सीको ‘ग्ल्यामर’

लक्ष्मी लम्साल

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले दसैं र तिहारको बीचमा नेपाल भ्रमण गर्ने भनिँदै आएको छ । भदौ तेस्रो साता नेपाल पुगेका चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीको भ्रमणलाई सीको आसन्न भ्रमणको तयारीका रूपमा अर्थ्याइएको छ । यद्यपि नेपाली र चिनियाँ दुवै पक्षले भ्रमणको मिति सार्वजनिक गरेका छैनन् र भ्रमण नहुने संकेत पनि दिएका छैनन् ।

आफ्ना राष्ट्रपतिको भ्रमणकै वातावरण मिलाउन चिनियाँ विदेशमन्त्री काठमाडौं उत्रिएका बेला चिनियाँ दूतावास आसपास क्षेत्रमा केहीले धर्ना बस्ने जमर्को गरे । त्यो सानो घटना थियो । तर त्यसको रिपोर्टिङ बेइजिङसम्म पुगिसकेको छ ।

नयाँ चीन स्थापनाको ७० औं वार्षिकोत्सव (अक्टोबर १) को घरेलु गतिविधि टुंग्याएर सीले विदेश भ्रमणको चाँजोपाँजो मिलाएको अनुमान छ । अधिकांश विशेषज्ञ भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग मध्य अक्टोबरतिर हुने भनिएको वुहान वार्ताको दोस्रो संस्करणका लागि सी भारत गएपछि मात्र नेपाल आउने अनुमान गरिँदैछ । तर उनी सिधै नेपालकै लागि काठमाडौं उत्रिनेमा भने कमै आशावादी देखिन्छन् । गत अगष्ट १ मा यही वार्ताको वातावरण मिलाउन भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकर बेइजिङ उत्रिएका थिए । यद्यपि कश्मीरको विशेष राज्यको मान्यता खारेज गर्ने मुद्दा चर्किएपछि चीनले जयशंकरलाई असन्तुष्टि पोखेर पठाएको थियो ।

दुई दशकभन्दा लामो अर्थात् १९९६ मा तत्कालीन राष्ट्रपति च्याङ चमिनले नेपाल भ्रमण गरेयता कुनै पनि चिनियाँ राष्ट्रपतिले नेपाल भ्रमण गरेका छैनन् । बेइजिङको ‘ग्रेट हल अफ द पिपुल्स’ भित्र र बाहिर पुग्ने कुनै पनि नेपाली नेताहरूले निम्ता दिएका दियै छन् भने काठमाडौं उत्रिने कुनै पनि चिनियाँ नेतासामु भ्रमणको निम्तो एउटा निरन्तरताजस्तै बनेको छ । यद्यपि चिनियाँ राष्ट्रपति भ्रमणमा आउने कुरा दुई वर्ष अघिजस्तै हल्लाखल्लाका कारण रद्द नहोस् भन्नेमा यसपालि नेपाल सरकार चनाखो भएको हुनसक्छ ।

सन् २०१३ मा सत्तारोहण भएसँगै दक्षिण एसियाका सबै देश भ्रमण गरिभ्याएका सीले छिमेकी नेपालका लागिचाहिँ विशेष ‘सरप्राइज’ कहिले दिने होलान् ? सीको पहिलो ५ वर्षे कार्यकाल सकियो । दोस्रो कार्यकालमा एकचोटी अवस्य नै नेपाल भ्रमण गर्लान् भन्ने धेरैको अनुमान छ । चिनियाँ राष्ट्रपतिको नेपाल भ्रमण किन रोचक तृष्णा बनेको हो भने उनको ‘ग्ल्यामर्स’ व्यक्तित्व जसमा आर्थिक विकास, विश्व शान्ति, स्थिरता र छिमेकप्रतिको सम्मान’ लुकेको छ ।
सबैभन्दा पहिले दक्षिण एसियाको पुल बन्नसक्ने नेपाल पुगेर पुलको संरचना हेर्नु चिनियाँ शीर्षनेताका लागि अपरिहार्य कुरा हो । पुल बलियो भएन भने चीनले दक्षिण एसिया छिर्ने वैकल्पिक बाटो पहिल्याउनुपर्ने हुनसक्छ । केही हिमालको अवरोध छिचोल्नसके नेपाल नै सबैभन्दा सजिलो गन्तव्य हुनेमा दुईमत छैन ।

चीनले अघि सारेको बेल्ट एन्ड रोडलाई तीव्रता दिनु र पश्चिमबाट उर्लिंदै गरेको इन्डो–प्यासिफिक नीतिलाई रोक्न नेपाल भ्रमण चिनियाँ नेताका लागि एक मनासिव कारण हुनसक्छ । जहाँसम्म नेपालको दक्षिणी छिमेकी भारतले चीनको बीआरआईसँग एकाकार हुन चाहिरहेको छैन, कम्तीमा नेपाली मैदान ‘क्लियर’ गर्नु चीनको चुनौती हो । त्यसका लागि नेपालको हरेक तह र तप्कालाई बीआरआईमाथिको विश्वसनीयता प्रबर्द्धन गर्नु जरुरी छ । सी चिनफिङ नेपाल भम्रणमा जानु भनेको बीआरआईका झिनामसिना उल्झनहरू सुल्झाएर धमाधम कार्यान्वयनको बाटो खोल्नु हो । दुई वर्षअघि नै नेपालले बीआरआईमा हस्ताक्षर गरिसकेको छ ।

चीन आफैं पनि गरिबी विरुद्धको युद्धमा होमिएको मुलुक हो । सुधार तथा खुलापन लागू भएको सन् १९७८ यताको ४ दशकमा चीनले ७० करोड नागरिकलाई गरिबीको दुश्चक्रबाट निकालेको छ । त्यस्तै सीको पहिलो पाँचवर्षे कार्यकालमा ६ करोड ८५ लाख नागरिक गरिबीको रेखाबाट उकासिएका थिए भने २०१२ अघि रहेको गरिबी दर १०.२ प्रतिशतबाट घटेर २०१७ मा ३.१ प्रतिशतमा झरेको थियो । यसबाट पाठ सिक्नसके नेपालले पनि गरिबी निवारणमा सफलता प्राप्त गर्नेछ ।

तिब्बतको सुरक्षा कवचको रूपमा रहेको नेपाललाई अझै प्रतिबद्ध बनाउन सीको भ्रमण महत्त्वपूर्ण हुनेछ । सबैभन्दा बढी सुरक्षा खतरा मानिने सिन्च्याङमा पाकिस्तानले र तिब्बतमा नेपालले ठूलो पहरेदारी गरेको सर्वविदितै छ । तर नेपालका नेताहरूले भारत वा अन्य मुलुकमा तिब्बती नेताहरूसँग उठबस वा उनीहरूका कार्यक्रममा भाग लिएका घटनाले कहिलेकाहीं चीन सशंकित बन्न पुग्छ । राष्ट्रपति सीको भ्रमणले यस्ता शंका, उपशंका हटाएर दुईपक्षीय सम्बन्ध प्रगाढ बनाउन मद्दत गर्नेछ ।

दुई वर्षअघि हस्ताक्षर गरेको बीआरआई परियोजनामा अहिलेसम्म नेपाल अलमलमै छ । राष्ट्रपति सीको भ्रमणपछि यसमा पनि प्रगति हुने विश्वास गर्न सकिन्छ ।

विश्वशक्ति अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिनबीच अर्जेन्टिना र ओसाकामा दुईचोटी भेट भइसक्यो । भेटघाट हुँदा ट्रम्प र सी व्यापार युद्ध रोकेर वार्ताका लागि तयार भएका थिए । यद्यपि वार्ता विफल नहुँदै ट्रम्प भन्सार कर वृद्धिका लागि हतारिए । युद्धको मुखैमा पुगेको २०१७ को दोक्लाम विवादमात्रै होइन, भारत र चीन बीचका अनेकन मतभेद मिलाउन सीले मोदीलाई वुहानमा निम्त्याएर गरेको वार्ताबाट पनि बुझिन्छ ।
चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको १८ औं केन्द्रीय कमिटीको बैठकपछि विदेशी पत्रकारमाझ सीले जनताप्रतिको जिम्मेवारी, पार्टी शासन तथा नयाँ सामूहिक नेतृत्वको मूल्य, मान्यताबारे प्रकाश पारेका थिए । राष्ट्रिय एकताको लहर ल्याउन सफल सीले ‘चाइना ड्रिम’ र बलियो सैन्य सपनालाई चुस्त बनाउँदै लगेका छन् ।

भिडलाई विश्वासमा लिन शक्तिमा मात्रै भर परेर हुँदैन । आफ्नो कार्यक्षमतामा पनि विचार पुर्‍याउनुपर्छ । जस्तो सीले भन्दै र गर्दै आएका छन् । नेपाल सरकारले सपनाहरूको ठूलो बिस्कुन लगाएको छ, तर कार्यान्वयनको भेउ पाउन नसकेर भौंतारिरहेको छ । यस्तो बेला सी नेपाल पुगे भने नेपाली नेतृत्वले विकास सूत्र सिक्ने अवसर पाउनेछन् ।

चीनले प्राविधिक विकासबाट पाएको उपलब्धि सबैका लागि अनुकरणीय मान्न सकिन्छ । छिमेकीप्रतिको सम्मान र छिमेकीको गरिबी निवारण पनि चीनको उच्चस्तरीय भ्रमणको प्राथमिकतामा पर्न सक्यो भने नेपालले लाभ लिने कुरामा दुईमत छैन । चीन र नेपाल मिलेर आर्थिक उन्नतिमा सहकार्यको वातावरण बनाउन सहयोगी हुनेछ, सी भ्रमण ।
पूर्वाधार निर्माणमा नेपालले चीनबाट धेरै सिक्न सक्छ । मौखिक नाराले मात्रै देश समृद्ध नहुने कुरा नेपालका नेताहरूले बुझेकै हुनुपर्छ । तसर्थ गरिबी निवारणमा फड्को मारेको चीनले नेपाली नीति निर्माण तहमा प्रभाव पार्न सक्छ । तीन महिनापछि नेपालको महत्त्वाकांक्षी भ्रमण वर्ष–२०२० सुरु हुँदैछ । यस्तो बेला सीले नेपालमा पाइला टेक्नु गुणस्तरीय पर्यटकका लागि शक्ति थप्नुको संकेत हुनेछ ।

छिमेकीको राजनीतिक स्थिरता र एकतामा जोड दिने चीनले अहिले नेपालमा भनेजस्तै वातावरण छ । यो मौका छोप्न चीनपछि पर्ने छैन । यसर्थ चिनियाँ राष्ट्रपति सीको भविष्यको गर्भमा रहेको नेपाल भ्रमणको ग्ल्यामर नेपालका लागिमात्रै नभएर चीनका लागिसमेत उपलब्धिमूलक हुनसक्छ ।

लेखक चाइना रेडियो इन्टरनेसनल, बेइजिङमा कार्यरत छन् ।

प्रकाशित : आश्विन ४, २०७६ ०८:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

साहित्य, राजनीति र एसिया

अभि सुवेदी

साहित्य र राजनीतिले कतिवटा एसियाहरू बनाउन चाहेको रहेछ भनी अहिले राम्ररी बुझ्न थालेका छौं । राजनीतिमा अहिले इन्डो–प्यासिफिक, सिल्क रोड काल्पनिकी र सार्क संगठन गरी सोझै त्रिशङ्कुसँग जुधिरहेको अवस्था छ, नेपालको । एसियामा त्यो पनि भूपरिवेष्टित मुलुक भएकाले हामी बाहिर गएका बेला, ‘यु नो’ लगाएर हामी एभरेष्ट र बुद्ध जन्मेको देशका मानिस हौं भन्छौं ।

इन्द्रबहादुर राईको शैलीमा भन्दा एसियामा भएकाले त्यसो भन्छौं । नेपालको यो अवस्था एउटा कविताजस्तो उठ्छ, तरङ्ग लिएर, निराशामा अनि गौरवमा पनि बुझिन्छ । शास्त्रका कुराभन्दा पनि आफ्ना केही अनुभव लेख्नु सान्दर्भिक छ ।

कजाकस्तानको राजधानी अस्ताना अहिले नुर–सुल्तानबाट ‘पहिलो एसियाली देशका लेखकहरूको ४–६ सेप्टेम्बर २०१९ मा हुने सम्मेलनमा भाग लिन मलाई एउटा अप्रत्यासित निम्तो आयो । विराटनगरका कवि सुमन पोखरेलको सल्लाहमा मात्र यसको आधिकारिकतामाथि विश्वास भयो । अनि सुमन र म सहभागी हुन गयौं । मलाई त्यो सम्मेलनको आयोजना, सहभागीका प्रकृति र पहिलेको सोभियत संघको पछि अलग भएको यो राज्यले ‘पहिलो एसियाली’ भनेर उद्घोष गरेको कुराले समात्यो । यो सम्मेलनमा कजाक राज्यको सोभियत संघको एउटा राज्य भएको इतिहासबाट निस्केर एसियाली पहिचान खोज्ने चाहनाको प्रतीकात्मक अर्थ थियो । यो सम्मेलन वास्तवमा त्यस देशका अहिले भर्खरै चुनिएका राष्ट्रपति कसिम–झोमार्ट तोकायेभको चाहना र सहयोगले आयोजना गरिएको रहेछ । मलाई अर्थ झन् खुल्दै गए । ती राष्ट्रपतिले उद्घाटनमा सिल्क रोडको प्राचीनता र यसले बोकेको समय नै एसियाली देशहरूलाई जोड्ने आधार र साहित्य, कला र शिक्षा शैलीको स्रोत भएको दाबी गरे । त्यति धेरै वर्ष सोभियत संघ र कमिनिष्ट पार्टीले चलाएको इतिहासको तिनले कुनै प्रसङ्ग पनि निकालेनन् । मलाई यो अर्थपूर्ण लाग्यो ।

यो सम्मेलनले देखेका एसिया अनेकौं थिए । यो वर्गीकरणबाट हेर्दा साहित्य र कलालाई हेरिने एसिया होइन, एसियाहरू हुन् । हामी त्यसरी नहेर्ने रहेछौं । हामीले यो कुरा बुझ्न अत्यन्त आवश्यक छ । हामीले भनिआएको र सांस्कृतिक र भाषिक संगठनमा बाँधिआएको एसियाभन्दा यो भिन्न छ । सयजना लेखक आएका एसियाका खण्डहरू यी हुन् भनी लेखिएकोमा केन्द्रीय एसिया, दक्षिण एसिया, दक्षिण–पूर्व एसिया, दक्षिण–पश्चिम एसिया, उत्तर एसिया र पूर्वी एसिया छन् । कमिनिष्ट पद्धतिभन्दा अलग, सोभियत संघको नियन्त्रणभन्दा बाहिर निस्केर हेर्दै रहेछ, यो देश । रूससँग लामो उत्तरी सीमा जोडिएको यो देश र त्यही भेगका उज्बेकिस्तान, तुर्कमेनिस्तान, किर्गिस्तान, ताजकिस्तान अनि उतातिर मंगोलियाले आफूहरू एसियाली देश हौं भनेर पहिचान खोज्नुको अर्थ महत्त्वपूर्ण छ । मलाई लाग्छ, भावनात्मक रूपमा यहाँ अब आएर एसियाहरू छन्, एसियाहरू छैनन् । यी देशहरूले पश्चिमी उपनिवेशवादी भौगोलिक विभाजनलाई आधार माने पनि नयाँ पहिचानका सीमा खोजिरहेका छन् । मन मिल्ने र इतिहास मिल्नेहरूले जोडिने आधार खोज्दा प्राचीन इतिहासतिर फर्कने कुरा खोजिँदैछन् । त्यसमा सिल्क रोड एउटा बलियो रूपक हो, उनीहरूको । हामीले यतातिरको एसियालाई जोड्न केही गरेका छौं, तर खासै सफल भएका छैनौं । हामी एकताभित्र अग्नि लुकाएर बसेका छौं । नेपाल एसियाको यही अग्निक्षेत्रको संगठन सार्कको अहिले निष्पृह, निराकार, निर्विकार र निरङ्कार अध्यक्ष छ ।

यी माथिका सोभियत संघभित्र पहिले रहेका एसियाली देशहरूमध्ये महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाले उज्बेकिस्तानको राजधानी तासकन्दमा १९५८ को अक्टोबर ७–१३ सम्म भएको एसियाली (अफ्रिकी पनि जोडिएको) लेखक सम्मेलनमा अत्यन्त प्रभावकारी लिखित प्रवचन दिएको कुरा हामीले सुनेका थियौं, जुन पछि पढ्न पनि पायौँ । उनले त्यसपछि क्यान्सरको पहिलो उपचार मस्कोमा गराएको र त्यहाँको नगरी र काठमाडौं तुलना गरेको अनि सोभियत संघमा लेखकहरूलाई राज्यले सहयोग गरेको कुरा राखेर निबन्ध लेखेको कुरा विदित छ । देवकोटाले ‘हामी उषासुत नयपाली ....भूमण्डलको ....अंशियार हौं एक थाली’ भनेर एसियाकै कविता लेखे । सिद्धिचरण श्रेष्ठले यस्तै अमूक सम्मेलनमा भाग लिएर फर्कंदा ‘गिरिगद्वरले भिन्न भई अब, मनुज बस्नकै छैन सम्भव’ भन्ने कविता लेखे । साहित्यमा एकभन्दा बढी एसिया छन् कि एक अखिल एसिया छ भन्ने एक अनुत्तरित प्रश्न थियो, हाम्रानिम्ति । लाग्छ, अहिले त्यो प्रश्न झन् महत्त्वपूर्ण र जटिल छ ।

गोष्ठीको पहिलो सत्र नै वाचाल थियो । मञ्चमा बोलाइएका लेखकहरूको छनोटमा एउटा एसिया प्रस्ट देखिन्थ्यो । अल्टाइक भाषाहरूका लेखकको प्राधान्य थियो, जसरी यतातिर सार्क लेखक सम्मेलनहरूमा दक्षिण एसियाली र अफगानी भाषाहरूको प्रतिनिधित्व हुन्छ । ती अल्टाइक भाषाहरूमा टर्की, अजरबैजानी, कजाख, किर्गिज, उइगुर, उज्बेक र तातार पर्छन् । तिनलाई सामुहिक रूपले ‘टर्किक’ भनिन्छ । यो सम्मेलनमा यी भाषाका सबै नभए पनि बढी लेखकहरू थिए, अनि रूसी र अरब कविहरू पनि थिए । कजाखहरू आफ्नो भाषाभन्दा अझ बढी रूसी भाषामा बोलेको सुन्थेँ म । हामीजस्ता एसियाली पनि थियौं, त्यहाँ । दक्षिण कोरियाका कवि को उनको ‘कान’ शीर्षक कविताले पुनर्मिलनको आशाको प्रवाह गरेको थियो । त्यो कविता यस्तो थियो :

‘कोही अर्को मुलुकबाट/आउँदैछ/ राति झरीको स्वाँ आवाज उठ्छ/ कोही अहिले त्यता गइरहेछ/ ती दुईको पक्कै भेट हुनेछ ।’
अनि मैले सुमन पोखरेलको आफूले अंग्रेजीमा अनुवाद गरेको ‘मनको गीत’ कविता प्रवाहित गरेँ । कविता यस्तो छ :

‘कविलाई हालेर आफूभित्र सम्पूर्णतामा/ म/ कविताको पत्रबाट/ समयको खोल झिकेर फ्याँकूँ/उक्काऊँ भूगोलका डिलहरू/ फुटाऊँ चेतनाका झ्यालढोका/ भत्काऊँ विपनाका खण्डहरहरू र/ निस्कूँ सपनाको उज्यालातिर ।’
सुमनका कविताका पाना पढ्दै अंग्रेजी बुझ्ने, उज्याला, प्रखर अनि कजाखको भविताका प्रतीक युवा–युवतीहरू झुम्मिएको अनि छलफल गर्न आएको देखेर लाग्यो, अर्को एसिया खुल्दैछ । मैले कविता पढिन । छलफल गर्ने पाटो रोजेँ । जोर्डनका प्राज्ञिक युवासँग साहित्यिक एक्टिभिजम र घर गए पनि पिँडालु, ससुराली गएपछि झ्न ठूलो पिँडालु भनेजस्तै साहित्य सिद्धान्त, त्यसमा पनि फुकोको छलफल गरेँ । तर त्यसको ती जोर्डानीले अरबी साहित्यमा गरेको प्रयोग चाखलाग्दो थियो । दोहाका युवक अरबी कवि र टर्कीका कविका कविता जोडदार थिए । प्रवचन गोष्ठीमा बोल्न लेखकहरू मञ्चमा गए । पहिलो दिन सबै वृद्धमात्र थिए । एकजना पनि महिला थिएनन् । ती प्रखर बूढाहरू हिजोको सोभियत संघको कमिनिष्ट पार्टीका प्रोपगन्डा शैलीमा उच्च स्वरमा कराएर, कानमा लाएको अनुवाद फोनमा सुन्दा, पुनरावृत्ति गर्थे । तर ती अब स्वतन्त्र कजाख लेखक थिए, जो आज, हिजो पनि बाँचिरहेका थिए । लाग्यो सोभियतपछिको यो एसिया अब एउटा प्रदोषकालीन चेतनाले चल्दैछ । यो एउटा अर्कै ‘कन्टयाक्ट जोन’ हो, जुन केही समयपछि युवाहरूमा गएर रूपान्तरित हुनेछ । राष्ट्रपति तोकायेभको डिस्कोर्स मनपर्‍यो । तिनको उद्देश्य र सिर्जनात्मक एसियाली सद्भाव असल थियो । अनि तिनको सिर्जना, किताब र पुस्तकालयबाट एसियाहरूको ऐक्य खोज्ने चाहना राम्रो थियो ।

मलाई साहित्यमा निकैवटा एसिया हुन्छन् भन्ने प्रभाव परेको स्कुल वयदेखि नै हो । २००७ सालमा नेपाल बाहिरी संसारसँग खुलेपछि नेपाली लेखकहरू भाग लिन गएका र फर्केका कथाहरू सुनेर अनि पढेर बुझ्दै गएको हुँ । एसियाली साहित्य सम्मेलन, त्यसमा पनि अखिल जोडेर आयोजना गरिएका यस्ता धेरै साहित्य सम्मेलनहरूमा गएको हुँ । छुट्टै लेख्नुपर्छ । हिजोआज मलाई खासै एउटा अखिल एसिया भनेजस्ता कुराले त्यति आकर्षित गर्दैन । तर त्यसो पनि नभनुँ जस्तो लाग्छ । किनकि सेमिनार वा साहित्य महोत्सवहरूमा जानु अति सुन्दर विषय हो, जान्छु । तर त्यो अखिल एसियाली अथवा अखिल क्षेत्रीय साहित्यका समान चरित्र हुन्छन् भन्ने जटिल कुरा खोजको विषय हो ।

अमूक महादेशका देशहरू हामी एकै हौं भनेर संघहरू बनाउँछन् । ती आर्थिक र क्षेत्रीय विषयमा काम गर्छन् । अनेकौं समस्यामा अल्झिन्छन् । एसियाका क्षेत्र, क्षेत्रका संघहरू छन् । अहिले साहित्य र कलाजनिन संघकै कुरा गरौं । दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरूको संघ सार्क छ । अहिले लगभग निष्क्रिय छ । साहित्यकारहरूले पनि यसको नाममा सार्क लेखक संघ खोलेर वर्षौंदेखि भेटघाट गरिआएका छन् । त्यसका पनि खासै योजना छैनन्, दमदार काम पनि हुँदैनन् । तर एसियाली देशहरू एक हुनुपर्छ भन्ने विचार एकाध गजलमा, एकाध आधुनिक कवितामा, केही चित्रकलामा, वातावरण नै जीवन्त बनाएर गाउने भारतका सुफी र कौवाली गायकहरूमा, अफगानिस्तानका ध्रुपद गायकहरूका स्वर र लयमा, पाकिस्तानका सुफी गायकहरूमा, बंगलादेश र नेपालका चर्या संगीतमा, केही फ्रिकहरूका संस्मरणमा अनि केही विद्वानका निकै बलिया एकेडेमिक बहसमा अत्यन्तै राम्ररी जागरुक हुँदै आएका छन्, जुन कुरा अमूक क्षेत्रीय संगठनहरू आउनुभन्दा हजारौं वर्ष पहिलेदेखि भइरहेका हुन् । यसपालि मलाई एसियाहरू र साहित्य भन्ने विषयमा अप्रत्यासित नौलो ज्ञान भएको हो ।

प्रकाशित : आश्विन ४, २०७६ ०८:०५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्