कपिलवस्तुमा देखिएको हैजा जीवाणुको सम्बन्ध खोजिँदै- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कपिलवस्तुमा देखिएको हैजा जीवाणुको सम्बन्ध खोजिँदै

एक महिनाअघि ललितपुरमा समेत देखिएको थियो हैजा 
अतुल मिश्र

काठमाडौँ — स्वास्थ्य सेवा विभाग ईपिडिमियोलजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखा(ईडीसिडी)ले कपिलवस्तुको कृष्णनगरमा झाडा पखालाका बिरामीहरुबाट संकलित नमुना मध्ये एउटामा हैजाको जिवाणु देखिएपछि यसको सम्बन्ध खोज्न थालेको छ । विस्तृत जानकारीको लागि हैजा देखिएका ती बिरामीको घरमा शनिबार ईडीसिडीको टोली समेत जाँदैछ ।

अनियन्त्रित रुपमा चौलानी जस्तो पातलो दिसा हुने रोगलाई बोलचालको भाषामा झाडा पखाला(डाईरिया) भनिन्छ । यदि यस्ता रोगीको पखालामा ‘ब्याक्टेरियम भिब्रियो कोलेरी’ नामक जीवाणु देखियो भने त्यो हैजा हो ।

भिब्रियो कलेरी ब्याक्टेरियाबाट संक्रमित दूषित खाना वा पानी खाँदा कुनै पनि व्यक्तिलाई हैजा हुन सक्छ । महामारीको समय सामान्यतया हैजा संक्रमित व्यक्तिको दिसाबाट फैलिन्छ ।

‘यो हैजा हो वा होइन भन्न हामीले त्यहाँ यसको ‘ईपिडिमियोलजिकल लिंकेज’, खोजी रहेका छौं, फिल्डमा अध्ययन गर्न एक–दुई दिन लाग्छ’, ईडीसिडिका निर्देशक एवं स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवत्ता डा.कृष्ण प्रसाद पौडेलले भने–‘तर कपिलवस्तुमा देखिएको झाडा पखालाको हैजा कै रुपमा व्यवस्थापन गर्छौं ।’

शनिबारसम्म कपिलवस्तुमा ५ सय ४४ जना झाडा पखालाका बिरामी देखिएका छन् भने हाल ४० जना उपचाररत छन् । ३८ जनालाई रिफर गरिएको छ । हालसम्म दुई जनाको मृत्यु समेत भएको छ ।

नेपालमा हैजा एडेमिक अर्थात खास क्षेत्रहरुमा पटक-पटक देखिराखेको औल्याउँदै डा.पौडेलले भने–‘करिब एक महिनाअघि ललितपुरमा समेत एक व्यक्तिको नमुनामा हैजा देखिएको थियो ।’

ललितपुरमा हैजा देखिएका ती व्यक्ति तिनदिन भारतमा बसेको यात्रा इतिहास समेत थियो । ती व्यक्ति दिल्लीबाट उपचार गरेर फर्किएका थिए । ईडीसीडीले दिल्लीबाट आएका ती व्यक्तिमा हैजा देखिएको बारे भारतलाई खबर समेत गरेको थियो ।

ईडीसीडीको टोलीले कपिलवस्तुवाट धेरै बढी मात्रामा झाडा पखालाका बिरामीको नमुना परीक्षणको लागि राजधानी ल्याउने तयारी गरेको छ ।

उक्त नमुनाको बारेमा विस्तृत जानकारी पाउन आरडीटी, कल्चर र टाइपिङ्ग गरिने औंल्याउदै डा.पौडेलले भने–‘केहि दिन अघि भारतकको कलकत्तामा देखिएको हैजासँग कपिलवस्तुको हैजाको सम्बन्ध छ की ? हामीलाई यो थाहा छैन नी त्यसैले नमुनाहरुको विस्तृत अध्ययन गर्ने छौं ।’ ‘विस्तृत मात्रामा परिक्षण भए पछि हामीले यो कुन प्रकारको हैजा हो, यसको लिंक कहाँ छ आदि जान्न सक्छौं’, डा.पौडेलले भने ।

कपिलवस्तुमा संकलित पानीको केहि नमुनामा ‘कोलिफर्म’ समेत देखिएको छ । पखाला देखिएको उक्त क्षेत्र खुल्ला दिसामुक्त भएपनि व्यवहारमा त्यहाँ शौचालयको प्रयोग खासै नभएको फिल्डमा रहेका एक अधिकारीले नाम उल्लेख नगर्ने सर्तमा बताए । ‘यो क्षेत्र कागजमा मात्र खुल्ला दिसामुक्त हो , यहाँ शौचालयको प्रयोग खासै छैन भने बाहिर नै दिसा पिसाब गर्नेको संख्या समेत कम छैन’, ती व्यक्तिको अनुसार त्यहाँको पानीको स्रोत नजिक समेत दिसा–पिसाब देखिने गरिएको छ ।

विश्व स्वास्थ्य संगठन(डब्लूएचओ)को अनुमान अनुसार विश्वमा हरेक वर्ष हैजाको १३ लाख देखि ४० लाख मामिला देखिन्छ र विश्व भरीमा हैजाले २१ हजारदेखि १ लाख ४३ हजार जनाको मृत्यु हुन्छ ।

प्रकाशित : आश्विन २३, २०७८ १४:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पूर्ण खोप लगाउने २१ प्रतिशत

अतुल मिश्र

काठमाडौँ — नेपालमा कोरोनाविरुद्धको खोप अभियान सुरु भएको शनिबार २ सय ५० दिन पुग्दा पूर्ण खोप लगाउने जनसंख्या करिब २१ प्रतिशत पुगेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) दक्षिणपूर्व एसिया कार्यालयका अनुसार नेपालको कुल जनसंख्याको २०.९५ प्रतिशतले पूर्ण खोप लगाएका हुन् । भारतमा भने पूर्ण खोप लगाउने कुल जनसंख्याको १६.८९ प्रतिशत मात्र छन् ।

गत साउन अन्तिम साता नेपालमा पूर्ण खोप लगाउनेको संख्या भारतकै हाराहारीमा पुगेको थियो । भदौ पहिलो सातादेखि नेपालले खोप लगाउनेको संख्या बढेको छ । पूर्ण खोप लगाउनेमा भारतभन्दा नेपाल अगाडि रहे पनि पहिलो डोज खोप लगाउने कुल जनसंख्याको २५.२७ प्रतिशत मात्र छन् ।जबकि भारतमा यो प्रतिशत ४५.७६ छ । नेपालमा खोप लगाउन मिल्ने ७२ प्रतिशत जनसंख्याको लक्षित समूहमध्ये ३५.४ प्रतिशत अर्थात् ७६ लाख ९४ हजार ६ सय ९ जनाले पहिलो र २९.२ प्रतिशत अर्थात् ६३ लाख ४८ हजार २ सय ७९ जनाले पूर्ण डोज खोप लगाएका छन् ।

स्वास्थ्य सेवा विभाग, बाल स्वास्थ्य तथा खोप शाखा प्रमुख सागर दाहालका अनुसार शनिबारसम्म १ करोड ४० लाख ४२ हजार ८ सय ८८ डोज खोप १८ वर्षमाथिका जनसंख्याका लागि सुरक्षित व्यवस्थापन गरिएको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा ८३ हजार ३ सय ७३ जनाले खोप लगाएका छन् । ‘खोप लगाउने पूर्वनिर्धारित लक्ष्य समयमै झन्डै पूरा भएको छ,’ स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. कृष्णप्रसाद पौडेलले भने, ‘खोपले संक्रमणको जोखिम कम गर्नुका साथै गम्भीर रोग र जटिलताबाट सुरक्षित बनाउँछ ।’

भारतले अनुदानअन्तर्गत गत माघ ८ गते दिएको १० लाख मात्रा कोभिसिल्ड खोपबाट नेपालमा देशभर खोप अभियान सुरु भएको थियो । टेकुस्थित शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका तत्कालीन निर्देशक डा. सागरकुमार राजभण्डारीले पहिलो खोप लगाएका थिए । फागुन २३ गते कोभाक्स सुविधाअन्तर्गत पहिलो खेपमा ३ लाख ४८ हजार मात्रा कोभिसिल्ड खोप आएको थियो । कोभाक्सबाट खोप आउने क्रम जारी नै छ । अहिलेसम्म विभिन्न अनुदान एवं खरिद गरेर १ करोड ७८ लाख ५८ हजारभन्दा बढी डोज खोप आइसकेको छ ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा. समीरकुमार अधिकारीका यसमध्ये कोभिसिल्ड २४ लाख ४८ हजार, अस्ट्राजेनेका १९ लाख ७५ हजार ८ सय ३०, जान्सेन १५ लाख ३४ हजार ८ सय ५० र भेरोसेल १ करोड १९ लाख डोज भित्रिएको हो ।

प्रकाशित : आश्विन १७, २०७८ ०७:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×