दाहाल समूहका सांसदहरूले प्रधानमन्त्री ओलीविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव ल्याउँदा दाहाललाई नै प्रधानमन्त्रीका लागि प्रस्ताव गरिएको थियो । संसदीय दलको नेता नै प्रधानमन्त्री हुने प्रावधान छ ।

यस्तै, नेकपाको बहुमत केन्द्रीय सदस्यले ओलीलाई अध्यक्ष र बहुमत सांसदले संसदीय दलबाट कारबाही गरेको निवेदन निर्वाचन आयोगमा दर्ता भएको छ । नेकपामा अहिले कायम रहेका ४ सय ३४ जना केन्द्रीय सदस्यमध्ये २ सय ८७ जनाले ओलीलाई कारबाही गर्ने निर्णयमा हस्ताक्षर गरेका छन् । नेकपा विधानले बहुमतको निर्णयलाई पार्टी निर्णय मान्ने भएकाले आफूहरूको निर्णय आधिकारिक भएको दाहाल–नेपाल पक्षीय नेताहरूको भनाइ छ ।

महासचिव को होला ?

नेकपा राजनीतिक र वैचारिक रूपमा विभाजित भएपछि दाहाल–नेपाल समूहमा महासचिवबारे चर्चा सुरु भएको छ । नेपालबाट भीम रावल, दाहालका तर्फबाट वर्षमान पुन र जनार्दन शर्मा तथा झलनाथ खनालका तर्फबाट सुरेन्द्र पाण्डेको नाम चर्चामा आएका छन् । दाहाल र नेपाल अध्यक्ष नै भएकाले महासचिवमा खनालले अघि सारेका पाण्डेको सम्भावना बढी भएको स्रोतको भनाइ छ । ‘त्यसमाथि उहाँले तत्कालीन एमालेमा पनि महासचिवमा प्रतिस्पर्धा गर्नुभएको थियो,’ निकटस्थ स्रोतले भन्यो ।

तत्कालीन एमालेको नवौं महाधिवेशनमा पाण्डे ईश्वर पोखरेलसँग ६ मतले पराजित भएका थिए । वरिष्ठ नेता खनालले महासचिवको उम्मेदवारबारे छलफल चलिरहेको भए पनि बिहीबार बस्ने केन्द्रीय कमिटी बैठकले टुंगो लगाउने सम्भावना कम भएको बताए । ‘नामहरू चर्चामा छन्, हामीले पहिलेजस्तो व्यक्तिले गोजीबाट झिकेर नेता बनाउने हैन, कमिटीले निर्णय गर्छ,’ उनले भने । नेकपाका महासचिव विष्णु पौडेल ओली कित्तामा लागेपछि यो समूहमा महासचिवको ठाउँ खाली छ । नेकपाको विधानले दुई अध्यक्ष र महासचिवको व्यवस्था गरेको छ ।

बार्गेनिङमा गौतम–थापा

नेकपाका उपाध्यक्ष वामेदव गौतम र सचिवालय सदस्य रामबहादुर थापा भने अहिलेसम्म पर्ख र हेरकै अवस्थामा छन् । गौतम र थापाको पक्षमा रहेका अधिकाश केन्द्रीय सदस्यले एउटा–एउटा गुट समाइसकेको भए पनि उनीहरूले मुख खोलेका छैनन् । गौतम र थापा बुधबार पनि आन्तरिक परामर्शमा रहे ।

गौतमले आफ्नै निवास भैंसेपाटीमा निकटस्थ नेताहरूसँग छलफल गरे भने थापा बिहान दाहाललाई भेटेर दिउँसो ओलीसँग परामर्श गर्न बालुवाटार गएका थिए । बालुवाटारमा करिब १ घण्टा भएको छलफलमा ओलीले थापालाई आफूपछिको वरीयता दिने प्रस्ताव गरेको थापा निकट स्रोतको भनाइ छ । तर उनले आफूले सोचेर निधो दिने बताएको ब्रिफिङ आफ्ना निकटस्थलाई गरेका थिए । ओलीले गौतमलाई भने दोस्रो अध्यक्षको अफर गरेको स्रोतको भनाइ छ । नेकपाको ओली समूहमा ओली मात्र एक जना अध्यक्ष छन् ।

गौतम र थापा दुवैले कुन कित्तामा लाग्दा आफ्नो राजनीतिक भविष्य सुनिश्चित हुन्छ भनेर हिसाब गरिरहेको उनीहरू निकट नेताको भनाइ छ । नेकपाको केन्द्रीय कमिटीमा थापा निकटस्थ नेता ३४ जना रहेकामा मंगलबार दुवै पक्षको बैठकमा थापासहित कुलप्रसाद केसी, सूर्य सुवेदी, दावा तामाङ उपस्थित भएका थिएनन् । यस्तै ओली पक्षमा रहेका भनिएका र यसअघि गौतमको निकट रहेका थममाया थापा, भूपेन्द्र थापा, यज्ञ बोगटीलगायत केन्द्रीय कमिटी सदस्यहरू पनि दुवै बैठकमा सहभागी भएनन् ।

प्रकाशित : पुस ९, २०७७ ०७:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×