शान्त महाधिवेशनबाट शक्ति फर्काउने चुनौती- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

शान्त महाधिवेशनबाट शक्ति फर्काउने चुनौती

नीति र नेतृत्वको समीक्षा आफैं गर्ने, निर्मम आत्मालोचना गर्ने र आफूले आफैंलाई थप जिम्मेवारी पनि दिने दाहालको पुरानै शैली हो । यही शैलीअनुसार उनले यसपालि पनि आफू र नेताहरुका लागि पद विभाजन गर्नेछन् ।
गंगा बीसी

काठमाडौँ — माओवादीको सातौं महाधिवेशन (२०६९ माघ) मा हेटौंडामा भइरहेका बेला देशमा संविधानका विषयवस्तुमा भीषण संघर्ष भइरहेको थियो । माओवादी र मधेसी एकातिर, कांग्रेस र एमाले अर्कोतिर । माओवादी सबभन्दा ठूलो राजनीतिक दल रहेको संविधानसभा संविधान बनाउन नसकी विघटन भइसकेको थियो ।

काठमाडौंको प्रज्ञा भवनमा आइतबार सुरु नेकपा माओवादी केन्द्रको आठौं महाधिवेशन उद्घाटन समारोह । तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुर

तर माओवादीका सयौं नेता, हजारौं कार्यकर्ता ‘विद्रोहको राप र ताप’ बोकेर हेटौंडामा भेला भएका थिए । हुप्रा चौरमा सातौं महाधिवेशन भव्य उद्घाटन गरेको माओवादीले बन्द भएको हेटौंडा कपडा उद्योगमा बन्दसत्र गर्दा देशमा उत्सुकता थियो ।

हेटौंडा महाधिवेशनले पार्टी र देशको समृद्धिका लागि के कस्ता नीति लिएको थियो भन्ने सम्झना स्वयं माओवादी नेतृत्वलाई नै छैन । तर, अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले महाधिवेशनमा प्रस्तुत गरेको तत्कालिक नीतिअनुरूप सर्वोच्च अदालतका बहालवाला प्रधानन्यायाधीशको नेतृत्वमा सरकार गठन गरेर देश चुनावमा गएको थियो ।

तर आठौं महाधिवेशनमा न त्यस्तो रौनक छ न उत्सुकता । राष्ट्रिय सम्मेलनलाई अन्तिम समयमा बढुवा गरेर माओवादीले ‘मौन’ महाधिवेशन आइतबार सुरु गरेको छ । हेटौंडा महाधिवेशन जस्तो प्रतिनिधिको भीडभाड यसपालि छैन, सातौं महाधिवेशनमा सात हजार प्रतिनिधि थिए, यसपालि १६८१ मात्रै सहभागी छन् ।

ठूला राजनीतिक कार्यक्रम होइन, विचार गोष्ठीहरू हुने राजधानीको कमलादीस्थित प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा सुरु भएको महाधिवेशन उद्घाटन गर्दै दाहालले ‘क्रान्तिकारी विचार र पार्टी निर्माणका लागि निर्मम’ नीति लिने दाबी गरेका छन् । तीन दशक बढी पार्टीको नेतृत्वमा रहेका दाहालले आफने राजनीतिक प्रतिवेदनमा आत्मसमीक्षा, आत्मालोचना गरेको बताए । ‘विचार संगठन रणनीति कार्यनीतिमा कहाँ चुक्यौ । सबभन्दा बढी आत्मसमीक्षा मेरै गरेको छु । मैले प्रमुख नेताका हैसियतले मभित्र नै खोज्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘हामी कहाँ आइपुगेका छौं । हाम्रा चुनौती के छन् ? सामना कसरी गर्ने ? विषय छन् ।’

दाहालले भनेजस्तै उनले राजनीतिक प्रतिवेदनमा आत्मालोचना गरेको विषयमा कसैलाई पनि शंका छैन । तर नीति र नेतृत्वको समीक्षा आफैं गर्ने, तिखो आत्मालोचना गर्ने र आफूले आफैंलाई थप जिम्मेवारी दिने उनको पुरानै शैली हो । यही शैलीअनुसार उनले नेताहरूलाई पनि पद विभाजन गर्नेछन् । अध्यक्ष दाहाल र सिंगो माओवादीले लिने नीति कति कार्यान्वयन होला भन्नेबारे स्वयं माओवादी नेतामा नै कौतुहल छैन ।

‘खुट्टा हेरेर जुत्ता बनाउने कि जुत्ता हेरेर खुट्टा ?’ एक नेताले भने, ‘अध्यक्ष आफ्नो अनुकूल हुने गरी नीति बनाउनु हुन्छ न कि जनतालाई अनुकूल हुने गरी ।’ हुन पनि महाधिवेशन उद्घाटनकै दिन बिहान विधान संशोधन गरेर माओवादीले एक वरिष्ठ र ६ उपाध्यक्ष, महासचिव, दुई उपमहासचिव र तीन सचिव बनाउने भएको छ । स्थायी कमिटीका सबै नेतालाई पुग्ने गरी पद सिर्जना गर्न माओवादीले विधान संशोधन गरेको हो ।

तस्बिर : अंगद ढकाल/कान्तिपुर

दाहालको राजनीतिक प्रतिवेदनमा सोमबार बन्दसत्रमा प्रस्तुत हुनेछ । माओवादीको टुटफुट र वैचारिक अस्पष्टताका कारण कमजोर धरातलमा उभिएको महाधिवेशनले आगामी दिनका लागि भने बलियो रणनीति बनाउने नेतृत्वको दाबी छ । ‘समाजवाद उन्मुख समृद्धि हुँदै सामाजिक विकास र न्यायको नयाँ युगतर्फ देशलाई लैजाने, यो देशको सबै उत्पीडित जाति, क्षेत्र, समुदायका हक अधिकारलाई सुरक्षित गर्ने के उपाय हुन सक्छ ? भन्ने विषयमा नयाँ र परिमार्जित कार्यनीति र रणनीति प्रस्तुत गरिएको छ,’ दाहालले आफ्नो कार्यदिशाबारे बताए ।

सत्ता र शक्तिमा आएपछि माओवादी आधारभूत वर्गबाट टाढिँदै गएको गुनासो छ । सशस्त्र संघर्ष गर्नुअघि र त्यसपछि श्रम शिविर गरेर आकर्षित गरेका माओवादी पछिल्लो समय श्रम नगरी लाभ लिने अवस्थामा पुगेको दाहालको प्रतिवेदनमा छ । ‘यो संविधानमा जे परिकल्पना गरेका छौं, पहिले आफैं बदलिनुपर्छ । पार्टी बदलिनुपर्छ । जनतासँग जोडिने श्रमसँग जोडिने काम गर्नुपर्छ र उत्पादन श्रम र संस्कृति अभियान सुरु गर्नुपर्छ,’ दाहालले अघि सारेको नीतिमा उल्लेख छ ।

नेता नारायणकाजी श्रेष्ठले महाधिवेशनले राजनीतिक कार्यदिशाका रूपमा चार काम गर्ने बताए । उनले राजनीतिक कार्यदिशामा ‘समाजवाद उन्मुख एक्काइसौं शताब्दीको स्पष्ट मोडेल’ सहित तत्कालीन काम अघि सार्ने बताए । ‘पार्टीलाई विधि पद्धतिमा चलाउनुपर्‍यो । सामूहिक ढंगले चलाउनुपर्‍यो । व्यक्तिवाद गुटवादविरुद्ध जानुपर्‍यो,’ उनले भने ।

माओवादीमा भ्रष्टीकरणको प्रभावबाट मुक्त पार्ने गरी छलफल हुने उनको भनाए छ । ‘समाज भ्रष्टीकरणको प्रभाव हाम्रो पार्टीमा पनि छ । त्यसलाई रूपान्तरण गर्नुपर्छ,’ उनले थपे ।

‘शोषित पीडित वर्ग र जनतासँग सम्बन्ध घट्दै गएको छ । दलाल नोकरसाहीसँग सम्बन्ध बढ्दै गएको छ । त्यसलाई समीक्षा गरेर आमजनतासँग सम्बन्ध गाढा गराई उनीहरूको हित हेर्नुपर्छ,’ श्रेष्ठले भने । उनले महाधिवेशनले यी विषयमा केन्द्रित भएर नीति तय गर्ने तयारी भएको जानकारी दिए । ‘यी काम गर्न सक्यौं भने क्रान्तिकारी पार्टी बनाउन सक्छौं । समृद्धि र समाजवादको नेतृत्व गर्न सक्छौं,’ उनले भने, ‘हैन भने यो पार्टीको औचित्य नै गुमाउँछौं । यसलाई सम्बोधन गर्नुपर्छ ।’

कार्कीले फरक मत राख्ने

अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालको प्रतिवेदनमाथि नेता राम कार्कीले फरक मत राख्ने भएका छन् । स्रोतका अनुसार उनले फरक मत बन्दसत्रमा वितरण गर्न आग्रह गर्दै दाहाललाई बुझाएका छन् ।

‘मैले अध्यक्षलाई आगामी कार्यदिशाबारे प्रतिवेदन बुझाएको छु,’ कार्कीको भनाइ उद्धृत गर्दै स्रोतले भन्यो, ‘अध्यक्षले बन्दसत्रमा वितरण गर्नु हुन्छ कि हुन्न सोमबार थाहा हुन्छ ।’ आइतबार बिहान केन्द्रीय समिति बैठकमा कार्की, परशुराम तामाङ, धर्मनन्द देवकोटाले फरक मत राख्न पाउनुपर्ने धारणा राखेका थिए । ‘हाम्रो विचारमा दमन नगरियोस्’ बैठकमा उनीहरूले भनेका थिए ।

प्रकाशित : पुस १२, २०७८ ०७:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेता व्यवस्थापन गर्न पदाधिकारी थप

अध्यक्ष, एक वरिष्ठ उपाध्यक्ष, ६ उपाध्यक्ष, एक महासचिव, २ उपमहासचिव, ३ सचिव र एक जना कोषाध्यक्ष 
बबिता शर्मा

काठमाडौँ — माओवादी केन्द्रले महाधिवेशनको पूर्वान्हमा १५ सदस्यीय पदाधिकारी रहने विधान संशोधन गरेको छ । उद्घाटनकै दिन आइतबार बिहान बसेको केन्द्रीय समितिको बैठकबाट संशोधित विधानअनुसार पार्टीमा एक अध्यक्ष, एक वरिष्ठ उपाध्यक्ष, ६ उपाध्यक्ष, एक महासचिव, २ उपमहासचिव, ३ सचिव र एक जना कोषाध्यक्षसहित २ सय ९९ सदस्यीय केन्द्रीय समिति रहनेछ । 

काठमाडौंको प्रज्ञा भवनमा आइतबार सुरु नेकपा माओवादी केन्द्रको आठौं महाधिवेशन उद्घाटन समारोहमा उपस्थित विभिन्न दलका शीर्ष नेता । तस्बिर : अंगद ढकाल/कान्तिपुर

पदअनुसारका नेता छान्न होइन, नेताअनुसारको पद दिन माओवादीले पदाधिकारी संख्या बढाएको हो । माओवादी पुष्पकमल दाहाल पदेन अध्यक्ष जस्तै छन् । अन्य सीमित पदका लागि आकांक्षी धेरै भएपछि पद पनि बढाइएको हो । नेताको आकांक्षा सम्बोधन गर्न माओवादीले करिबकरिब एमालेकै जस्तै संरचना सिर्जना गरेको छ ।

एमालेमा एक वरिष्ठसहित ६ उपाध्यक्ष, एक महासचिव, ३ उपमहासचिव र सात सचिव छन् । अहिले स्थायी कमिटीमा भएका सबैजसो नेतालाई कुनै न कुनै पद दिने गरी माओवादीले विधान संशोधन गरेको हो । वरिष्ठ उपाध्यक्षमा नारायणकाजी श्रेष्ठ निश्चित जस्तै छन् । माओवादी स्रोतका अनुसार दाहालले उपाध्यक्षमा कृष्णबहादुर महरा, वर्षमान पुन, देव गुरुङ, मातृका यादव, लीलामणि पोखरेल, गिरिराजमणि पोखरेललगायतको सम्भावना छ ।

महासचिवमा जनार्दन शर्माको मुख्य दाबी छ भने पम्फा भुसालको सम्भावना छ । भुसाललाई महासचिव बनाउन नसके उपाध्यक्ष वा कोषाध्यक्ष बनाउने दाहालको तयारी छ । गुरुङ पनि महासचिव हुन चाहेका छन् तर उनलाई उपाध्यक्षमै व्यवस्थापन गर्ने सम्भावना छ ।

दुई उपमहासचिवमा हरिबोल गजुरेल, शक्ति बस्नेत, चक्रपाणि खनाल, देवेन्द्र पौडेल, गणेश साहलगायतको दाबी छ । यद्यपि गजुरेलले महासचिव वा उपाध्यक्षमध्ये एकमा आफ्नो दाबी रहेको बताएका छन् । उपमहासचिवमा नअट्ने नेतालाई सचिव बनाउने तयारी छ ।

माओवादी केन्द्रले केन्द्रीय समितिमा महिला, दलित र मुस्लिमको प्रतिनिधित्व बढाएको छ । माओवादीले पार्टीभित्र विशेषाधिकार लागू गर्दै पछाडि परेका समुदायलाई नेतृत्वमा ल्याउन खोजेको छ । कुल २ सय ९९ सदस्यीय केन्द्रीय समिति बनाउने प्रस्तावित विधानमा महिला ३५, युवा २०, दलित १५ र मुस्लिमको ५ प्रतिशत प्रतिनिधित्व हुने उल्लेख छ । केन्द्रीय समितिबाट पारित विधानमा दलित समुदायलार्ई विशेषाधिकारको व्यवस्थासहित पार्टी संरचनामा प्रतिनिधित्व बढाउने नीति लिएको छ ।

केन्द्रीय कमिटीमै पहिलो पटक १५ प्रतिशत दलित समुदायका प्रतिनिधित्वको व्यवस्था गरेर माओवादीले विशेषाधिकारको अभ्यास सुरु गरेको हो । महाधिवेशनबाट विधान पारित भएसँगै केन्द्रीय समितिमा दलित समुदायबाट ४५ जनाको प्रतिनिधित्व हुनेछ, जसमा महिला १३, युवा महिला ३, युवा पुरुष ६ र खुला २३ जना रहनेछन् । माओवादीले प्रदेश र स्थानीय तहमा पनि दलितका लागि १५ प्रतिशत प्रतिनिधित्वको व्यवस्था गरेको छ ।

विधानअनुसार केन्द्रीय समितिमा मुस्लिमबाट १५ जनाको प्रतिनिधित्व हुनेछ, जसमा महिला चार, युवा महिला एक, पुरुष दुई र खुला आठ जना हुनेछन् । केन्द्रीय समितिमा कम्तीमा ६७ महिला हुनेछन् । ४८ युवाको प्रतिनिधित्व हुँदा त्यहाँ महिला १७ र पुरुष ३१ जना हुनेछन् । १ सय २४ सदस्यमा खुला प्रतिस्पर्धा हुनेछ । यसैमा खस, आर्य, मधेसी, थारू, आदिवासी जनजाति, अपांगता भएका व्यक्ति आउनेछन् ।

आठौं राष्ट्रिय सम्मेलनको बन्दसत्र सोमबारबाट सुरु हुने भएको छ । बन्दसत्रमा अध्यक्ष दाहालले राजनीतिक प्रतिवेदन र देव गुरुङले विधान संशोधन प्रस्ताव पेस गर्नेछन् । त्यसपछि प्रतिनिधिलाई १५ भन्दा बढी समूहमा विभाजन गरेर छलफल गराउने तयारी छ । समूहगत छलफलपछि नेतृत्व चयनको प्रक्रिया सुरु हुने माओवादीले जनाएको छ । महाधिवेशन पुस १५ सम्म चल्नेछ ।

प्रकाशित : पुस १२, २०७८ ०६:५३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×