हिंसाविरुद्ध हामी कति प्रतिबद्ध ?

सरिता तिवारी

लैंगिक हिंसाविरुद्ध १६ दिने अभियान चलिरहेको छ देशभर, विश्वभर । यहीबीच पनि हिंसाका मथिङ्गल खलबल्याइदिने घटना सुनिइरहेकै छन् । गएको हप्ता ‘दहेज’ का नाममा मारिएकी सन्जुदेवी र प्रताडित रमिता रायका आङै सिरिङ्ग पार्ने कथादेखि छाउगोठमा निसासिएर मर्ने पार्वती बुढा रावतको मुटु हल्लाउने व्यथासम्म पढेर बित्यो । यद्यपि यी घटना नयाँ होइनन् । विगतदेखि आजसम्म पीडितका नाम र उमेर मात्र फरक छन् । अधिकांशतः हिंसाका रूप उस्तै, उही छन् । 

ZenTravel

बहालवाला गृहमन्त्रीले केही महिनापहिले भनेजस्तै, निर्मला काण्ड जस्ता घटना हिजो पनि भएकै हुन्, आज पनि भइरहेकै छन् । तर गृहमन्त्री थापाको झैं पंक्तिकारको हृदय यति कठोर छैन कि छाती चिरिने यस्ता घटना भविष्यमा पनि भइरहेको कल्पना गरूँ । बरु कामना छ, भोलिका दिनमा यस्ता समाचार किमार्थ सुन्न र पढ्न नपरोस् !

Meroghar

हुन त यसरी कुरा गर्नासाथ ‘पुरुष पनि पीडित छन्’ वा ‘पुरुष मात्रै हिंस्रक छन् र ?’ भन्नेजस्ता छिर्के प्रश्न तेर्स्याएर मुद्दाको विषयान्तर गर्न रुचि राख्ने मानिसहरूको पनि कमी छैन, तर महिलामाथिको घरेलु लगायत हिंसाको प्रचलित आमरूप अपवादका रूपमा पुरुषमाथि ‘पनि’ हुने हिंसाभन्दा कैयौं गुणाले बढी छ । हिंसा र पाशविकता कसैका लागि र कहीँ पनि स्वीकार्य हुँदै होइन । तर महिलामाथिको हिंसा व्यवस्थाजन्य हो, संरचनात्मक हो र यो पितृसत्ताका विभिन्न रूपमा अडिएको छ भन्ने हेक्का राखिनु जरुरी छ ।

‘बलात्कारविरुद्ध ऐक्यबद्धता’ को नारामा १६ दिने अभियान चलिरहेकै बेला नेपालमा छाउगोठमा मृत्युको समाचारसँगै भारत र इरानका दर्दनाक खबर बाहिर आए । सूचनाको पहुँचमा रहेमध्येका केहीले अछामको तुर्माखाँदकी पार्वती बुढा रावतको मृत्यु र भारतको हैदराबादमा घटेको बर्बर बलात्कारको घटनामाथि कडा आक्रोश पोखे । तर धेरैले यस्ता खबरमाथि प्रतिक्रिया देखाउन जरुरी ठानेनन् । कतिलाई यस्ता विषय केवल महिलाका ‘इस्यु’ हुन् भन्ने लाग्छ । तिनलाई के पनि लाग्छ भने, यस्ता प्रकरणमा बोलिरहनु, लेखिरहनु केही ‘बिल्लाधारी’ अधिकारकर्मीको मात्रै ‘ड्युटी’ हो । त्यसो त अधिकांशका लागि सामाजिक सञ्जाल निजी उपलब्धि र आडम्बर प्रदर्शनीको थलो नै बढी भएको देखिन्छ । त्यस्तो वर्गका मान्छेहरूलाई समाजको कुनै पनि किसिमको त्रासदीले केही फरक पार्दैन । बाँकी कतिपयका लागि भने यस्ता खबरसँग ठोक्किनु मात्रै पनि ‘नकारात्मक तरङ्गले मुड अफ’ हुनु हो । तिनलाईआफ्नो खुसी र ‘मुड अन’ दैनिकी कसैको चीत्कार, प्रलाप, हत्या र कुनै पनि किसिमको हिंसाको खबरभन्दा बढी मूल्यवान् लाग्छ ।

हुन त सामाजिक सञ्जालबाट व्यक्त सहानुभूति, संवेदना र रोषमै पनि व्यक्तकर्ता स्वयम्को इमान र संवेदनशीलता कति छ भन्ने कुरो शंकाकै घेरामा रहन्छ । बलात्कार लगायत लैंगिक हिंसाका प्रतिक्रियामा सामाजिक सञ्जालमार्फत हाम्रो संवेग र आक्रोशको अनुपात अघिपछिका तुलनामा घटनालगत्तै ह्वात्तै बढ्ने गर्छ । यसरी व्यक्त हुने संवेदनालाई अन्यथा नै त नमानौं, तर त्यसपछि के ? सहानुभूति र आक्रोशका चार वटा शब्द व्यक्त गर्दैमा विवेकवान् मान्छेको भूमिका सकिँदैन । व्यक्तिगत वा सामूहिक स्तरमा आफूबाट सम्भव हुने प्रगतिशील कदम चाल्न र सकर्मक अभियानसमेत थाल्न सके मात्र हाम्रा आक्रोश अर्थपूर्ण हुन्छन् ।

हाम्रा आक्रोश तबसम्म व्यर्थ छन्, जबसम्म हामी महिलामाथिका सबै खाले हिंसाको नाभि पितृसत्तासँग जोडिएको छ भन्ने बुझ्दैनौं, जबसम्म हामी आफ्नै जीवन व्यवहारका साना–साना कामबाट समेत लैंगिक विभेद र हिंसामुक्त समाज बन्ने मार्गप्रशस्त हुन्छ भन्ने कुरामा सहमत हुँदैनौं, जबसम्म हामी सांस्कृतिक रूपमै महिलाको अधीनस्थ भूमिका फेरेर लैंगिक समता स्थापित गर्न प्रतिबद्ध हुँदैनौं, जबसम्म हाम्रो दैनन्दिन आचरणमा महिलामैत्री सम्यक् उदारताको अभ्यास गर्दैनौं । यो पुरुषले मात्रै होइन, स्वयम् महिलाले पनि आत्मसात् गर्नुपर्ने कुरा हो ।

यस पटक लैंगिक हिंसाविरुद्ध १६ दिने अभियानका क्रममा बलात्कारविरुद्धको प्रतिरोध गीतका रूपमा ‘अ रेपिस्ट इन योर पाथ’ को भिडियो भाइरल भैरहेको छ । चिलीका युवा महिलाहरूले स्यान्टियागो सहरमा आँखामा कालो पट्टी बाँधेर गरेको प्रदर्शनीका क्रममा गाएको यो गीतले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै ‘फेमिनिस्ट एन्थेम’ का रूपमा लोकप्रियता हासिल गरेको छ । सुरुआतको चिलियन कोरियोग्राफीकै शैलीमा मेक्सिको, कोलम्बिया, अमेरिका, डोमिनिक रिपब्लिक, फ्रान्स, स्पेन, बेलायत हुँदै संसारभरका प्रदर्शनकारी महिलाहरूले सडक प्रदर्शनका क्रममा यो गीत गाएका छन् । गीतका आक्रामक शब्द र विरोधको नयाँ शैलीबाट प्रभावित धेरैले यसको भिडियो सेयर गरिरहेका छन् ।

गीतले भनेको छ— ‘पितृसत्ता बलात्कारी हो । यसका हाँगाहरू न्यायालय, प्रहरी, संसद, राजनीतिक दल जसले पीडकको संरक्षण गर्छन्, दण्डहीनताको शासन चलाउँछन्, ती सबै बलात्कारी हुन् । न म अपराधी हुँ, न मेरो पहिरन, न म भएको ठाउँ । अपराधी त यो दमनकारी राज्य हो, अपराधी त बलात्कारी पुरुष हो ! ...’

रोचक के भने, यो गीतका शब्द र भावको आक्रामकता मन पराउने महिलाको संख्या जति छ, त्यति नै पुरुष पनि छन् । यो भिडियोमा युट्युब र सामाजिक सञ्जालमार्फत व्यक्त पुरुषहरूका प्रतिक्रिया देख्दा असल र न्यायप्रेमी पुरुष वर्गप्रति सम्मानले मन भरिन्छ । यो एउटै गीतको ध्वनिले भावनात्मक रूपमा ऐक्यबद्ध बनाएको वैश्विक वृत्त नारीवाद र मानवतावादको तान कसरी, कहाँनेर जोडिएको छ भन्ने देखाउन समर्थ भएको छ ।

बलात्कारविरुद्ध यसरी विश्वव्यापी अभियान चलिरहँदा संसारमा यस्ता देश र यस्ता कानुन पनि छन्, जहाँ बाँकी विश्वका अभियान र आन्दोलनको प्रभाव नगण्य छ । त्यहाँको कठोर कानुनले चलिरहेको बन्द समाजभित्रका महिलाको अवस्था कहालीलाग्दो छ । उदाहरण, अघिल्लो हप्ता मात्रै इरानको दक्षिण–पश्चिमी प्रान्त कुज्वेस्तानमा ३३ वर्षीया सोम्योह शाहबजीलाई दिइएको मृत्युदण्डको खबरलाई लिन सकिन्छ । उनको दोष थियो— आफूलाई बलात्कार गर्न खोज्ने व्यक्तिको हत्या गर्नु । आत्मरक्षाका क्रममा भएको त्यो हत्याको बदलामा उनलाई ६ वर्ष लामो जेल सजायले नपुगेर फाँसीसमेत चढाइयो । वर्तमान राष्ट्रपति हसन रुहानीको कार्यकालमा उस्तै प्रकृतिको ‘अपराध’ मा दिइएको यो ९८ औं मृत्युदण्ड हो । उनीभन्दा अघि बलात्कारका क्रममा आत्मरक्षा गर्दा भएका हत्याको अभियोगमा ९७ महिला फाँसी चढिसकेका छन् । कस्तो विडम्बना ! कस्तो देश ! कस्तो समाज ! जहाँ बलात्कारलाई सही र जायज मानिन्छ र त्यसको प्रतिरोधमा आत्मरक्षा गर्दा उल्टै पीडित नै मारिनुपर्छ ! जहाँ महिलाको सम्मान, आत्मरक्षा र प्रतिष्ठाभन्दा कुनै बलात्कारी पुरुषको जीवनलाई कता हो कता महँगो मान्ने कानुन छ !

भारतको हैदराबादमा केही दिनअघि भएको एक डाक्टरको बलात्कार र हत्यापछि आएका प्रतिक्रियामध्ये एउटा रोचक तर विडम्बनापूर्ण प्रतिक्रिया छ, तेलगु फिल्मकर्मी ड्यानियल श्रवणको । तिनले आफ्नो फेसबुकमा लेखेका थिए (जुन अति आलोचनापछि मेटाए)— ‘बलात्कारपछिको हत्याका मुख्य दोषी समाज र महिला संगठन हुन्, न कि वास्तविक अभियुक्त । समाज र महिला संगठनको भयले पुरुष बलात्कारपछि हत्या गर्न उद्यत हुन्छ । त्यसैले बलात्कारपछिको हत्यामा कमी ल्याउन सरकार, संसद र न्यायालयले हिंसाबिनाको बलात्कारलाई वैध मानिने विधेयक पास गरून् ।’ उनको लामो पोस्टको मजबुन थियो— बलात्कार वैध हुनुपर्छ । महिलाले बलात्कारीलाई ‘को–अप’ गरिदिए ज्यान त बच्थ्यो ! मानौं महिला यति मूल्यहीन वस्तु हुन्, जो एउटा ज्यान बचाउने सर्तमा जतिखेरै, जहीँ पनि र जोसुकैको यौनको भोक मेट्न चुपचाप तयार हुनुपर्छ । हदैसम्मको प्रदूषित र निकृष्ट दिमागबाट मात्रै निस्कन्छ यस्तो तर्क । सात महिनादेखि सत्तरी वर्षसम्मका महिलालाई केवल स्त्री शरीरभन्दा बढी नदेख्ने वासनाको भोको सोचले मात्रै गर्छ यस्तो तर्क । कवि वानीरा गिरिको ‘आइमाई’ कविताले भनेझैं— ‘...अर्को/अगम्य–स्थल योनिको/अर्द्घ–रहस्य थाहा पाएर/उफ्रँदै चिच्याउँछ— ए, सुन सुन/आइमाई भन्या जाबो एउटा प्वाल रहिछ !’ स्त्रीको योनिलाई सिर्जना र निर्माणको उद्गम होइन, केवल एउटा मांसल प्वाल ठान्ने रोगी मनोवृत्तिबाट मात्रै निस्कन्छ यस्तो तर्क ।

कतिपय विदेशी मिडिया र युट्युबमा देखिन्छ, बहस गर्न असमर्थ भएपछि उच्च बौद्धिक महिलाहरू, लेखक, राजनीतिकर्मी आदिलाई समेत बलात्कारको धम्की दिने गरेको ! पितृसत्ताका खाँटी नश्लका सन्तति हुन् ती । तिनको चेतनाको विरासतमै छ हिंसा र बर्बरता । तिनलाई सुधार्न हिँड्नु त्यति सहज र सम्भव लाग्दैन । यतिखेर सुधार र व्यावहारिक प्रतिबद्धताको अपिल न्यायप्रेमी र विवेकधर्मी वर्गसँग नै गर्न सकिन्छ । बलात्कार लगायतका सबै खाले लैंगिक हिंसाका अमानवीय र निकृष्ट कृत्यको न्यूनीकरण न्यायिक समाज निर्माणको प्रतिबद्ध प्रयासले हुने हो । र, यस्तो प्रयास हामी जोकसैले जहीँकहीँबाट थाल्न सक्छौं ।

प्रकाशित : मंसिर २४, २०७६ ०८:४२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

माफियाविरुद्ध ‘पागल’ क्लोनहरू

सरिता तिवारी

सोह्रौं शताब्दी । धर्मका नाममा अन्धता र शोषणको शासन भोगिरहेको रोम । त्यही रोम सहरमा जन्मिएका थिए— दार्शनिक, गणितज्ञ, खगोलशास्त्री, कवि जिओर्दानो ब्रुनो । 

चर्च अत्यन्तै शक्तिशाली र पोपको निर्णय नै सर्वथा मान्यकारी हुने त्यो युग ! पूरै ब्रह्माण्डको केन्द्र पृथ्वी, पृथ्वीलाई विधि, विचार र शक्तिले शासन गर्ने केन्द्र रोम अनि रोमको पनि केन्द्र चर्च हो भन्ने मान्यताको जब्बर स्थापना भएको त्यो समय ! अन्धकार र जागरणको सन्धिकालमा निर्माण भएको एउटा सचेत, दुस्साहसी र सत्यप्रिय मानिस हुनुको विडम्बना भनौं, उनी तथ्य र सत्यका प्रेमी भएकै कारण दुर्दान्त मृत्युदण्डको सिकार भए ।

खगोलीय पिण्डहरूको अवस्थितिबारे ‘हेलियोसेन्ट्रिक मोडेल’ का प्रवर्तक निकोलस कोपर्निकसबाट प्रभावित ब्रुनोले ब्रह्माण्डको केन्द्र पृथ्वी होइन, सूर्य हो र पृथ्वीलाई सूर्यले होइन, पृथ्वीले सूर्यको परिक्रमा गर्छ भन्ने विचार फैलाएका थिए । तिनले यतिखेरसम्म जबर्जस्त प्रचलित जिओसेन्ट्रिक (पृथ्वीकेन्द्री) सिद्धान्तलाई खारेज गर्दै आकाश मान्छेका आँखाले देखिएजति मात्रै छैन, त्यो अथाह र अनन्त छ भने । हरेक ताराको आफ्नै परिवार छ (सौर्य परिवार जस्तै), ब्रह्माण्डमा अनगिन्ती ताराहरूले बनेका असंख्य विश्व छन् भने । त्यति मात्रै होइन, चर्चप्रति लक्ष्य गर्दै धर्मलाई असहिष्णु र सीमित बनाइनु हुन्न, फरक धारणाको पनि उत्तिकै सम्मान हुने गरी लचिलो बनाउनुपर्छ समेत भने ।

ब्रह्माण्डीय अस्तित्वबारे परम्परागत विचार र तत्कालीन ‘ज्ञानकेन्द्र’ चर्चमाथि समेत प्रश्न उभ्याइदिएपछि पोप र पादरीहरू उनीसँग आगो भए । उनलाई जेलमा राखेर कठोर यातना दिए । चाहेको भए उनले चर्चका सर्तहरू मानेर सम्झौता गर्न सक्थे । या चुप लागेर बाँकी जिन्दगी कटाउन सक्थे (जसरी उनका उत्तरवर्ती वैज्ञानिक ग्यालिलियो ग्यालिलीले गरे) । तर, निर्भीक र साँचो अर्थमा क्रान्तिकारी ब्रुनो आफ्नो मतबाट एक इन्च पनि डगेनन् । आठ वर्ष लामो यातनापूर्ण काराबासपछि उनी रोम सहरको मध्यचोकमा जिउँदै जलाइए । धर्मविरोधी र चर्चविरोधी भएको, नचाहिँदो हल्ला फिँजाएको आरोपमा मारिएका ब्रुनोको विचार त्यो समयका जनसाधारणले बुझ्न सकेनन् । उल्टै धेरैले उनको विरोध गरेका थिए । अधिकांशले उनलाई मूर्ख भने । पागल भने ।

उनको त्यो सहादत खेर गएको छैन । संसारले समय–समयमा यस्ता विलक्षण ‘पागल’ हरू पाएको छ र नै यो हेर्नलायक छ । सुन्नलायक र अनुभव गर्नलायक छ ।

सत्यनिष्ठाका लागि, नयाँ र प्रामाणिक विचार स्थापित गरेर समाजको सोचलाई भिन्नै आकार दिनका लागि, मानवीय गरिमा र मूल्यको रक्षाका लागि, नयाँ प्रगतिशील विचारका लागि, अधिकार र आत्मसम्मानका लागि बलिदान हुने अधिकांश मानिस सामान्य थिएनन् । ती घस्रिएर बाँचेनन् । डगेर बाँचेनन् । ती आफ्नो इमानको विश्वासमा बाँचे । इमान डगमगिन नदिनकै लागि मर्न तयार भए । यो दुनियाँलाई बाँच्नलायक बनाएर छोड्ने तिनै मानिसहरू हुन् । तिनै ‘पागलहरू’ ! ‘मूर्खहरू’ ! ‘क्रेजीहरू’ !

०००
समाजको खराब दिशातर्फको यात्रालाई, अन्याय र बेइमानीलाई सच्याउन हिँड्ने मान्छे धेरथोर मूर्ख र पागल हुनैपर्छ । यो पनि अब एउटा स्थायी सत्यजस्तो भैसकेको छ । तर यस्तो पागलपनसँग सत्यको आग्रह र त्यसप्रति
कर्ता आफैद्वारा आफूमाथि गर्नुपर्ने निष्ठाको परीक्षण पनि भइरहेको हुनुपर्छ ।

प्रश्न र प्रतिरोधमा ठूलो शक्ति छ । सत्यको बोधले निर्माण भएको प्रतिरोधी चेतनामा विश्वासको जादु हुन्छ । त्यही जादुले मानिसलाई ‘बौलाहा’ र तथाकथित ‘असामाजिक’ बनाउँछ । समाजको मूलधारसँग नमिल्ने ‘अड’ बनाउँछ । यही प्रसंगमा शहीद चिन्तक ब्रुनोको स्मरण गरिएको हो । हामीकहाँ पनि केही थान यस्तै ‘पागल’ छन् । भ्रष्ट चेतनाले बाँचेको समयका कुरूपताको ऐना देखाइदिने पागलहरू । डा. गोविन्द केसी यिनैमध्येका ‘अब्बल पागल’ हुन् । यिनको पागलपन, यिनको लड्ने इच्छाशक्ति र संकल्पको प्रभाव नै हो, शिक्षालाई अकुत र अनियन्त्रित कमाउ पेसा बनाउने वर्ग यतिखेर कलिला विद्यार्थीले गरेको शान्तिपूर्ण विरोधसँग पनि सन्त्रस्त छ । डा. केसीको सतत लडाइँले अस्पतालजस्तो आम मानिसको ध्यान नपुग्ने ठाउँका अनेक तथ्य बाहिर आउने वातावरण बनेको छ । यसले विद्यार्थी डाक्टरहरूमा भरेको आत्मविश्वास र तिनले हाँकेको आन्दोलन प्रशंसायोग्य छ ।

शिक्षा मन्त्रालयले दिएको पछिल्लो अल्टिमेटम अनुसार, गएको आइतबारसम्म अतिरिक्त रकम फिर्ता गरिसक्नुपर्ने वा उक्त रकम समायोजनको पहल थालिनुपर्ने थियो । तर दुवै गरिएन । उल्टै कलेज प्रशासनले विद्यार्थी धम्क्याउन, जोरजबर्जस्ती र धरपकडको उद्यम गर्न थालेको भन्ने आरोपसहित होस्टेलका सबै विद्यार्थी शनिबार साँझ नै होस्टेल छोडेर बाहिर लजमा बसेको भन्ने खबर आएको थियो । र, यो खबर कुनै पनि सचेत मान्छेको दिमागलाई अस्थिर बनाउन पर्याप्त थियो । यो चितवनको प्रसंग हो । वीरगन्जस्थित नेसनल मेडिकल कलेजका प्रदर्शनकारी विद्यार्थीमाथि कलेज प्रशासनको दमन अझ डरलाग्दो र अमानवीय भएका तथ्य बाहिरिएका छन् ।

कसले चलाइरहेको देश हो यो ? देशमा सरकार छ या माफिया आतंकको राज ? सरकारले दिएको अल्टिमेटमलाई नै पङ्गु बनाइदिने यस्तो आँट कहाँबाट आउँछ ? कुन शक्तिले यी चल्छन्, जसले सरकारको बोलीलाई झिंगाबराबर गन्दैन ?

प्रस्ट के हो भने, बजारमा हल्ला सुनिएजस्तै, सरकार र मातहतका मानिसहरू यिनैको पैसाले पालित–पोषित छन् । सत्ताभित्र र बाहिरका सबै मुख्य दल यिनैका बलमा चुनाव लड्छन् । भैपरी आउँदा टार्ने खर्च यिनैबाट पाउँछन् । सरकारी अल्टिमेटम भन्नु पनि त आखिर लोकलाई देखाउने दाह्रा न हो ! जगत्लाई थाहा छ, सरकार दुई थरी दाँतले ‘गेम’ खेल्ने कलामा कतिसम्म पारङ्गत छ !
०००
चितवन मेडिकल कलेज लगायतले विद्यार्थीसँग लिएको अतिरिक्त शुल्क फिर्ताको माग राख्दै केही महिनायता चलिरहेको आन्दोलनकै पछिल्लो कडीस्वरूप अस्ति मंसिर ८ गते चितवनमा ठूलो प्रदर्शन भयो । हामी पुग्दा हातमा माइक लिएर बोलिरहेकी विद्यार्थी नेता मान्यता थापाको जोसिलो स्वर टाढैबाट सुनिन्थ्यो । शनिबारैदेखि सडक प्रदर्शनको तयारी गरिरहेका विद्यार्थी ‘होस्टेल परिसरमा पेस्तोल र म्यागजिन भेटिएको दुष्प्रचार’ गरेर आफूहरूको मनोबल गिराउने प्रयत्न गरिएको भन्दै कलेज प्रशासनसँग झनै क्रुद्ध थिए । मेरो साथमा स्वास्थ्यकर्मी पवित्रा थापा थिइन् । सेतो एप्रोनको भीड छिचोलेर माइकको आवाजसम्म पुग्नु हामीलाई सानोतिनो बाढीमा पसेर किनारमा निस्कनुजस्तै भइरहेको थियो । ‘ऐक्यबद्धताका लागि’ भन्दै मिसिन आइपुगेका सामान्य चिकित्सा र नर्सिङका विद्यार्थी कलेज युनिफर्ममै थिए ।

घाँटीमा स्टेथेस्कोप भिरेर अस्पताल परिसरका चम्किला ग्यालरीहरूमा हिँडिरहेका देखिने विद्यार्थीहरू जायज माग लिएर धूलोमैलो सडकमा निस्किएको धेरै महिना भैसकेको छ । तर विद्यार्थीहरू लगभग एक्लै लडिरहेका छन् । मेडिकल कलेजका साहूवर्गलाई लाग्छ, उपेक्षा र मौनले नै आन्दोलनको तत्कालको गति टार्न सकिन्छ । त्यसपछि देखा जाएगा ! सहरको एउटा सुकिलो, शालीन वर्गलाई यस्ता प्रदर्शन र आन्दोलनले कत्ति पनि छुन्न । सबैभन्दा रोचक आश्चर्य त, ‘विद्यार्थी हकहितका लागि लड्ने’ लडाकुको पगरी भिरेका दलीय विद्यार्थी संगठनको यतिखेरको मौनताभित्र छ । विद्यार्थी संगठनको यो मौनताको अर्थ असाध्यै कुरूप र अश्लील छ । यसले मेडिकल कलेजका साहूहरूसँग दल र विद्यार्थी संगठनकै ‘शुभलाभ’ को सम्बन्धतर्फ सीधै सङ्केत गर्छ ।

डा. केसीले चिकित्सा शिक्षा सुधारको आग्रहमा अनशन बस्दा हरेक पटक पाउने ‘पागल’ को ट्याग अब विद्यार्थीलाई समेत लाग्न थालेको छ । हुन पनि यिनका अनुहारमा धपक्क बलेको कान्तिले सत्रौंपल्टसम्म अविचलित भोकै अनशन बस्ने डा. केसी सम्झाइहाल्छ । निष्ठाप्रेमी जोदाहा एउटा ‘पागल’ को मानसले जन्माएका सयौं क्लोनहरू यी ! आन्दोलन र प्रतिरोधको चेत बोकेका यी विद्यार्थीहरू मानवता, तर्क र विवेकको पक्षमा, सामान्य मान्छेको बाँच्न पाउने, उपचार पाउने हकका पक्षमा डा. केसीजत्तिकै समर्पित डाक्टर हुन सक्लान् ? आज आफ्ना अधिकार रक्षाका लागि लड्ने विद्यार्थी डाक्टरहरू भोलि समाजका लागि, देशका लागि लड्लान ? अहिल्यै त्यसको भविष्यकथन गर्न सकिन्न । कम्तीमा, सेतो एप्रोनभित्र लुकेर कालो धन्दा गर्ने उद्योगका हिमायतीचाहिँ नबन्लान् । यत्ति आशा गरौं ।

विद्यार्थी आन्दोलनको राप उठेको चितवनको सडकछेउ उभिएर गम्दै छु म । यी आवाजका दौड नथामियून्, यी अनुहार भविष्यमा समाजको गतिशील यात्रालाई कुदाउने सारथि बनून् । यो समयले केही थान असल नियतका निर्भीक र जोसिला ‘पागलहरू’ जन्माओस् ।

यति बेला सहमति भए अनुसार, शुल्क फिर्ता वा समायोजन नगर्ने हो भने त्यस्ता मेडिकल कलेजलाई सरकारले राष्ट्रियकरण गर्नुपर्छ भन्ने विषयको समेत उठान हुन थालेका बेला आफ्ना निकटका पात्रहरूलाई संकटमा पारेर तिनका मेडिकल कलेजलाई राष्ट्रियकरण गर्न सक्ने सरकारी आँट सम्भव लाग्दैन । तथापि आफूलाई समाजवादोन्मुख दाबी गर्ने पार्टी र उसको सरकारले गर्नुपर्ने चाहिँ यही हो । होइन भने, ‘समाजवादोन्मुख’ शब्दलाई हटाएर ‘दलालवाद, माफियावाद–उन्मुख’ शब्द राखे आजको भद्रगोल पद्धतिसुहाउँदो हुनेछ ।

प्रकाशित : मंसिर ११, २०७६ ०८:५३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×