बेलैमा जहाज मर्मत गर्न नसकेपछि उडान रद्द गर्दै निगम- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बेलैमा जहाज मर्मत गर्न नसकेपछि उडान रद्द गर्दै निगम

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — बेलैमा जहाज मर्मत गर्न नसकेपछि नेपाल वायुसेवा निगमले आफ्ना नियमित उडान धमाधम रद्द गर्न थालेको छ । निगमको वाणिज्य विभागले शुक्रबार जारी गरेको संशोधित बर्खे तालिकामा फेरि अर्को न्यारोबडी (नाइनएन–एकेडब्लु) को दायाँ इन्जिनमा समस्या देखिएपछि भारतको दिल्लीका लागि तय भएका तीन र मुम्बईको एक गरी चारवटा उडान रद्द गरिएको जानकारी अन्तर विभागलाई पठाएको छ ।

अब निगम मातहतका सम्बन्धित विभागले यो सूचनाका आधारमा यात्रु तथा एजेन्सीलाई जानकारी गराउने लगायतका काम गर्नुपर्ने छ । यो साउन तेस्रो साताका लागि मात्रै तोकिएको तालिका हो । जहाजको उपलब्धता नभएपछि अर्को साता थप उडान रद्द हुने क्रम बढ्ने छ । जसका कारण निगमको साखमा असर त पर्ने नै छ निगमले करोडौंको व्यापार पनि गुमाउने छ । तामझामका साथ थालिएको साउदीको रियाद उडान पनि जहाज अभाव नभएकै कारण रद्द गरिएको छ ।

निगमका एक इन्जिनियरका अनुसार, बिहीबार प्राविधिकहरुले 'सगरमाथा' नाम दिइएको न्यारोबडी जहाजको दायाँ इन्जिनको बोरोस्कोप इन्स्पेक्सन (जाँच) गरेका थिए । उक्त जाँचले ५ उडान (टेकअफ र ल्यान्डिङ गरी दस साइकल) मात्रै गर्न मिल्ने देखायो । उक्त जहाजले शनिबार दिल्लीका लागि एउटा मात्रै उडान गर्‍यो । ‘बोरोस्कोप इन्स्पेक्सन (जाँच) का कारण आइतबारदेखि यो विमानको कतै पनि उडान राखिएको छैन,’ एक इन्जिनियरले भने, ‘निर्माता कम्पनी एयरबसका प्राविधिकहरुले बोरोस्कोप इन्स्पेक्सनमा गरेको विश्लेषण अनुसार यस्तो अवस्थामा जोखिम लिएर उडान गर्न मिल्दैन । हवाई तथा यात्रु सुरक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ ।’

निगमसँग अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि दुईवटा वाइडबडी र दुईवटा न्यारोबडी विमान छन् । यीमध्ये 'मकालु' नाम दिइएको वाइडबडी नियमित मर्मत (सी–चेक) का लागि हाल इन्डिनेसियामा छ । उक्त विमान पनि नहुँदा अब १० वटा अन्तर्राष्ट्रिय गन्तव्यको चाप दुइटा जहाज (१/१ न्यारोबडी र वाइडबडी) माथि आइपर्ने छ ।

बिहीबारको बोरोस्कोप इन्स्पेक्सन (जाँच) पछि इन्जिनमा समस्या देखिएको न्यारोबडी ‘सगरमाथा’ मर्मत गर्न निगमले सार्वजनिक खरिद ऐन लगायतका नियम अबलम्वन गर्नुपर्ने हुन्छ । तर यसलाई मर्मत गर्न र इन्जिन भाडामा ल्याउन पनि निगमले कुनै तयारी नै गरेको छैन ।

निगमको वाणिज्य विभागले आन्तरिक विभागहरुलाई जहाज ग्राउन्डेड गरिएकोबारे जारी गरेको तालिका ।

‘यो इन्जिन नेपालमा बनाउन सकिँदैन । विदेश लैजानुपर्छ । निगमले मर्मतका लागि इन्जिन कसलाई दिने टुंगो लगाउन सकेको छैन,’ ती इन्जिनियरले भने, ‘यही जहाजको समस्याले टाउको खाइरहेको छ । अर्को ग्राउन्डेड टुइनअटरलाई ध्यान दिनै सकिरहेका छैनौं ।’

प्राविधिकहरुका अनुसार इन्जिनमा समस्या देखिएको न्यारोबडीको दायाँ इन्जिन झिकेर अर्को राखेर केही सयम उडानुपर्छ । जहाज ग्राउन्डेड गर्दा निगमले घाटा व्यहोर्ने भएकाले अर्को पार्टीबाट इन्जिन भाडामा लिनुपर्ने हुन्छ । यी सबै गर्न निगमले पहिल्यै तयारी गर्नुपर्थ्यो । ७ महिनाअघि यही जहाजको बायाँ इन्जिनमा समस्या देखिएपछि कतारको दोहामा ७० दिनसम्म ग्राउन्डेड भएको थियो । त्यसताका समयमै मर्मत र इन्जिन भाडामा ल्याउने निर्णय गर्न नसक्दा करिब अढाई महिना दोहामा राख्नुपरेको थियो । अहिले दैनिक २ हजार डलर (२ लाख ५३ हजार रुपैयाँ) तिरेर निगमले भाडाको इन्जिन राखेको छ । उसको आफ्नै इन्जिन मर्मत भइसकेको छैन । यसको दैनिक भाडाबाहेक उडाउँदा प्रति उडान र घन्टाको अतिरिक्त भाडा छुट्टै छ ।

निगमका निर्देशकहरुका अनुसार, सरकारको निलम्बनपछि अदालतबाट अल्पकालीन अन्तरिम आदेश ल्याइ निगम फर्केका कार्यकारी अध्यक्ष युवराज अधिकारीले आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय उडान व्यवस्थापन गर्न सकिरहेका छैनन् । उनी स्पष्टीकरण दिने, मुद्दा मामिलाका लागि भेटघाटमा व्यस्त भएका कारण निगमको दैनिक काममा प्रभाव परेको कर्मचारीहरुले बताएका छन् । ‘कार्यकारी अध्यक्ष कुन बेला अफिस आउनु हुन्छ कुन बेला फर्किनु हुन्छ हामी नै थाहा पाउँदैनौं,’ निगमका एक निर्देशकले भने, ‘कति फाइलमा साइन गराउनुपर्ने हुन्छ । उहाँ आएको थाहा पाउने बित्तिकै कुदिहाल्नुपर्छ ।’

कार्यकारी अध्यक्ष अधिकारीसँग प्रतिक्रिया लिनका लागि सम्पर्क गर्दा उनले 'आफू बिरामी भएकाले बोल्न नसक्ने' भनेर एसएमएस पठाए ।

निगमसँग आन्तरिक उडानका लागि तीनवटा टुइनअटर विमान छन् । दुईवटा पालैपालो गरेर एक महिनादेखि ग्राउन्डेड छन् भने अर्को 'अल्फा ब्राभो एक्सरे' ग्राउन्डेड गरिएको भोलिदेखि १० वर्ष लाग्दै छ ।

प्रकाशित : श्रावण १५, २०७९ १०:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपाल एससीओमा पर्यवेक्षक बन्ला ?

नेपाललाई पर्यवेक्षक बनाउने वा नबनाउने विषयमा भारत, चीन र रूसको भूमिका निर्णायक
मणि दाहाल

काठमाडौँ — उज्वेकिस्तानका विदेशमन्त्री भ्लादिमिर नोरोभले नेपाललाई सांघाई कोअपरेसन अर्गनाइजेसन (एससीओ) मा पर्यवेक्षक बनाइने बताएका छन् । राजधानी तास्कन्दमा आयोजित विदेश मन्त्रीहरूको बैठकको साइडलाइनमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा नोरोभले नेपालसहित अजरवैजान, आर्मेनिया र कम्बोडियालाई पर्यवेक्षकको मान्यता पाउने जानकारी दिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन् । उज्वेकिस्तानको समरकन्दमा आगामी भदौ ३० र ३१ गते हुने एससीओको वार्षिक सम्मेलन हुँदै छ । उज्वेकिस्तान एससीओको अध्यक्ष राष्ट्र हो ।

रुस र चीनको अगुवाईमा २१ वर्षअघि स्थापना गरिएको मध्य एसियाली मुलुकहरूको यो संगठनमा नेपाल अहिले ‘संवाद साझेदार’ (डाइलग पाटनर्स) रूपमा सहभागी छ । सन् २०१५ मा रुसमा भएको एससीओको सम्मेलनका क्रममा नेपाल संवाद साझेदार बनेको थियो ।

परराष्ट्र मन्त्रालयकी प्रवक्ता सेवा लम्सालले नेपालले एससीओमा स्तरोन्नती चाहेको बताएकी छिन् । ‘अहिले हामी डाइलग पार्टनर (संवाद साझेदार) छौं । त्यो भन्दा माथि अपग्रेड हुने चाहना राख्नु नेचुरल हो । पर्यवेक्षक स्ट्याटसमा जाने एउटा प्रक्रिया पनि हुन्छ । औपचारिक निर्णय भएपछि यस विषयमा थप जानकारी गराउने छौं,’ लम्सालले भनिन् । २०७६ साल मंसिरमा तत्कालीन परराष्ट्र मन्त्री प्रदीप ज्ञवाली रुस भ्रमणमा जाँदा एससीओको सदस्य बन्नका आवश्यक सहयोगका लागि आग्रह गरेका थिए । मध्य एसियामा अमेरिकी नेतृत्वको उत्तर

एट्लान्टिक सन्धि संगठन (नाटो) को विस्तार र प्रभावलाई रोक्न रुस र चीनले काजाकस्तान, किर्गिजस्तान र ताजिकिस्तानलाई साथमा लिएर यो संगठन स्थापना गरेका थिए । सन् २००१ मा ‘संघाई फाइभ’ नामले चिनिने यो संगठनको प्रमुख उद्देश्य आतंकवाद नियन्त्रण थियो । तर पछिल्लो समय संगठनभित्र राजनीतिक, आर्थिक, सुरक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटनसहित धेरै विषयमा सहकार्य हुने गरेको छ ।

अहिले दक्षिण एसियाबाट भारत र पाकिस्तान पनि सदस्य बनेपछि एससीओको सदस्य संख्या ८ पुगेको छ । जसमा रुस, चीन, भारत, पाकिस्तान, काजाकस्तान, किर्गिजस्तान, ताजिकस्तान, उज्वेकिस्तान छन् । पर्यवेक्षकमा अफगानिस्तान, बेलारुस, इरान र मंगोलिया छन् । नेपालजस्तै अर्मेनिया, अजरबैजान, कम्बोडिया, श्रीलंका र टर्की संवाद साझेदार छन् । पछिल्लो समय युरोप र एसियालाई जोड्ने देश टर्की र इरानले पनि यसको सदस्य बन्ने चाहना राखेका छन् । उज्ज्वेक विदेशमन्त्री नोरोभले भदौमा हुने सम्मेलनमा इरानले पूर्ण सदस्य पाउने बताएका छन् । त्यसैगरी अर्को दक्षिण एशियाली देश माल्दिभ्सलाई डाइलग पार्टनर बनाउने कामिलोभले बताए ।

सीमापार आतंकवाद नरोकेसम्म पाकिस्तानसँग एउटै मञ्चमा सहभागी हुन नसक्ने भन्दै दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) को शिखर सम्मेलन बहिष्कार गर्दै आएको भारतले पाकिस्तानसमेत सदस्य रहेको एससीओको सम्मेलनमा भने भाग लिने गरेको छ । त्यसैगरी दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा सामारिक प्रतिद्वन्द्वीतामा रहेका भारत र चीन यो बहुपक्षीय मञ्चमा सक्रिय छन् । शुक्रबार र शनिबार तासकन्दमा आयोजित सम्मेलनमा भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशंकर, पाकिस्तानी विदेशमन्त्री विलवाल भुट्टो र चीनका स्टेट काउन्सिलर तथा विदेशमन्त्री वाङ यी सहभागी थिए । तर जयशंकर र वाङ तथा बिलवालबीच सम्मेलनमा छुट्टै संवाद भने भएन । त्यसैगरी एससीओमा आयोजना हुने सैन्य अभ्यासमा एकसाथ सहभागी हुने गरेका छन् ।

उज्वेकिस्तानका विदेशमन्त्री भ्लादिमिर नोरोभले नेपाल पर्यवेक्षक बनाउने भनेर भने पनि यसका लागि प्रमुख तीन देश भारत, चीन र रुसको भूमिका निर्णायक हुने विज्ञहरूले बताउँछन् । एसीओका सदस्य रहेका अधिकांश देशहरू युक्रेनमाथि रुसले गरेको आक्रमणको विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा तटस्थ रहँदै आएको छन् । जबकी नेपालले युक्रेनको पक्षमा मतदान गरेको छ ।

‘बहुपक्षीय यस्ता मञ्चहरूमा कुनै देशको स्टयाटस परिर्वतन गर्नका लागि धेरै विषय मिल्नुपर्ने हुन्छ । कुनै एक सदस्यले त्यसमा अहमति जनाएमा पनि त्यो स्थगित हुन्छ’ लामो समय बहुपक्षीय मञ्चहरूमा काम गरेका एक अधिकारीले भने, ‘एससीओका प्रमुख शक्तिमा चीन, भारत र रुस रहेका छन् । नेपाल पर्यवेक्षक बन्छ वा बन्दैन भन्ने विषय उनीहरूको भूमिका निर्णायक हुने देखिन्छ ।’ दक्षिण एशियाली अध्ययन केन्द्रका निर्देशक निश्चलनाथ पाण्डेले चीन, भारत र पाकिस्तानजस्ता देश सदस्य रहेका कारण एससीओ यस क्षेत्रका लागि महत्त्वपूर्ण संस्था भएको बताउँछन् । ‘चीन, भारत र पाकिस्तान आपसी मनमुटाव भएको देश सबै एकै ठाउँमा संस्था भएकाले हुनाले त्यसको महत्त्व बढेको छ । यो सबै रुसको शक्ति र प्रभावका कारण आएका हुन्,’ पाण्डेले भने, ‘रुससँग हाम्रो युक्रेनको विषयबाहेक अन्यमा फरक धारणा छैन । राम्रै सम्बन्ध हो ।’

प्रकाशित : श्रावण १५, २०७९ १०:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×