ओली र सिटौलालाई चुनौती बन्दै राप्रपा- समाचार - कान्तिपुर समाचार

ओली र सिटौलालाई चुनौती बन्दै राप्रपा

अर्जुन राजवंशी

बिर्तामोड — गृहजिल्ला भएकाले एमाले अध्यक्ष केपी ओली प्रायः झापा आइरहन्छन् । दमक, बिर्तामोड, भद्रपुर, मेचीनगर, गौरादह, गौरीगन्जलगायत स्थानका सभामा उनी सहभागी भइरहन्छन् । तर, यसपालि एउटा सभा अलि फरक ठाउँमा गरियो । वैशाख २० मा एमालेले पहिलो पटक ओलीको उपस्थितिमा जिल्लाको देहाती गाउँ गोलधाप बजारमा चुनावी सभा आयोजना गर्‍यो ।

गोलधापमा सभा आयोजना गर्नुको एउटै ध्येय थियो, राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन । ओलीले सोहीबमोजिम भाषण पनि गरे । लिङ्देन विकासप्रेमी नेता नभएको भन्दै गोलधापवासीलाई ओलीले दुई–चार उदाहरण नै सुनाए । हल्दिबारी गाउँपालिका–१ मा पर्ने गोलधाप बजारदेखि करिब तीन सय मिटर दक्षिणमा लिङ्देनको घर छ । जिल्लाका १५ स्थानीय तहमध्ये विशेष प्राथमिकतामा राखेर ओली गोलधाप पुगे पनि एमालेले हल्दिबारीमा जित्न सकेन । अघिल्लो चुनावमा उपाध्यक्षसहित बहुमत जितेको एमाले यसपल्ट एउटा वडामा खुम्चियो । राप्रपाले हल्दिबारीमा अध्यक्ष–उपाध्यक्षसहित बहुमत जित्यो ।

गोलधापबाट काठमाडौं फर्किएको साता नबित्दै ओली पुनः झापा आए । वैशाख २७ मा दमकको चुनावी सभालाई सम्बोधन गर्दै ओलीले दमकमा राम थापा नेतृत्वको गठबन्धनलाई ‘स्यालले हात्तीको खुट्टा चिथोर्नुजस्तो मात्र’ भएको टिप्पणी गरेका थिए । तर, यतिबेला ओलीको उक्त टिप्पणी उनैलाई भारी भएको छ । तीन दशकपछि एमालेले दमकको नेतृत्व गुमाएको छ । दमकको नगरप्रमुखमा राप्रपाका थापा निर्वाचित भएका छन् । राप्रपाले हल्दिबारी र दमकमा मात्र ‘धाबा’ बोलेन, भद्रपुर नगरपालिकामा पनि उपप्रमुख जितेको छ । एमालेले अघिल्लोपल्ट भद्रपुरमा प्रमुख–उपप्रमुखसहित बहुमत जितेको थियो । योपल्ट एमाले पाँचवटा वडामा खुम्चिएको छ ।

चुनावी नतिजाले जिल्लामा राप्रपा तीव्र बेगमा दौडिएको देखिन्छ । शनिबार साँझसम्म राप्रपाले दुई प्रमुख, दुई उपप्रमुख र सातवटा वडा जितेको छ । राप्रपाको दौडले सबैभन्दा बढी एमाले अध्यक्ष ओली र कांग्रेस नेता कृष्णप्रसाद सिटौलाको टाउको दुखाएको छ । आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र झापा ३ मा एमालेभन्दा राप्रपा बढी हाबी भएपछि सिटौलाले यसपल्ट राम्रै मिहिनेत गर्नुपर्‍यो । चारवटा पालिका रहेको उक्त क्षेत्रमा सिटौला गृहपालिका भद्रपुर र कचनकबल गाउँपालिकामा बढी केन्द्रित भए । भद्रपुरको वडा–वडामा उनी आफैं लागेर चुनावी माहोल बनाए । माओवादीसँग गठबन्धन गरेर चुनाव लडे । गठबन्धनको बलमा कांग्रेसले भद्रपुरमा बहुमत ल्यायो तर एक्लै चुनाव लडेको राप्रपाले भद्रपुरमा उपप्रमुख र दुइटा वडा जित्यो ।

‘भद्रपुरमा राप्रपाको जितलाई सामान्य मान्न सकिँदैन,’ वरिष्ठ अधिवक्ता लीला उदासी भन्छन्, ‘दमकमा गठबन्धनको सहयोगमा राप्रपाले मेयर जित्यो, ठिकै छ । हल्दिबारीमा पनि सबै पार्टी एक्लाएक्लै लडेका थिए, त्यसमा राप्रपाले बाजी मार्‍यो तर भद्रपुरमा कांग्रेस–माओवादीको गठबन्धन र एमालेलाई नै पछि पार्दै राप्रपा एक्लैले उपप्रमुख जित्नु गम्भीर विश्लेषण गर्नुपर्ने कुरा हो ।’ झापामा राप्रपा कांग्रेस–एमालेको प्रमुख चुनौतीका रूपमा अघि बढेको उदासीको विश्लेषण छ । ‘मुलुकका प्रमुख दुई पार्टी एमाले र कांग्रेस योपल्ट कचनकवलमा राप्रपालाई हराउन गठबन्धन गर्न बाध्य बने,’ उनले भने, ‘यो अवस्थाले झापामा राप्रपाको प्रगति राम्रो मात्र होइन, धेरै राम्रो देखाउँछ ।’ राप्रपाको गतिविधि जिल्लाका दुइटा क्षेत्रमा बढी देखिन्छ । निर्वाचन क्षेत्र ३ र ५ नम्बरमा । ३ नम्बर सिटौलाको तथा ५ नम्बर ओलीको निर्वाचन क्षेत्र हो ।

क्षेत्र ३ मा राप्रपा अध्यक्ष लिङ्देन आफैं भिडेका छन् । सिटौलाविरुद्ध खुल्ला प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका उनले यस क्षेत्रभित्रका चारवटा पालिकामा पार्टी संगठन आक्रामक बनाएका छन् । यही क्षेत्रको भद्रपुर नगरपालिका, कचनकवल र बाह्रदशी गाउँपालिकामा हिमानी ट्रस्टले पनि गतिविधि तीव्र बनाएको छ । यी पालिकाका गरिब, विपन्न, असहायलगायत परिवारलाई ट्रस्टले तीन वर्षदेखि पोषण, न्यानो कपडा वितरणलगायत कार्यक्रम गर्दै आएको छ । सहयोग गर्न भन्दै पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह पनि कहिलेकाहीँ परिवारसहित भद्रपुर आउने गरेका छन् । राप्रपाले दमकमा राम थापाको नेतृत्वमा सांगठनिक गतिविधि गर्दै आएको छ । दमकस्थित हिमालय महालक्ष्मी चिया बगानभित्रको ‘मिनी दरबार’ दमकमा राप्रपाको गतिविधि बढाउन अदृश्य शक्ति बनेको छ । मिनी दरबरमा पूर्वराजाको बाक्लो बसाइले झापामा राप्रपाका नेतामा मात्र होइन, मतदातामा पनि मनोवैज्ञानिक असर देख्न सकिन्छ । यसको परिणाम ०७४ मा सिटौलालाई पराजित गर्दै लिङ्देन प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए । क्षेत्र नं. ५ मा आफ्नो जित सुनिश्चित गर्न ओलीले राप्रपासँग चुनावी तालमेल गर्नुपरेको थियो ।


प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७९ २३:४६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कोइराला विरासत अब नागेशको काँधमा

प्रकाश धौलाकोटी

काठमाडौँ — २०७४ मा मेयर र उपमेयर दुवै पद नेपाली कांग्रेसले एकलौटी जितेको ठाउँ, त्यसमाथि अहिले पाँच दलको गठबन्धन सक्रिय बनेको थियो । कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य र सांसद भइसकेका नेताहरू नै पूर्वको ठूलो सहर विराटनगरको साँचो लिएर राजनीतिक भविष्य सुरक्षित गर्ने दाउमा थिए ।

उम्मेदवार छान्दा महानगर समितिले सिफारिस गरे पनि प्रदेश समितिले केन्द्रमा पठाएको सिफारिस सूचीमा मेयरका लागि केन्द्रीय सदस्यत्रय डिला संग्रौला, अमृत अर्याल र भीम पराजुलीको नाम थियो । त्यसबेला पार्टीको सिफारिसमै नपरेका नागेश कोइराला अहिले प्रदेश १ को राजधानी विराटनगरको मेयरमा निर्वाचित भएका छन् ।

महानगर समितिले सात जनाको नाम सिफारिस गर्दा एक नम्बरमा परेका नागेशको नाम प्रदेश समितिले काटिदियो । तर, मेयरको टिकट भने उनैले पाए । कोइराला परिवारको आधारभूमि मानिएको विराटनगरमा नागेशलाई उम्मेदवार बनाउन नेता शेखर कोइराला र शशांक कोइरालाले अडान लिएका थिए ।

विधानबमोजिम प्रदेशले नै नाम नपठाएपछि नागेशलाई टिकट दिने निर्णय गर्न नेताहरूबीच चर्काचर्की नै भएको थियो । तर, शेखर र शशांकले नागेशलाई अघि सारे । हेभीवेट नेताहरूलाई पछि पार्दै पार्टीको जिल्ला उपसभापतिमात्रै रहेका नागेश विराटनगरको मेयर उम्मेदवार बनेँ । पाँच दलीय गठबन्धनको साझा उम्मेदवार बनेका नागेशले ८ हजार ७१५ मतान्तरसहित ३० हजार १७० मत पाएर विराटनगरको मेयर जितेका छन् ।

चुनाव जितेसँगै नागेशको सार्वजनिक पदको राजनीतिक परीक्षा सुरू भएको छ । विराटनगरको मेयर बनेका उनी कांग्रेसभित्र भने कोइराला विरासतको नयाँ नेतृत्वका रूपमा उदाएका छन् । उनलाई मेयर बनाउन शेखर र शशांक दुवैले लगाएको जोडबलले पनि त्यसलाई पुष्टि गरेको छ ।

त्यसो त विराटनगरको मेयर बन्ने कोइराला परिवारबाट उनी तेस्रो व्यक्ति हुन् । यसअघि नेता शेखरका पिता केशवप्रसाद कोइराला विराटनगरको पहिलो जननिर्वाचित मेयर थिए भने ०४९ सालमा पूर्वप्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाका भाइ अशोक कोइराला मेयरमा निर्वाचित भएका थिए ।

कांग्रेसमा स्वर्गीय सुशील कोइरालापछि कोइराला परिवारको पकड कमजोर बन्यो । अहिले केन्द्रमा शेखर, शशांक र सुजाता कोइराला नेतृत्व तहमा छन् । तर, गएको १४ औँ महाधिवेशनमा यी नेता एक ठाउँमा उभिन सकेनन् । आन्तरिक प्रतिस्पर्धा र पारिवारिक बेमेलका कारण पार्टीमा कमजोर बन्नुपरेको यी नेताको बुझाइ छ । शेखर, शशांक र सुजातापछि पार्टीमा परिवारको विरासत थाम्ने नेतृत्वको खोजी भइरहेका बेला पुर्वको एकमात्रै महानगरको मेयर बनेका नागेशलाई कांग्रेसभित्र कोइराला विरासत थाम्ने नयाँ नेतृत्वको रुपमा हेरिएको छ ।

पूर्वप्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले आफु सक्रिय राजनीतिमा हुँदै सुशीलसँगै छोरी सुजातालाई पनि अघि सारेका थिए । तर, अब शेखर, शशांक र सुजाताबाहेक कांग्रेसको राजनीतिमा सक्रिय अर्को नाम छैन, न त उनीहरूका परिवारका सदस्य नै राजनीतिमा छन् । शेखर र शशांकका एक–एक छोरी छन्, तर कांग्रेसको राजनीतिमा दुवै छैनन् ।

शेखर विराटनगरको मेयरमा नागेशलाई अघि सारेपछि उनीमाथि परिवारको राजनीति गर्न खोजेको आरोप समेत लागेको छ । कांग्रेसकै नेताहरू शेखरले नागेशलाई कोइराला विरासत थेग्ने नेतृत्वका रूपमा अघि सारेको बताउँछन् । ‘उहाँले त्यसरी भन्नुभएको छैन, तर कांग्रेसमा कोइराला विरासत भनेको सत्ता हो, अहिलेको पुस्तापछि कांग्रेसमा कोइराला विरासतको नेतृत्व कसले गर्छ भन्ने प्रश्न उठिरहेकै बेला नागेशजीलाई सार्नुभएको देखिन्छ,’ एक नेताले भने ।

नागेश र शेखर वा शशांकका बीचमा नजिकको पारिवारिक सम्बन्ध भने छैन । विराटनगरमा उनीहरू एकै परिवारकै झैँ रहेका छन् । तर, नाता भने पुस्तौँ अन्तरको छ । त्यसो त राजनीतिमै पनि नागेश ‘एन्टी कोइराला’ अभियानबाट उदाएका नेता हुन् । विद्यार्थी कालदेखि नै राजनीतिमा लागेका उनी ०५४ पछि भने सक्रिय राजनीतिमा आए । त्यसबेला नेपाल तरुण दल मोरङको कोषाध्यक्ष भएका उनी २०५६ सभापति भए । देउवाले पार्टी फुटाउँदा उनी कांग्रेस प्रजातान्त्रिकनिकट नेपाल तरुण दलको जिल्ला अध्यक्ष थिए ।

कांग्रेस एकीकरणपछि पनि उनी तरुण दलको अध्यक्ष भए । त्यसपछि पार्टी राजनीतिमा आएका उनी २०६६ सालमा कांग्रेस मोरङको कोषाध्यक्ष र २०७२ मा सचिव भएर काम गरे । गत मंसिरको महाधिवेशनले उनलाई जिल्ला उपसभापति चुन्यो । कांग्रेस एकतापछि देउवाको साथ छोडेर परिवारिक राजनीतिमै सक्रिय बनेका उनी ४९ वर्षको उमेरमा विराटनगरको मेयर बनेका छन् ।

राजनीतिसँगै व्यवसाय गर्दै आएका नागेशले विभिन्न संघसंस्थामा रहेर सामाजिक सेवामा सक्रिय थिए । ‘नागेशजी सार्वजनिक पदमा नयाँ मान्छे हो, तर पार्टी र सामाजिक क्षेत्रमा लामो समयदेखि काम गरेको मान्छे हो,’ नेता गुरुराज घिमिरेले भने, ‘वास्तवमा उहाँ फ्रेस युवा हो । उहाँसँग युवा जोस् र काम गर्न सक्ने ऊर्जा छ । उहाँबाट विराटनगरले आफ्नो आशा पूरा गर्न सक्छ जस्तो लाग्छ ।’

विराटनगरमा कांग्रेसका नागेशले मेयर जितेपनि बहुमत सिट भने एमालेले जितेको छ । १९ वटा वडामध्ये कांग्रेसले छ वटा जित्यो भने एमालेले ९ वडा जितेको छ । गठबन्धनबाट उपमेयर उम्मेदवार रहेका जसपा अध्यक्ष उपेन्द्र यादवका छोरा अमरेन्द्र यादव पराजित भएका छन् । एमालेकी उपमेयर उम्मेदवार शिल्पा कार्की निर्वाचित भएकी छिन् ।

बहुमत एमालेसँग भएकाले मेयर कोइरालालाई काम गर्न सजिलो नभएको नेताहरू बताउँछन् ।

यहाँका १९ वडामध्ये एमालेले १, २, ३, ४, ८, १०, ११, १४ र १९ मा जितेको छ भने कांग्रेसले ५, ६, ७, ९, १५ र १६ जितेको छ । त्यस्तै, १२ र १७ मा जसपा, १३ मा राप्रपा र १८ मा स्वतन्त्र उम्मेदवारले जितेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७९ २२:४६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×