‘नेपाल–चीन रणनीतिक साझेदारीबाट अपेक्षित लाभ हासिल गर्ने आशा छ’- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

‘नेपाल–चीन रणनीतिक साझेदारीबाट अपेक्षित लाभ हासिल गर्ने आशा छ’

एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र चिनियाँ जनकंग्रेसका अध्यक्ष ली चान्सुबीच शिष्टाचार भेटवार्ता
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — एमाले अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपाल–चीन रणनीतिक साझेदारीबाट अपेक्षित लाभ हासिल गर्ने आशा गरेको बताएका छन् ।

नेपाल भ्रमणमा रहेका चिनियाँ जनकंग्रेसका अध्यक्ष ली चान्सुसँग नयाँ बानेश्वरस्थित संसद् भवनमा भएको भेटवार्तामा एमाले अध्यक्ष ओलीले भने, ‘हाम्रो पालामा नेपाल–चीन सम्बन्धलाई रणनीतिक साझेदारीमामा विकास गरेका छौं, यसबाट अपेक्षित लाभ हासिल गर्ने आशा गरेका छौं ।’

एमाले प्रचार विभाग उपप्रमुख विष्णु रिजालका अनुसार ओलीले अगामी अक्टोबरमा हुन लागेको चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी) को २० औं महाधिवेशन सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्नको लागि शुभकामना दिए ।

लीले दुई देशबीचको दुई पक्षीय भ्रमण आदान–प्रदानले परम्परागत सम्बन्धलाई नयाँ उचाइ कामय कायम गर्ने बताएका थिए । उनले नेपालमा हुन गइरहेको आम निर्वाचन सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्न पनि शुभकामना दिए ।

उक्त शिष्टाचार भेटवार्तामा चिनियाँ टोलीको नेतृत्व अध्यक्ष लीले गरेका थिए भने नेपालको लागि चिनियाँ राजदूत होउ यान्छी पनि सँगै थिइन् । एमालेका तर्फबाट अध्यक्ष ओलीसँगै विदेश विभागका प्रमुख राजन भट्टराई, अर्का उपमहासचिव विष्णु रिमाल, पूर्व राजदूत तथा विदेश विभाग सदस्य अन्जान शाक्यलागयत सहभागी थिए ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७९ ११:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्याउ प्रतिकिलो ५० रुपैयाँमा बेच्न किसान बाध्य

डीबी बुढा

जुम्ला — पातारासी- ६ का मुनबहादुर बुढाले यो वर्ष ५ टन स्याउ फलाए । बगैंचामा स्याउ लटरम्म फलेको देखेका उनी निकै खुसी देखिन्थे । यो पटक स्याउ राम्रो फलेकाले राम्रै कमाइ हुनेमा ढुक्क थिए । तर प्रतिकेजी ५० रुपैयाँभन्दा कम दरमा स्याउ बेच्न बाध्य भएपछि उनी निरास बने ।  उनले भने, ‘स्याउ फलाएर क्या गर्नु ? स्याउको बजार छैन । स्याउले मूल्य पाउँदैन भने फलाउन गरेको मेहनतको के अर्थ ?’

उनको बगैंचामा स्याउका ३ सय बोट फलेका थिए । १० क्विन्टल स्याउ त प्रतिकेजी २० रुपैयाँमै बेचे । उनकोमा मात्रै नभइ जुम्लाभरि स्याउ टन्न फलेको छ । तर स्याउ लैजान उचित बजारको व्यवस्था नहुँदा कम मूल्यमै बेच्न किसान बाध्य छन् । यो समग्र कर्णालीका स्याउ उत्पादक किसानका लागि निराशाजनक हो ।

अहिले सुर्खेत, नेपालगञ्ज, कोहलपुर, पोखरा, काठमाडौं, विराटनगर, बुटवलका बजारमा जुम्ली स्याउ पुगेको छ । तर मूल्य पाउन नसकेको किसानको गुनासो छ । स्याउ किसान रतन रावतले भने, ‘स्याउको बजार खोज्दैछौं । जिल्ला कृषि विकास कार्यालय जुम्लाले भदौ १५ देखि मात्र स्याउ टिप्न भनेको थियो । किसानले साउन महिनामै काँचो स्याउ बजारमा लगेपछि जुम्ली स्याउको स्तर र बजार खस्केको हो ।’

जुम्लामा सोमबारदेखि स्याउ महोत्सव चलिरहेको छ । स्याउ नै समृद्धिको आधार मान्दै महोत्सव सुरु भए पनि उचित बजारीकरण र प्रशोधनका लागि व्यवस्थापकीय उपाय छैन । स्याउ महोत्सवको पहिलो दिनमा आयोजित स्याउ किसानसँगको अन्तरक्रियामा रामकृष्ण बुढ्थापाले स्याउको उचित बजार व्यवस्था गर्न माग गरे । ‘हामी स्याउका मात्र कुरा गरिरहेका छौं । स्याउभित्र लागेको रोग, कीराको बारेमा सचेत छैनौं । स्याउ फलाएको मात्र रटान गरिरहेका छौं’ उनले भने ‘बजार अभावले कौडीको भाउमा बेच्न बाध्य किसानको मर्का सम्बोधनका लागि पहल गरिरहेका छैनौं । कसरी बन्छ जुम्ला स्याउबाट आत्मनिर्भर ?’

कार्यक्रममा किसान र कृषि प्राविधिकबीच दोहोरो छलफल चलेको थियो । कृषि प्राविधिकलाई किसानले स्याउमा लागेको रोग र कीरा नियन्त्रण गर्न, बगैंचा व्यवस्थापन, गुणस्तरीय स्याउ उत्पादनदेखि बजारसम्मको अवस्थाबारे गहन अध्ययन गर्न सुझाव दिए । स्याउको बजार सुनिश्चितता नभएसम्म जुम्ली स्याउले मूल्य नपाउने किसानको भनाइ छ । किसानका अनुसार स्याउमा कालोतुसारो लागेको तीन वर्ष बित्यो । तर कालोतुसारोबाट बच्ने उपाय अझै अवलम्बन भएको छैन । प्राविधिक जनशक्ति कालोतुसारोकाे अनुसन्धानमै रुमल्लिएका छन् । स्याउ किसान धनबहादुर थापाले भने, ‘स्याउको उचित रेखदेख नगर्नु र गुणस्तरीय उत्पादन गर्न नसक्नु किसानको समस्या होला तर स्याउमा लागेको रोग नियन्त्रणको काम कृषि प्राविधिकहरुकै हो । हामीलाई विश्वसनीय समाधान चाहिन्छ । अनि मात्र जुम्ली स्याउको बजारको ग्यारेन्टी हुन सक्छ ।’

स्याउको रेखदेख संरक्षण, अध्ययन अनुसन्धान गर्नको लागि प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना कार्यान्वयन इकाइ सुपरजोन स्याउ, बागवानी अनुसन्धान केन्द्र राजीकोट र जिल्ला कृषि विकास कार्यालय जुम्लामै छन् । तर किसानको घरदैलोसम्म कृषि प्राविधिकको ज्ञान र सीप पुग्न सकेकै छैन । स्याउ सुपरजोनका बागवानी अधिकृत विवश कुमार रोकाया स्याउमा लागेको रोग, कीराको नियन्त्रणमा अधिकतम समय बितेको दाबी गर्छन् । ‘पहिले रोग पत्ता लगाउने कार्यमा जुटेका छौं । त्यसपछि मात्र नियन्त्रणको काम हुनेछ’ उनले भने, ‘गुणस्तरीय स्याउ उत्पादन नहुँदासम्म बजारको मूल्य पाउन कठिन हुन्छ । जसका लागि नर्सरीदेखि नै स्वच्छ बिरुवा खरिद गरेर लैजानेदेखि माटोको जाँच, मलखादको व्यवस्थापन, बगैंचाको काँटछाँट महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।’

जिल्ला कृषि विकास कार्यालय जुम्लाको तथ्यांकअनुुसार कुल ४ हजार २ सय हेक्टरमा स्याउ खेती भइरहेको छ । यो पटक १८ हजार मेट्रिक टन स्याउ उत्पादन हुने अनुमान छ । स्याउबाट चालु आर्थिक वर्षमा ५० करोड रुपैयाँ आम्दानी हुने कृषि प्राविधिक लछिराम महतले जानकारी दिए । बर्सेनि बिरुवा बाँडिन्छ । व्यवसायमुखी भन्दा पनि निर्वाहमुखी खेती भइरहेको छ । जुम्लामा १२ जातको स्याउ पाइन्छ । जसमध्ये ५ जातको स्याउ मात्र अस्तित्वमा छन् । स्याउका लागि जुम्लामा ‘एक घर एक स्याउ बगैंचा’, ‘चक्लाबन्दी कार्यक्रम’ लागू भएका छन् । कृषि प्रावधिक महतले भने, ‘जुम्ली स्याउको चर्चा धेरै भएपनि बजार निकै कम छ । जसका कारण किसानले स्याउ लैजान पाइरहेका छैनन् । बिचौलियाले बजारमा लैजाँदा स्याउको पहिचान खस्कने संभावना बढ्दो छ ।’

जुम्लामा २ सय ९ नर्सरी छन् । खाद्य तथा गुण नियन्त्रण विभाग डिभिजन कार्यालय जुम्लाका प्रमुख डा. इश्वर सुवेदी स्याउको उत्पादनपछि हुने प्रशोधन र बजारीकरणमा निकै ठूलो समस्या देखिएको बताए । किसानले आफैं स्याउ फलाउने, आफैं संकलन गर्ने र आफैं बजारसम्म लैजानाले पनि समस्या देखिएको हुन सक्ने उनले औंल्याए । उनले बजारमा जान नसकेको स्याउको विभिन्न परिकार बनाएर बेच्न सकिने बताए । 'अहिले स्याउको चाना र रक्सी मात्र बन्छ भनिरहेका छौं, त्यति मात्रै होइन' उनले भने, ‘जाम, जेकली, जुस र साइटर बनाएर पनि बजारमा लैजान सकिन्छ ।'


प्रकाशित : भाद्र २८, २०७९ ११:३९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×