दस लाख युवालाई रोजगारी दिने योजना मेरो हो : थापा- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दस लाख युवालाई रोजगारी दिने योजना मेरो हो : थापा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री गगनकुमार थापाले सरकारले ल्याएको प्रधानमन्त्री राष्ट्रिय उत्पादन प्रवर्द्धन कार्यक्रममा आफ्नो मेहनत रहेको दाबी गरेका छन् । उनले आफ्नो टिमले दिएको अध्ययनको निष्कर्षका आधारमा सरकारले यो वर्षको बजेटबाट प्रधानमन्त्री राष्ट्रिय उत्पादन प्रवर्द्धन कार्यक्रम घोषणा भएको र दस वर्षमा कम्तीमा दस लाख युवालाई रोजगारी प्रदान गर्ने उद्देश्यसहित राष्ट्रिय उपभोग दशक घोषणा भएको बताए । 

‘यो देशमा आज सबैभन्दा ठूलो समस्या, मुद्दा भनेको नेपाली युवालाई स्वदेशमै रोजगार बनाउने कुरा हो । मलाई गौरव छ, गएको पाँच वर्षसम्म लगातार काम गरेर हामीले दिएको निष्कर्षमा आधारित भएर सरकारले प्रधानमन्त्री राष्ट्रिय उत्पादन प्रवर्द्धन कार्यक्रम घोषणा गरेको छ,’ नेता थापाले शुक्रबार चाबहिलमा आयोजित एक कार्यक्रममा भने ।

उनले टेक्स्टायल, जुत्ता, कन्स्ट्रक्सन, औषधि र एग्रिकल्चरमा मात्रै आगामी दस वर्षभित्र कम्तीमा दस लाख युवालाई रोजगारी दिलाउन सकिने कार्यक्रमको उद्देश्य रहेको बताए । ‘मेरो टिमले लामो समयसम्म अध्ययन गरेर यो निष्कर्षमा पुगेको हो कि टेक्स्टायल, जुत्ता, कन्स्ट्रक्सन, औषधि र एग्रिकल्चरमा हामीले आज जुन उत्पादन गरिरहेका छौँ, त्यसलाई बजारको प्रबन्ध मात्रै हुने हो भने ठूलो संख्यामा स्वरोजगारीको व्यवस्था हुन्छ,’ उनले भने ।

उनले त्यसका लागि कानुनी र नीतिगत आधारहरू तयार भएको र अब त्यसको कार्यान्वयन हुनु आवश्यक रहेको बताए ।

उनले नेपालमा कानुन र नीतिगत व्यवस्था भएपनि कार्यान्वयन नहुने समस्या झन् ठूलो रहेको बताए । ‘हामीले राम्रो कानुन बनाउछाौ, तर त्यसको कार्यान्वयन हुदैन, त्यो नै ठूलो समस्याकोरुपमा छ,’ उनले भने, ‘विगतमा मैले स्वास्थ्यमन्त्री हुँदा जुन कानुन बनाएा । त्यसको अक्षरश: कार्यान्वयन मात्रै भएको भए अहिले डेंगीको बेलामा यो गराौ, त्यो गरौँ भनेर हल्ला गर्नुपर्ने थिएन, त्यो संरचनाले आफैं काम गर्ने थियो । तर हामीले कानुन बनाएर छोड्यौँ, त्योसँगै कार्यान्वयनको कुरा पनि छोडियो । पछिल्ला सरकारले त्यसअनुसार काम गरेनन् ।’

उनले स्वास्थ्य बीमासम्बन्धी आफूले बनाएको कानुन कार्यान्वयन भए मकै बेचेर खाने मान्छेले पनि उपचार नपाएर मर्नुपर्ने अवस्था नआउने दाबी गरे ।

प्रकाशित : आश्विन १४, २०७९ १२:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपालमा अभिलेख भयो चिलापाटा भ्यागुतो 

गोविन्द पोखरेल

काठमाडौँ — सरीसृप-उभयचरसम्बन्धी अनुसन्धानकर्ता विवेक गौतम सन् २०१९ मा मोरङको पथरी-शनिश्चरे नगरपालिकाको जैविक विविधताको अभिलेख गर्दै थिए । अध्ययनकै क्रममा उनले दोस्रो चरणमा सन् २०२० को जुलाईमा पथरी-कानेपोखरी जंगलमा पुगे ।

जंगल छिर्ने क्रममा उनले सडक छेउमा भ्यागुता कराएको आवाज सुनियो । त्यो आवाज उनले सुनेका अन्य भ्यागुताको अवाजभन्दा अलिक फरक थियो । त्यही अवाजलाई संकेत मानेर हेर्दा एउटा भ्यागुता गला फुकाएको अवस्थामा फेला पर्‍यो ।

भ्यागुता आकारमा सानो, भोकल स्याक (कराउँदा हावा भरिएपछि थुतुनोमुनि फुलिने भाग) एक तर्फमात्रै भएको, शरीर भी आकारको पाएपछि उनले नेपालमा पाइने भ्यागुताभन्दा केही फरक रहेको ठम्याए ।

भ्यागुताको बाहिरी अवारण हेरेर उनले ‘मिनेरभार्या’ जेनस रहेको पत्ता त लगाए तर त्यसभित्रको कुन चाहीँ प्रजाति हो भन्ने भेउ पाउन सकेनन् । एसियन हर्पिटोलोजिकल जर्नलमा सन् २०२१ मा जनकराज खतिवडाको आलेखमा नेपालमा पाइने ४ वटा मिनेरभार्याका प्रजातिसँग पनि उक्त भ्यागुतो नरहेको पत्ता लाग्यो ।

खतिवडाको आलेखमा मिनेरभार्याका जेनेसका एम नेपालेन्सिस, एम पिइरेरी, एम स्याड्रिनेनसिस र एम तराइनेन्सिसको अभिलेखीकरण भएको छ । ती प्रजातिसँग नमिलेपछि गौतमले खोज्दा जाँदा भारतमा सन् २००९ मा विश्वमै पहिलोपटक पत्ता लागेको ‘मिनेरभार्या चिलापाटा’ सँग मिल्दोजुल्दो देखियो । र, उनले नेपालका लागि पहिलो पटक यो प्रजातिको वैज्ञानिक अभिलेख तयार गरे । हर्पिटोजोआ जर्नलमा यससम्बधी विवरण बिहीबार प्रकाशित भएको छ ।

उनको यो खोजसँगै नेपालमा अब ४९ प्रजातिका भ्यागुताको अभिलेख भएको छ । यसैगरी नेपालमा मिनेरभार्या जेनसका ५ प्रजातिका भ्यागुताको अभिलेखीकरणका लागि वैज्ञानिक प्रमाण जुटेको छ ।

‘मिनेरभार्या’ जेनेसभित्रको चिलापाटा प्रजातिको यो भ्यागुतो पथरी–कानेपोखरीको जंगलको अलावा चितवनको बरन्डाभार जैविक मार्गमा पनि पाइने आलेखमा उल्लेख छ ।

नेपालमा पाइने मिनेरभार्या जेनसका भ्यागुतामध्ये यो प्रजाति सबैभन्दा सानो रहेको अनुसन्धानकर्ता गौतमले बताए ।

एम. चिलापाटाको आकार १८ देखि २१ एमएमको हुन्छ भने एम. नेपालेन्सिसको २८ देखि ३५, एम. पिइरेरीको २६ देखि ३१ एम. स्याड्रिनेनसिसको ३२ सम्म र एम. तराइनेन्सिसको आकार ४६ एमएमको हुने अनुसन्धानमा उल्लेख छ । पोथी चिलापाटा २३ देखि २६ एमएमसम्मको हुन्छ भने तराइनेन्सिसको आकार ५५ एमएम हुने जनाइएको छ ।

चिलापाटाको भोकल स्याक (कण्ठ) एउटा र केही सेतो अनि ग्रे रंगको हुन्छ । नेपोन्सिसको कालो, पिइरेरीको एक जोडा कालो, स्याड्रिनेनसिसको जिब्रो कालो र तराइनेन्ससको डब्लू आकारको कालो रंगको एक जोडा भोकल स्याक हुने गर्छ ।

चिलापाटा जंगलको छेवैमा पानी पर्दा जम्ने स-साना आहाल पोखरीमा पाइने गर्छ । यही विशेषताले ‘पुल-फ्रक’ भनिएको गौतमले बताए । पथरीको पञ्चात माविमा शिक्षकसमेत रहेका अनुसन्धानकर्ता गौतमले कान्तिपुरसित भने, ‘सानो सानो चिपचिप पानीहरू भएको ठाउँमा यो भेटिन्छ । जंगलको घना क्षेत्रमा होइन, जंगल पस्ने/निस्कने क्षेत्रका छेवैमा भेटिन्छ ।’

गौतमले यो प्रजातिको बासस्थान उक्त क्षेत्रमा रहेको र हाल नियमित निगरानी गरिरहेको पनि बताए । उनले हाल यी प्रजातिको फूल पनि भेटिएकाले विस्तृत अध्ययन गर्न बाँकी रहेको बताए ।

खेतीयोग्य जमिन, मान्छेहरूको बसोबास गरेको क्षेत्रमा नपाइने भएकाले अनुसन्धानकर्ताले यसलाई जंगलमा पाइने जंगली भ्यागुता पनि भनेका छन् । किरा फट्यांग्रा खाएर बाली नालीमा लाग्ने किरा नियन्त्रणमा भ्यागुताले सघाउँछन् ।

यो अनुसन्धानसँगै चिलपाटा भ्यागुताको पश्चिमी अवस्थिति नेपालको चितवनसँग फैलिएको पाइएको छ भने नेपालको पूर्वी अवस्थिति पथरी नगरपालिकासम्म रहेको छ । चुरे क्षेत्रमुनिका जंगलमा यो प्रजातिको भ्यागुता धेरै पाइने अनुमान गरिएको छ । आईयूसीएनले यो प्रजातिलाई डेटा डिफिसेन्टको सूचीमा राखेकाले आगामी दिनहरूमा अध्ययन तथा अनुसन्धानमा सघाउ पुग्ने उनले विश्वास व्यक्त गरे ।

नेपालमा सरिसृप तथा उभयचर प्रजातिहरू धेरै कम अनुसन्धान भएका जीवमा पर्छन् । उनीहरूको अनुसन्धानले पनि यो जीवको अन्य अनुसन्धान गर्न जोड दिएको छ ।

प्रकाशित : आश्विन १४, २०७९ १२:१४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×