केपी ओलीको फजिती हुनाका कारणहरू - विचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

केपी ओलीको फजिती हुनाका कारणहरू 

हरि अधिकारी

काठमाडौँ — पार्टीभित्र बाटै भएको तीव्र विरोधका कारण प्रधानमन्त्रीको पदबाट हट्नुपर्ने सकसपूर्ण क्षणको निकट पुगेका नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा बुधबारको पार्टी सचिवालयको बैठकमा आफूलाई कुनै अप्ठयारो पार्नसक्ने निर्णय हुन नदिएर त्यस निकायको अर्को बैठक शनिबार २० वैशाखमा हुने गरी तोक्न सफल भएका छन् । 

तात्कालिक रूपमा यो उनको रणनीतिक जीत हो र यसले उनलाई तत्कालका लागि थोरै भए पनि राहत दिएको छ । साथै उनलाई आफ्नो पक्षमा बढीभन्दा बढी संसद सदस्यहरूलाई जुटाउने कसरत गर्न थप समय पनि प्राप्त भएको छ । यस बीचमा उनका वफादार सिपाहीहरूले उनको समर्थनमा बहुमत पुग्ने गरी नेकपाका संसद सदस्यहरूको हस्ताक्षर जुटाउने भगीरथ प्रयत्न सुरू गरेका छन् । सत्ताका सार्वकालिक गुमाश्ताहरूले आ–आफ्ना मालिकहरूको हकमा सांसदहरूलाई घेर्ने अभियान थालेका छन् । मोलमोलाइ, लेनदेनको राजनीतिक बजार गर्माएको अवस्था छ अहिले ।

पद धरापमा पर्न आँटेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीेको समूह र पार्टीका सह–अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले पर्दा पछाडिबाट नेतृत्व गरेको उनको विरोधीहरूको समूह, दुवैले शक्ति प्रदर्शन भएका खण्डमा आफ्नो पक्षमा बहुमत पुग्ने गरी सांसदहरूको हस्ताक्षर जुटिसकेको छ भन्नेजस्ता सूचनाहरू सञ्चार माध्यमहरूमा चुहाउने क्रम पनि जारी राखेका छन् । दुवै समूहले कागजको खाली पानामा सांसदहरूको हस्ताक्षर लिएको दावी पनि यी समूहको अन्तपुरसम्म पहुँच भएका भनिएका केही सञ्चारकर्मीले गरेका छन् । सुन्दैमा प्रष्टत: कीर्ते जस्तो लाग्ने यस्तो अभ्यास वास्तवमा गरिएको हो होइन भन्ने कुराको स्वतन्त्र रूपमा सत्यापन भने हुन सकेको छैन । खाली कागजमा सही गर्न लगाएर पछि शिरबोलीमा आफूखुशी लेखी आफ्नो सुविधा अनुसारका ठाउँमा त्यस्तो कागज पेस गर्ने चलन दक्षिण एसियाका बदनाम प्रजातन्त्रहरूका लागि कुनै नौलो घटना नभएकाले अहिले गराइएको भनिएको ‘खाली कागजमा सांसदको सहीछाप’ पनि वास्तवमा नै हो जस्तो लागिरहेको छ ।

अनौपचारिक किसिमले प्रसारित तर लगभग सबै सञ्चार माध्यमहरूद्वारा प्रक्षेपण गरिएको अपुष्ट समाचारलाई सही मान्ने हो भने प्रधानमन्त्री ओलीले अहिलेको संकटबाट बाहिर निस्कनका लागि पार्टीभित्रका आफ्ना दुई प्रवल बिरोधी: बरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल र उपाध्यक्ष वामदेव गौतमलाई केही समयपछि नै महत्वपूर्ण पद दिएर पुरस्कृत गर्ने कबूल गरेका छन् । त्यस अपुष्ट समाचारमा जनाएको कुरालाई सही मान्ने हो भने कोरोना भाइरसको महामारी साम्य हुनेबित्तिकै केपी ओलीले वामदेव गौतमलाई देशको प्रधानमन्त्री र माधवकुमार नेपाललाई नेकपाको तेस्रो अध्यक्ष बनाउने वाचाबन्धन गरेका छन् ।

कवि भूपी शेरचनले हाम्रो प्यारो मातृभूमिलाई ‘हल्लैहल्लाको देश’ भनेर यहाँ गाइँगुइँ चल्ने धेरै कुरालाई नपत्याउनु भन्ने सन्देश दिएको भए पनि समयान्तरमा धेरै हल्ला सत्य साबित भएको सन्दर्भमा प्रम ओलीले संकटमोचनका लागि ल्याएको नयाँ फर्मुलालाई हुनै सक्दैन भनेर ठाडै पन्छाउन पनि सकिँदैन ।

आरामसाथ बसिरहेको कुर्सीबाट बेदखल हुने डरले खुम्चिएका प्रधानमन्त्री ओलीले त्यस दुखद स्थितिबाट जोगिनका लागि आफ्ना दुई ‘आत्मीय मित्रहरू’ लाई ‘अफर’ गरेका दुई अलग अलग किसिमका पदीय पारितोषिक साँच्चिकै देलान् कि नदेलान् ? दिने नै हुन् भने कुन उपायले, कहिले देलान् ? भन्ने जस्ता प्रश्नहरू उठ्न सक्छन् धेरैका मनमा । ओलीले कुनै बेलाका एमाले महासचिव माधवकुमार नेपाललाई दिने भनेको नेकपाको तेस्रो नम्बरको अध्यक्षको पद लायन्स् क्लब वा रोटरी क्लब इन्टर्नेसनलले एक निश्चित अवधिपछि गठन हुने पदाधिकारीको पदस्थापन जुन शैलीमा गर्ने गर्दछन् त्यस्तै शैलीमा कार्यक्रम गरेर दिन सक्छन् । त्यसै पनि ओली र दाहाल पछिको (अख्तियार भुटिभाङ केही नभएको) पार्टीको ३ नम्बरी अध्यक्षको पद कसैलाई दिनु र कसैले लिनुको खासै अर्थ छैन । मुख्य समस्या चाहिँ संसदको सदस्य नै नरहेका वामदेव गौतमलाई प्रधानमन्त्रीको पद कुन उपायले सुम्पने हो भन्ने छ यहाँनेर ।

यसबाहेक प्रधानमन्त्रीले गरेको अफरलाई उनका ती दुई वरिष्ठ सहकर्मीहरूले स्वीकार वा अस्वीकार के गरेका छन् ? र वर्तमान राजनीतिक समस्या समाधानका लागि ओलीले गरेको यो प्रस्तावनालाई पार्टीका सह–अध्यक्ष प्रचण्डले कसरी लिएका छन् भन्ने कुरा पनि अहिलेसम्म प्रष्ट भएको छैन । प्रधानमन्त्रीले प्रचण्ड, माधवकुमार र वामदेवका निजी असन्तुष्टिहरूको व्यवस्थापन गरेर मात्र पुग्छ कि पार्टी र सरकारका काम कारबाहीलाई लिएर जनस्तरमा उठेका तमाम सवाल र गुनासाहरूको प्रभावकारी ढङ्गमा सम्बोधन गरी तिनलाई पार लगाउनु पर्दछ भन्ने प्रश्न पनि आफ्नो ठाउँमा त्यत्तिकै टड्कारोसँग र उत्तिकै बिझ्ने गरी हाम्रोसामु खडा भएकै छ ।

पार्टी संगठन र राज्य सञ्चालनका क्रममा आफूहरूले विगत ३ वर्षको अवधिमा गरेका ठूला र अक्षम्य गल्तीहरूलाई सत्ताको कार्पेटमुनि लुकाएर प्रधानमन्त्री केपी ओली पानीमाथि ओभानो रहिरहन सक्दैनन् । देशको प्रमुख कार्यकारीका हैसियतले केपी ओलीको चालू कार्यकाल लोकतन्त्रका मूल्य, मान्यताको संरक्षण र विधिको शासन स्थापनाका दृष्टिले निराशाजनक रहेको छ ।

विक्रमको २०७४ साल मङ्सिरमा भएको आम–निर्वाचनमा व्यापक जनसमर्थन पाएर प्रतिनिधि सभामा बहुमतप्राप्त पार्टीको संसदीय दलको नेताका रूपमा ५ वर्षका लागि देशको प्रधानमन्त्री चुनिएका नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको कुर्सी २ वर्ष बित्दा नबित्दा नै यसरी हल्लिन थाल्नु र यसलाई जोगाउन प्रधानमन्त्रीले आफ्नै साथीहरूलाई अनेक प्रकारका लालच देखाउनु पर्ने स्थिति आउनु गहिरो चिन्ताको विषय हो । अहिले देशमा न कुनै बाह्यान्तरिक विप्लवको स्थिति छ, न सत्तासीन पार्टीमा देखिने गरी आन्तरिक विद्रोह नै भएको छ । न त जनस्तरमा कुनै प्रकारको असन्तोषको आँधी–बेहेरी नै उठेको छ । यस्तोमा निर्वाचनबाट छानिएर सत्तामा पुगेका शक्तिशाली वामपन्थी नेताले ५ वर्षका लागि पाएको पद २ वर्षमै धरापमा पर्नु रहस्यपूर्ण छ । त्यसैले, यसलाई देशमा राजनीतिक घटनाक्रमले लिएको स्वाभाविक गति मान्न सकिँदैन । यसले नयाँ नेपालले राज्य–व्यवस्थाका रूपमा अंगीकार गरेको संघीय गणतन्त्रात्मक लोकतन्त्रको स्वास्थ्यमा नै गम्भीर समस्या उत्पन्न भएको छ भन्ने कटु सत्यतर्फ पनि प्रष्ट संकेत गर्दछ ।

देशको संसदीय राजनीतिको इतिहासमै पहिलोपल्ट पूर्ण बहुमतका साथ सत्तारूढ भएका नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष केपी ओलीबाट वामपन्थीहरू मात्र होइन सबैथरी नेपाली जनताले देशमा सुशासन कायम गर्ने र सर्वसाधारण जनताका आधारभूत आवश्यकताको जोहो गर्ने दिशामा ठोस काम हुने ठूलो अपेक्षा गरेका थिए । खेदका साथ लेख्नु परिरहेको छ: सर्वहारा वर्गबाट आएका यी वामपन्थी नेताले आफ्नै वर्गका नेपाली जनताको विश्वासमाथि घात गरेका छन् । दीनहीन, अकिञ्चन र निमुखा नागरिकहरूबाट सरकार र सम्पूर्ण राजनीतिप्रतिको भरोसा खोसिदिएका छन् । पूरा देशलाई सत्ताका सार्वकालिक दलालहरूको पोल्टामा हालिदिएका छन् । आज यस देशमा केही टाठाबाठाहरूले राजनीतिक सत्ताको तावेदारीलाई सबैभन्दा सजिलो र नाफाको व्यवसाय बनाइदिएका छन् भने झापा विद्रोहबाट खारिएर आएका वामपन्थी नेता ओलीेको वामपन्थी सरकारले त्यही दलालतन्त्रको पक्षपोषण गरिरहेको छ ।

सत्ता सम्हालेको यति छोटो समयमै ओलीले गुमाएको लोकप्रियता उदेकलाग्दो भए पनि त्यो अबोधगम्य भने छैन । अलिकति घोरिने हो भने यसको जड कारणसम्म पुग्न सकिन्छ । ओलीले आफ्नो हातमा आएको जनसत्ताको स्रोत र त्यसको संरक्षणका आधारभूत कुरामा ध्यान दिन नसकेकाले नै उनको पतन सुरू भएको हो । संक्षेपमा भन्नु पर्दा:

१) ओलीलाई जनताले बृहत्तर जनताको हितमा अल्प र दीर्घकालीन नीति तथा कार्यक्रम बनाएर अगाडि बढ्नका लागि सत्ता सुम्पेको हो राज्यका स्रोत र साधनको दुरुपयोग गरेर पार्टी र सरकार दुबैतिर हर्दम आफ्नो वर्चस्व कायम गर्ने खेल खेल्नका लागि होइन ।

२) सत्तासीनले आलोचना सुन्नुमात्र होइन प्रमाणसहित दोष देखाएको छ भने तुरुन्तै गल्ती सुधार्ने साहस गर्नु पर्दछ ।

३) लोकतान्त्रिक प्रणालीमा फरक मत राख्ने व्यक्ति, विपक्षी, आलोचक र प्रतिस्पर्धीलाई पनि उसले पाउनुपर्ने लाभका अवसरबाट वञ्चित गर्नु हुँदैन ।

४) लोकतन्त्रमा सत्ताको मुख्य सञ्चालक राज्य संयन्त्रमा हुने भ्रष्टाचार र अनियमितताप्रति हर्दम चनाखो रहनु पर्दछ । विवाद आउने बित्तिकै जोसुकै भए पनि छानबिन गराइहाल्नु पर्दछ ।

५) लोकतन्त्रको आधारभूत तत्वका रूपमा रहने शक्ति विभाजनको पद्धतिलाई कार्यपालिका प्रमुखले अनिवार्य सम्मान गर्नु पर्दछ ।

६) लोकतन्त्रमा सरकारी ढुकुटी आफ्नो चुनावक्षेत्र वा जिल्लामा जथाभावी खन्याउनु भ्रष्टाचार हो भने राज्यमा उपलब्ध लाभका पदहरू झोले, ढोके, बैठके र आफन्तहरूलाई बाँड्नु पनि एउटा अपकर्म नै हो ।

७) कुनै पनि योग्य र विचारवान् नेताले आफूले राम्रोसँग नबुझेको कुरा बोल्दैन, पुर्‍याउन नसक्ने कबूलहरू गर्दैन ।

८) असल नेता जुनसुकै बेला पनि पदत्याग गरेर फुक्काफाल हुन तयार रहन्छ । अन्तिम साससम्म कुर्सीमा टास्सिइरहने लालचको नोकर हुँदैन भन्ने जस्ता अत्यन्तै महत्वपूर्ण नीति र सद्विचारको लगातार अवज्ञा गरेकाले प्रचण्ड बहुमतबाट देहका ३ करोड जनताको भविष्य निर्माण गर्ने गुरुतर अभिभारा पाएका केपी ओलीको यस्तो फजिती भएको हो ।

प्रकाशित : वैशाख २०, २०७७ ०९:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हमलापछिको नाइट क्लबजस्तो सुनसान

माानिस-मानिसबीच 'यसलाई कतै कोरोना भाइरसको संक्रमण त भएको छैन ?’ भन्ने सन्देहको अग्लो पर्खाल उभिएको छ । पार्टी, पिकनिक, डान्स्, डेटिङ, बिचसर्फिङ र नाइट-स्ट्यान्डजस्ता समाजमा अत्यधिक प्रचलित शब्दहरूलाई मानिसहरूले आ-आफ्ना दिल र दिमागबाट निकालेर कतै लुकाएका छन् ।
हरि अधिकारी

जनगणतन्त्र चीनको हुबेई प्रान्तको औद्योगिक नगरी वुहानमा पहिलोपल्ट देखापरेको कोभिड-१९ को महामारीले मात्रामा धेरथोर जे भए पनि संसारका अधिकांश मुलुकलाई आक्रान्त बनाएको छ ।

यो घातक विषाणुले वर्तमान विश्वको एकल महाशक्ति राष्ट्र संयुक्त राज्य अमेरिकालाई पनि थङ्थिलो पारेको छ ।

तथ्यांक हेर्दा कोरोना भाइरसको महामारीले यही समुन्नत राष्ट्रलाई सबैभन्दा बढी गाँजेको देखिन्छ । अतिविकसित आधुनिक प्रविधि, असीमित धन-दौलत र ज्ञान एवम् सूचनाको अथाह भण्डार भएको यस विशाल देशको वैभवपूर्ण चमकलाई कोरोनारूपी त्यस अदृश्य दुश्मनको एउटै प्रहारले फिका बनाइदिएको छ ।

अमेरिकी जीवनशैलीको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विशेषता- यसको जीवन्त खुलापन, देशैभरि कोरोना भाइरसको व्यापक प्रसार भएसँगै अचानक गायब भएको छ । आतंककारी हमलापछिको नाइट क्लबजस्तो सुनसान भएको छ अमेरिका ।

यहाँका चौबीसै घण्टा जागा रहने चमकदमकपूर्ण भव्य सहरहरू तन्द्रामा झोक्राइरहेका छन् । माया-प्रेमको कसिलो अँगालोमा बाँधिन आतुर रहने प्रेमी प्रमिकाका बाहुहरू आफैँमा खुम्चिएका छन् । स्नेहालिंगन र चुम्बनजस्ता मानवीय अनुराग अभिव्यक्त गर्ने सामान्य क्रियाकलापलाई अमेरिकीहरूले मुटुलाई दर्‍हो पारेर अनिश्चितकालसम्मका लागि मुल्तबीमा राखेका छन् । माानिस-मानिसबीच ‘यसलाई कतै कोरोना भाइरसको संक्रमण त भएको छैन ?’ भन्ने सन्देहको अग्लो पर्खाल उभिएको छ ।

पार्टी, पिकनिक, डान्स, डेटिङ, बिचसर्फिङ र नाइट-स्ट्यान्डजस्ता समाजमा अत्यधिक प्रचलित शब्दहरूलाई मानिसहरूले आ-आफ्ना दिल र दिमागबाट निकालेर कतै लुकाएका छन् । तिनको ठाउँ लिएका छन् : सेल्फ क्वारेन्टाइन, आइसोलेसन, सोसल डिस्ट्यान्सिङ र नन्-मिंगलिङजस्ता मानिसमानिसका बीच विभाजनको रेखा कोर्ने अप्रिय शब्दहरूले । पराइ पुरुषहरूलाई आफ्नो देहको उष्मा दिएर प्रसन्न पार्ने रूपशीहरूको त रोजीरोटी नै खोसिएको छ ।

गत जनवरी महिनाको १९ तारिखमा वासिङ्टन राज्यको राजधानी सियाटलको काँठक्षेत्र किर्कल्यान्डको एउटा अस्पतालमा भर्ना भएको, केही दिनपहिले चीन भ्रमणमा गएर फर्किएको पुरुषमा कोरोना भाइरस संक्रमण देखिएको थियो । कोरोनाको सो पहिलो केस सार्वजनिक नहुँदासम्म यस देशमा कोरोना महामारीले यस्तो भयंकर रूप लिने कल्पनासम्म पनि कसैले गरेको थिएन सायद ।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उनको शासकीय टिमका अन्य अधिकारीहरूले त्यतिबेलासम्म कोरोनाको नाम मात्र सुनेका हुँदा हुन् र उनीहरूलाई लागेको हुँदो हो : ‘कोरोनाको भाइरस चीनदेखि हजारौँ माइल लामो बाटो पार गरेर यहाँसम्म कुनै हालतमा पनि आइपुग्दैन । आइपुगिहाल्यो भने पनि त्यो खासै खतरनाक वा अहिलेको जस्तो काबुबाहिरको हुने छैन ।’

अमेरिकी नेता र जनता दुवैको दुर्भाग्यको कुरो, कोरोना महामारीलाई लिएर आफूलाई ‘सर्वज्ञ र जुनसुकै विषयमा र जहिले पनि ठीक’ ठान्ने राष्ट्रपति ट्रम्पले गरेको त्यो अनुमान पूर्णत: गलत सावित भएको छ ।

उनको प्रत्याशाको विपरीत कोरोनाको भाइरस हजारौं माइल लामो बाटो तय गरेर चीनबाट अमेरिकासम्म आएको मात्र होइन, त्यसले यो सम्पन्न र शक्तिशाली राष्ट्रको मर्ममै यति ठूलो प्रहार गरेको छ त्यसको आघातबाट सम्पूर्ण अमेरिकी जनता स्तब्ध, हतप्रभ र आतंकित भएका छन् ।

गत फेब्रुअरी महिनाको २९ तारिखमा वासिङ्टनको सियाटलमा ५० वर्ष जति उमेर भएको एक जना पुरुष बिरामीको मृत्युबाट सुरु भएको कोरोना भाइरसको महामारीले आजको मितिमा आइपुग्दा अमेरिकाका ५० वटै राज्यमा मृत्युको ताण्डव मच्चाइरहेको छ ।

कोभिड-१९ को महामारी कहिले, कुन विन्दुमा पुगेर, जन-धनको कति ठूलो नोक्सानी गरेर साम्य हुन्छ कसैले पनि भन्न सक्ने स्थिति नहुनु यस सन्दर्भमा सबैलाई हतप्रभ बनाउने विषय बनेको छ । कोरोना भाइरसविरुद्ध अहिलेसम्म कुनै प्रकारको प्रतिरोधी खोप तयार हुन सकेको छैन । साथै, यो महाव्याधिबाट पीडित बिरामीलाई दिन सकिने कुनै खास औषधि पनि छैन नै भन्नुपर्ने अवस्था छ । यो स्थितिले सम्पूर्ण मानव-जातिलाई नै निरीह र निस्सहाय बनाइदिएको छ भन्दा अत्युक्ति हुने छैन । यो नै आज विश्व मानवताका अगाडि रहेको सबैभन्दा ठूलो चिन्ताको विषय पनि हो ।

संसारभरिका करिब सयवटा प्राज्ञिक एवम् वैज्ञानिक संस्थाहरू कोरोना भाइरसविरुद्ध प्रयोग गर्न सकिने खोप तयार गर्न दत्तचित्त भएर लागेका छन् । त्यसबाहेक कोरोना भाइरसका बिरामीलाई दिन सकिने हाल उपलब्धमध्ये सबैभन्दा उपयुक्त औषधिको पहिचान गर्नका लागि पनि अध्ययन भइरहेको छ ।

अमेरिकाका चौबीसै घण्टा जागा रहने चमकदमकपूर्ण भव्य सहरहरु तन्द्रामा झोक्राइरहेका छन् । माया-प्रेमको कसिलो आगालोमा बााधिन आतुर रहने प्रेमी-प्रेमिकाका बाहुहरु आफैँमा खुम्चिएका छन् । स्नेहालिंगन र चुम्बनजस्ता मानवीय अनुराग अभिव्यक्त गर्ने सामान्य क्रियाकलापलाई अमेरिकीहरुले मुटुलाई दर्‍हो पारेर अनिश्चितकालसम्मका लागि मुल्तबीमा राखेका छन् ।

आजको घडीमा संक्रमित बिरामी र मृतकहरूको संख्या दुइटैको गणनामा संयुक्त राज्य अमेरिका विश्वका कोभिड-१९ को प्रकोपबाट पीडित हुने राष्ट्रहरूमध्ये १ नम्बर भएको छ । यी पंक्तिहरू लेख्ने बेला (अप्रिल १९ तारिखको अपराह्न ३.२० बजे अमेरिकाको स्थानीय समय) सम्म विश्वभरि कोभिड-१९ का कुल २३८७५०२ बिरामीहरू देखिएकोमा संयुक्त राज्य अमेरिकामा मात्रै ७५५१६२ जना भेटिएका छन् ।

मृतकको संख्यामा पनि कुल ४०१०९ जनाका साथ अमेरिका नै पहिलो नम्बरमा छ । कोरोनाका बिरामीको संख्याका हिसाबले १९५९४४ जनाका साथ युरोपेली राष्ट्र स्पेनले अमेरिकालाई पछ्याइरहेको छ भने मृतकको संख्याका हिसाबले कुल २३६६० जनाका साथ युरोपकै अर्को देश इटाली अमेरिकापछि दोस्रो नम्बरमा छ ।

विगत ४-५ दिनको तथ्यांकको विश्लेषण गरेर हेर्ने हो र त्यसलाई आउँदो समयको संकेत मान्ने हो भने आउँदा दिनहरूमा संयुक्त राज्य अमेरिकाले कोरोनाका बिरामी र यसबाट मर्नेहरूको संख्यामा संसारका सबै देशहरूलाई धेरै पछाडि छोडिदिनेछ भन्न सकिन्छ ।

दुनियाँमै अब्बलमध्ये एक मानिएको जनस्वास्थ्य सेवा प्रणाली भएको राष्ट्र संयुक्त राज्य अमेरिका कोभिड-१९ को महामारीबाट सर्वाधिक क्षति बेहार्नुपर्ने स्थितिमा पुग्नुका पछाडि केही प्रस्ट कारण छन् ।

तीमध्ये सबैभन्दा टड्कारो कारण भाइरस बोकेर विदेशबाट आएका आगन्तुकहरूको गतिविधिमा समयमै नियन्त्रण गरी संक्रमणलाई व्यापक हुनबाट रोक्न नसक्नु नै हो । अमेरिकामा कोरोनाको दुष्प्रभाव सबैभन्दा बढी परेका राज्यहरू न्युयोर्क, न्युजर्सी, म्यासाच्युसेट्स्, पेन्सिल्भेनिया, क्यालिफोर्निया, मिसिगन र इलिनोयका न्युयोर्क, जर्सी सिटी, बस्टन, फिलाडेल्फिया, लस एन्जेल्स, डेट्रोयट र सिकागोजस्ता प्रमुख सहरहरू अन्तर्राष्ट्रिय यातायातका मात्र होइन आन्तरिक यातायातका लागि पनि महत्त्वपूर्ण स्टेसन हुन् ।

ती सहरका अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलहरू कोरोनाको महामारी विस्फोटक अवस्थामा पुग्ने बेलासम्म पनि उत्तिकै सक्रिय थिए भने त्यहाँका ट्रेनहरू र सार्वजनिक बस सेवा त अहिलेसम्म पनि सुचारु नै छन् । कोरोना संक्रमणको अन्तर्राज्यीय प्रसार यी सहरहरूबाट नै भएको हुनुपर्छ ।

महामारीबाट नराम्रोसँग पीडित विश्वको वित्तीय राजधानी मानिने न्युयोर्कमा मात्रै यसबाट अहिलेसम्म १८ हजार २ सय ९८ जनाको मृत्यु भएको छ । जाहेर छ, यसका लागि त्यहाँको व्यस्त विमानस्थल, मेट्रो रेलको व्यापक जालो र त्यस सहरका बासिन्दाहरूको उन्मुक्त जीवन-शैली जिम्मेवार छ । न्युयोर्कले प्राप्त गर्ने लाभहानिको धेरथोर हिस्सा छिमेकी न्यु जर्सीले स्वत: लिने भएकाले यो महामारीको सकस बेहोर्ने मामिलामा पनि जर्सीले बिग एप्पललाई अलि टाढाबाट पछ्याएको छ ।

कोरोना भाइरस आफ्नो उद्गमस्थल चीनबाट युरोप अमेरिकाको भ्रमणमा प्रस्थान गरिसकेको अवस्थामा अमेरिकाले कम्तीमा पनि आफ्नो देशको अत्यन्त ठूलो र व्यस्त विमानस्थल जेएफके, न्युयोर्कबाट देशभित्र प्रवेश गर्न लागेका व्यक्तिहरूमाथि निगरानी राखी सम्भावित भाइरस क्यारियरलाई अन्य स्वस्थ व्यक्तिको सम्पर्कमा आउनबाट रोक्न सक्नुपर्थ्यो तर दुर्भाग्यवश त्यसो हुन सकेन । पूर्वी समुद्र-तटमा पर्ने राज्यहरूमा कोरोना महामारीको प्रसार मुख्यत: कोरोना भाइरस बोकेर जेएफके एअरपोर्ट, न्युयोर्कमा उत्रिएका हवाई यात्रुहरूबाट भएको अनुमान गरिएको छ ।

कोरोना महामारीको रोकथामका उपायहरूलाई लिएर केन्द्र र राज्य सरकारहरूका बीच देखिएको मतभिन्नता र गाँड कोराकोरले यसअघिसम्म सन्तुलित र प्रभावकारी नै ठानिएको अमेरिकी राजकाजको संघीय मोडेलका कमजोरीहरूलाई उभारमा ल्याइदिएका छन् ।

अस्पतालहरूका लागि भेन्टिलेटर र स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई व्यैयक्तिक सुरक्षा उपकरण (पीपीई) उपलब्ध गराउने मामिलालाई लिएर राष्ट्रपति ट्रम्प र गभर्नरहरूका बीच भनाभनको स्थिति पनि आएको हो । विपक्षीहरूमाथि क्षुद्र वचनवाण छोड्ने कुरामा राष्ट्रपति ट्रम्पले न्युयोर्क, मिसिगन र भर्जिनियाका गभर्नरहरूलाई जमेर गाली पनि गरेका हुन् ।

पछिल्लो समयमा कोरोनाको प्रकोपलाई अरू बढी फैलिन नदिन लागू गरिएको लकडाउन खोल्ने विषयलाई लिएर पनि राष्ट्रपति ट्रम्प र एक दर्जनभन्दा बढी राज्यका गभर्नरहरूका बीच तीव्र विवाद चलिरहेको छ । ट्रम्प केन्द्रबाट आदेश जारी गरेर छिटोभन्दा छिटो लकडाउन हटाउन चाहन्छन् तर गभर्नरहरूको एउटा समूह भने आपसमा सल्लाह गरेर केही समयपछि हटाउन चाहिरहेका छन् ।

कोभिड-१९ को प्रकोपले दिने सकसलाई कम गर्ने र यसका कारण उत्पन्न हुने आर्थिक समस्याबाट राहत दिने उद्देश्यले अमेरिकी संसद्ले संयुक्त राज्यमा बसोबास गर्ने, करदाताका रूपमा दर्ता भएको प्रत्येक व्यक्तिलाई १२ सय, दम्पतीलाई २४ सय र १६ वर्षमुनिका प्रत्येक केटाकेटीलाई ५ सयका दरले एकपटकका लागि आर्थिक अनुदान उपलब्ध गराएको छ ।

आफ्नै व्यवसाय गरिरहेकाहरूलाई सहुलियत कर्जा दिने, केही प्रतिशत कर माफी गर्ने र घरको मोर्टगेजबापत तिर्नुपर्ने मासिक किस्ता ३ महिनापछि तिरे पनि हुने गरी राहत प्याकेज पनि ल्याइएको छ । यो प्याकेजले जनतालाई थोरै राहत त दिएको छ तर मृत्युको आतंकमुनि बाँच्न बाध्य जनताले यस्तो पटके अनुदान प्याकेजलाई कति महत्त्व दिएका छन् यो भने अध्ययनको विषय हुन सक्छ ।

प्रकाशित : वैशाख १३, २०७७ ०८:१८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×