गठबन्धनमा भागबन्डा : ‘८८ सिटमा समझदारी’- समाचार - कान्तिपुर समाचार

गठबन्धनमा भागबन्डा : ‘८८ सिटमा समझदारी’

कांग्रेसले दाबी गरेका ६०, माओवादीका १२, एकीकृत समाजवादीका र जसपाका ८–८ निर्वाचन क्षेत्रमा गठबन्धनका अन्य दलको दाबी रहेन
नमिलेका क्षेत्रमा समझदारी जुटाउने जिम्मा देउवा र दाहाललाई दिने कार्यदलको तयारी
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — संसदीय निर्वाचनका लागि सिट बाँडफाँटको प्रयासरत सत्ता गठबन्धनको कार्यदलले बुधबार साँझसम्म ८८ सिटमा समझदारी गरेको नेताहरूले दाबी गरेका छन् । एक महिनाअघि गठन भएको कार्यदलले सुरुमा प्रतिशतमा भागबन्डा गर्न खोजे पनि समझदारी बन्न नसकेपछि एक/एक सिटमा छलफल गरिरहेको छ ।



समानुपातिक उम्मेदवारको बन्दसूची असोज २ र ३ मा बुझाउने तालिका छ । प्रत्यक्ष सिटमा बाँडफाँट नभएसम्म समानुपातिकमा कसको नाम पठाउने वा नपठाउने भन्ने अन्योल हुने भएकाले अहिले नै सबै विषय टुंगो लगाउन गठबन्धनले प्रयास गरिरहेको छ । सिट बाँडफाँटमा समझदारी बनाउन गठबन्धनले साउन २२ मा कांग्रेस नेता कृष्णप्रसाद सिटौला नेतृत्वको ११ सदस्यीय कार्यदल बनाएको थियो । त्यसयता शीर्ष नेतासहित कार्यदलको बैठक निरन्तर चलिरहेको छ ।

समग्र सिटलाई प्रतिशतमै भागबन्डा गर्न कठिन भएपछि दलहरूले एक/एक सिट छुट्याउने प्रयास गरिरहेका छन् । प्रतिनिधिसभाका कुल १६५ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये कांग्रेसले एक सय, माओवादीले ६०, जसपाले ३२ र समाजवादीले २० सिटमा दाबी प्रस्तुत गरेका छन् । तर, कांग्रेसले दाबी गरेका मध्ये ६० सिटमा अरू कसैको दाबी नपरेकाले ती सिटमा कांग्रेसले उम्मेदवारी पाउने पक्का भएको छ । त्यस्तै माओवादीले दाबी गरेका मध्ये १२ सिटमा गठबन्धनका अन्य दलको दाबी छैन ।

एकीकृत समाजवादीका पनि अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले चुनाव लड्ने रौतहट–१, झलनाथ खनालको इलाम–१ र सचिव रामकुमारी झाँक्रीको गुल्मी–२ सहित ८ सिटमा अरूको दाबी छैन । जनता समाजवादी पार्टीका पनि ८ निर्वाचन क्षेत्रमा एकल दाबी छ ।

‘अहिलेसम्म ८८ निर्वाचन क्षेत्रको भागबन्डा मिलिसकेको छ । भोलि बिहान बस्ने कार्यदलको बैठकले केही निर्वाचन क्षेत्र मिलाउन सक्छ,’ कार्यदलका अर्का एक सदस्यले भने, ‘त्यहाँ पनि नमिलेका विषय शीर्ष तहका नेताहरूको जिम्मामा जान्छन्, नेताहरूले ४० देखि ५० निर्वाचन क्षेत्रको समस्या हल गर्नुपर्ने देखिन्छ ।’

०७४ को संसदीय निर्वाचन र ०७९ को स्थानीय तहको मतका आधारमा केही सिटमा समझदारी बन्न सजिलो हुने नेताहरूको भनाइ छ । ‘०७४ मा प्रत्यक्ष जितेका निर्वाचन क्षेत्रमा अधिकांशमा समझदारी बनेको छ । केन्द्रीयस्तरका मुख्य नेताले प्रतिस्पर्धा गर्ने क्षेत्रमा पनि समस्या हुँदैन,’ कार्यदलका एक सदस्यले भने ।

तनहुँ–१ मा कांग्रेस नेता रामचन्द्र पौडेलले उम्मेदवारीको तयारी गरेपछि एसका सांसद किसानकुमार श्रेष्ठलाई बारा–४ मा उठाउने तयारी गरिएको छ । डोटीमा एसका प्रेम आले र कांग्रेसका वीरबहादुर बलायरबीच गठबन्धनको टिकटमा प्रतिस्पर्धा छ । बलायरलाई कैलालीमा झार्ने देउवाको तयारी छ । मोरङ–४ मा पनि कांग्रेसका केन्द्रीयस्तरका नेताहरू बढी भएकाले कांग्रेसले दाबी गरेको छ ।

०७४ मा उक्त निर्वाचन क्षेत्रबाट माओवादीका अमनलाल मोदीले कांग्रेस नेता महेश आचार्यलाई हराएका थिए । अहिले उक्त क्षेत्रबाट टिकट लिन कांग्रेसभित्र नै महेश आचार्य, गुरु घिमिरे र अमृत अर्यालबीच तीव्र प्रतिस्पर्धा छ । यस्तै जटिल अवस्था सिन्धुपाल्चोक–१ मा पनि छ । त्यहाँ सभामुख अग्नि सापकोटाले नै प्रत्यक्ष चुनाव लड्न खोजेमा कांग्रेसका मोहन बस्नेतलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने समस्या छ । आफू लड्दै आएको निर्वाचन क्षेत्र छाड्न नसक्ने भन्दै बस्नेत चुनावी तयारीमा जुटिसकेका छन् ।

कार्यदलका सदस्यसमेत रहेका सञ्चारमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले प्रतिवेदनसहित नमिलेका निर्वाचन क्षेत्रको टुंगो लगाउन बिहीबार नै शीर्ष नेताहरूलाई जिम्मेवारी दिइने जानकारी दिए । ‘हामी समझदारीको अन्तिममा छौं, कार्यदलले अहिलेसम्म गरेका कामको प्रतिवेदन तयार पारेर शीर्ष नेतालाई बुझाउँछौं,’ उनले भने, ‘बाँकी निर्णय शीर्ष तहको छलफलमा हुन्छ । अब सहमति हुन समय लाग्दैन ।’

मधेसमा कांग्रेस र जसपाबीच मुख्य रस्साकसी छ जहाँ प्रतिनिधिसभाका ३२ सिट छन् । स्थानीय तह निर्वाचनमा वडाध्यक्षका उम्मेदवारको प्राप्त मतका आधारमा मधेसका १८ क्षेत्रमा कांग्रेस एक्लै अघि छ । त्यसैका आधारमा उसले २० भन्दा बढी निर्वाचन क्षेत्रमा दाबी गरेको छ । वडाध्यक्षको मतका आधारमा मधेसमा एमाले ६, जसपा ५, माओवादी, एकीकृत समाजवादी र लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) एक/एक सिटमा मात्र अघि छन् । तर जसपाले मधेस प्रदेशलाई आफ्नो पार्टीको मुख्य आधार क्षेत्र मानेर दाबी प्रस्तुत गरिरहेको छ ।

मोरङ–५, सुनसरी–१, काठमाडौं–७ लगायत गरी मुलुकभरका ३२ निर्वाचन क्षेत्रमा जसपाको दाबी छ । ‘तोप माग्दा लाठी मात्र दिने अवस्था भएकाले सबैले आ–आफ्ना दाबी बढाएका हुन्,’ जसपा नेता मनीष सुमनले भने, ‘समझदारीमा आउँदा जसपा २६/२७ सम्म आउन सक्छ ।’ मधेस प्रदेशमा जसपाको मुख्य आधार र प्रभाव भएकाले गठबन्धनका अन्य दलले भाँजो हाल्न नहुने उनको भनाइ छ ।

उता, माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले कांग्रेसले ५० प्रतिशत अर्थात् ८२ सिट र गठबन्धनका अन्य दलले ८३ सिट पाउनुपर्ने अडान राखिरहेका छन् । कार्यदलका संयोजक सिटौलाले यसअघि नै कांग्रेसले ८८ सिटको दाबी अघि सारेका थिए । त्यसैलाई आधार मानेर सभापति एवं प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले समेत ८६ जोड २ को प्रस्ताव गरेका थिए । कांग्रेसले ८६ लिने र दुई सिट लोसपा अध्यक्ष महन्थ ठाकुर र नेता राजेन्द्र महतोका लागि छुट्याउने उनको प्रस्ताव थियो ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७९ ०६:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आफ्नै निर्वाचन क्षेत्रमा पौडेल कति सुरक्षित ?

स्थानीय तहको चुनावी परिणामले पौडेललाई बल तर जोशीको भूमिका र सम्भावित अन्तरघातले जोखिम
राष्ट्रपतिमा प्रतिस्पर्धा गर्न संसदीय चुनाव जितिरहनु पर्दैन । कतिपय नेताले पौडेललाई समानुपातिकमै बस्न सुझाउने गरेका छन्, तर पौडेल त्यस्तो सुझाव मान्न तयार छैनन् । भन्छन्, ‘म एक पटक हारेकै निर्वाचन क्षेत्रबाट चुनाव लडेर मर्न चाहन्छु ।’
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — राजनीतिक जीवनकै आखिरीतिर पुगेका कांग्रेस नेता रामचन्द्र पौडेलले तनहुँ–१ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा चुनाव लड्ने घोषणा गरिसकेका छन् । उनले आसन्न संसदीय चुनावलाई आफ्नो राजनीतिक जीवनको अन्तिम प्रतिस्पर्धा भनेर सार्वजनिक घोषणासमेत गरिसकेका छन् ।

०७४ को निर्वाचनमा पराजित बनेका पौडेलले भदौ ३ मा गृहनगर दमौलीमा स्थानीय सञ्चारकर्मीसँग भनेका थिए, ‘म एक पटक चुनाव जितेर मर्न चाहन्छु ।’

पार्टीको चौधौं महाधिवेशनबाट पौडेलको राजनीतिक मैदान साँघुरिँदै गएको छ । तर उनी संसदीय निर्वाचन जितेपछि प्रधानमन्त्रीको सम्भावित अवसर छोप्न सकिने आशामा छन् । पार्टीको महाधिवेशनका बखत भने उनले सक्रिय राजनीतिबाट अलग हुन चाहेको सन्देश दिएका थिए । सभापति बन्ने लक्ष्यमा नेताद्वय शेखर कोइराला र प्रकाशमान सिंह तगारो बनेको भन्दै उनी नेतृत्वको प्रतिस्पर्धामा कतै खुलेनन् । भोटसमेत हालेनन् । जसको लाभ आफैंले नेतृत्व लिएको समूहलाई नभएर शेरबहादुर देउवालाई मिल्यो ।

महाधिवेशनका बेला बोहोराटार नै पुगेर देउवाले ‘मुलुकलाई तपाईंको योगदान अझै आवश्यक छ, स्वास्थ्य ठीक पारेर राख्नुहोस्’ भनेका थिए । त्यसलाई पौडेलले प्रधानमन्त्री पदसँग जोडेर हेर्ने गरेका छन् । प्रधानमन्त्री भएर सिंहदरबारमा फोटो टाँस्ने उनको रहरमा भने आफ्नै राजनीतिक दौंतरी देउवा नै बाधक बन्ने देखिन्छ । ‘प्रधानमन्त्रीमा आफूबाहेक विकल्प शेरबहादुर दाइले अरू कसैलाई देखेजस्तो लाग्दैन,’ देउवानिकट एक नेता भन्छन्, ‘यसैका निम्ति त गठबन्धन जोगाउने महाकसरत चलिरहेको हो ।’ उनका अनुसार पौडेललाई राष्ट्रपतिका लागि अघि सार्ने सम्भावना भने छ । कांग्रेसले राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री दुवै लिन कांग्रेस निर्वाचनबाट पहिलो दल भएर मात्रै पुग्दैन, संसद्मा बलियो उपस्थिति देखिनुपर्छ ।

राष्ट्रपतिमा प्रतिस्पर्धा गर्न संसदीय चुनाव जितिरहनु पर्दैन । कतिपय नेताले पौडेललाई समानुपातिकमा बसेर पार्टीको निर्वाचन रणनीति परिचालन गर्न र राष्ट्रपतिमा अघि सर्न सुझाउने गरेका छन् । तर, पौडेल त्यस्तो सुझाव मान्न तयार छैनन् । ‘म एक पटक हारेकै निर्वाचन क्षेत्रबाट चुनाव लडेर मर्न चाहन्छु,’ उनी भन्ने गर्छन् ।

तनहुँमा संविधान जारी गर्नुअघिसम्म तीन निर्वाचन क्षेत्र थिए । पौडेलले ०४८ सालमा १ र त्यसपछि ०७० सम्म २ नम्बर क्षेत्रबाट चुनाव जितेका थिए । संविधान जारीपछि निर्वाचन क्षेत्र २ वटामा सीमित भयो । पौडेलले तनहुँ–१ रोजे । उनीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न एमालेले व्यापारिक पृष्ठभूमिका कृष्णकुमार (किसान) श्रेष्ठलाई अघि बढायो । ०४८ सालदेखि निरन्तर संसदीय चुनाव जित्दै आएका पौडेलको संसद्को यात्रा उनैले ब्रेक लगाइदिए । श्रेष्ठले पौडेललाई ६ हजार ८ सय २ को मतान्तरले हराए । श्रेष्ठ हाल एकीकृत समाजवादीमा छन् ।

गठबन्धनका अन्य दलले ०७४ मा जितेका सिट सुरक्षित राख्न खोजेका छन् तर पौडेलले उम्मेदवार बन्ने घोषणा गरेपछि त्यहाँ गठबन्धनका अन्य दलको दाबी रहने देखिँदैन । श्रेष्ठलाई तनहुँबाहेक अन्य जिल्लामा उम्मेदवार बनाउने सम्भावना छ । पौडेलका लागि चुनौती गठबन्धनको भन्दा कांग्रेसभित्रकै हुने देखिन्छ । तनहुँ–१ यसअघि गोविन्दराज जोशीले चुनाव लड्दै आएको क्षेत्र हो । ०४८ सालदेखि नै सत्ता र पार्टी राजनीतिको प्रतिस्पर्धामा एकले अर्कालाई ‘सिध्याउने’ बाटोमा हिँडेका यी दुई नेताबीच अहिले पनि पानी बाराबार छ । पौडेललाई हराउन ०७४ मा जोशी आफैं स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेका थिए । अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा विचाराधीन रहेको कारण देखाएर पौडेल आफैंले उजुरी दिएपछि निर्वाचन आयोगले जोशीको उम्मेदवारी खारेज गरिदियो । त्यसपछि पनि जोशी पौडेललाई हराउन र एमाले उम्मेदवारलाई जिताउन लागेको आरोप छ । त्यही आरोपमा उनले कारबाहीसमेत भोगिरहेका छन् ।

गत स्थानीय चुनावमा जोशीले छोरा दीपक जोशीलाई व्यास नगर प्रमुखमा कांग्रेसविरुद्ध उतारेका थिए । कांग्रेसका वैकुण्ठ न्यौपानेले थोरै मतान्तरले मात्र जिते । जोशी पुत्रलाई एमालेले समर्थन गरेको थियो । आगामी संसदीय चुनावमा पनि पौडेलविरुद्ध जोशी र एमालेबीच तालमेलको चर्चा सुरु भइसकेको छ । अबको चुनावमा पनि जोशीको भूमिका पौडेलका लागि भारी पर्ने देखिन्छ । जोशीले केही दिनअघि आफैं उम्मेदवारी हुने घोषणा गरिसकेका छन् । पुराना नजिर कायम राखेर उनको उम्मेदवारी खारेजी गरिदिए पनि विकल्पमा उनले अर्को उम्मेदवार खडा गर्न सक्ने जिल्लाका कांग्रेस नेताहरू बताउँछन् ।

पौडेलले भने यस पटक एमालेभित्रको विभाजन र गठबन्धनको बलबाट सहजै चुनाव जित्ने विश्वास गरेका छन् । स्थानीय तहको चुनावी परिणामले पनि पौडेलको विश्वासलाई बल त दिन्छ तर जोशीको भूमिका र कांग्रेसभित्रै हुन सक्ने अन्तरघातका कारण जोखिम आउन सक्ने स्थानीय कांग्रेसजन बताउँछन् ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७९ १०:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×