दोलखाबाट हराएका सम्पदा बेलायत-अमेरिकामा- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दोलखाबाट हराएका सम्पदा बेलायत-अमेरिकामा

‘लक्ष्मी–नारायण मूर्ति र भैरव मास्क किन्ने संग्रहकर्ता एकै थिए’
देवेन्द्र भट्टराई

काठमाडौँ — दोलखाको नकछेंस्थित प्रधान परिवारको गुठीमा रहेको सुनौलो भैरव मास्क न्यूयोर्कस्थित रुबिन म्युजियम अफ आर्टमा फेला परेलगत्तै यही गुठीबाट चोरिएको अर्को भैरव मास्क (हाथो द्यो) डल्लास म्युजियम अफ आर्टमा फेला परेको छ ।

हराएका वा चोरिएका नेपाली सम्पदाको पहिचान तथा घरफिर्तीमा अभियान बनेको ‘लस्ट आर्ट्स् अफ नेपाल’ का अनुसार सोह्रौं शताब्दीको कृति मानिएका यी मास्क सन् ९० को दशकमा एकैपटक हराएका थिए । दोलखावासी सम्पदाप्रेमी अनिलचन्द्र श्रेष्ठले उपलब्ध गराएको भैरव मास्कको पुरानो तस्बिरका आधारमा डल्लास म्युजियममा प्रदर्शनीमा राखिएको मास्क पहिचान भएको हो । ‘म आफैंले यो तस्बिर लिएको होइन, अरु अग्रजहरुबाट पाएको तस्बिर उपयोगमा ल्याएको हुँ,’ श्रेष्ठले कान्तिपुरसँग भने, ‘स्थानीय अग्रजका अनुसार २७ वर्षअघिको इन्द्रजात्राका अवसरमा यी मास्क प्रदर्शनीमा थिए । गुठी (टोलघर) अन्तर्गत रहने यस्ता दर्जनौं पुरातात्विक सम्पदा दोलखाबाट हराइरहेका छन्, अहिले हाम्रा सम्पदा अमेरिका/बेलायततिर रहेको सुन्दा अचम्म लागेको छ ।’

श्रेष्ठका अनुसार दोलखाका विभिन्न बस्ती र टोलहरुमा रहेका पारिवारिक गुठीका घरहरु अहिले भत्किएको र संरक्षणविहीन अवस्था छन् । डल्लास म्युजियममा राखिएको भैरव मास्कको शिरताज र कानको मुन्द्रीको सानो अंश पुरानो तस्बिरमा झैं टुक्रिएको देखिन्छ । ४० वर्षअघि पाटनको पट्को टोलबाट चोरिएको र डल्लास म्युजियममै फेला परेको लक्ष्मी–नारायण (बासुदेव–कमलाजा) मुर्ति गत फागुनमा नेपाल फर्काइएको थियो । उक्त मूर्ति अमेरिकी कला संग्रहकर्ता डेभिड टी ओस्लेले डल्लास म्युजियमलाई उपहारमा दिएका थिए । अहिले डल्लासमा भेटिएको भैरव मास्क पनि उनै संग्रहकर्ता ओस्लेले म्युजियमलाई उपहारमा दिएको प्रमाण पाइएको छ ।

‘लस्ट आर्ट्स् अफ नेपाल’ का अनुसार गुठी संरक्षण र परम्परा नासिएसँगै हजारौं सम्पदा हराउने र चोरिने गरेको दृष्टान्त छ । यी सांस्कृतिक सम्पदाको घरफिर्तीसँगै गुठी परम्पराको जर्गेना गर्नु जरुरी रहेको बिज्ञहरुले बताउँदै आएका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन १, २०७९ २०:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

निलम्बित प्रधानन्यायाधीश राणालाई महाभियोग लगाउन समितिको सिफारिस

एमाले र लोसपाका सांसद महाभियोगको विपक्षमा
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सर्वोच्च अदालतका निलम्बित प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरालाई महाभियोग लगाउन संसदीय सिफारिस समितिले निर्णय गरेको छ । सिफारिस समितिका बहुमत सदस्यले राणालाई महाभियोग लगाउन सिफारिस गरेका हुन् । एमाले र लोसपाका सदस्यले निर्णय प्रक्रियामा असन्तुष्टि जनाउँदै फरक मत लेखेका छन् । उनीहरुले महाभियोग लगाउने वा नलगाउने विषयमा अध्ययन नै अपुग भएको बताएका छन् ।

महाभियोग पक्षमा रामबहादुर विष्ट, मीन विश्वकर्मा, रेखा शर्मा, यशोदा सुवेदी गुरुङ, कल्याणी खड्का र प्रमोद साह रहेका छन् भने विपक्षमा विष्णुप्रसाद पौडेल, लालबाबु पण्डित, शिवमाया तुम्बाहाङ्फे, कृष्णभक्त पोखरेल र इकबाल मियाँ रहेका छन् ।

पक्षमा रहेका सांसदहरु सत्ता गठबन्धनका नेपाली कांग्रेस, नेकपा माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) भ्रष्टाचार बाहेककै विषयमै राणाविरुद्ध महाभियोग लगाउन सकिने निष्कर्ष निकालेका हुन् ।

विपक्षी दल नेकपा एमाले र लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा)ले राणामाथि लगाएको आरोपमाथि विषयमा थप छानबिन हुनुपर्ने बताउँदै आएको छ । 'एमाले महाभियोग लगाउने वा नलगाउने विषयमा केही भनेको छैन । हामीले यसको प्रक्रियामा असन्तुष्टि जनाएका हौं,' एमाले सांसद विष्णु पौडेलले भने ।

प्रकाशित : आश्विन १, २०७९ २०:४४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×