आमाले बिगारेका छोराछोरी !- विचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

आमाले बिगारेका छोराछोरी !

१२ कक्षा पढ्ने नानी अबेरसम्म सुतिनन् भनेर हजुरआमा, फुपू, ठूलीआमा, काकीलगायत एकस्वरमा भन्दै थिए, ‘आमाले नसिकाएर यस्तो गरेकी !’ आमाले त लौ चाँडै सुत्न सिकाइनछिन्, घरभरिका त्यत्रा मानिसले सिकाउँदा फरक पर्थ्यो र !
कल्पना भण्डारी

बच्चा हुँदादेखि नै गाउँघरतिर सुन्दै आएको वाक्यांश हो, ‘आमाले बिगारेका छोराछोरी’ । सानै हुँदा वल्लोपल्लो घर, मामाघर, फुपूघर जता गए पनि सबैका मुखबाट सुनिन्थ्यो यो वाक्यांश । अरूका छोराछोरीप्रति चित्त बुझेन वा आफूले भनेअनुसार उनीहरू चलेनन् भने कुनै सोचविचार नगरी फ्याट्ट भनिन्थ्यो ‘जस्ती आमा, त्यस्तै छोराछोरी ! छोराछोरीलाई पनि आफूजस्तै बनाई !’

‘आमाले बिगारेका छोराछोरी’ भन्ने लाञ्छना मेरी जिजुआमा, हजुरआमा, आमा हुँदै मसम्म आइपुग्दा पनि सुनिइरहेकै छ । मात्रा र स्थान फरक होला तर आमाहरूमाथिको यो लाञ्छनाले अहिलेसम्म पनि निरन्तरता पाइरहेकै छ । सुन्दा अशिष्ट र भद्दा नसुनिए पनि यो वाक्यांशले महिलाहरूलाई मानसिक पीडा भने अवश्य दिन्छ । भन्नेलाई त ‘गल्ती देखाइदिएको त हो नि, कुन ठूलो कुरा हो र’ भन्ने लाग्ला, तर सम्बन्धित व्यक्तिलाई यसले निकै घोच्ने गर्छ, आजीवन मनमा गडिबस्छ । मैले धेरै आमालाई भेटेकी छु, जो पचास–साठी वर्षअगाडि आफूमाथि पोखिएका यस्ता भनाइ अहिले पनि मनमा गाँठो परेको सुनाउनुहुन्छ, अझैसम्म पनि ती नमिठा बोलीले आफूलाई पोलिरहेको बताउनुहुन्छ । पनाति–पनातिना घरभरि हुने जिजुआमाहरू पनि भन्नुहुन्छ– फलानोले मलाई त्यो बेला यसो भनेको थियो र त्यो मैले अहिलेसम्म भुल्न सकेकी छैन । यसैबाट अनुमान लगाउन सकिन्छ– सुन्दा साधारण लागे पनि कुनैकुनै भनाइ विषवाण भएर मनमा गड्दो रहेछ ।

म आफू चालीस वर्षको उमेर कटिसकें, दुई बच्चाकी आमा पनि बनिसकेकी छु र यो नमिठो वाक्यांश कहिलेकाहीँ सुन्ने गरेकी छु । यो लाञ्छना लगाउन कुनै ठूलो घटना र आधार चाहिँदैन, प्याट्ट लागिहाल्छ । जस्तै : अहिलेका प्रायः बच्चा खाना खान त्यति मन गर्दैनन्, किचकिच गर्छन्, आमाहरूको धेरै समय बच्चाहरूलाई खुवाउँदै बित्छ । बच्चाले राम्रोसँग खाएन भने पनि आमाले झेल्नुपर्ने शब्दवाण यही हो– आमाले बिगारेरै त त्यस्तो भएको हो नि ! ए बाबा, कुन आमालाई आफ्नो सन्तान बिगार्न मन हुन्छ ? बिग्रेपछिको परिणाम त आफैंले भोग्नुपर्छ । यहाँनेर दुःख पाउने त आमा नै हुन् भनेपछि आफ्नो सन्तानलाई संसारकी कुन आमाले बिगार्लिन् र ? छोराछोरी राम्रो पढेनन्, खर्चालु भए, घरको काम केही गरेनन्, अरूले खोजेजस्तो मानसम्मान दिन जानेनन्, रूखो र अश्लील शब्द बोले, कुलतमा लागे, आपराधिक क्रियाकलापमा सामेल भए, आफ्नो व्यवहार राम्रोसँग गर्न सकेनन् भने प्याट्ट भनिहालिन्छ– ‘आमाले बिगारेर यस्तो भयो ।’ सबैभन्दा पहिला परिवारभित्रकाले नै यसो भन्न थाल्छन् अनि यो नातागोता र छरछिमेकीसम्म पुग्छ । कसैले ‘बाबुले बिगारेका छोराछोरी’ भनेको मैले आजसम्म सुन्न पाएकी छैन ।

सत्य के हो भने, अपवादका दुई–चार घटनाबाहेक आफ्ना छोराछोरीलाई न आमाले बिगार्छन् न त बाबुले नै । संसारका कुन आमाबुबा होलान् जसले आफ्ना छोराछोरीलाई नराम्रो बाटोमा लाग्न प्रेरित गर्छन् ? सबै आमाबुबालाई आफ्नो सन्तान सही बाटोमा लागेर प्रगति गरेको हेर्ने नै सपना हुन्छ । हो, छोराछोरीलाई हुर्काउने, बढाउने, शिक्षादीक्षा दिने क्रममा कतै तारतम्य नमिल्न सक्छ; एकातिर राम्रो गर्छु भन्दा अर्कातिर सन्तुलन बिग्रन सक्छ; अर्कातिर मिलाउन खोज्दा अर्को पाटो छायामा पर्न सक्छ, जुन स्वाभाविक हो । अहिलेका सबै अभिभावकलाई छोराछोरीलाई सही तरिकाले हुर्काउने, बढाउने काम ठूलै चुनौती हो । यो चुनौती कसैले सहजै रूपमा निर्वाह गर्न सक्छन् त कसैलाई कठिन हुन पुग्छ । हाम्रा हजुरआमा र आमाहरूको समयभन्दा हाम्रा उमेरका अभिभावकहरूमा छोराछोरीलाई हुर्काउने र सन्मार्गमा लगाउने काम थप चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ ।

समयसँगै समाजमा विभिन्न विकृति र विसंगति बढ्दै छन् । योसँगै सन्तानलाई मार्गनिर्देशन गर्न कठिन हुँदै छ । एकातिर अभिभावकहरू बेफुर्सदी हुनु, अर्कातिर बच्चाहरूमा इन्टरनेटको पहुँच बढ्दै जानुले पनि थप जटिलता नल्याउला भन्न सकिन्न । यसरी हेर्दा अबका दिनमा सन्तान हुर्काउने दायित्व दुवै अभिभावकले निर्वाह गर्नैपर्छ । पुरुषहरूले ‘म कमाउने भएपछि मेरो बाँकी जिम्मेवारी केही हुँदैन’ भनेर पन्छिन पाइने अवस्था छैन । म केही समयअगाडि एक सहरिया आफन्तकहाँ गएकी थिएँ । त्यहाँ १२ कक्षा पढ्ने नानी अबेरसम्म सुतिनन् भनेर हजुरआमा, फुपू, ठूलीआमा, काकीलगायत सबै जना एकस्वरमा भन्दै थिए, ‘आमाले नसिकाएर यस्तो गरेकी ! पुलपुल्याएर बिगारी ।’ आमाले त लौ सिकाउनै सकिनछिन् चाँडै उठ्नलाई, घरभरि त्यति धेरै मानिस रहेछन्, तिनले नै सिकाएका भए के फरक पर्थ्यो र ! पछि बुझेको, नानीकी आमा गृहिणी हुनुहुँदो रहेछ, बाँकी अरू जागिरे । त्यो थाहा पाएपछि म छक्क परें ।

गाउँमा मेरो चिनजानको एक परिवारका बुबा विदेशमा छन्, बच्चाहरू आमासँग छन् । पढ्दै गरेकी छोरी खै कताबाट कुलतमा फस्न पुगिन् अनि पढाइ नै छाडेर पूरै आवारा भइन् । घरबाट पैसा, गरगहना सबै हराउन थाले । गाउँमा बस्ने आमालाई यो सपनाजस्तै भयो, उनी साह्रै विचलित भइन् । पीडाले पोलिरहेका बेला आफन्त र छिमेकीहरूले भन्न थाले– ‘बाउले विदेशबाट दुःख गरेर पठाएको पैसा आमाले भनेजति दिई अनि पैसाले बिगारी !’ यो कुरा केही हदसम्म ठीकै भए पनि अब कारण खोज्नुभन्दा समाधान र सहयोग चाहिने समय थियो । गाउँमा भए पनि आमाले पुनःस्थापना केन्द्रबारे सुनेकी रहिछन् र सबैसँग हारगुहार गरेर नानीलाई छ महिनाका लागि त्यहाँ राखिदिइन् । त्यो अवधि सकिएपछि नानी घर आइन् । उनलाई पनि आफ्नो गल्ती महसुस भयो । पढाइलाई निरन्तरता दिइन्, गाउँमा अनेक नराम्रा टीकाटिप्पणीले गर्दा नानीलाई घरबाट कतै निस्कन मन लागेन । फलस्वरूप चार वर्षमा घोटिएर स्नातकको पढाइ सकिन् अनि लोकसेवामा नाम निकालेर सरकारी सेवामा प्रवेश गरिन् । त्यो बेलासम्म पनि बुबा विदेशमै थिए । त्यतिखेर ती नानीलाई कसले सपार्‍यो त ? बिगार्दा त ‘आमाले बिगारेकी थिइन्’ !

बच्चाचाहिँ आमाबुबा दुवैको हुने, सही बाटोमा लगाउन नसक्नेचाहिँ आमा मात्र ? यो कदापि हुन नसक्ने कुरा हो । दुवै जनाको उचित रेखदेखमा बच्चाहरूलाई सही बाटोमा लगाउन भरमग्दुर प्रयास गर्ने हो । बच्चाहरूले बाटो बिराए भने त्यो पीडा आमालाई मात्र हुने हैन, बुबालाई पनि उत्तिकै हुने हो । यसरी आमाहरूलाई लाञ्छना लगाइरहँदा बुबाहरूले पनि त्यसको प्रतिवाद गर्दै यस्ता कुराले आमाहरूको मानसिकतामा पर्ने नकारात्मक असर र सन्तानहरूप्रति गरेको योगदानको अवमूल्यन भई यसबाट सिंगो समाजमा पर्ने असरबारे पनि सोच्नुपर्ने हुन्छ । अबका आमाहरूले कुनै पनि छोराछोरी नबिगारून्, न त बुबाहरूले नै... ।

klpnbhandari@gmail.com

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७७ ०८:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

संविधान नक्कली लालपुर्जा त हैन ?

आम जनतालाई बाँच्नसम्म मुस्किल हुने गरी निषेधाज्ञा मात्रै गर्न जान्ने साना–ठूला शासकहरूमा लाज भन्ने जिनिस रहेको भए कोरोनाकालमा संविधान दिवस खुलामञ्चमा भोका जनतासँगै मनाइन्थ्यो, भोका जनताको भातखुवाइ दिवसका रूपमा ।
राजेन्द्र महर्जन

दुई दशकअघि संविधानसभाबाट जनताको स्वामित्व भएको संविधान लेखन संसदीय वृत्तका लागि अछुत मुद्दा थियो । युद्धरत माओवादी शक्तिसँगै केही वाम–लोकतान्त्रिक व्यक्तिको लहडी माग थियो यो, उनीहरूका नजरमा । संविधानसभाबाट संविधान लेखनको पक्षमा लेखन, सम्पादन र प्रकाशन गर्दा व्यंग्यमिश्रित प्रश्न उठ्ने गर्थ्यो, ‘संविधानसभाले कस्तो धान उमार्छ ? हामीलाई त ताइचिन, मनसुली, पोखरेली र मार्सी धान मात्रै थाहा छ, यो संविधान भनेको कस्तो धान हो ?’

संविधानसभाको लहर चल्दा डिलमा बस्ने राजनीतिक पुरोहितहरूका अन्टसन्ट प्रश्नको उत्तर दिन नै वर्षौंको श्रम, सीप र ज्ञान बेफ्वाँकमा खर्च भएको थियो । संविधानसभा र गणतन्त्रको आन्दोलन थालिँदा ‘बयलगाडा चढेर अमेरिका पुगिन्न’ भनी उपहास गरिएकै थियो, सडकका पेटी र महलका कौसीमा बस्ने राजनीतिक नेताहरूबाट । अन्ततः आम जनताको आँसु, पसिना र रगत मिसिएको राजनीतिक उपलब्धिको ठूलो भाग डिलमा बसीबसीकनै खोस्न सफल नेताहरू नै आज सत्ता–शक्तिका एकाधिकारी भएका छन् ।

राजनीति सत्ता–शक्तिका लागि खेलिने सम्भावनाको खेल हो ।आज नभए भोलि सिंहासनमा आरूढ हुने सम्भावना बचाइराख्न सम्झौता र षड्यन्त्रका तानाबाना पनि बुनिन्छन् । यसैको प्रतिफलस्वरूप सत्ता–शक्तिको राजनीति खेलभन्दा बेसी गम्भीर बन्द–व्यापार बन्न पुग्छ । भविष्यमा सत्ता–शक्तिप्राप्तिका लागि यस्ता खेललाई अन्तिम क्षणसम्म खेल्नु राजनीतिक नेताहरूको बाध्यता पनि हो, आवश्यकता पनि । यस्तै खेल र व्यापारमा खप्पिस सत्ताकांक्षी खेलाडीले आज सत्तासीन भएपछि जनआन्दोलनको मर्मअनुसार अगाडि बढाउनुपर्ने राजनीतिक रथलाई पछाडि धकेल्दै सर्वसत्तावादी भीरतिर पुर्‍याउँदै छन् ।

आजसम्म कार्ल मार्क्स बाँचेका भए लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई सर्वसत्तावादतिर धकेल्ने कुरूप दृश्य देखेर ‘द एट्टिन्थ ब्रुमेर अफ लुई बोनापार्ट’ को नयाँ संस्करण निकाल्न सक्थे । नेपालमै ‘नयाँ मार्क्स’ जन्मिएका भए पनि उनले ‘द एट्टिन्थ ब्रुमेर अफ केपी शर्मा ओली’ लेख्न सक्थे ! किनभने, मार्क्सेली आँखाबाट हेर्दा समाजवाद र सर्वसत्तावादबीच कहीँकतै र्‍याङठ्याङ मिलेको देखिँदैन । इटालीको फासीवादी आन्दोलनका नाइके बेनितो मुसोलिनीको समाजवाद वा जर्मनीको नाजीवादी अभियानका नेता अडोल्फ हिटलरको राष्ट्रिय समाजवादकै नेपाली संस्करण भए शंका गर्ने ठाउँ रहँदैन । किनभने सर्वसत्तावाद र सर्वसत्तावादी शासक आफैंमा सर्वग्रासी वा सर्वाहारी हुन्छन्, जसले लोकतन्त्र र समाजवादका संरचना, मूल्य–मान्यता र संस्कृतिको मज्जाले भक्षण गर्छन् ।

सर्वसत्तावादी शासकहरूका लागि लोकतान्त्रिक गणतन्त्र र समाजवाद पनि उपभोग्य वस्तु हुन्, संसदीय प्रजातन्त्रजस्तै । अतः हिजो संसदीय प्रजातन्त्रलाई भरपूर भोगिरहेका बेला उनीहरू संविधानसभा, गणतन्त्र, संघीयता, धर्मनिरपेक्षता, समावेशिता र तिनका पक्षधर आन्दोलनकारीलाई गाली गर्थे । आज उनीहरू नै संविधानसभालाई क्रीडास्थल बनाउँछन्; एकल नस्लवादी संविधान लेख्छन्; संविधानमा लेखिएका गणतन्त्र, संघीयता, समावेशिता र धर्मनिरपेक्षालाई पंगु तुल्याउँछन् । सरकारी बेथितिमाथि प्रश्न गर्नेहरूलाई बालुवाटार दरबारबाट ‘डिलमा बसेर आलोचना गरेको’ फत्तुर लगाउँछन् र कोरोनाले गर्दा मात्रै अनेक राष्ट्रिय गौरवका महान् काम गर्न नसकेको भन्दै ससाना कामको आत्मप्रशंसामा मग्न हुन्छन् । अलिक समय पाइयो कि सञ्चारजगत्, कर्मचारीतन्त्र र राजनीतिक प्रतिस्पर्धीसँग गुनासो पोख्छन् ।

संविधानको श्राद्ध

सोह्र श्राद्धलगत्तै हाम्रो जमानाका शासकहरूले संविधान दिवसको नाममा अर्को श्राद्ध गरेका छन् । जजसले संविधानसभा र गणतन्त्रका लागि सहादत प्राप्त गरे, राज्यबाट तर्पण, पिण्ड, पानीको व्यवस्था गरिएकाले उनीहरू खुसी नै भए होलान् ! जोजो संघर्षपछि पनि बाँचिरहेका छन्, उनीहरूले भने भूपी शैलीमा भन्दै होलान्, ‘मरेर सहिद हुनेहरू, जिएर त हेर, जिउन झन् गाह्रो छ ।’ जनआन्दोलनमा संयोगवश बाँचेकाहरूलाई जिउनै गाह्रो पारेको छ; आफैंले चुनेर पठाएका प्रतिनिधिले महाराजा–महारानीको अवतार लिएकाले, सडकबाट उठेर सिंहदरबारको सिंहासनमा विराजमान हुनासाथ शाही चालचलन देखाउनाले, खुलामञ्च र रत्नपार्कका संघर्षबाट स्थापित लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको संविधान दिवसलाई सैनिक मञ्चमा राजकीय नाटक मञ्चनमा सीमित गर्नाले । खुला (सहिद) मञ्चदेखि (शाही) सैनिक मञ्चसम्मको शासकीय यात्रा र संविधानको जात्रामा नयाँ शासकहरूको हाउभाउ देख्दा आफूलाई लोकतान्त्रिक र वामपन्थी भन्न रुचाउनेहरूको शिर लाजले बाँसजस्तै निहुरिएको छ ।

आम जनतालाई जीविका चलाउन र बाँच्नसम्म मुस्किल हुने गरी निषेधाज्ञा मात्रै गर्न जान्ने साना–ठूला शासकहरूमा लाज भन्ने जिनिस रहेको भए कोरोनाकालमा संविधान दिवसमा दीपावली गर्ने–गराउने कुरा सोच्न पनि सकिँदैनथ्यो । जसरी पनि दिवस मनाउने सोचेको भए सैनिक मञ्चमा फलामे बारभित्र सैनिक सुरक्षाबीच आम जनताको सहभागिताको त कुरै छाडौं, आफ्ना शासकहरूको चर्तिकलासमेत हेर्न प्रतिबन्धित स्थितिमा ‘उत्सव’ मनाउन लगाइँदैनथ्यो । बरु खुलामञ्चमा भोका जनतासँगै संविधान दिवस मनाइन्थ्यो, भोका जनताको भातखुवाइ दिवसका रूपमा । गणतान्त्रिक संविधानको क्रियान्वयन गरिन्थ्यो भोका गणहरूलाई खाना खुवाएर, उनीहरूसँगै खाना खाएर, भोकाहरूबाट सामाजिक दूरी नै कायम गर्नु छ भने हेलिकोप्टरबाट भए पनि खानाका प्याकेज खसालेर, उनीहरूजस्ता भोकालाई धान, चामल वा खानाको व्यवस्था गरेर, खाना व्यवस्था गर्ने सरकारी संरचना बनाएर ।

हाम्रा नयाँ राजा–महाराजाहरू आम मान्छेलाई अब रोग र भोकले कोही मर्नुपर्दैन भन्ने फोस्रो भाषण मात्रै खुवाउन खप्पिस छन्; अब घर–घरमा, कोठा–कोठामा खाना आइपुग्ने गुलिया आश्वासन मात्रै बाँड्न सिपालु छन्; ‘आफ्नो जीवन छान्ने कि वैयक्तिक स्वतन्त्रता छनोट गर्ने’ भन्दै खेलिने सर्वसत्तावादी खेल खेल्नमा पोख्त छन् । र, आफूलाई मार्सी धानको भात खुवाउने आफ्ना खास–खास मानिसलाई पैसा, पद, पदक, पदवी, मान–सम्मान, ठेक्कापट्टा, सार्वजनिक जमिन र स्रोत वितरण गर्न मात्रै अनुभवी छन् । एकाध इमानदार व्यक्तित्वलाई सत्ताको शोभा बढाउन, शक्तिको बेथिति र शासकको बेइमानी छोप्न, अधिकांश सत्ताभक्त आयुक्त, पदपूजक प्रशासक र विरुदावली लेखकलाई पुरस्कार अर्पण गर्नमा दक्ष छन्, महामारीमा पनि राज्यकोषबाट दसौं करोड खर्चेर । यति धेरै पदक, पुरस्कार, मान–पदवीका हकदार महापुरुषहरूले चलाएको राज्य केही हजार भोकालाई खान जुटाउन पनि असमर्थ हुने गरी मगन्ते कसरी भयो, मान–सम्मान लिने र दिनेहरूले एक सेकेन्ड मात्रै सोचे पनि ठूलै राहत हुन्थ्यो । त्यस्तै, शाह र राणा शासकहरूकै शैलीमा चाकडीबाजहरूको नाममा राज्यकोष रित्त्याउनुको साटो त्यही रकमबाट रोजगारी सिर्जना गरिएको भए, राहत केन्द्र वा क्वारेन्टिन सेन्टरको निर्माण गरिएको भए रोग र भोकबाट मर्नेको संख्या पनि पक्कै कम हुन्थ्यो ।

भोका पेटको सराप

विडम्बना, सत्तासीनहरूको बुद्धि र बलचाहिँ राहतका लागि स्वयंसेवी ढंगले खोलिएका ‘फुड बैंक’ बन्द गराउन, भोकाहरूलाई खाना खुवाउनेमध्ये एक ‘हन्ड्रेड ग्रुप’ का अध्यक्ष बब्लु गुप्ता र मनीष मानवजस्ता सामाजिक अभियन्तालाई कुटपिट गरी तह लगाउन र ‘पुलिस स्टेट’ मार्फत आम मानिसको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता कुण्ठित गर्नमा खर्च भइरहेको छ । बाँकी रहेको क्षमता पनि महाराजा– महारानीहरूको राजकीय सवारीका लागि सडक खाली गर्नमा, उनीहरूको संविधान उत्सवमा ‘डिस्टर्ब’ नहोस् भन्नाका खातिर भोकाहरू र उनीहरूलाई खाना खुवाउने स्वयंसेवीहरूलाई लखेट्नमा सदुपयोग भइरहेको छ ।

सर्वसत्तावादी राज्यमा दैनिक सयौं बेरोजगार र भोका आम मान्छेले सडकमा मागेर खानुपर्दा पनि राजकीय सवारी चलाउने र संविधान उत्सव मनाउने शासकहरूलाई पटक्कै लाज लाग्दैन । कोरोनाको व्यापक संक्रमणसँगै दिनहुँ भयावह अज्ञात मृत्यु, गाउँ–सहरसम्म भोकमरीको फैलावट र भोकको डरले गरिबहरूको आत्महत्याको संख्यामा वृद्धि हुँदासमेत अलिकति सरम लाग्दैन । सबै लाज–सरम पचाएर संविधान उत्सव मनाउने, दीपावली गर्ने र हेलिकोप्टरबाट संविधान दिवसको ब्यानर प्रदर्शन गर्ने र हर्षोल्लासका साथ पुष्पवृष्टि गर्ने क्रममा उनीहरूलाई भोक र रोगले पिल्सिएका जनताको आँसु र पेटले सरापेको हेक्कै भएन । खासमा सैनिक मञ्चमा प्रदर्शित भव्य सैनिक परेडमा भुल्दा, महामहिमहरूको सवारी, उत्सव र मनोरञ्जनमा विघ्नबाधा हुने त्रासले खुलामञ्चमा समेत भोका आम मान्छेलाई छिर्न रोक्दा, स्वयंसेवीहरूलाई खान बाँड्नमा रोक लगाउँदा, पारिजातद्वारा दीक्षित स्वयंसेवी इन्दिरा रानामगरको समूहलाई त्रिचन्द्र कलेज धपाउँदा दुईतिहाइका शासकहरूको बचेखुचेको विवेक पनि चट्ट कटेको चंगाजस्तै उडेको छ, पुष्पवृष्टिका लागि उडाइएको हेलिकोप्टरको हावा र धूलोको झोकाले भोकाहरूका खाली प्लेटसँगै ।

दुइटा नेपालको अश्लील तस्बिर

संविधान दिवसकै दिन सरकारी हेलिकोप्टरको हावाले उडाउन र धूलोले पनि धूमिल पार्न नसकेको जीवन्त तस्बिर ‘तिनिख्यः’ (टुँडिखेल) मा देखिएको छ : दुइटा नेपालको दृश्य अंकित तस्बिर । एउटा समृद्धिशाली र सुखी नेपाल, जहाँका शासकहरू व्यापारीसँगै चरेसको थालमा मार्सी भात खाएर विधान र धानको भाषण डकार्न सैनिक मञ्च आइपुग्छन् अनेक उत्सव, पर्व र जात्रामा । अर्कोचाहिँ शासकहरूले देखाएको समृद्धि र सुखको सपना देख्दै, रोग–भोक–शोकले थलिएको नेपाल, जहाँका शासितहरू भदौको घाममा घण्टौं हिँडेर मनकारीहरूले बाँडेको एक छाक खाना खान्छन्, अरू बेला कोरानादेवको व्रत बस्छन् । यसरी वारि खुलामञ्च र पारि सैनिक मञ्चमा देखिएका दुई वटा नेपालको अश्लील दृश्यले प्रस्ट देखाइरहेको छ : संविधानसभालाई अपहरण गर्दै, सोह्रबुँदे षड्यन्त्र गर्दै रातारात कोरिएको नयाँ संविधानले मार्सी भात खाने नयाँ राजनीतिक कुलीन वर्गको हातमा राज्यको सक्कली लालपुर्जा थमाएको रहेछ; राज्यका खास मालिक हुनुपर्ने आम जनतालाई नक्कली लालपुर्जा भिडाएर समृद्धि र सुखको समाजवादी सपनामा भुलाएको रहेछ ।

सक्कली लालपुर्जाका मालिकहरूका मालिक प्रधानमन्त्री खड्गप्रसाद शर्मा ओलीले नक्कली लालपुर्जा भिडाइएका जनगणप्रति अलिकति कृपाको भाव पोखेका छन्, ‘संविधान कार्यान्वयनका क्रममा आवश्यकता र औचित्य देखिएका विषयमा खुला दिमागले बिनाबहकाउ संशोधनका लागि सरकार तयार छ ।’ नयाँ संविधानको नाममा सत्ताको साझेदारी र एकलौटीकरणका लागि कांग्रेस एवं माओवादीका सुप्रिमोहरूसँग उभिएर संविधान संशोधनको वाचा हालेका ओलीले नै अचेल ‘कसैको बहकाउमा लागेर संविधान संशोधनको कार्यसूची ल्याउन नहुने उपदेश दिँदै संविधान संशोधन चाहनेहरूलाई अराष्ट्रिय तत्त्व, विखण्डनकारी समूह वा परिचालित शक्तिको आरोप लगाउने संकेत गरिसकेका छन् । अब संविधानको संशोधन, पुनरावलोकन र पुनर्लेखनका पक्षपातीहरूले पनि सोच्नैपर्ने मुख्य विषय हो : रोग–भोक–शोकले थलिएको नेपालको उपचार कसरी गर्ने ? व्यापारीका चरेसको थालमा मार्सी चामल फलाउने नयाँ राजनीतिक कुलीन वर्गको उत्थानलाई कसरी रोकथाम गर्ने ? सयौं वर्षदेखि मान्छे भएर, नागरिक भएर, राष्ट्र–देश भएर बाँच्न नपाएका वर्ग, वर्ण, लिंग र जातिका जनगणले राज्यमा हक पाउने र व्यवहारमा लागू गर्न पाउने गरी राज्य पुनःसंरचना गर्ने र सक्कली लालपुर्जा बनाउने कसरी ?

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७७ ०८:१४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×