नाकाबाटै भाग्छन् संक्रमित- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नाकाबाटै भाग्छन् संक्रमित

भारतबाट फर्किने १०% भन्दा बढीमा संक्रमण पुष्टि, नाकामा निगरानी गर्नै मुस्किल
मोहन बुडाऐर, भवानी भट्ट

धनगढी, कञ्चनपुर — कैलालीको त्रिनगर–भन्सार नाकामा मंगलबार भारतबाट घर फर्केका तीन जना कोरोना संक्रमण पुष्टि भएलगत्तै एकाएक हराए । नाकास्थित हेल्थ डेस्कका इन्चार्ज गणेश साउद भन्दै थिए, ‘आँखा सामुन्नेबाटै गायब भए, कस्तो छल्न जान्या, कसरी खोज्ने होला ?’

उनका अनुसार नाकामा एन्टिजेन परीक्षण गर्दा उनीहरूमा संक्रमण देखिएको थियो । अलग्गै बस्न लगाएको र आइसोलेसन पठाउन एम्बुलेन्सको प्रतीक्षा गर्ने बेलासम्म त्यहाँबाट भागिसकेको उनले बताए ।

जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयले राखेको हेल्थ डेस्कमा भारतबाट फर्कने नेपालीको एन्टिजेन परीक्षणमा संक्रमित पाइए धनगढी उपमहानगरपालिकाले बेलीमा बनाएको आइसोलेसन केन्द्रमा पठाउने गरिएको छ । ‘पोजिटिभ देखिएकालाई छुट्याएर एक ठाउँमा राख्छौं । तर केही त आँखा छलेरै भाग्ने गरेका छन्,’ डेस्क इन्चार्ज साउदले भने ।

सातायता भारतबाट फर्कने नेपालीको संख्या एक हजार हाराहारी छ । तीमध्ये दैनिक ६/७ सय जनाको एन्टिजेन परीक्षण हुँदै आएको छ । संक्रमण पुष्टि भएकामध्ये ३/४ जना भाग्ने गरेको साउदले बताए । ‘संक्रमित देखिएका न आफ्नो चिन्ता गर्छन्, न त परिवार र समाजप्रति जिम्मेवार बनेका छन्,’ साउदले भने, ‘उनीहरू आइसोलेसनमा बस्नै मान्दैनन् । जबर्जस्ती पठाउनुपरेको छ ।’ संक्रमितलाई सुरक्षित रूपमा आइसोलेसनमा राख्न नसकिए नाकामा परीक्षण गर्नुको कुनै अर्थ नहुने उनले बताए ।

भारतमा कोरोनाको तेस्रो लहर बढेकाले रोजगारी गुमेर घर फर्कने नेपालीको संख्या फेरि बढेको छ । जनशक्ति अभावले हेल्थ डेस्कमा सबैको परीक्षण गर्न नभ्याइएको साउद स्विकार्छन् । ‘धेरै समय पर्खनुपर्दा पनि कोही परीक्षण नगरेरै हिँडिदिन्छन्,’ उनले भने, ‘१० देखि १५ प्रतिशत परीक्षण नगरी फुत्किने गरेका छन् ।’ नाकामा खटिएका प्रहरी र सशस्त्रको जनशक्ति पनि कम भएको उनले बताए ।

एक सय क्षमताको धनगढीस्थित आइसोलेसन केन्द्रमा बिहीबारसम्म ८० संक्रमित छन् । केन्द्र भरिन थालेपछि संक्रमितलाई राख्न समस्या भएको कैलाली जनस्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख ललित धामीले बताए । अहिले पहाडी जिल्लाबाहेक कैलाली र कञ्चनपुरका संक्रमितलाई सम्बन्धित स्थानीय तहको जिम्मा लगाउन थालिएको छ । आइसोलेसनको व्यवस्थापन जनस्वास्थ्य कार्यालयले नै गरिरहेको छ । ‘बिहीबार एकै दिन १ सय १४ जना पोजिटिभ देखिएको अवस्थामा आइसोलेसनको थप व्यवस्थापन गर्नुपर्ने देखिन्छ,’ उनले भने, ‘अहिले सम्बन्धित वडाध्यक्षको सिफारिसमा पठाएका छौं ।’ हाल विभिन्न नाकामा खटिएका १८ स्वास्थ्यकर्मीलाई भ्याइनभ्याइ भएको उनले बताए ।

कैलालीका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी हीरालाल चौधरीले नाकामा सुरक्षाकर्मी अपर्याप्त भएको जानकारी आएको बताए । कैलाली त्रिनगर नाकाको सुरक्षा व्यवस्था कञ्चनपुरको प्रहरी प्रशासनले हेर्ने भएकाले दुवै जिल्लाबीच समन्वय गरेर थप सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्नेतर्फ पहल गरिने उनको भनाइ छ । नाकामा खटिएका सशस्त्र प्रहरीका नायब निरीक्षक प्रेम खत्रीले पारिबाट आएका अटोरिक्सामा सिधै जाने गरेकाले पनि अलमल भइरहेको बताए ।

स्थानीय व्यवसायी हर्कबहादुर मडै नाकाबाट अनियन्त्रित रूपमा प्रवेश भइरहेकाले कोरोनाको डर बढेको बताउँछन् । ‘धेरै नेपाली फर्किरहेका छन्, कसैको परीक्षण भइरहेको छ, कोही परीक्षण नगराएरै भित्रिरहेका छन्,’ उनले भने, ‘नाकामा मेला लागेजस्तो हुन्छ, चार/पाँच सय मानिस जथाभावी घुमिरहेका हुन्छन् ।’ उनले भारतबाट भित्रिनेलाई यताउता जान नदिई सिधै होल्डिङ सेन्टरमा लगेर परीक्षण गर्ने व्यवस्था गर्न सके उचित हुने बताए ।

कञ्चनपुरको महेन्द्रनगरस्थित महाकाली प्रादेशिक अस्पतालमा बिहीबार ३६ जनाको स्वाब संकलन गरिएकामा करिब ५० प्रतिशत अर्थात् १७ जनामा संक्रमण पुष्टि भयो । बुधबार २४ जनाको परीक्षणमा १७ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको थियो । केही दिनयता महाकाली प्रादेशिक अस्पतालमा परीक्षण गराउन आउनेको संख्या दिनहुँ दोब्बरले बढिरहेको छ । यति मात्रै होइन, परीक्षणका लागि अस्पताल पुग्नेमध्ये आधामा संक्रमण देखिन थालेको छ । ‘अवस्था निकै भयावह हुन सक्ने देखिन्छ,’ महाकाली प्रादेशिक अस्पतालको कोभिड फोकल पर्सन डा. गोविन्द रोकायाले भने, ‘संक्रमण फेरि समुदायमै फैलिएको अनुमान गर्न सकिन्छ ।’

दुई साताअघि कञ्चनपुरमा सक्रिय संक्रमितको संख्या १० भन्दा कम थियो । अहिले उक्त संख्या बढेर ५५८ पुगेको छ । जसमध्ये सय जनाभन्दा बढीलाई महाकाली अस्पतालको आइसोलेसनमा राखिएको छ । ‘५० बेडको आइसोलेसनमा दोब्बर संक्रमित राख्नुपरेको छ,’ डा. रोकायाले भने, ‘निर्माणाधीन होल्डिङ सेन्टर अझै तयार हुन सकेको छैन ।’ संघीय सरकारले महेन्द्रनगरको भगतपुरस्थित सालघारीमा निर्माण गर्न लागेको होल्डिङ सेन्टर तयार नहुँदासमेत बढी समस्या भएको हो । महाकाली प्रादेशिक अस्पतालको पीसीआर ल्याबका २ जना प्राविधिकमा समेत संक्रमण पुष्टि भएको ल्याब इन्चार्ज केशवराज जोशीले बताए ।

भारतबाट फर्किनेमध्ये १० प्रतिशतमा संक्रमण देखिन थालेको हो । बिहीबार गड्डाचौकी नाकाबाट भित्रिएका १ हजार २७६ को एन्टिजेन परीक्षण गर्दा १ सय ६ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको छ । बुधबार भित्रिएका १ हजार ४६ मध्ये १ सय ६ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको गड्डाचौकीस्थित हेल्थ डेस्कका इन्चार्ज तर्कराज भट्टले बताए । पछिल्लो एक सातामा मात्रै गड्डाचौकी नाकाबाट भित्रिएकामध्ये ४ सयभन्दा बढीमा संक्रमण देखिएको छ । अहिले १५ जना स्वास्थ्यकर्मी छन्, उनीहरूले बिहान ६ देखि बेलुकी ८ बजेसम्म दुई सिफ्टमा परीक्षण गरिरहेका छन् ।

प्रकाशित : पुस ३०, २०७८ ०९:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अन्धविश्वासले राजधानीमै लिँदै छ ज्यान

झारफुक, बोक्सा/बोक्सीको आरोपमा यातना भोगेका कतिपय घटना अझै गुपचुपमै 
समाजशास्त्री भन्छन्– ‘अन्धविश्वास हटाउन सामाजिक, धार्मिक र सांस्कृतिक मान्यताहरु नै परिवर्तन गर्नुपर्छ’
लिला श्रेष्ठ

काठमाडौँ — गत साता नागार्जुन नगरपालिका–१ रानीवन पानीट्यांकीस्थित एक ‘माता’ को घरमा झारफुकबाट उपचार गराउन भन्दै राखिएकी एक किशोरीको तीन सातापछि मृत्यु भयो । सिन्धुपाल्चोकको चौतारा–२ बतासे घर भई भक्तपुरको मध्यपुर थिमि, मगरगाउँ बस्ने १४ वर्षीया रोशनी श्रेष्ठको मृत्युपछि माता भनिने ४८ वर्षीया उमा शाही ठकुरीलाई महानगरीय प्रहरी वृत्त स्वयम्भूले पक्राउ गरी अनुसन्धान गरिरहेको छ ।

मृतक किशोरीको शरीरभरि नीलडाम देखिएको प्रहरीको भनाइ छ । किशोरीलाई टाउको दुख्ने समस्या थियो । लामो समयसम्म टाउको दुखिरहेको र मेडिकलमा देखाउँदा कुनै रोग पत्ता नलागेकाले किशोरीकी आमा राधिका श्रेष्ठले ठकुरीकामा लगेको बताइन् । तीन सातासम्म ठकुरीकै जिम्मामा रहेकी रोशनी शनिबार बिहान बेहोस भएको जानकारी परिवारलाई गराइएको थियो । परिवार नागार्जुन पुगेपछि मात्र किशोरीलाई मनमोहन मेमोरियल अस्पताल सीतापाइला पुर्‍याइएको थियो । अस्पताल पुर्‍याउँदा चिकित्सकले मृत्यु भइसकेको जानकारी गराएको वृत्त प्रमुख डीएसपी मिलन केसीले बताए ।

‘अस्पतालमा उपचार गरेर पनि निको नभएकालाई उसैले झारफुक गरेपछि सन्चो भएको भन्ने सुनें, छोरीको दुखाइ निको हुने सोचेर विश्वासमा छोडेकी थिएँ,’ राधिकाले भनिन्, ‘मार्नलाई छाडेको जस्तो भयो ।’ ठकुरीले रोशनीलाई नियोजित रूपमै कुटपिट गरी त्रिशूलले घोचेर हत्या गरेको उनका ठूलोबुबा दुर्गाबहादुर श्रेष्ठको आरोप छ । डीएसपी केसीका अनुसार अनुसन्धानका क्रममा ठकुरीले बिरामी किशोरीको शरीरको रोग हटाउन झारफुक गर्दा कुटपिट गरेको स्विकारेकी छन् ।

‘ठकुरीले झारफुकका क्रममा कुटपिट गरेको स्वीकार गरेकी छन्, झारफुकका क्रममा बिरामीको शरीरबाट रोग भगाउन कुचो, त्रिशूल र रुद्राक्षको मालाले हान्ने गरेको समेत बताएकी छन्,’ डीएसपी केसीले भने, ‘उनीविरुद्ध कर्तव्य ज्यान कसुरमा अनुसन्धान भइरहेको छ, मृतक किशोरीको पोस्टमार्टम रिपोर्ट आएको छैन ।’

परम्परागत अन्धविश्वासमा परेर ज्यानै जानेसम्मको घटना भएको यो पहिलो पटक होइन । पासो लगाएर मान्छे मरेको डोरी करोडौंमा बिक्री हुन्छ भन्ने अन्धविश्वासमा परेर गत भदौ २५ मा ललितपुरमा एक महिलाको हत्या भयो । हत्या आरोपी मकवानपुर राक्सिराङ–५, प्याङ्चे टोल घर भई ललितपुर महानगर–२८ हरिसिद्धि नयाँबजार बस्ने २३ वर्षीय सविन प्रजा, उनकी पत्नी १८ वर्षीया प्रविना प्रजा र मोरङ पथरी शनिश्चरे–८, मंगलबारे घर भई हरिसिद्धि बस्ने २० वर्षीय सुमन मगर पुर्पक्षका लागि थुनामा छन् ।

प्रहरीका अनुसार उनीहरूले नुवाकोट बेलकोटगढी–९ घर भई ललितपुर–२७ सुनाकोठी बस्ने ४५ वर्षीया कमला तामाङको डोरीले घाँटी कसेर हत्या गरे । ज्यामी काम गरेर गुजारा गर्ने उनीहरूले छिट्टै धेरै रकम आर्जन गरेर धनी बन्ने सपनामा हत्या गरेको प्रहरीले जनाएको छ । ‘उनीहरूले मान्छे पासो लगाएर मरेको डोरी करोडौंमा बेचिन्छ भन्ने कुरा कतैबाट सुनेका रहेछन्,’ एसएसपी चन्द्र कुबेर खापुङले भने, ‘सुनेकै भरमा एक्लै बसेकी महिलाको हत्या गरेछन् ।’

सविन र सुमनले मानिस पासो लागी मरेको डोरीसँगै राम–लक्ष्मण र हनुमान भएको पुराना सिक्का, दाहिने शंख, चट्याङ परेको ढुंगालगायतका वस्तु करोडौं रुपैयाँमा बिक्री हुने हल्ला सुनेका थिए ।

जनचेतनाकै अभावमा सहरमै बोक्सा/बोक्सीजस्ता अमानवीय व्यवहार भएका घटना बाहिर आएका छन् । भदौ १८ मा ललितपुरको महालक्ष्मी–६ गँसी लुभुकी ३० वर्षीया सुष्मा श्रेष्ठ महर्जनले बोक्सीको आरोपमा अमानवीय यातना भोगिन् । पेट तथा खुट्टामा समस्या देखिएकी सुष्मालाई श्रीमान् जितेन्द्र महर्जनले अस्पतालमा लगेर उपचार गराउनुको सट्टा नागार्जुन–३ ठूलोभर्‍याङस्थित सानोबुबा नाता पर्ने झाँक्री दीपेन तामाङ (दीपेन्द्रकुमार थिङ) को कोठामा पुर्‍याए । लामा विधाबाट तन्त्रमन्त्र गर्ने क्रममा थिङले सुष्माको शरीरमा बोक्सी चढेको भन्दै धुपको धूँवा सुँघाएर बोक्सी भगाउनुपर्ने बताए । र, श्रीमान् जितेन्द्रलाई दुवै हात समाउन लगाएर कुटपिट गराए । काठको लट्ठी, रुद्राक्षको माला र लात्तीले सुष्मालाई मराणासन्न हुने गरी कुटपिट गरे । झाँक्री दीपेन र जितेन्द्रले सुष्मालाई कुटपिट मात्र गरेनन्, मलमूत्रसमेत खुवाएर दुई दिनसम्म राखे ।

कुटपिटबाट सख्त घाइते सुष्मालाई नदुख्ने औषधि खुवाएर यातना दिए । कुटपिटबाट हिँडडुल गर्न नसक्ने, शौचालय जान नसक्ने भएकी सुष्मालाई जितेन्द्रले २ वर्षीया छोरीसहित माइतीघर पुर्‍याएर छाडे । यातनाबाट पीडित उनी अझै तंग्रिन नसकेको आमा रूपा श्रेष्ठले बताइन् । बोक्सीको आरोपमा अमानवीय र अपमानजनक व्यवहारबाट पीडित सुष्माले भदौ २२ मा श्रीमान् जितेन्द्र, लामा झाँक्री मकवानपुर इन्द्रसरोवर–१ मार्खु घर भई काठमाडौं नागार्जुन–३ ठूलोभर्‍याङ बस्ने ३६ वर्षीय दीपेन तामाङ, मामाससुरा काठमाडौं–१४ कलंकी बस्ने दशनारायण महर्जन र नुवाकोट लिखु–१ बोहरापानी घर भई काठमाडौं–१५ स्वयम्भू बस्ने पाण्डे भन्ने जनार्दन पाण्डेविरुद्ध प्रहरीमा उजुरी गरिन् । पाण्डे ट्याक्सी चालक हुन् । प्रहरीले अपराधमा संलग्न चारै जनालाई भदौ २८ मा पक्राउ गर्‍यो ।

प्रहरीका अनुसार जिल्ला अदालत काठमाडौंले सुष्माका पति जितेन्द्र र लामा झाँक्री थिङलाई बोक्सीको आरोपसम्बन्धी कसुरमा पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाएको छ । अपराधमा संलग्न दशनारायण महर्जन २ लाख रुपैयाँ र जनार्दन पाण्डे ५० हजार रुपैयाँ धरौटीमा रिहा भएका छन् । सुष्माकी आमा रूपाले धरौटीमा रिहा भएकालाई थप कारबाही माग गर्दै उच्च अदालत पाटनमा उजुरी गरेकी छन् । ‘यातनापछि छोरीको मेरुदण्डमा समस्या देखिएको छ, नियमित थेरापी गराइरहेका छौं,’ उनले भनिन्, ‘अस्पताल लैजानुपर्ने बिरामीलाई झाँक्रीकामा लगेर यातना दिनेविरुद्ध लडिरहेका छौं, पक्कै न्याय पाइन्छ ।’

यी घटना प्रहरीमा उजुरी परेका र कारबाहीको दायरामा आएका मात्र हुन् । परम्परागत सोच, विकृति तथा अन्धविश्वास गाउँमा बढी र सहरमा केही कम देखिए पनि पूरै हटिनसकेको महानगरीय प्रहरी कार्यालय रानीपोखरीका डीआईजी उत्तम सुवेदीले बताए । ‘दोषीलाई कडाभन्दा कडा कानुनी कारबाहीको दायरामा प्रहरीले ल्याएकै छ, यतिले मात्र पनि पुग्दैन,’ उनले भने, ‘समाज, संघसंस्था, सञ्चारमाध्यमले एक भएर जनचेतना फैलाउन जरुरी छ ।’

झारफुक, बोक्सा/बोक्सीको आरोपमा यातना भोगेका कतिपय घटना अझै गुपचुपमै भएको समाजशास्त्रीहरू बताउँछन् । ‘हाम्रो सामाजिक संरचना अझै परिवर्तन हुन सकेको छैन, मान्छेमा सचेतना छैन । अहिले पनि मान्छेहरू सजिलो बाटो खोजिरहेका छन्,’ त्रिचन्द्र क्याम्पसमा समाजशास्त्र संकायमा प्राध्यापनरत सुरेन्द्र कोइरालाले भने, ‘शिक्षालाई व्यावहारिक र अभ्यासमूलक बनाउन नसकुञ्जेल सोचाइमा परिवर्तन हुन सक्दैन ।’

परम्परागत पद्धतिलाई अपनाउने र शिक्षालाई व्यवहारमुखी नबनाई अन्धविश्वासलाई हटाउन नसक्ने उनले बताए । अन्धविश्वास हटाउन सामाजिक, धार्मिक र सांस्कृतिक मान्यताहरू नै परिवर्तन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : पुस ३०, २०७८ ०९:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×