संक्रमणपछि अपनाउनुपर्ने सतर्कता

सम्पादकीय

मुलुकमा अर्को एक व्यक्ति पनि कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) बाट संक्रमित भएको आइतबार पुष्टि भएसँगै प्रकोप फैलन नदिन थप सतर्कता अपनाउनुपर्ने देखिएको छ । फ्रान्सबाट कतार हुँदै आएकी ती युवती शंका लागेपछि अस्पताल पुगेकी थिइन् ।

त्यस क्रममा ‘स्वाब’ परीक्षण गर्दा कोरोनाको संक्रमण पाइएको हो । यस्तो अवस्थामा अब सरकारले प्राथमिकताका साथ ती युवतीको सम्पर्कमा आएका व्यक्तिहरू पहिचान गरी उनीहरूलाई पनि निगरानीमा राखी परीक्षण गर्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्छ । र, कसैलाई संक्रमण पाइएमा उचित उपचारको बन्दोबस्त मिलाउनुपर्छ ।


ती युवती नेपाल आएको विमानमा को–को थिए ? विमानस्थलमा ओर्लिएपछि उनी त्यहाँ कस–कसको संसर्गमा रहिन् र त्यतिबेला अध्यागमन प्रक्रियामा संलग्न अधिकारीहरू को–को थिए ? त्यहाँबाट घर आउँदा चढेको गाडीका चालक को थिए, साथमा अरू थिए कि थिएनन् ? र, यसबीचमा उनले घरमा परिवारका सदस्य र अन्य कस–कसलाई भेटिन् ? सरकारले यी सबै व्यक्तिको खोजबिन गरी उनीहरूलाई निगरानीमा राख्नुपर्छ । परिवारका सदस्य र उनलाई भेटेका जति सबैले अविलम्ब आफूलाई अरूबाट अलग्गै राखी कुनै लक्षण देखिएमा परीक्षण गराउनुपर्छ । सरकारले उनीबाट संक्रमण सरेको हुन सक्ने व्यक्ति जति छिटो पहिचान गरेर ‘क्वारेन्टाइन’मा बस्न लगाउने र संक्रमित पाइए उपचार गर्ने व्यवस्था मिलाउँछ, यो प्रकोप फैलिने जोखिम पनि त्यति नै कम हुन्छ ।


यो प्रकोप फैलिएको झन्डै चार महिना भइसक्दा पनि यसअघि नेपालमा संक्रमणको एकमात्र घटना पाइएको थियो । संक्रमण फैलिन सुरु भएको चीनको वुहानबाट फर्किएका ती युवा उपचारपछि निको भएर माघ पहिलो साता नै घर फर्किसकेका थिए । यसबीचमा संक्रमणका अन्य घटना नदेखिँदा नेपालको रोकथामको तयारी मन्द थियो भने परीक्षण पनि तुलनात्मक रूपमा निकै कम भएका थिए/छन् । अब भने यो विषयलाई नयाँ दृष्टिकोणबाट हेर्ने र त्यसैअनुसार व्यवहार गर्नुपर्ने देखिन्छ । पछिल्लो चरणमा संक्रमणबाट प्रभावित अन्य मुलुकमा देखिएका र नेपालमै पाइएका दुइटा घटनाबाट के प्रमाणित हुन्छ भने तीव्र रूपमा संक्रमण फैलिएका देशहरूबाट स्वदेश फर्किएकाहरूले यो रोग भित्र्याइरहेका छन् । भारतलगायतका मुलुकमा उनीहरूबाट सरेर स्थानीय व्यक्ति पनि संक्रमित भएका धेरै घटना देखिइसकेका छन् । नेपालमा पनि स्थानीय व्यक्तिहरूमा यसको संक्रमण नफैलिएको होला भन्न सकिँदैन । त्यसैले, जोखिमपूर्ण यात्रा गरेका र उनीहरूको सम्पर्कमा आएका जति सबै व्यक्तिले आफूलाई घरमै अलग्गै राखेर केही लक्षण देखिएमा अनिवार्य परीक्षण गराउनुपर्छ ।


विमानस्थल हुँदै तेस्रो मुलुकबाट आएकाहरू मात्र होइन, नेपालले विशेष ध्यान भारततर्फबाट भित्रिएकाहरूमा पुर्‍याउनुपर्ने देखिन्छ । पछिल्ला दिनहरूमा भारतसितका मुख्य नाकाहरूबाट दिनकै दसौं हजार नागरिक व्यवस्थित परीक्षणबिनै स्वदेश आएका छन् । दुई सातायता मात्रै भारतबाट झन्डै ६ लाख मानिस भित्रिएको जनाइएको छ । सीमाबाट भित्रिनेहरूको संख्या यति बाक्लो देखिन्थ्यो कि, तीमध्ये कसैलाई संक्रमण भएको रहेछ भने सजिलै अरूलाई सर्न सक्ने अवस्था थियो । त्यसैले उनीहरूबाट संक्रमण नफैलियोस् भनेर विचार पुर्‍याउन पनि उत्तिकै आवश्यक छ । उनीहरू सबैलाई सरकारले अनिवार्य रूपमा दुई साता घरमै क्वारेन्टाइनमा बस्न भनेको छ । सरकारको यो अनुरोधलाई अनुशासित भएर पालना गरी उनीहरूले रोगका कुनै लक्षण देखिएमा परीक्षण गराउनुपर्छ । आफ्नो परिवार र समुदायलाई संक्रमणको जेखिमबाट जोगाउनु उनीहरूको ठूलो दायित्व हो ।


गृह मन्त्रालयले शनिबार ७७ वटै जिल्ला प्रशासन कार्यालय, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीलाई भारतबाट विभिन्न नाका हुँदै नेपाल भित्रिएका नागरिकको संक्षिप्त परिचय, जान लागेको जिल्ला, स्थानीय तह र वडाको समेत विवरण संकलन गरेर क्वारेन्टाइनमा बसे–नबसेको अनुगमन गर्न निर्देशन दिएको छ । मन्त्रालयले यस्तो निर्देशन धेरै पहिले नै दिनुपर्थ्यो । नाकाहरूमा पनि धेरैवटा स्वास्थ्य जाँच डेस्क राख्नुपर्थ्यो र उनीहरूको ठेगाना, फोन नम्बरलगायत आवश्यक विवरण टिप्नुपर्थ्यो । ढिलै भए पनि मन्त्रालयको निर्देशन सकारात्मक छ । सम्बन्धित सबै निकायले यसको गम्भीरतापूर्वक पालना गरी जोखिमको सम्भावना न्यून गर्न भूमिका खेल्नुपर्छ ।


खासगरी, सम्बन्धित पालिका र वडाहरूको यसमा महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन सक्छ । राजनीतिक दलका स्थानीय कार्यकर्ताहरूले पनि रचनात्मक योगदान पुर्‍याउन सक्छन् । उनीहरू सबै मिलेर आफ्नो वडा तथा गाउँ–ठाउँमा विदेशबाट आएका व्यक्तिको अभिलेख राखी क्वारेन्टाइनमा बसे–नबसेको अनुगमन गर्न सक्छन् । किनभने, यति बेला सरकारी संयन्त्र र नागरिकले सबैले ध्यान दिनुपर्ने विषय एउटै छ– विदेशबाट फर्किएकालाई दुई सातासम्म अन्य व्यक्तिको सम्पर्कमा जान जति रोक्न सकिन्छ, संक्रमण फैलने सम्भावना त्यति कम हुन्छ । यसका लागि स्थानीय समुदाय र नागरिक तहले समेत सरकारी संयन्त्रलाई सक्नेसम्मको सहयोग पुर्‍याउनुपर्छ ।

प्रकाशित : चैत्र ११, २०७६ १५:२१

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

क्‍वारेन्टाइन निर्माणमा विद्यालय व्यवस्थापन समिति अध्यक्षको अवरोध

कान्तिपुर संवाददाता

खोटाङ — कोभिड १९ का सम्भावित बिरामीलाई लक्षित क्‍वारेन्टाइन निर्माणमा अवरोध भएको छ । 

दिक्तेल बजारस्थित माउण्ट एभरेस्ट बोर्डिङ स्कुलमा निर्माण गर्न लागिएको ३६ शय्‍याको क्‍वारेन्टाइन निर्माणमा अवरोध पुर्‍याइएको हो। उक्त बोर्डिङ व्यवस्थापन समिति अध्यक्ष नरेशकुमार श्रेष्ठले क्‍वारेन्टाइन राख्न नसकिएको दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकाका प्रमुख दीपनारायण रिजालले बताए।

कांग्रेस खोटाङका सभापति रहेका श्रेष्ठले भने बजारको बीचमा बिरामीलाई राख्न नमिल्ने भएकाले नदिइएको बताए। बोर्डिङमा राख्न नदिएपछि माटिकोरेस्थित कभर्ड हलमा क्‍वारेन्टाइन बनाउन लागिएको दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकाका प्रमुख दीपनारायण रिजालले बताए। ‘हामीले छनोट गरेको ठाउँ (माउण्ट एभरेस्ट)मा राख्न दिएन’ रिजालले भने–‘सुरुमा आफ्नै भवनबाट सुरु गर्छौं। त्यसपछि अपुग भए बोर्डिङमै पनि राख्छौं।’

प्रमुख जिल्ला अधिकारी शालिकराम शर्मा पौडेलका अनुसार बोर्डिङमा क्‍वारेन्टाइन राख्नेबारे सोमबार निर्णय भएको थियो। बोर्डिङका प्रिन्सिपल सागर जोशीले बोर्डिङमै राख्न आग्रह गरेपछि निर्णय गरिएको नगरप्रमुख रिजालले सुनाए।

प्रकाशित : चैत्र ११, २०७६ १५:२०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×