किन ब्युँतायो सेनाले आठ पृतनाको संरचना ?- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

किन ब्युँतायो सेनाले आठ पृतनाको संरचना ?

तीन जोड एक अवधारणालाई कायमै राखी विभिन्न व्यावहारिक र प्राविधिक कठिनाइ हटाउन पृतना ब्युँताइएको हो । - सैनिक प्रवक्ता नारायण सिलवाल 
जगदीश्वर पाण्डे

काठमाडौँ — नेपाली सेनाले एक वर्ष अघि मात्र सुरुआत गरेको तीन जोड एक अर्थात् थ्री प्लस वान अवधारणाको संरचनालाई कायम नै राखेर पुरानो पृतना संरचनालाई ब्युँताएको छ । तीन जोड एकको नयाँ अवधारणाअनुसार सेनामा पूर्व कमान्ड, पश्चिम कमान्ड, मध्य कमान्ड र उपत्यका कमान्ड थियो । 

पूर्व कमान्ड, पश्चिम कमान्ड र मध्य कमान्ड कोसी, गण्डकी र कर्णाली नदीको बहावको आधारमा राखिएको थियो भने उपत्यका कमान्ड केन्द्रको सुरक्षा संवेदनशीलतालाई ध्यान दिएर राखिएको थियो । कमान्डअन्तर्गत बाहिनी हुन्थे र त्यस अघि रहँदै आएको आठ पृतनालाई हटाइएको थियो ।

यही भदौ २१ को मन्त्रिपरिषद्को निर्णयअनुसार फेरि तीन जोड एक अवधारणामै रहेर पृतनाहरुलाई ब्युँताउने निर्णय भएको छ । नेपाली सेनालाई नयाँ संरचनाअनुसार काम गर्न कठिनाइ भएको भन्दै आम निर्वाचनअघि नै आठ वटा पृतनालाई फेरि फर्काइएको सेनाले जनाएको छ ।

सेनाको कमान्ड संरचना कति प्रभावकारी ?

अब पुरानै संरचनाअनुसार सेनामा पूर्वी, मध्यपूर्वी, मध्य, उपत्यका, पश्चिम, मध्यपश्चिम, उत्तर पश्चिम र सुदूरपश्चिम पृतना हुनेछन् । देश संघीय संरचनामा गएपछि प्रदेशलाई मध्यनजर गर्दै सेनाले पृतना संख्या बढाएको थियो । ७ प्रदेश र उपत्यका गरी सेनामा ८ वटा पृतना कायम गरिएको थियो । तर २०७८ असार २४ मन्त्रिपरिषद्ले सबै पृतनालाई हटाएर कमान्ड संरचनामा लगेको थियो ।

सैनिक प्रवक्ता नारायण सिलवालले तीन जोड एक अवधारणालाई कायमै राखी विभिन्न व्यावहारिक र प्राविधिक कठिनाइ हटाउनका लागि पृतना ब्युँताइएको बताए । उनले राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को सिफारिसमा मन्त्रिपरिषद् बैठकले उक्त निर्णय गरेको जानकारी दिए । ‘कमान्ड अवधारणा रहन्छ । त्यस विषयमा थप गृहकार्य गर्न बाँकी नै छ । अहिले निर्वाचनअघि सात वटै प्रदेशमा पुरानै हिसाबमा पृतना हुन्छ । त्यसले यही साताबाट काम गर्न थाल्छ । पृतनापतिहरू यसै साताभित्रमा काम गर्न जान्छन्,’ उनले भने,‘कमान्ड अवधारणा रहन्छ, तर त्यसलाई के गर्ने भन्ने विषयमा गृहकार्य हुँदैछ ।’

कमान्ड संरचनालाई अघि बढाउने काम अघिल्ला प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापाले गरेका थिए । तर त्यसबाट व्यावहारिक रूपमा काम गर्न गाह्रो भएको भन्दै प्रधानसेनापति प्रभुराम शर्माले पृतनाहरूलाई पनि ब्युँताएर अघि बढ्ने गृहकार्य गरेका हुन् ।

कमान्डको नेतृत्व गरिरहेका उपरथीले नै पृतनाको नेतृत्व गर्छन् । सेनाले कमान्ड ठूला वा पृतना भन्ने विषयमा निर्णय गर्न अझै बाँकी छ ।

नेपालमा २०७२ सालमा संविधान जारी हुनुअघि सेनामा ५ विकास क्षेत्र र उपत्यका गरी ६ पृतना थिए । संविधान जारी भएपछि हरेक प्रदेशमा एक पृतना राख्ने निर्णय अनुसार ७ पृतना र एक उपत्यका पृतना कायम भएको थियो ।

सम्बन्धित समाचार

प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७९ ०९:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आँखाको ज्योति फर्किएपछि...

‘फेरि हेर्न सकिएला भन्ने लागेकै थिएन, यो मेरो जिन्दगीकै सबैभन्दा खुसीको दिन हो, अब ज्यालाबनी गरेर भए पनि जीवन धान्छु’
प्रताप विष्ट

हेटौंडा — मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिका–५ लाईराङकी ५५ वर्षीया च्योमाया चेपाङले दुवै आँखाले देख्न छाडेको दुई वर्ष भयो । घर भित्र–बाहिर गर्न पनि सहारा चाहिन्थ्यो । आफ्नो सहारा श्रीमान्को पनि ११ महिनाअघि मृत्यु भयो । उनको साथमा अहिले १५ वर्षीया छोरी छन् ।



छोरीले उनलाई घर भित्र–बाहिर गराउनेदेखि छिमेकीको काम गरेर वा मागेर ल्याएर दैनिक भोक टार्दै आएकी छन् । यस्तो पीडादायी जिन्दगी बाँच्नुभन्दा मर्नु वेश ठानेर उनी गत जेठमा घरनजिकैको खोलामा हेलिइन् । तर, बटुवाहरूले देखेर उनको सकुशल उद्धार भयो ।

‘दुवै आँखा नदेख्ने भएपछि के गरेर बाँच्नु भनेर मर्न खोजेको त्यति बेला मर्न पाइएन,’ बुधबार शल्यक्रियापछि दुवै आँखाको ज्योति फर्किएपछि च्योमायाले भनिन्, ‘अब त दुवै आँखा देख्ने भइयो, यसरी फेरि हेर्न सकिएला भन्ने लागेकै थिएन, यो मेरो जिन्दगीकै सबैभन्दा खुसीको दिन हो । अब त ज्यालावनी गरेर पनि जीवन धान्छु ।’

च्योमायाको मंगलबार वरिष्ठ नेत्र विशेषज्ञ डा. सन्दुक रुइतको टोलीले शल्यक्रिया गरेको हो । बुधबार दुवै आँखाको पट्टी खोलेपछि डा. रुइतलाई हात जोडेर धन्यवाद दिँदै भनिन्, ‘तपाईं त भगवान् हुनुहुँदो रहेछ डा. साप ।’ डा. रुइतका अनुसार च्योमायाको दुवै आँखा मोतियाविन्दुले ढाकेको थियो । पालैपालो शल्यक्रिया गर्ने गरिए पनि च्योमायाको हकमा भने एकै पटक दुवै आँखाको शल्यक्रिया गरिएको हो । जसको व्यवस्था मिलाएको थियो हेटौंडा सामुदायिक आँखा अस्पतालले ।

यसअघि अस्पतालले लाईराङमै निःशुल्क आँखा शिविर राखेको थियो । त्यही शिविरमा उनको रोग पत्ता लागेको थियो । शल्यक्रिया गर्नुपर्ने भएपछि उनलाई हेटौंडा ल्याइएको हो । शिविरमा आँखाको शल्यक्रिया गर्नुपर्ने पहिचान भएकालाई अस्पतालले हेटौंडामा ल्याएर निःशुल्क सेवा दिँदै आएको छ ।

शल्यक्रियाका क्रममा बिरामी र एक सहयोगीलाई अस्पतालमै खाने–बस्ने र उपचारपछि घर पुर्‍याइदिने सुविधा पनि अस्पतालले नै दिन्छ । सोहीअनुसार मकवानपुर, बारा, सिन्धुली, रौतहट र पर्साका ग्रामीण बस्तीमा सञ्चालित शिविरमा मोतीबिन्दु पहिचान भएकाको मंगलबारबाट अस्पतालमा शल्यक्रिया थालिएको अस्पतालका वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकृत सुधीरभद्र श्रेष्ठले बताए ।

‘विभिन्न शिविरहरूमा च्योमायाजस्ता साढे ३ सय जतिमा मोतीबिन्दु भएको भेटिएको थियो, उनीहरूको अहिले शल्यक्रिया भइरहेको हो,’ उनले भने, ‘डा. रुइतको टोलीले मंगलबार बिहानैदेखि सेवा दिइरहेको छ । बिहीबार अपराह्नसम्म सबै शल्यक्रिया सकिने अनुमान छ ।’

हेटौंडा उपमहानगरपालिका–१० टीसीएनमा रहेको यो अस्पतालले अहिले दिनहुँजसो ३ सय जति आँखाका बिरामीलाई सेवा दिइरहेको छ । १४ वर्षअघि नेपाल आँखा कार्यक्रमअन्तर्गत तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठान काठमाडौंको शाखाको रूपमा हेटौंडामा यो अस्पतालको स्थापना गरिएको थियो । त्यसयता वार्षिक ५० हजारभन्दा बढीको आँखा परीक्षण गर्ने गरेको अस्पतालले जनाएको छ ।

अस्पतालका अनुसार हालसम्म ८ लाख १२ हजार जनाको आँखा परीक्षण भइसकेको छ भने ४४ हजार ३ सय ४८ जनाको आँखाको शल्यक्रिया गरिएको छ । त्यसमध्ये पनि सबैभन्दा बढी ३६ हजार १ सय ३० जनाको मोतीबिन्दुका बिरामीको शल्यक्रिया गरिएको छ । ‘बर्सेनि मोतीबिन्दुको शल्यक्रिया गराउनेको संख्या ३ हजार जति हुन्छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘उपचारका लागि भारतीय नागरिकसमेत आउने गरेका छन् ।’ अस्पतालमा ३ नेत्ररोग विशेषज्ञसहित ४० स्वास्थ्यकर्मी र कर्मचारी कार्यरत छन् । दर्ता शुल्कबाहेक अन्य रकम अस्पतालले लिँदैन ।

प्रकाशित : भाद्र ३०, २०७९ ०९:०५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×