सफल साग, अझ सफल खेलाडी

सम्पादकीय

सफल आयोजना र पदक प्राप्ति दुवै हिसाबले दक्षिण एसियाको ओलम्पिक मानिने दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को १३औं संस्करण नेपालका लागि ऐतिहासिक बनेको छ । अन्तिम समयमा आएर तयारी तीव्र बनाइएको भए पनि केही कमजोरीका बाबजुद आयोजना सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ । समावेश खेल, खेलाडी र पदक संख्याका दृटिकोणले नेपालले आयोजना गरेको अहिलेसम्मकै सबभन्दा ठूलो खेल महोत्सव भएकाले यो आयोजना हाम्रो राष्ट्रिय कार्यक्षमताको एउटा परीक्षा पनि थियो, जसमा मुलुक राम्रै नम्बरका साथ उत्तीर्ण भएको छ ।

ZenTravel


खेलाडीहरूले अपेक्षा गरेभन्दा धेरै राम्रो खेलेर नेपालको खेलकुद इतिहासमै कीर्तिमान राखेका छन् । समग्र पदक तालिकामा दोस्रो रहेको नेपाल ५१ स्वर्ण पदक जित्न सफल रह्यो, जुन अहिलेसम्मकै राम्रो प्रदर्शन हो । यसअघि नेपालमै भएको आठौं सागमा समग्र पदक तालिकामा दोस्रो हुँदा नेपालले ३१ स्वर्ण जितेको थियो । घरेलु मैदानमा भएको खेलको फाइदा खेलाडीहरूले राम्रैसँग उठाउन सके । उल्लेखनीय पक्ष, नेपालका लागि स्वर्ण जित्ने अधिकांश खेलाडी महिला थिए, तिनमा धेरैजसो युवा र नयाँ खेलाडी थिए । नेपालले रजत पदक पनि ६० वटा जित्नु सफलताकै सूचक हो ।

Meroghar


पदक जितेका कति खेलाडी राम्रो कीर्तिमान राख्न सफल भएका छन् । यसै प्रतियोगिताबाट नेपाली खेल क्षेत्रमा नयाँ नायकको जन्म भएको छ– गौरिका सिंह । सागको एकै संस्करणमा चार स्वर्ण जितेर उनले नेपालका लागि अहिलेसम्मकै ठूलो उपलब्धि हासिल गरेकी छन् । उनले आफ्नो नाम वैकुण्ठ मानन्धर, दीपक विष्ट, संगीना वैद्यजस्ता ख्यातिप्राप्त खेलाडीकै हारमा उभ्याएकी छन् । राम्रो व्यवस्थापन, पूर्वाधार र सुविधा उपलब्ध हुने हो भने नेपाली खेलाडीले अझै माथिको कीर्तिमान राख्न सक्ने सम्भावना देखाएका छन् ।

प्रतियोगिताका क्रममा नेपाल केही पक्षमा भने चुक्न पुग्यो । जस्तो नेपालले पदक नजितेको एउटै खेल हुन पुग्यो, सुटिङ । त्यसका लागि आवश्यक पर्ने बन्दुक र गोलीलगायतका सामग्री नेपाली खेलाडीले समयमै पाएनन्, प्रतिस्पर्धीसँगै मागेर काम चलाउनुपर्‍यो । यसले प्रदर्शनमा धेरै नकारात्मक प्रभाव पार्‍यो । यस्तै समस्या साइक्लिङमा पनि देखियो । प्र्रत्येक खेल आयोजनाको जिम्मेवारी सम्बन्धित संघलाई दिएको थियो । यसक्रममा केही संघ सफल र बलिया देखिए, केही कमजोर र कम अनभुवी । यसको प्रभाव पनि खेलमा पर्‍यो । व्यवस्थापकीय कमजोरी उत्तिकै देखिए । खेल अगाडि गर्नुपर्ने तयारीका लागि सुविधा नभएको भन्दै विदेशी खेलाडीले समेत गुनासो गरे ।

खासमा खेलाडीको प्रदर्शन जति अब्बल रह्यो, त्यसको तुलनामा व्यवस्थापन पक्ष निकै पछाडि रह्यो । नेपाली खेलकुदले अपेक्षित विकास गर्न नसक्नुका पछाडि कमजोर व्यवस्थापन नै मुख्य जिम्मेवार रहँदै आएको छ । खासमा, जितजति खेलाडीको, हार व्यवस्थापनको हो भन्न पनि सकिन्छ । ठूला खेल महोत्सवमा स्वयंसेवकको ठूलो महत्त्व र जिम्मेवारी हुन्छ । यो पाटोमा पनि नेपाल कमजोर सावित भयो । सुरक्षाका नाममा नेपाली प्रहरीको अत्यधिक तैनाथी गरियो, यसले खेलको रौनकभन्दा पनि विदेशी पाहुनालाई एक किसिमले त्रसित तुल्याउने काम गर्‍यो, कुनै विषम परिस्थिति भएको भान दिलायो । प्रहरीले अनावश्यक बल प्रयोग गर्ने काम पनि गर्‍यो ।

सागको अवसरमा मुलुकले खेल क्षेत्रका भौतिक पूर्वाधार सुधार्ने मौका पाएको छ । दशरथ रंगशाला सबलीकरणदेखि पौडी पोखरीसम्म पनि निर्माण भए । यी पूर्वाधारले नेपाललाई आगामी दिनका खेल प्रतियोगिताहरूमा सजिलो तुल्याउनेछ, त्यसैले यिनको उचित रेखदेख हुन आवश्यक छ । कुनै कारणले तालिका परिवर्तन नभएमा सागको अर्को संस्करण दुई वर्षपछि पाकिस्तानमा हुनेछ । ओलम्पिक खेल त आउने वर्ष नै जापानमा हुँदै छ, यस खेलको तयारी सुरु गर्ने बेला भइसकेको छ । यसपटक अधिकांश पदक जित्ने खेलाडी नयाँ भएकाले तिनको विकास र विस्तारमा धेरै ध्यान दिनुपर्नेछ । स्वदेशी भूमिमा देखाएको कौशल विदेशी भूमिमा पनि प्रमाणित गर्नुपर्ने चुनौती नेपाली खेलाडीलाई छ, आठौं साफमा नेपालले घरेलु मैदानमा देखाएकोजस्तो प्रदर्शन यसअघि फेरि दोहोर्‍याउन सकेको थिएन । पर्याप्त लगानी, उचित व्यवस्थापन र खेलाडीका लागि निरन्तर अभ्यासलगायतका अवसरहरूले मात्रै यो सफलतालाई दिगो बनाउन सकिन्छ, नेपालको खेलकुद नेतृत्वले अब सोच्नुपर्ने विषय यही हो ।

प्रकाशित : मंसिर २६, २०७६ ०८:४३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

श्रीराम सुगर मिल बन्द हुँदै

शिव पुरी

(रौतहट) — उखु क्रसिङकै सिजनमा गरुडास्थित श्रीराम सुगर मिल बन्द हुने भएको छ । मिल बन्द हुने खबरले किसान र मिलका कर्मचारी तनावमा छन् ।

सञ्चालनको २५ वर्षपछि क्रसिङ गर्ने सिजनमा आएर मिल बन्द हुन लागेको हो । पछिल्लो एक दशकयता मिल घाटामा चलेको थियो । झन्डै २५ वर्षको इतिहास बोकेको ठूलो उद्योग एकाएक बन्द हुने अवस्था आएपछि किसानको बिचल्ली हुने भएको छ । उनीहरूलाई ८ हजार बिघा क्षेत्रफलमा लगाएको खुटी, कात्तिका र माघे जातको झन्डै १४ लाख क्विन्टल उखु अब के गर्ने र कहाँ बेच्ने भन्ने अन्योल छ । मिल मर्मत र सफा गरी क्रसिङको तयारीमा जुट्नुपर्ने बेला मिल सञ्चालक चुप बसेपछि किसान छटपटिएका छन् ।

सञ्चालकले यसअघि नै विभिन्न कारण देखाएर मिल नचलाउने भनिसकेका छन् । यही कारण किसान अगुवाहरू मिलमा भेला भएका हुने गरेका छन् । मिल सञ्चालकले पछिल्लो दस वर्षयता नाफा ओरालो लागेकाले बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आएको बताएका छन् । मिलका वरिष्ठ कार्यालय सहायक श्यामनन्दन यादवले पुसमा क्रसिङ सुरु गर्नुपर्नेमा अहिलेसम्म कुनै सुरसार नभएको बताए । २०५१ सालबाट मिलले उखु क्रसिङ थालेको थियो । बारा, पर्सा, रौतहटका किसानको एक सिजनामा ३० लाख क्विन्टलसम्म उखु क्रसिङ गर्ने मिलको लक्ष्य हो । तर, पछिल्लो दस वर्षयता १५/२० लाख क्विन्टरभन्दा कम क्रसिङ गरिरहेको छ । २४ सै घण्टा सञ्चालन हुनुपर्ने मिल विभिन्न कारणले बन्द हुँदै आएको कर्मचारीहरू बताउँछन् । उखु उत्पादक संघ रौतहटका पूर्वअध्यक्ष जयनाथ यादवले मिल सञ्चालकले एकपक्षीय ढंगले बन्द गर्न लागेको आरोप लगाए । ‘मिल चलाउने वातावरण भएन भन्नु गलत हो । व्यवस्थापन पक्ष बलियो भइदिएको भए कुनै समस्या आउँदैनथ्यो,’ उनले भने, ‘यत्रो किसानलाई बिचल्ली बनाएर क्रसिङको मुखमा आएर मिल बन्द गर्न दिँदैनौं ।’

मिलले २०७१ सालदेखि किसानको झन्डै ३७ करोड बाँकी राखेको छ । समयमा भुक्तानी नदिएको भन्दै मिल र किसानबीच झगडा हुँदै आएको थियो । यही कारण केही किसानले सस्तो मूल्यमा खाडसरीलाई उखु बेचेका छन् । मिल बन्द हुने हल्ला चलेपछि हस्याङफस्याङ गर्दै पुगेका गढीमाई–३ गम्हरियाका किसान मोहम्मद मजबुल्लाहले मिल सञ्चालन भएदेखि उखु बाली लगाउँदै आएको र अहिले बन्द भनेपछि चिन्तामा परेको सुनाए । ‘मेरो पनि २ लाख बाँकी लिनुछ । त्यो रकम पछि लिउँला,’ उनले भने, ‘सबैभन्दा पहिले मिल सञ्चालनको वातावरण बनाउनुपर्‍यो । मिल नै बन्द गर्नुपर्ने त्यस्तो के अवस्था आइपर्‍यो ?’

प्रकाशित : मंसिर २६, २०७६ ०८:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×