आयोगले सार्वजनिक गर्‍यो उम्मेदवार हुने योग्यता सूची [यी हुन् आधार]- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

आयोगले सार्वजनिक गर्‍यो उम्मेदवार हुने योग्यता सूची [यी हुन् आधार]

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — निर्वाचन आयोगले प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभाको मंसिर ४ मा हुने प्रत्यक्षतर्फ उम्मेदवारीका लागि चाहिने योग्यताको सूची सार्वजनिक गरेको छ । आयोगले कुनै उम्मेदवारले के कुरा पूरा नगरे अयोग्य हुने भन्नेबारे पनि सँगसँगै सूची जारी गरेको हो । आयोगले विदेशी मुलुकको स्थायी आवासीय अनुमति प्राप्त गरेको व्यक्तिले प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभामा उम्मेदवार बन्ने योग्यता नराख्ने भनेको छ । 

निर्वाचन आयोगका प्रवक्ता शालिग्राम शर्मा पौडेलले असोज २३ गते आइतबार उम्मेदवारी मनोनयनपत्र दर्ता गर्ने क्रममा उम्मेदवार योग्य र अयोग्य हुने आधार सार्वजनिक गरेका छन् । आयोगले बिहीबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा उम्मेदवार सुरुमा नेपालको नागरिक हुनुपर्ने योग्यता राखिएको छ । त्यसपछि 'प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको हकमा कुनै गाउँपालिका वा नगरपालिकाको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको र प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचनको हकमा सम्बन्धित प्रदेशको कुनै गाउँपालिका वा नगरपालिकाको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको' हुनुपर्ने उल्लेख छ ।

उम्मेदवार बन्नका लागि २५ वर्ष उमेर पूरा भएको हुनुपर्नेछ भने कुनै पनि संघीय कानुनले अयोग्य नभएको हुनुपर्ने आयोगले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । उम्मेदवार बन्नका लागि कुनै लाभको पद बहाल नरहेको हुनुपर्ने पनि आयोगले भनेको छ । 'यस प्रयोजनको लागि “लाभको पद” भन्नाले निर्वाचन वा मनोनयनद्वारा पूर्ति गरिने राजनीतिक पद बाहेक कुनै सरकारी कोषबाट पारिश्रमिक वा आर्थिक सुविधा पाउने अन्य पद सम्झनु पर्छ' भन्ने व्याख्या गरिएको छ ।

यो योग्यताको कानुनी व्यवस्था प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७४ र निर्वाचन आयोगले निर्धारण गरेको प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचन निर्देशिका, २०७९ मा गरिएको छ ।

कस्ता व्यक्ति प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभामा उम्मेदवार बन्न अयोग्य हुनेछन् भन्नेबारे पनि आयोगले सूची जारी गरेको छ । 'नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार वा स्थानीय तहमा तथा नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार वा स्थानीय तहको स्वामित्व वा नियन्त्रणमा रहेको वा नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार वा स्थानीय तहबाट अनुदान प्राप्त संस्थामा पारिश्रमिक पाउने गरी बहाल रहेको' व्यक्ति उम्मेदवार बन्न अयोग्य हुने आयोगले जनाएको छ ।

त्यस्तै, 'निर्वाचनसम्बन्धी प्रचलित कानूनबमोजिम सजाय पाई त्यस्तो सजाय भोगिसकेको मितिले दुई वर्ष भुक्तान नगरेको' व्यक्ति पनि उम्मेदवार बन्न अयोग्य हुनेछ । भ्रष्टाचार, जबरजस्ती करणी, मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार, लागु औषध बिक्री वितरण तथा निकासी वा पैठारी, सम्पत्ति शुद्धीकरण, राहदानी दुरुपयोग, अपहरणसम्बन्धी कसूर वा नैतिक पतन देखिने अन्य फौजदारी कसूरमा सजाय पाई वा कुनै कसूरमा जन्म कैद वा २० वर्ष वा सोभन्दा बढी कैदको सजाय पाई त्यस्तो फैसला अन्तिम भएको व्यक्ति पनि उम्मेदवार बन्न अयोग्य हुनेछन् ।

संगठित अपराधसम्बन्धी कसूरमा कैदको सजाय पाई वा कर्तव्य ज्यान सम्बन्धी कसूरमा बीस वर्षभन्दा कम कैदको सजाय पाई त्यस्तो सजाय भुक्तान गरेको मितिले छ वर्ष पूरा नभएको, जातीय भेदभाव तथा छुवाछुत, बोक्सा बोक्सी वा बहुविवाहसम्बन्धी कसूरमा कैदको सजाय पाई त्यस्तो सजाय भुक्तान गरेको मितिले तीन वर्ष पूरा नभएको, यसबाहेक अन्य कसूरमा पाँच वर्ष वा सो भन्दा बढी कैदको सजाय पाई त्यस्तो सजाय भुक्तान गरेको मितिले छ वर्ष पूरा नभएको, प्रचलित कानूनबमोजिम कालो सूचीमा रहेका, कैदमा बसेकोमा कैद बसेको अवधिभर, नेपालको संविधानको धारा २९१ विपरीत विदेशी मुलुकको स्थायी आवासीय अनुमति प्राप्त गरेको, मानसिक सन्तुलन ठीक नभएको व्यक्ति पनि निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न अयोग्य हुनेछन् ।

आयोगले यसबारे भनेको छ, 'मनोनयनपत्र दर्ता भएको कुनै उम्मेदवार अयोग्य छ वा हुन गएको छ भन्ने अन्य कुनै उम्मेदवार वा निजको प्रतिनिधिलाई लागेमा सो विषयमा स्पष्ट प्रमाण सहित सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृत समक्ष उजूरी दिन सकिने व्यवस्था छ । यसरी उजुरी परेको मनोनयनपत्र र दर्ता भएका मनोनयनपत्र जाँच गर्दा कानुनबमोजिम उम्मेदवार हुनका लागि आवश्यक योग्यता पूरा नगरेको र अयोग्यता रहेको भएमा सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतबाट त्यस्तो उम्मेदवारी बदर हुनेछ ।'

प्रकाशित : आश्विन २०, २०७९ १७:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

यस वर्षको नोबेल साहित्य पुरस्कार फ्रान्सेली लेखिका एनी अर्नोलाई

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — यस वर्षको नोबेल साहित्य पुरस्कार फ्रान्सेली लेखिका एनी अर्नोलाई प्रदान गरिएको छ । लेखनलाई राजनीतिक कार्य मान्ने अर्नोलाई यस वर्षको पुरस्कार प्रदान गर्ने निर्णय स्वीडिस प्रतिष्ठानले गरेको हो । 

८२ वर्षीया उपन्यासकार अर्नोले आफ्नो लेखनको साठी दशकमा गैरकानुनी गर्भपतनदेखि विवहाइत्तर सम्बन्धसहित विषय बनाएकी छन् । १९०१ मा स्थापना भएको साहित्यतर्फ नोबेल पुरस्कार प्राप्त गर्ने उनी १७ औं महिला लेखक हुन् । निडर भएर आफ्नो व्यक्तिगत कथा भनेवापत उनलाई यस वर्षको साहित्य क्षेत्रको नोबेल पुरस्कार दिइएको हो ।

अर्नोको पुस्तक ‘क्लिन्ड आउट’मा उनको गर्भपतनसहित युवा अवस्थासँग सम्बन्ध राख्ने विषयमा लेखिएको छ भने विवाहित विदेशी कुटनीतिज्ञसँगको सम्बन्धको बारेमा ‘अ सिम्पल प्यासन’ किताबमा लेखिएको छ । 'अ सिम्पल प्यासन' फ्रान्सको धेरै विक्री भएको पुस्तकमा पर्छ ।

फ्रान्स बाहिर भने उनको पहिचान ‘द इयर्स’बाट भयो । फ्रान्सको इतिहासको विषयलाई आफ्नो जीवनसँग जोड्दै उनले प्रयोगात्मक आत्मकथाले लेखेकी थिइन् । सन् २०१९ को बुकर पुरस्कारको सर्ट लिस्टमा सो पुस्तक परेको थियो । लेखक बन्नु अघि अर्नो शिक्षक थिइन् । पुरस्कारमा उनले १ करोड स्विडिस क्रोनर पाउने छिन् ।


प्रकाशित : आश्विन २०, २०७९ १७:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×