७५ दिन पढेर एसईई- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

७५ दिन पढेर एसईई

कोरोना, दसैंतिहार बिदा र आयोगको परीक्षा दिन अधिकांश शिक्षक तराई झर्दा पढाइ अधुरै
कृष्णप्रसाद गौतम, राजबहादुर शाही

सुर्खेत,मुगु — मुगुको सोरु गाउँपालिका–५ की उमा मल्ल सदरमुकाम गमगढीस्थित महाकाली माविकी छात्रा हुन् । उनी पढ्नकै लागि २ वर्षदेखि डेरा लिएर गमगढी बस्दै आएकी छन् । ‘गाउँमा पढाइ हुँदैन भनेर यहाँ आएँ,’ उनले भनिन्, ‘यहाँ झन् कुनै पनि विषयका ६/७ वटाभन्दा बढी पाठ नै सकिएनन् ।’ उनका अनुसार विद्यालयमा यो वर्ष ७५ दिन मात्र पढाइ भएको छ ।

शुक्रबारदेखि सरकारले एसईईको परीक्षा तोकेको छ । कोरोना महामारी, दसैंतिहार बिदा र सेवा आयोगको परीक्षा दिन अधिकांश शिक्षक तराई झरेकाले विद्यालयमा पढाइ हुन नसकेको हो । ‘आधा कोर्स पनि पूरा नहुँदै परीक्षा आयो,’ एसईई तयारी गरिरहेकी अर्की छात्रा जुना मल्लले भनिन्, ‘नपढेको पाठबाट सोधिएको प्रश्नको उत्तर कसरी दिने ?’ जिल्लामा ट्युसन सेन्टर नहुँदा तयारी गर्न नसकिएको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार विद्यालयका ७० जना विद्यार्थी यो वर्ष एसईईमा सहभागी हुँदै छन् । इन्टरनेट सेवा भरपर्दो नहुँदा विद्यालयले कोरोना महामारीको समयमा वैकल्पिक विधिबाट समेत पठनपाठन गराएको थिएन ।

विजय माविका विद्यार्थीले पनि ७५ दिन मात्र पढ्न पाए । ‘पोहोर पनि राम्ररी पढाइ भएन, सबै विषयका बढीमा १० वटा पाठ मात्र सकिएका छन्,’ छात्र विष्णु साउदले भने, ‘अरू विषय त जेनतेन पढियो, अंग्रेजी, गणित र विज्ञानमा त पास हुनै समस्या छ ।’

उनले यो वर्ष नयाँ पाठ्यपुस्तक नआउँदा पुरानै पुस्तक पढेर परीक्षाको तयारी गरिरहेको बताए । शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइका अनुसार यो वर्ष मुगुका ९ सय ७६ विद्यार्थीले एसईई दिँदै छन् । केही विद्यालयमा भने ८५ दिन पढाइ भएको कार्यालयको तथ्यांक छ ।

तीन महिना पनि पढाइ नहुँदा नतिजा बिग्रिने देखिएको इकाइका प्रमुख सूर्यबहादुर खत्रीले बताए । उनका अनुसार २५ वटा माविमा गणित र विज्ञानका शिक्षक नै नहुँदा तल्लो तहका शिक्षकले ती विषय पढाएका थिए । जिल्लाभरि विज्ञान र गणितका १५ जना मात्र शिक्षक छन् ।

मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकाको एक मात्र बुद्ध माविका विद्यार्थी भने पालिकामै केन्द्र नहुँदा एसईई दिन गमगढी आएका छन् । सिंगो गाउँपालिकालाई एसईईको केन्द्रबाट वञ्चित गरिएको पालिका अध्यक्ष छिरिङक्याप्ने लामाले बताए । ‘केही ठाउँका विद्यार्थी परीक्षा दिन ३ दिन हिँडेर सदरमुकाम गएका छन्,’ उनले भने, ‘एक त पुरै कोर्स सकिएन, त्यसमा पनि परीक्षाकै लागि सदरमुकाम जाँदा उनीहरूले कुन मानसिकताले परीक्षा लेख्लान् ?’ यो वर्ष जिल्लाभर ६ वटा परीक्षा केन्द्र राखिएको इकाइ प्रमुख खत्रीले बताए ।

कालीकोटको जनजीवन मावि ताडीकी छात्रा शर्मिला पाण्डेले ६१ दिन पढेर परीक्षा दिएको बताइन् । उनको विद्यालयमा चैत २७ गतेदेखि सुरु भएको परीक्षा सकिसकेको छ । ‘अंग्रेजी र गणितका ६/६ वटा पाठ मात्र सकिएका थिए,’ कक्षा ९ की उनले भनिन्, ‘त्यही पाठबाट मात्र प्रश्न आएकाले परीक्षा त दिइयो तर अरू पाठका ज्ञानबाट वञ्चित भइयो ।’ उनका अनुसार यो वर्ष कालीकोटका विद्यालयमा भदौ १३ गतेदेखि विद्यालय खुलेका थिए । त्यसपछि झन्डै एक महिना दसैंतिहार बिदा भयो भने कोरोना महामारीका कारण बन्द भएका विद्यालयमा माघ १ देखि फेरि पढाइ थालिएको थियो । चैत पहिलो सातादेखि अधिकांश सामुदायिक विद्यालयका शिक्षकहरू शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षा दिन सुर्खेत गएपछि झन्डै १५ दिन पढाइ रोकिएको थियो ।

कर्णालीका हिमाली जिल्लामा बर्सेनि फागुनबाट शैक्षिक सत्र सुरु भएर कात्तिक मसान्तमा सकिन्थ्यो । तर कोरोना महामारीका कारण २ वर्षयता शैक्षिक क्यालेन्डर बिग्रिएको छ । डोल्पाको डोल्पोबुद्धका पेमाछिरिङ लामाले कहिले हिमपात त कहिले कोरोनाका कारण दुर्गमको शैक्षिक क्षेत्र डामाडोल भएको बताए । ‘एक त यहाँका विद्यालयमा पुरै कोर्स कहिल्यै सिद्धिन्न,’ उनले भने, ‘त्यसमा पनि २ वर्षयता कोरोनाको निहुँ भयो ।’

यो वर्ष कोर्स सकिन मुस्किल भएपछि कालीकोटको माथिल्लो भेगका झन्डै २ दर्जन विद्यालयका विद्यार्थीहरू ट्युसन पढ्न सदरमुकाम मान्म र सुर्खेत आएका थिए । ‘भदौमा विद्यालय खुले पनि बीचमा दसैंतिहार परेकाले बिदा भयो,’ कालीकोटको तिलागुफा–१ स्थित मालिका माविका शिक्षक वीरबहादुर बुढाले भने, ‘कोर्स नसकिने भएपछि १० कक्षाका २३ जना विद्यार्थीलाई ट्युसन पढ्न सुर्खेत पठाएका थियौं ।’ उनका अनुसार ऋण सापटी गरेर भए पनि अभिभावकले बालबालिकालाई ट्युसन पढ्न सुर्खेत र मान्म पठाएका थिए ।

शिक्षा विकास निर्देशनालय कर्णाली प्रदेशकी निर्देशक दीपा हमालले हिमाली जिल्लाका अधिकांश विद्यालयमा झन्डै २ महिना मात्र पढाइ भएको बताइन् । ‘भौगोलिक विकटता, सञ्चारको असुविधालगायत समस्याले त्यहाँ वैकल्पिक रूपमा शिक्षण गर्न सम्भव भएन,’ उनले भनिन्, ‘भौतिक रूपमा विद्यालयमा आएका विद्यार्थीले जति पढे त्यसैका आधारमा एसईई दिँदै छन् ।’

प्रकाशित : वैशाख ६, २०७९ ०८:३४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

वैशाखमा शैक्षिक सत्र सकिँदै, किताब अझै आएन

ढुवानी ठेक्का लिएका व्यवसायीको लापरबाही र पुस्तकको रकम अन्यत्रै खर्चिंदा सधैं समस्या
कृष्णप्रसाद गौतम, राजबहादुर शाही

सुर्खेत,मुगु — हुम्लाको नाम्खा गाउँपालिका–६ लिमीको जाङ र हल्जी गाउँमा दुई आधारभूत विद्यालय छन् । विद्यार्थी नै नभएपछि गत वर्ष तिलगाउँको आधारभूत विद्यालय बन्द भयो । दुई विद्यालयमा करिब एक सय विद्यार्थी छन् । जहाँ कहिल्यै विद्यार्थीलाई किताब पुग्दैन ।

सदरमुकाम सिमकोटबाट लिमी जान झन्डै ५ हजार मिटर उचाइका नारा र न्यालु लेक पार गर्नुपर्छ । भारी हिमपातका कारण झन्डै ६ महिना लिमी जाने बाटा बन्द हुन्छन् । भौगोलिक विकटताका कारण गर्मी सुरु भएपछि गाउँ जाने शिक्षकले सदरमुकामबाट लैजाने २/४ थान किताबकै भरमा दुई विद्यालयको पठनपाठन चलिरहेको छ ।

लिमीसहित नाम्खाका अधिकांश विद्यार्थीले अहिले पनि किताब पाएका छैनन् । गाउँपालिकाले पाठ्यपुस्तक खरिद गर्न विद्यालयहरूलाई रकम निकासा गरे पनि अधिकांश विद्यालयले पुरानै किताब वितरण गरेर पठनपाठन गराइरहेका छन् । गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णुबहादुर तामाङ (लामा) ले भौगोलिक विकटताका कारण विद्यार्थीहरू पाठ्यपुस्तकबिनै पढ्न बाध्य हुने गरेको बताए । ‘किताबकै लागि सदरमुकाम आउन सकिँदैन,’ उनले भने, ‘ढुवानीको जिम्मा लिएका पुस्तक व्यवसायीले एक त किताब ल्याउँदैनन्, ल्याए पनि पुग्ने गरी हुँदैन ।’ गाउँपालिकाको माथिल्लो भेगका केही विद्यालयका विद्यार्थीले पुरानै किताबले काम चलाइरहेका छन् ।

हुम्लाको नाम्खा मात्र होइन, माथिल्लो डोल्पाको शे–फोक्सुन्डो, छार्काताङसोङ र डोल्पोबुद्ध गाउँपालिकामा पनि किताब नपुग्ने समस्या वर्षौंदेखि छ । ‘चामल त नियमित आउँदैन,’ डोल्पोबुद्ध–४ का पेम्बा लामाले भने, ‘किताब झन् कसरी नियमित आउनु ?’ उनले विद्यार्थीहरूले ३/४ वर्ष पुरानै किताबले काम चलाउने गरेको बताए । उनका अनुसार पाठ्यपुस्तक खरिदका लागि आएको रकम विद्यालयहरूले निजी स्रोतका शिक्षकको तलबमा प्रयोग गर्दा माथिल्लो डोल्पाका अधिकांश विद्यालयमा पुस्तक नपुगेको हो ।

यो वर्ष कर्णालीका हिमाली जिल्लामा भदौदेखि पठनपाठन सुरु भएको हो । बर्सेनि फागुनदेखि सुरु भई कात्तिकमा सकिने हिमाली जिल्लाको शैक्षिक क्यालेन्डर २ वर्षयता बिग्रिएको छ । भदौमा खुलेका विद्यालय दसैंतिहारका लागि झन्डै १ महिना बिदा भए भने कोरोना महामारीका कारण १ महिना पढाइ भएन । त्यसैले हिमाली जिल्लामा यो वर्ष २ महिना पनि पढाइ नभएको शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ हुम्लाका प्रमुख तिलक भट्टराईले बताए । ‘कोरोना महामारीले पठनपाठनमा ठूलो असर पर्‍यो,’ उनले भने, ‘महामारीकै कारण सबै विद्यार्थीको हातहातमा किताब पनि पुग्न सकेको छैन ।’

मुगुको मुगुमकार्मारोङ गाउँपालिकास्थित बुद्ध माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा ९ मा अध्ययनरत विद्यार्थीले पनि अझै वातावरण विज्ञान विषयको पुस्तक पाएका छैनन् । ‘शैक्षिक सत्र सकिन लाग्यो,’ विद्यार्थी नोर्बु तामाङले भने, ‘पुरानो पुस्तक पनि नभएपछि साथीसँग मागेर पढ्नुपरेको छ ।’ मुगुमकार्मारोङकै आवासीय विद्यालयका कक्षा ६ का सबै विद्यार्थीले पनि विज्ञान, सामाजिक, नेपालीलगायत विषयको किताब नपाएको प्रधानाध्यापक कुशल शाहीले बताए । ‘किताब नआएपछि पुराना किताब वितरण गरेका छौं,’

उनले भने, ‘यो वर्ष पनि विद्यार्थीले च्यातिएका किताब पढेरै वार्षिक परीक्षा दिने भए ।’ सोरु गाउँपालिकाको जनज्योति माविमा कक्षा ९ मा अध्ययनरत विद्यार्थीले पनि पूरै किताब पाएका छैनन् ।

खत्याड गाउँपालिकास्थित सर्वोदय माध्यमिक विद्यालयकी कक्षा १० की छात्रा अनिता कार्कीले पुरानै च्यातिएका किताब पढेरै एसईईको तयारी गरिरहेको बताइन् । उनकी साथी सोविना कार्कीले पनि गत वर्ष आफ्नी दिदीले पढेका किताब पढिरहेको सुनाइन् । सदरमुकाम गमगढीस्थित महाकाली माविमा पनि कक्षा ३ देखि ५ सम्म केही विषयका पुस्तकको अभाव छ ।

शैक्षिक सत्र सुरु हुनुभन्दा एक महिनाअघि विद्यालयमा पाठ्यपुस्तक पुर्‍याइसक्ने संघीय सरकारको नीति भए पनि हिमाली जिल्लामा सधैं बेवास्ता हुने गरेको नागरिक अगुवा रूपबहादुर मल्लले बताए । ‘विद्यार्थीले नयाँ कक्षामा जाँदा पनि पुरानै किताब पढ्नुपर्ने बाध्यता छ,’ उनले भने, ‘योपल्ट झन् व्यापारीले कोरोना महामारीको निहुँ बनाएर किताबै ल्याएनन् ।’ यो वर्ष मुगुका सोरु, मुगुमकार्मारोङ र छायानाथरारामा पुस्तक ढुवानीको जिम्मा जयलक्ष्मी स्टेसनरीले लिएको थियो । मुगुका १ सय ४१ वटा सामुदायिक विद्यालयमध्ये केही विद्यालयमा केही विषयका पुस्तक नपुगेको गुनासो आएको शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख सूर्यबहादुर खत्रीले बताए ।

कर्णाली प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयका अनुसार प्रदेशभरि ५ हजार ७ सय ७४ सामुदायिक विद्यालय छन् । ती विद्यालयमा ६ लाख ५७ हजार विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । मन्त्रालयका सूचना अधिकारी रामप्रसाद उपाध्यायका अनुसार यो वर्ष कर्णालीका विभिन्न जिल्लामा झन्डै ४ लाख पाठ्यपुस्तक पठाइएको छ । समयमै पाठ्यपुस्तकको रकम निकासा नहुनु, ढुवानी ठेक्का लिएका व्यवसायीको लापरबाही, पुस्तकको रकम अन्यत्र खर्च गर्नुलगायत कारण दुर्गमका विद्यार्थीले पाठ्यपुस्तक पाउन नसकेको उनले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : फाल्गुन २३, २०७८ २१:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×