महामारीमा केजरीवालको घरदैलो सेवा - समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

महामारीमा केजरीवालको घरदैलो सेवा 

दिल्लीका मुख्यमन्त्री केजरीवालले संकटको घडीमा जनतासँग जोडिने उदाहरण स्थापित गरेका छन्
राजेश मिश्र

नयाँदिल्ली — कोरोना संक्रमण बढेयता दिल्लीमा अर्काका घरहरूमा पाहुना वा अपरिचितले हत्तपत्त ‘डोरबेल’ बजाउँदैनन् । कुनै सामान अनलाइन अर्डर गरेको अवस्थामा वा पूर्वसूचना दिएर कोही आएको खण्डमा मात्रै ‘डोलबेल’ बज्छ । म बसेको फ्ल्याट पनि त्यस्तै छ, हत्तपत्त डोरबेल बज्दैन । 

शुक्रबार बिहान ८ बजेतिर ‘डोरबेल’ बज्यो । ढोकामा प्रहरी पोसाकमा हातमा फाइल बोकेका एक पुरुष र एक महिला थिए । सोधे ‘आप अनुप अरोरा है ?’ मैले होइन भन्दै छेउकै ढोकातर्फ संकेत गरेँ । तर, उनीहरूको आगमनले एक महिना अगाडि मलाई पनि त्यस्तै गरी खोज्दै आएका यस्तै पोसाकधारीको सम्झना भयो । र, त्यही कारणले फेरि मेरो फ्ल्याट मालिक अरोरालाई खोजेको अनुमान लगाएँ । ढोकामा आएका अरोरालाई उनीहरूले सोधे– ‘आप कोभिड पोजिटिभ है ?’ उत्तर आयो– ‘हाँ ।’ सँगैको फ्ल्याटमा कोभिडको कुरा आएपछि मैले सुन्न चासो दिएँ ।

त्यहाँ बस्ने तीनै जनाको कोभिड पोजिटिभको रिपोर्ट अघिल्लो साँझ आएको थियो । फाइल बोकेका दुई जनाले परिवारका सबै सदस्यबारे विस्तृत विवरण लिए । स्वास्थ्य अवस्था, लक्षण, उमेर, खोप लिए/नलिएको, बाहिरको यात्रा कहिले गरेको, को कोसँग सम्पर्कमा पुगेको आदि सोधपुछ थियो । उनीहरूले ६० वर्ष कटेका व्यक्तिलाई अस्पताल भर्ना गराउनुपर्ने सुझाव पनि दिँदै थिए । आवश्यक पर्‍यो भने एम्बुलेन्स बोलाएर अस्पताल लैजान्छौं भन्दै थिए । उताको लामो संवादपछि फेरि मसँग र तलमाथि बस्ने अन्य परिवारको विस्तृत विवरण कोभिडसँग मिल्ने कुनै लक्षण भए/नभएको सोधीखोजी गरे ।

एक महिनाअघि लक्षणहरू देखिएपछि गराएको जाँचमा मेरो रिपोर्ट पनि कोरोना पोजिटिभ आएको थियो । दिल्लीको बसाइमा एक्लै भएका बेला संक्रमणले छोयो । स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले ठिकै थिएँ । तैपनि एक्लो बसाइँ, के कसो हुने होला भनेर मन अशान्त थियो । तर, दिल्ली सरकारको सिस्टमले ढाडस दियो । मैले आफ्नो रिपोर्ट थाहा नपाउँदै नजिकको डिस्पेन्सरीबाट भन्दै बेलुका फोन आयो र भनियो– ‘आप ने आज कोभिड टेस्ट करवाया था ? पोजिटिभ आया है । घर पे रहिएगा । कहीं मत निकलिएगा ।’

भोलिपल्ट बिहानै दुई जना आएर विस्तृत विवरण टिपेर गए । अक्सिमिटर छ/छैन सोधे । छैन भनेपछि ल्याएर दिए । र, म बस्ने फ्ल्याट बाहिर प्रहरी पोसाकमै दिलसाद अली नामका युवक ड्युटीमा खटिए । मलाई भनियो– ‘तपाईं १० दिन होम आइसोलेसनमा हुनुहुन्छ । बाहिर ननस्किनु, कसैलाई नबोलाउनु होला । दिनदिनै अक्सिजन लेभल, ज्वरो र स्वास्थ्यबारे जानकारी हामीलाई दिनुहोला । केही चाहिए, अस्पताल जान परे बाहिर ड्युटीमा रहेका स्वयंसेवकले सहयोग गर्नेछन् ।’ सुरुमा गेटमा प्रहरी आएको देख्दा टेस्ट गराएर अनावश्यक के झमेलामा परेछु भन्ने भएको थियो । तर, परदेशमा स्थानीय सरकारबाट पाएको व्यवहारले खुसी नै दियो । बाहिर तैनाथ दिलसादले दिनदिनै फोन गरेर ‘कुछ चाहिए तो बता देना’ भनेर सोध्न थाले । सीडीओ अफिसजस्तै यहाँको डिस्ट्रिक्ट मेजिस्ट्रेटको अफिसबाट दिनदिनै फोन गर्दै मेरो स्वास्थ्य अवस्थाको जानकारी लिइन्थ्यो ।

मलाई पोजिटिभ भएका बेला दिल्लीमा दैनिक भेटिने संक्रमितको संख्या सयभित्र सीमित थियो । अहिले २५ हजार हाराहारी भेटिँदै छन् । तैपनि अहिले दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवालको सरकार ‘डोर टु डोर’ सेवा दिन प्रयत्नशील मात्रै छैन, सफल पनि भइरहेको छ । उनले बसालेको यो पद्धतिले सरकार र नागरिकलाई धेरै नजिक बनाएको छ । आम नागरिकलाई सरकारसँग अपनत्व अनुभूति दिएको छ ।

कोरोनाको तेस्रो लहर रोकथाम र नियन्त्रणको तयारीबारे लोकनायक जयप्रकाश नारायण अस्पतालमा जानकारी लिँदै दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरविन्द केजरीवाल ।

घरघरमा सेवा पुर्‍याउन कसरी सम्भव भयो ? यसबारे जानकारी लिँदा पाइयो– दिल्ली सरकारले करिब अढाई लाखको संख्यामा युवाहरूलाई ‘सिभिल डिफेन्स भोलिन्टिएर’ मा भर्ना गरेको छ । उनीहरूको मासिक तलब हुँदैन । खटाइएका बेला दैनिक भारु ७ सय ६३ रुपैयाँका दरले पारिश्रमिक दिइन्छ । आवश्यकताअनुसार भर्ती खुल्छ । त्यसमा भारतसँगैनेपाल र भुटानका युवाले पनि काम पाउने व्यवस्था छ । उनीहरूलाई ७ दिनको तालिमपछि दिल्ली प्रहरीसँग मिल्ने पोसाक दिइएको हुन्छ । त्यस्तो पोसाक दिनुको कारण रहेछ उनीहरूलाई सम्मान मिलोस्, साथै काममा सहजता होस् । दिल्लीको सुरक्षा व्यवस्था केन्द्र सरकार मातहत छ । दिल्ली प्रहरी केन्द्रको छ ।

दिल्ली सरकारले सिभिल डिफेन्स स्टाफलाई एयरपोर्टदेखि सार्वजनिक बस र टोलटोलमा आवश्यकताअनुसार काममा परिचालन गर्ने गर्छ । कोभिड महामारीका बेला धेरैजसोको ड्युटी यता लगाइएको छ । बिरामी पहिचान, उनीहरूलाई अस्पताल लैजाने, औषधि पुर्‍याउने, परामर्श दिने, घर बाहिर खटिने र खोप अभियानमा लाग्ने जस्ता जिम्मेवारीमा उनीहरू छन् ।

महामारी फैलिनासाथ मुख्यमन्त्री केजरीवाल सातामा २/३ पटक भिडियो कन्फ्रेन्समार्फत दिल्लीका जनतासँग जोडिन्छन् । सर्वसाधारणको मनोबल बढाउने कुराहरू गर्छन् । सतर्क रहन तर नआत्तिन आग्रह गर्दै सरकारले तयारी गरेको जानकारी गराउँदै डाढस दिने कोसिस हुन्छ उनको । गरिबलाई खानाको अभाव भए सितैं रासन पाइने ठाउँको जानकारी दिन्छन् । त्यस्ता स्टलहरू थपिएको बताउँछन् । होम आइसोलेसनलाई जोड मात्रै दिँदैनन्, घरै बस्दा उपचार सेवा कसरी लिने भन्ने पनि बताउँछन् ।

होम आइसोलेसनमा रहेकाहरूलाई सिभिल डिफेन्स स्टाफमार्फत सम्पर्क गर्ने, उनीहरूलाई आवश्यक औषधि, सबै सुविधा सरकारले पुर्‍याउँदै आएको छ । डिजिटल माध्यमबाट योगको कक्षा पनि सुरु गराएका छन् । महामारी नियन्त्रणमा केजरीवाल सरकारले गरेका यस्तै प्रयासहरूले होला, यसपटक विगतको जस्तो आत्तिने अवस्था दिल्लीमा छैन । विभिन्न तहका ६५ हजार बेड तयार राखिएको केजरीवालले भन्दै आएका छन् । भिडियोमार्फत गर्ने संवाद संक्रमितसँगै अन्यको पनि आत्मबल बढाउने खालको हुन्छ ।

दिल्लीमा म बस्ने क्षेत्र साउथ इस्ट जिल्लामा पर्छ । यहाँको कोभिडसम्बन्धी नुडल अधिकारी हुन् डा. निशा नुपुर । महामारी हुँदा पनि ‘डोर टु डोर’ सेवा कसरी सम्भव छ ? भन्ने प्रश्नमा उनले भनिन्– ‘हरेक बिरामीसमक्ष पुग्ने कार्यमा हामी सफल छौं । पहिलेको भन्दा सिभिल डिफेन्स स्टाफ दोब्बरले खटिएका छन् ।’ २/३ घरमा वा धेरैजना संक्रमित भएका घरको पहिचान गरी ड्युटी लगाइएको उनले बताइन् । बिरामीको दिनहुँ स्वास्थ्य स्थिति पनि फोनमार्फत बुझ्ने र आवश्यक परे चिकित्सकीय परामर्श दिने, औषधि पुर्‍याउने काम गरिरहेको उनले बताइन् । अहिले आइसोलेसनमा बस्नुपर्ने अवधि पनि घटाएर ७ दिन बनाइएको छ ।

दिल्ली सरकारले नआत्तिन, जरुरी नभई अस्पताल नजान र होम आइसोलेसनमा बस्न दिएको सुझावसँगै पुर्‍याएको ‘डोर टु डोर’ सेवाकै परिणाम यस पटक अस्पतालका बेडहरू अझैसम्म ठूलो संख्यामा खाली छ । दिल्लीमा यतिबेला कोरोनाका सक्रिय संक्रमित ९४ हजार १ सय ६० जना छन् । अस्पतालमा ३ हजार जति मात्रै भर्ना छन् । बाँकी होम आइसोलेसनमै छन् ।

प्रकाशित : माघ १, २०७८ ०८:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भारतका ५ राज्यमा बढ्यो चुनावी सरगर्मी

एक महिनामा दर्जन पटकभन्दा बढी उत्तर प्रदेशको भ्रमण गरेका प्रधानमन्त्री मोदीले मतदाता रिझाउन ठूल्ठूला परियोजनाको उद्घाटन गर्दै आश्वासन बाँडेका छन्
राजेश मिश्र

नयाँदिल्ली — भारतमा कोभिड संक्रमण उच्च बिन्दुमा पुगेसँगै ५ राज्यमा चुनावी सरगर्मी पनि बढेको छ । सत्तारूढ दल भारतीय जनता पार्टी (भाजपा), विपक्षी कांग्रेस तथा समाजवादी, तृणमूल कांग्रेस, आम आद्मी पार्टी (आप) लगायतका केही क्षेत्रीय शक्तिहरू चुनावी परिणाम आफ्नो पक्षमा पार्ने जोडबलमा छन् । पार्टीका शीर्ष नेतादेखि तल्लो कार्यकर्तासम्म कोभिडको प्रवाह नगरी चुनावी संघर्षमा पूरा शक्तिका साथ होमिएका छन् । 

भारतमा सन् २०२४ मा केन्द्रीय चुनाव हुँदै छ । सत्तारूढ दलका रूपमा भाजपाको पुनरागमन वा विपक्षीले ‘स्पेस’ बनाउने भन्ने पनि राज्यस्तरीय चुनावी परिणामले संकेत गर्ने निश्चित नै छ । जसका कारण पनि दलहरूको कसरत थप बढेको हो ।

विपक्षी दलहरूले केन्द्रमा सत्तारूढ भाजपामाथि हिन्दु धर्मप्रति कट्टर रहेको तथा पक्षधरता अपनाएको विषयलाई प्राथमिकताका साथ उठाएका छन् । विपक्षीको प्रहार र किसान आन्दोलनले दिन सक्ने क्षतिलाई पूर्ति गर्न भाजपाले हरेक राज्यमा ठूल्ठूला विकास परियोजना अगाडि बढाएको छ । त्यसका साथै सम्भावित क्षतिको आकलन गरेरै एक वर्षसम्म चलेको किसान आन्दोलनलाई बेवास्ता गरेको भाजपा सरकारले चुनावको मुखमा कृषि कानुन फिर्ता लिएर आफूविरुद्धको आगो निभाउने प्रयत्न गरेको छ ।

राजनीतिक शक्तिका दृष्टिकोणले भारतीय राज्यहरूमा उत्तर प्रदेश (यूपी) निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । दिल्लीसँग सीमा जोडिएको यूपीबाट लोकसभामा ८० सदस्य चुनिन्छन् । ५ सय ४५ सदस्यीय लोकसभाका लागि त्यो ठूलो हिस्सा हो । यूपीमा पकड जमाउनेलाई केन्द्रमा सहज हुने मानिन्छ । अहिले यूपीमा भाजपाकै सरकार छ । विधानसभाको ४ सय ३ का सिटका लागि हुने चुनावमा २ सय ३ सिट ल्याउनेको सरकार बन्नेछ ।

सत्तारूढ दल भाजपाले यूपीको चुनावलाई आफ्नो प्रतिष्ठाको विषय बनाएको छ । प्रधानमन्त्री मोदी पछिल्लो एक महिनामा दर्जनभन्दा बढी पटक यूपीको भ्रमण गरेका छन् । अनेकौं ठूला ठूला परियोजनाको उद्घाटन, शिलान्यास गर्दै नयाँ–नयाँ आश्वासन बाँडेका छन् । पार्टी अध्यक्ष जेपी नड्डादेखि, मन्त्रीहरू राजनाथ सिंह र अमित शाहको लगातारको भ्रमणले कुनै पनि हालतमा भाजपाले यूपीलाई हातबाट फुत्किन नदिने प्रयत्न गरेको देखिन्छ । त्यहाँ समाजवादी पार्टी (सपा) ले भाजपालाई टक्कर दिने देखिन्छ । यद्यपि, त्यहाँ कमजोर बन्दै गएको कांग्रेसले पनि आफ्नो स्थिति सुधार्न प्रियंका गान्धीलाई चुनावी कमान्डरका रूपमा उतारेको छ । अर्को क्षेत्रीय पार्टी बहुजन समाजवादी पार्टी (बसपा) पनि आफ्नो अस्तित्वको खोजीमा छ ।

पत्रकार रञ्जिता झा यूपीमा पकड भए मात्रै केन्द्रमा सत्तारोहण हुन सक्ने परिस्थितिले नै अन्य प्रदेशको तुलनामा यहाँको चुनावको महत्त्व बढेको बताउँछिन् । ‘यहाँ मुख्य रूपमा जाति र धर्मकै राजनीति भइरहेको छ, त्यसैका आधारमा भोटरलाई ध्रुवीकृत गर्न पार्टीहरू लागिपरेका छन्,’ कान्तिपुरसँग उनले भनिन्, ‘भाजपाले हिन्दु धर्म, राम मन्दिर, भगवा वस्त्रको राजनीतिलाई नै जोड दिएको छ । सपा र कांग्रेसले आफूलाई सबै धर्मको पक्षधर बताएर मुस्लिम समुदायको भोट तान्ने कोसिसमा छन् ।’

यूपीमा भाजपा नेता योगी आदित्यनाथ मुख्यमन्त्रीमा दोहोरिन प्रयत्नशील छन् । उनी अगाडि मुख्यमन्त्री रहेका सपाका नेता अखिलेश यादव कसरी हुन्छ आफू पुनः सत्तामा फर्किने दाउमा छन् । दुई शक्तिका अगाडि तुलनात्मक रूपमा कांग्रेस र बसपा कमजोर मानिएको छ । यद्यपि ‘लड्की हुँ, लड सकती हुँ’ अर्थात् नारी हुँ, लड्न सक्छु भन्ने नाराका साथ कांग्रेस नेत्री गान्धी आक्रामक चुनावी रणनीतिमा लागेकी छन् । उनले महिला भोट तान्न ४० प्रतिशत महिलालाई टिकट दिने वाचासमेत गरेकी छन् । तर यूपीमा कांग्रेससँग नेतृत्व गर्ने व्यक्तित्वको पनि अभाव देखिएको पत्रकार झाको भनाइ छ ।

नेपालसँग सीमा जोडिएको उत्तराखण्डमा फेब्रुअरी १४ मा विधानसभा चुनाव हुँदै छ । पहाडी बसोबास रहेको उत्तराखण्डको चरित्र फरक छ । त्यहाँका जनताले प्रत्येक पाँच वर्षमा मुख्यमन्त्री परिवर्तन गरेका छन् । टाइम्स नाउँकी राजनीतिक संवाददाता झाले सबै राज्यको भिन्नाभिन्नै परिस्थिति रहेको बताइन् । उत्तराखण्डमा मुख्य रूपमा भाजपा र कांग्रेसबीच नै भिडन्त हुने निश्चित छ । यद्यपि, आम आदमी पार्टीले पनि कोसिस जारी राखेको छ । हाल भाजपाको सरकार रहेको उत्तराखण्डमा ७० सिट छन् ।

अर्को राजनीतिक घमासान चलिरहेको राज्य हो पञ्जाब । यहाँ हाल कांग्रेसका चरणजित सिंह चन्नी मुख्यमन्त्री छन् । पार्टीभित्र विवाद चुलिएपछि करिब ४ महिना अगाडि क्याप्टन अमरिन्दर सिंहलाई हटाएर चन्नीलाई मुख्यमन्त्री बनाइएको थियो । दलित समुदायका चन्नी छोटो समयमै पञ्जाबमा लोकप्रिय बनेका छन् । लोकप्रिय भाषण र आम मानिससँग घुलमिल गर्ने व्यवहारले उनलाई सर्वसाधारणले मन पराएका छन् ।

यद्यपि कांग्रेसभित्र जारी कलहका कारण मुख्यमन्त्रीबाट हटाइएपछि क्याप्टन अमरिन्दरले पार्टी त्याग गरेर नयाँ दल खोलेका छन् । उनले भाजपालाई साथ दिएका छन् । त्यहाँ पार्टीका अध्यक्ष नवजोत सिंह सिद्धु र मुख्यमन्त्री चन्नीबीच पनि बेलाबेला खिचातानी जारी छ । पञ्जाबमा कांग्रेस एक नरहेको भन्दै विपक्षीहरू त्यसको लाभ लिने प्रयत्नमा छन् । विधानसभामा पञ्जाबबाट १ सय १७ सदस्य चुनिन्छन् । निकै कमजोर भाजपाले २०१७ को चुनावमा जम्मा ३ सिट ल्याएको थियो । दिल्लीपछि पञ्जाबमा बलियो आम आदमी पार्टीले २० सिट ल्याएको थियो ।

चुनाव हुन लागेको अर्को प्रदेश हो गोवा । त्यहाँ भाजपा र कांग्रेसबीच नै प्रतिस्पर्धा हुने गरेको छ । तर, ञपश्चिम बंगालमा लोकप्रिय मतले सरकार बनाएकी ममता बनर्जीको तृणमूल कांग्रेस र आम आदमी पार्टीको उपस्थिति पनि बलियै देखिएको छ । ४० सदस्यीय विधानसभामा हाल कसैको बहुमत छैन । कांग्रेसले १७ सिट ल्याए पनि १४ सिट जितेको भाजपाले अन्य पार्टीको सहयोगमा सरकार चलाइरहेको छ ।

त्यस्तै, मणिपुरमा पनि चुनाव हुँदै छ । त्यहाँ पनि अघिल्लो चुनावमा ठूलो दल भएर पनि कांग्रेसले सरकार बनाउन सकेन । ६० सिटको विधानसभामा कांग्रेसले २८ सिट जितेको थियो । त्यहाँ भाजपा र अन्य दलको गठबन्धन सरकार छ । पूर्वोत्तर राज्य मणिपुरमा आफ्नो स्थिति थप मजबुत बनाउन भाजपा र कांग्रेस दुवैको कोसिस जारी छ । यी भारतीय राज्यहरूमा फेब्रुअरी १० देखि चुनाव हुँदै छ ।

मार्च १० बाट सुरु हुने मतगणना परिणामले ५ वटा राज्यमा सरकार चयन मात्रै गर्ने छैन, केन्द्रीय राजनीतिको भविष्य पनि संकेत गर्ने छ ।

प्रकाशित : पुस २९, २०७८ ०८:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×