शून्य लागतमा मलेसियाको विर्स्टनले नेपाली श्रमिक लैजाने- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

शून्य लागतमा मलेसियाको विर्स्टनले नेपाली श्रमिक लैजाने

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — मलेसियाको विर्स्टन टेक्नोलोजीले शून्य लागतमा नेपाली श्रमिक लैजाने भएको छ । श्रमिक लैजान मंगलबार आकर्षण इन्टरनेसनल र लालधनुष इन्टरनेसनल म्यानपावर कम्पनीसँग विर्स्टनले सम्झौता गरेको हो । विर्स्टनले पहिलो चरणमा चार सय ५० जना लैजाने भएको छ । विर्स्टनमा जाने श्रमिकले १ पैसा पनि खर्च गर्नु नपर्ने विर्स्टनका उपमहाप्रबन्धक डेभिड तावोन चोङले बताए । 

आकर्षणका प्रमुख कार्यकारी निर्देशक विष्णु केसी, लालधनुषका प्रमुख आङ नेवाङ शेर्पा र चोङबीच शून्य लागतमा श्रमिक भर्ना गर्न सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर भएको छ । यसअघि मलेसियाका कम्पनीहरुले शून्य लागतमा श्रमिक लैजाने दाबी गरेपनि नेपालमै आएर सार्वजनिकरुपमा म्यानपावर कम्पनीसँग सम्झौता गरेको थिएन ।

विर्स्टन टेक्नोलोजीले घरदेखि मलेसियाको कम्पनीसम्म पुग्ने सबै लागत खर्च बेहोर्नेछ । गाउँदेखि काठमाडौंसम्म आउने–जाने, काठमाडौंको होटलमा बस्ने र खाने, राहदानी बनाउन लागेको खर्च, मेडिकल, भिसा, हवाई टिकटलगायत सम्पूर्ण लागत खर्च विर्स्टन टेक्नोलोजीले बेहोर्ने उपमहाप्रबन्धक डेभिड तावोन चोङले बताए । बिना खर्च गएका श्रमिकले मासिकरुपमा ७० हजारदेखि ९० हजारसम्म आम्दानी गर्नेछन् ।

बहुराष्ट्रिय कम्पनी विर्स्टनले मलेसियाको पोर्टकिआङ र पेटालिङमा उद्योग छ । सम्झौताअनुसार पहिलो चरणमा आकर्षणले १५० महिला र ६० पुरुष गरी २ सय १० जना र लालधनुषले १७५ महिला र ७५ पुरुष गरी २ सय ५० जना नेपाली श्रमिकलाई पठाउने सम्झौतामा उल्लेख छ । यी श्रमिकको छनोट विर्स्टनले नै गर्नेछ । श्रमिक छनोटका लागि बुधबार र बिहीबार अन्तर्वार्ता तोकिएको छ ।

२०७५ कात्तिक ११ गते शून्य लागतमा मलेसियाले नेपालबाट श्रमिक लैजाने भन्दै श्रम सम्झौता गरेको थियो । कोभिडपछि मलेसियाको रोजगारदाता कम्पनीहरुसँग भिसा नै किन्ने प्रतिस्पर्धा भइरहेको बेला विर्स्टनले आफूहरु शतप्रतिशत शून्य लागतमा श्रमिक लैजाने दाबी गरेको छ । ‘मलेसिया जान घरबाट निस्केदेखि जे जति खर्च हुन्छ । त्यो सबै हामी श्रमिकको बैंक खातामा नै रकम सोधभर्ना गरिदिन्छौं,’ आकर्षणका प्रमुख कार्यकारी निर्देशक केसीले भने,‘हामी कुनै पनि विचौलियामार्फत श्रमिक लिने छैन । सिधै म्यानपावर कम्पनीमा आएका श्रमिकलाई अन्तर्वार्ता लिनेछौं । अन्तर्वार्ता पारदर्शी हुनेछ ।’

चीन, भारत, ताइवान, मेक्सिको, चेक रिपब्लिक, फिलिपिन्सलगायत देशमा सो कम्पनीको उद्योग छ । यो कम्पनीमा ८० हजार जना कर्मचारी काम गर्छन् । गत वर्ष यो कम्पनीको आफ्नै ब्राण्ड उत्पादन छैन तर ब्राण्ड कम्पनीको इलोक्ट्रोनिक्स सामानहरु उत्पादन गर्छ ।

प्रकाशित : असार २१, २०७९ २०:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

च्याउ हेर्न अमेरिकादेखि खुम्बुसम्म

खुम्बुमा भेटिए १५६ प्रजातिका च्याउ, ५१२३ मिटरको उचाइमा पनि पाइयो च्याउ
गोविन्द पोखरेल

काठमाडौँ — अमेरिकी नागरिक ७० वर्षीय रिचार्ड सिल्भरले गत जुन १९ देखि जुलाई २ सम्म नेपालको खुम्बु क्षेत्रको भ्रमणमा गरे । उनी पेसाले वकिल हुन् । उनको नेपाल भ्रमण आफ्नो विषयगत बहस, पैरवीका लागि थिएन । खुम्बु क्षेत्रमा उनी च्याउ अवलोकनका लागि गएका थिए ।

सिल्भरसहित ८ जना अमेरिका र एक जना मेक्सिकोबाट च्याउ हेर्नकै लागि भनेर नेपाल आएका थिए । खुम्बु क्षेत्रमा च्याउ पर्यटकको रुपमा गएको अनुभव सुनाउँदै भने, ‘मेरो लागि यो एक्सिपिडिसन विशेष खालको रह्यो । दुई दिनकै अन्तरालमा सयभन्दा बढी प्रजातिका च्याउ देख्न पाइयो ।’

सगरमाथाको खुम्बु क्षेत्रमा जाने धेरैजसो हिमाल हेर्न/चढ्न, उच्च हिमाली भेगको अनुभव बटुल्न, ट्रेकिङ गर्न, चरा अवलोकन, अनुसन्धान प्रयोजनका लागि जान्छन् । खुम्बु क्षेत्र चैत–वैशाखपछि असोज–कात्तिकमा पर्यटकहरू भरिभराउ हुन्छ । मनसुनको बेला प्राय: सुनसान हुन्छ । ‘अफ सिजन’मा पर्यटकहरू जाँदैनन् । तर अफ सिजनमा खुम्बु क्षेत्रमा मात्रै नभएर अन्य हिमाली क्षेत्रमा ‘च्याउ पर्यटन’ प्रवर्द्धन हुन सक्ने सम्भावना देखिएको छ ।

उक्त टोलीमा सहभागी भएका फन्जाई म्यागजिनका प्रधानसम्पादक एवं माइकोलोजिस्ट डा. ब्रिट बर्नयार्डले हिमाली क्षेत्रमा पाइने रुखहरुको विविधताका अलावा च्याउहरुको विविधताले आफूलाई धैरै नै प्रभावित पारेको बताए । कान्तिपुरसँगको फोन कुराकानीमा ब्रिटले भने, ‘हामीले धेरै नै राम्रा राम्रा हिमाली जंगलहरु देख्यौं । उत्तिस, गुराँस प्रजातिका जंगलबाहेक सबैभन्दा विशेष चाहिँ च्याउ प्रजातिको विविधता थियो । धेरै नै च्याउहरू हामीले पायौं । मलाई लाग्छ केही विश्वकै लागि नयाँ प्रजाति पनि हुन सक्छन् ।’

च्याउ पर्यटनको सम्भावनाबारे जानकारी दिँदै देवकोटा र रिचार्ड ।

उनले मनसुनी समयमा धेरै नै च्याउहरु उम्रने भएकाले त्यो समयमा च्याउ पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न सकिने बताए । च्याउ विज्ञसमेत रहेका ब्रिटले भने, ‘खुम्बु क्षेत्रमा च्याउको धेरे नै राम्रो बासस्थान छ । विविधता पनि धेरै नै राम्रो लाग्यो ।’

उनीहरुको टोलीको नेतृत्व भने च्याउमा विद्यावारिधी गरेका ग्लोबल इन्स्टिच्युट फर इन्टरडिसिप्लिनरी स्टडिज (जीआईआईएस)का रिसर्च फेलो शिव देवकोटाले गरेका थिए । खुम्बु क्षेत्रमा पाइने च्याउको अध्ययन/अनुसन्धान गर्दै आएका देवकोटाले उक्त टोलीलाई हिमाली क्षेत्रको विविधतासँगै च्याउ प्रजातिको बारेमा धेरै जानकारी गराए ।

काठमाडौंमा सोमबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा देवकोटाले भने, ‘खुम्बु क्षेत्र अब ट्रेकिङ र हिमाली क्षेत्र हेर्नका लागि मात्रै होइन, च्याउ पर्यटनको रुपमा पनि विकासित गर्न सकिन्छ । अफ सिजनको बेला रिचार्ड जस्ता च्याउका पारखीहरुलाई नेपाल भित्र्याउन सकिन्छ ।’

नेचर बेस्ड टुरिजममा केही देशहरूमा च्याउ हेर्नकै लागि पर्यटक जान्छन् । चीन, ल्याटिन अमेरिकी मुलुकहरु, अमेरिका, जर्मनी, स्पेनमा च्याउ हेर्नकै लागि भनेर पर्यटकहरू जाने गर्छन् ।

३५ सय मिटर उचाइ भेटिएको रामारिया प्रजातिको च्याउ ।

अवलोकनकै क्रममा देवकोटाले खुम्बु क्षेत्रमा च्याउ हेर्नका लागि पर्यटक ल्याउन सकिने सम्भावना देखेपछि विभिन्न टोलीहरुसँग ‘एप्रोच’ गरेका थिए । अमेरिकाको इन्टरनेसनल माउन्टेन ट्रेकिङसँग समन्वय भएपछि उक्त कम्पनीले यी ९ जना च्याउ पर्यटकलाई नेपाल ल्याएको हो ।

देवकोटा भन्छन्, ‘ हामीले के सोच्यौं भने चरा अवलोकनका लागि चरा गाइड चाहिन्छ भने, च्याउ अवलोकनका लागि म विज्ञको रुपमा सहभागी थिएँ ।’

खुम्बुमा भेटिए १५६ प्रजातिका च्याउ

खुम्बु क्षेत्रमा च्याउ पर्यटकको रुपमा गएको उक्त टोलीले १५६ प्रजातिको च्याउ अभिलेख गरेको छ । भेटिएका सबै च्याउ प्रजातिको तस्बिर खिचेर विश्लेषण गर्ने काम भइरहको देवकोटाले बताए । टोलीले खुम्बु क्षेत्रको ट्रेलमा मात्रै ती च्याउ भेट्टाएको थियो । जंगलभित्रै नगएर सडक छेउछाउको ठाउँमा भेटिएको थियो ।

खुम्बु क्षेत्रमा ४ वर्षसम्म च्याउको विविधता र प्रजाति सम्बन्धी अध्ययन गरेका देवकोटाले यो 'एक्सिपिडिसन'को क्रममा यति धेरै च्याउ प्रजाति यसअघि आफूले पनि अभिलेख नगरेको प्रतिक्रिया दिए । ‘म एकदमै खुसी छु । मैले पहिला यति धेरै च्याउ अभिलेख गरेको थिइनँ । तर यसपाली धेरै नै भेटियो । केही नयाँ प्रजाति हुन सक्ने अनुमान छ,’ उनले कान्तिपुरसँग भने । भेटिएका अधिकांश च्याउ प्रजाति रुखमुनि उम्रने(माइको राइजल) प्रकारका छन् । खुला ठाउँमा उम्रने प्रजातिहरु कम भेटिएको उनले जानकारी दिए ।

५ हजार १ सय २३ मिटर उचाइमा भेटिएको ‘पफ बल’ प्रजातिको च्याउ । तस्बिर सौजन्यः थोमस रोल

२५ सय देखि ३५ सय मिटरको उचाइमा च्याउको विविधता धेरै नै भेटिएको उनले जनाए । ‘विशेषगरी एबिस सेपेक्टिबिलिसको जंगल क्षेत्रको सडकमा हामीले धेरै प्रजातिका च्याउहरू भेट्यौं,’ उनले भने ।

यस्तै, टोलीले ट्रिमेला सालमोनिया र एमानिता टुलोसिएना प्रजातिको च्याउ पनि अभिलेख गरेको छ । जसमा सालमोनिया सन् २०१९मा पहिलो पटक चीनमा भेटिएको अभिलेख थियो भने टुलोसिएना सन् २०१९मा भारतमा अभिलेख भएको थियो ।

उक्त टोलीले ५ हजार १ सय २३ मिटर उचाइमा पनि च्याउ प्रजातिको अभिलेख गरेको छ । ‘पफ बल’ प्रजातिको च्याउ उक्त उचाइमा भेटिएको टोलीका सदस्य थोमस रोलले कान्तिपुरलाई जानकारी दिए । उनले च्याउको उपस्थिति वृक्ष रेखा(ट्री-लाइन)भन्दा माथि पाइएको बताए ।

अवलोकन टोलीमा सहभागीहरूले च्याउ संकलन नगर्ने, त्यसको बासस्थानलाई असर नगर्ने र यथास्थानमै अवलोकन गरेर तस्बिर खिचेका थिए ।

नेपालमा पाइने २ हजार १ सय ८२ वटा ढुसीका प्रजातिमध्ये १ हजार २ सय ९१ च्याउ प्रजाति पर्छन् । तीमध्ये १५९ वटा खाना मिल्ने च्याउ छन् भने ७४ वटा औषधीय गुण भएका छन् । एक सय प्रजातिका च्याउहरू विषालु रहेको वनस्पतिविद्हरू बताउँछन् ।

प्रकाशित : असार २१, २०७९ २०:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×