मसिनो धान उत्पादनले आम्दानी दोब्बर, बर्दियाका किसानको दसैं उल्लासमय- समाचार - कान्तिपुर समाचार

मसिनो धान उत्पादनले आम्दानी दोब्बर, बर्दियाका किसानको दसैं उल्लासमय

कमल पन्थी

(बर्दिया) — बढैयाताल गाउँपालिका—८ का किसानको दसैं यसपाली उल्लासमय हुने भएको छ । किनभने, यसपाला उनीहरुले धानको उत्पादन र मूल्य दुबै दोब्बर पाएका छन् । परम्परागत मोटो धानको खेतीबाट खासै उत्पादन नभएपछि बजारमा माग बढी भएको मसिनो चामल उत्पादन हुने धान लगाएको पहिलो वर्षमै बढैयातालका किसानलाई फाइदा पुगेको हो ।

‘मसिनो धानको माग धेरै रहेछ,’ बढैयाताल—८ मयुरबस्तीका किसान अर्जुन रिजाल भन्छन्, ‘यसपाला हामीले समूहमै त्यो लगायौं, प्रतिफल पनि राम्रै भयो ।’ उनि जस्तै स्थानीय किसान सीता पंगेनीले मसिनो धान उत्पादनले आम्दानी बढ्दै गएको बताइन् ।

स्थानीय राधाकृष्ण धान मिलका साहू हिमालय त्रिपाठीले मसिनो धान लगाए बालि भित्र्याउनु अघि नै किनिदिने वाचा गरेर किसानलाई पाहोर बिउ उपलब्ध गराएका थिए । बन्दाबन्दीको बेला मोटो धानको बिउ नपाएपछि जे त होला भनेर आफूहरुले मसिनै धान लगाएको रिजाल बताउँछन् ।

त्रिपाठीले भनेजस्तै मसिनो धान बढी फलेको किसान रिजाल बताउँछन् । उनले प्रति कट्ठा डेढ क्युण्टल मसिनो धान उत्पादन हुने गरेको बताए । मसिनो धान प्रति क्युण्टल २ हजार ७ सयमा खरिद बिक्री हुन्छ । बजारमा मोटो धान भने प्रति क्युण्टल २ हजार देखि २२ सय मुल्य रहेको छ । उनले मोटो धानको मुल्य भन्दा मसिनो धानमा ५/७ सय रुपैया बढी पाउने भएपछि यहाँका किसानले मसिनो धान उत्पादन गर्न थालेका हुन् ।
कोरोना महामारीको अघिल्लो वर्ष किसानहरुले समयमै मल र बिउ पाएका थिएनन् । जसोतसो गरेर फलाएको धानले पनि बजार नपाउँदा उनीहरुलाई आर्थिक दुःख भएको थियो । लकडाउनका कारण बालीमा रोगकिरा लाग्दा विज्ञको सल्लाह लिन पनि उनीहरुले पाएनन् ।

यसपालीको लकडाउनका बेला भने बढैयातालका किसानलाई मिलसाहु त्रिपाठीले सघाए । उनले किसानहरुलाई घरदैलोमै पुगेर भेटे । मसिनो धानको २५ मेट्रिक टन बिऊ १ हजार किसानका घरमा पुर्‍याए । मसिनो धान लगाउनलेलाई बालीको उचित स्यहार गर्न जेटिएदेखि अन्य कृषि प्राविधिक पनि उनले नै व्यवस्था गरिदिए । अनि समयसमयमा किसानको मोबाइलमा एसएमएस पठाएर बालीका बारेमा आवश्यक जानकारी पनि पठाउने गर्न थाले ।

‘यसले के फाइदा पुग्यो भने मलाई व्यापार गर्न मनग्गे चामल मिल्यो, किसानलाई पहिलेभन्दा बढी भाउको धेरै धान फल्यो,’ उनले भने, ‘यही हिसाबले किसानहरु अघि बढे भने भारतीय चामललाई हाम्रै किसानको चामलले विस्तापित गरिदिन थाल्नेछ ।’

ती सब किसानसँग मोटो धानभन्दा प्रति क्विन्टल ७ सय बढी तिरी २७ सयमा उनी मसिनो धान किनिदिन्छन् । गल्ला भनेर चिनिने धान व्यापारी विचौलीलालाई दिने पैसा सिधै किसानलाई दिन पाएकामा उनी खुसी छन् भने अर्कातिर किसान पनि उही खेतबाट दोब्बर धान फलाएर बढ्ता मूल्य लिई नदगै बेच्न पाउदा झनै खुसी छन् ।

बजारमा मसिनो चामल धेरै बेच्न पाउने भएपछि बढैया तालका २६ सय किसानलाई त्रिपाठीले साउन लाग्दा नलाग्दै धानको केही रकम अग्रिम भुक्तानी समेत दिएका छन् । यसले किसानहरु निकै खुसी देखिन्छन् । बिना व्याजी ५ हजारदेखि डेढ लाखसम्म उनले किसानलाई आवश्यकता परे विना व्याजी रकम दिएको बताए । किसान पंगेनीले त्रिपाठीबाट दशै लगायत घरायसी खर्च वापत ६० हजार रुपैया विना व्याजी रकम लिएको बताइन् ।

‘पहिले हामी धान उधारोमा दिन बाध्य थियौं, त्यही पनि सस्तोमा बेच्न पर्थ्यो,’ किसान पंगेनी भन्छिन्, ‘मसिनो धान चाहिँ अगाडि नै बिक्यो, यसले हामी उत्साहित छौं, यसपाला दसैं राम्रो हुने भयो ।’

प्रकाशित : आश्विन २७, २०७८ १३:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पर्यटक तान्दै खैराबाङ मन्दिर [तस्बिरहरु]

शब्द/तस्बिर : हरिहरसि‌ंह राठाैर

सल्यान — सल्यानको खैराबाङ भुवनेश्वरी मन्दिर ऐतिहासिक, धार्मिक एवं प्राकृतिक पर्यटनको एक महत्त्वपूर्ण स्थल हो । शारदा नगरपालिका-११ मा अवस्थित खैराबाङ मन्दिर सत्ययुगमा महादेवले सत्यदेवीको मृत शरीर बोकेर विश्व भ्रमण गर्दा देवी बायाँस्तन पतन भएको विश्वास गरिन्छ । खैराबाङ भुवनेश्वरी मन्दिरमा शुक्लपक्ष, मंगलबार र शनिबार पूजा आराधना गर्नेको घुइँचो लाग्ने गर्दछ । शुक्लपक्ष अष्टमी, नवमी र चतुर्दशीमा विशेष दर्शन हुने गर्दछ । चैत्र शुक्लपक्ष र आश्विन शुक्लपक्षको बेला पनि १५ दिन भक्तजनहरुको घुइँचो लाग्ने गर्दछ ।भवानी भुवनेश्वरीले मनले चित्ताएको मनोरथ (मनकामना) पूरा गर्ने विश्वास लिएर बलि चढाउने गरिन्छ भने बाह्मण क्षेत्रीहरुले मन्दिर वरिपरि चण्डीपाठ गर्दछन् । खैराबाङमा वैदिककालमा पूजा आराधना गरी काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद (घमण्ड) र मात्सर्य (इर्स्या) त्याग्न देवीसँग माग गरिन्थ्यो ।

खैराबाङमा बाह्रै महिना पञ्चबलिका रुपमा बोका, राँगो, परेवा, भेडा र हाँसको बलि चढाउने गरिन्छ । वि.स. १४८० देखि मन्दिरमा पूजाआजा सुरु गरिएको प्रमाण फेला परेका छन् । धार्मिक पर्यटनको धरोहर खैराबाङ भुवनेश्वरी मन्दिरमा दर्शन गर्न अर्घाखाँची, गुल्मी, बागलुङ, दाङ, रुकुम, रोल्पा, प्यूठान, दैलेख, सुर्खेत, जाजरकोट, जुम्ला, डोल्पा, कैलाली, बर्दिया, बाँके, कञ्चनपुर, काठमाडौं, ललितपुर, भक्तपुरलगायत देशका विभिन्न भाग र भारतका विभिन्न स्थानबाट समेत दर्शन गर्न भक्तजनहरु आउने गर्दछन् ।

खैराबाङ भुवनेश्वरी मन्दिर समुद्री सतहबाट १ हजार ६ सय फिट अग्लो पहाडमा अवस्थित छ । यो सल्यान सदरमुकाम खलंगादेखि १६ किमि पूर्वी दक्षिणमा पर्दछ । मन्दिरमा पुग्नलाई चारैचिरबाट कच्ची रिङरोड बनाइएको छ । खैराबाङ पुग्न राप्ती राजमार्गमा पर्ने सल्यानको प्रमुख व्यापारिक केन्द्र श्रीनगरबाट ३० मिनेटको सवारी यात्रा तथा २ घण्टाको पैदल यात्रामार्फत सकिन्छ ।त्यस्तै खैराबाङ मन्दिर पुग्नलाई सदरमुकाम खलंगाबाट साहुटोल, दुलधारा पोखरा, मार्के, मदना, हिवल्चा हुँदै पुग्न सकिन्छ । यो सडकमा सल्यानको पश्चिम क्षेत्रबाट आउनेहरुलाई सहज हुन्छ भने राप्ती राजमार्ग प्रयोग गर्नेहरुलाई श्रीनगरबाट सहज हुन्छ । यहाँ विद्युत् सेवा उपलब्ध छ, मन्दिर २७ रोपनी जग्गामा फैलिएको छ । मन्दिर संरक्षण र सम्वर्द्धनका लागि गुठीको पनि व्यवस्था गरिएको छ । भक्तजनहरुको धेरै उपस्थिति हुने भएकाले बस्नका लागि सानो धर्मशालासमेत बनाइएको छ । बाह्रै महिना चढाइने बोका बलिका टाउका बेचेर वर्षेनी १८ देखि २० लाख आम्दानी हुने गरेको छ ।

यस मन्दिरमा पित्तलको नयाँ भगवतीको मूर्तिसमेत स्थापना गरिएको छ । २०३४ मा यस्को पुरानो मूर्ती चोरी भएपछि २०७५ साल मंसिर महिनामा स्थापना गरिएको मन्दिरमा मूर्ति भए पनि पहिलेकै मूर्तिको स्वरुप झल्को दिन नयाँ मूर्ति स्थापना गरिएको हो । मूर्तिसँगै ठूल्ठूला दुइटा बाघ पनि राखिएको छ ।


प्रकाशित : आश्विन २७, २०७८ १३:०७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×