३५ बेडको अस्पतालमा ३०५ बिरामी : घरबाटै खाट लगेर उपचार- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

३५ बेडको अस्पतालमा ३०५ बिरामी : घरबाटै खाट लगेर उपचार

कपिलवस्तुमा झाडापखालाका बिरामी थपिँदै, दूषित पानीका कारण प्रकोप फैलिएको आशंका 
 १५ बेड क्षमताको अस्पतालमा १ सय ६५ जनाको उपचार, १ सय ५ जना डिस्चार्ज
मनोज पौडेल

बहादुरगन्ज, कपिलवस्तु — अस्पताल परिसरको प्रतीक्षालयमा बिरामीका लागि बेड हालिएको छ । बाँसका लौरालाई स्लाइन झुन्ड्याउन स्ट्यान्डका रूपमा प्रयोग गरिएको छ । नरिवलको डोरीमा लहरै ५/७ वटा स्लाइनका बोतल झुन्ड्याइएका छन् । खुला आकाशमुनि लस्करै छन्, झाडापखालाका बिरामी । आँप र पीपलको रूखमुनि ३५ जनाभन्दा बढी बिरामीको उपचार चलिरहेको छ । 


कृष्णनगर नगरपालिकाको बहादुरगन्जस्थित शिवराज अस्पतालको अवस्था हो यो । नगरका तीन वडाका ६ गाउँमा सोमबारदेखि फैलिएको झाडापखालाबाट बुधबारसम्म ३ सय ५ जना बिरामी उपचारका लागि अस्पताल आएका थिए ।

बहादुरगन्जकै १० निजी क्लिनिकमा एक सयभन्दा बढीले उपचार गराइरहेका छन् । सिकिस्त नभएका बिरामी घरमै उपचार गराइरहेका छन् । त्यस्ताको संख्या पनि २ सयभन्दा बढी रहेको स्वास्थ्यकर्मीले बताए । अहिले शिवराज अस्पतालमा मात्रै १ सय ६५ जनाको उपचार भइरहेको छ । ३५ जनालाई जिल्ला अस्पताल र प्रादेशिक अस्पताल रिफर गरिएको छ । बुधबार बेलुका ५ बजेसम्म १ सय ५ जना बिरामी डिस्चार्ज भएका छन् ।

कृष्णनगर–९, बहादुरगन्जका ७ वर्षीय आनस हलुवाईले बुधबार पखालाले थलिएर उपचारका लागि अस्पताल पुग्दा बेड पाएनन् । अस्पताल प्रशासनले भुइँमै राखेर उपचार गर्नुपर्छ भनेपछि उनका ठूलोबुबा जिब्राइमले घरबाटै खाट बोकेर अस्पताल पुगे । आनसले मात्र नभई बहादुरगन्जका ५/६ जनाले घरबाटै खाट ल्याएर अस्पताल परिसरको खुला आकाशमुनि उपचार गराइरहेका छन् । क्षमताभन्दा २० गुणा बढी बिरामी एक्कासि आएपछि अस्पताल अहिले अस्तव्यस्त बनेको छ । जता हेर्‍यो उतै बिरामी छन् । बरन्डा, इमर्जेन्सी, ड्रेसिङ रुम र गल्ली कहीं खाली छैन । १५ बेड क्षमताको अस्पतालमा बिरामीको भीड छ । एउटा बेडमा ३ जनासम्म राखेर उपचार भइरहेको छ ।

बुधबार मात्रै १ सय १० जना बिरामी भर्ना भएको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ । ‘अस्पताल सानो हुँदा साधन स्रोतको कमी छ,’ अस्पतालका निमित्त मेसु डा. मुकेश चौधरीले भने, ‘बढी सिकिस्त बिरामीको उपचारमा ध्यान दिएका छौं । बिरामीमध्ये सयभन्दा बढीको आईभी मेडिकेयरबाट उपचार गर्नुपरिरहेको छ ।’ मुखबाट औषधि उपचार सम्भव नहुँदा स्लाइनबाट गर्नुपरेको उनले बताए । बेड नपुगेपछि टेन्ट हाउसबाट १५ बेड भाडामा ल्याएको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ । ‘बिरामी बढ्दै गएका छन्,’ उनले भने, ‘अवस्था नियन्त्रणमा रहे पनि संवेदनशील छ ।’

बहादुरगन्जकी बित्तर धोबीका एकै घरका १० जना बिरामी भएका छन् । चार जनालाई अस्पताल भर्ना गर्नुपरेको उनले बताइन् । ‘बिराम हुने चीजवस्तु केही खाएका थिएनौं,’ उनले भनिन्, ‘कसरी एकैचोटि सबै बिरामी पर्‍यौं, अचम्म लागेको छ ।’ मंगलबार र बुधबार सिकिस्त भएका ३५ जनालाई थप उपचारका लागि सुविधा सम्पन्न तौलिहवा, भैरहवा र बुटवल रिफर गरिएको छ । ‘सुगरको बिरामी छु,’ बहादुरगन्जका भीमबहादुर क्षत्रीले भने, ‘खानपानमा निकै होसियारी अपनाउँछु । तर, बाबुछोरी एकैचोटि बिरामी पर्‍यौं ।’

बिरामीहरूमा पखाला लाग्ने, पेट दुख्ने, उल्टी हुने र कमजोरी हुने लक्षण देखिएका छन् । बिरामीको लक्षण कालाजारसँग मिल्दोजुल्दो भए पनि ल्याब परीक्षण नभएसम्म भन्न नसकिने जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख हेमराज पाण्डेले बताए । विभिन्न भौगोलिक क्षेत्रका पाँच जनाको दिसा परीक्षणका लागि बुटवल पठाइएको छ । अस्पतालमा जनशक्ति अभाव भएपछि कृष्णनगर नगरपालिका, कपिलवस्तु जिल्ला अस्पताल र प्रदेश मन्त्रालयले जनशक्ति पठाएको छ । ‘अहिले स्वास्थ्यकर्मीको टोली पर्याप्त छ,’ प्रमुख पाण्डेले भने, ‘अब बिरामीलाई छिटोछिटो उपचार गर्नेतर्फ लागेका छौं ।’

सुरुमा कृष्णनगर–७, ८ र ९ वडाका बहादुरगन्ज, सुखरामपुर, देवानगढिया, जमुनी, दयानगर, विजयनगर, जुमिला र डबरागाउँका बासिन्दा बिरामी परेका थिए । अहिले संक्रमण अरू ठाउँमा पनि फैलिएको छ । कृष्णनगरकै पुरुषोत्तमपुर र शिवानगरका सर्वसाधारण पनि बिरामी पर्न थालेको सूचना आएको नगर प्रमुख रजतप्रताप शाहले बताए । यहाँ फैलिएको महामारी कडा खालको भएको एक स्वास्थ्यकर्मीले बताए ।

एन्टिबायोटिकले पनि काम गर्दैन,’ उनले भने, ‘त्यही भएर बिरामी बढ्दै गएका छन् ।’ यहाँ धेरैजसो बिरामी ५ देखि ११ वर्षका छन् । त्यसपछि वृद्धवृद्धा प्रभावित भएका छन् । दूषित पानीका कारण प्रकोप फैलिएको आशंका गरिएको छ । खानेपानी संस्थान बहादुरगन्जले पाइप लाइन विस्तार गरेको ठाउँमा बढी बिरामी देखिएका छन् । स्वास्थ्यकर्मीको टोली गाउँगाउँमा अनुगमन गर्न पुगेको थियो । त्यहाँ उनीहरूले कतिपय ठाउँमा खानेपानीका पाइप टुटफुट भएको र लिक भएर पानी निस्किएको देखेको बताए ।

औषधि वितरण, बिरामीको हेरचाह र इमर्जेन्सीमा उपचार गर्दागर्दै अस्पतालका स्वास्थ्यकर्मी पनि थाकेका छन् । दुई दिनदेखि सुत्न नपाएको अस्पतालका मेसु चौधरीले बताए । ‘बुधबार बिहानबाट बढी जनशक्ति यताउताबाट थपिएका छन्,’ अस्पतालका इमर्जेन्सी फाँट प्रमुख अहेब रवि उपाध्यायले भने, ‘त्यसपछि अलि हल्का भएको छ ।’ बिरामीको उपचार गर्दागर्दै आफूसहित एक जना अनमी र दुई कर्मचारी पनि प्रकोपले थलिएको उनले बताए । ‘बिहानबाट १२/१५ पटक शौचालय जाँदाजाँदा ढल्न थालें,’ अनमी गीता भट्टले भनिन्, ‘औषधि खाँदा कामै गरेको छैन ।’ जीवनजल खाँदै बिरामीलाई औषधि वितरण गरिरहेको उनले बताइन् ।

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७८ ०८:३५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपाल–चीन सीमा वार्ता गर्न पहल

कूटनीतिक वार्ता गर्न परराष्ट्र मन्त्रालय र नेपालस्थित चिनियाँ दूतावासका पदाधिकारीबीच अनौपचारिक छलफल
जगदिश्वर पाण्डे

काठमाडौँ — नेपाल र चीनबीच सीमा सम्बन्धमा उब्जेका प्रश्नहरूका विषयमा दुईपक्षीय कूटनीतिक वार्ता गर्न अनौपचारिक गृहकार्य सुरु भएको छ । परराष्ट्र मन्त्रालय र नेपालस्थित चिनियाँ दूतावासका पदाधिकारीले सीमासम्बन्धी सवालका विषयमा अनौपचारिक कुराकानी गरेको मन्त्रालयका एक अधिकारीले जानकारी दिए । ‘अनौपचारिक पहल भइरहे पनि औपचारिक पत्राचार भने अहिलेसम्म भएको छैन,’ उनले भने । 

नेपाल–चीन सीमा सन्धि सन् १९६१ अक्टोबर ५ मा बेइजिङमा भएको थियो । उक्त सन्धिको दफा ४ मा ‘सन्धिपत्र गर्ने दुवै पक्षले दुई देशबीचमा सिमानाको औपचारिक रेखांकनपश्चात् सीमा सम्बन्धमा उत्पन्न हुने कुनै पनि विवाद दुवै पक्षद्वारा मैत्रीपूर्ण छलफलबाट समाधान गरिनेछन् भनी मन्जुर गरिएको छ’ भनिएको छ । त्यही सन्धिमा टेकेर दुई मुलुकहरूबीच कूटनीतिक वार्ता गर्न पहल भएको हो ।

गत वर्ष केपी शर्मा ओली नेतृत्वमा रहेको सरकारले परराष्ट्र मन्त्रालय र नेपालस्थित चिनियाँ दूतावासका प्रवक्ताले दुई मुलुकबीचमा कुनै सीमा समस्या नरहेको बताएका थिए । चिनियाँ राजदूत होउ यान्छीले मंगलबार दुई मुलुकबीच सीमा सम्झौता हस्ताक्षर भएको ६० वर्ष पुगेको अवसरमा ट्वीट गर्दै चीन–नेपाल सीमामा विवाद नरहेको उल्लेख गरेकी थिइन् ।

कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य तथा कर्णाली प्रदेशसभा सदस्य जीवनबहादुर शाही नेतृत्वको टोलीले गत वर्ष हुम्लाको लिमी लाप्चादेखि हिल्सासम्म स्थलगत भ्रमण गरेर ती क्षेत्रका केही भूमि चिनियाँ पक्षबाट मिचिएको दाबी गरेको थियो । शाहीले स्थलगत अध्ययनको प्रतिवेदन पार्टीको केन्द्रमा पनि बुझाएका थिए । कांग्रेसले ‘हुम्लामा सीमा मिचिएको तथ्य सार्वजनिक हुँदासमेत सरकार त्यसलाई ढाकछोप गर्न लागेको’ भन्ने अरोप लगाएको थियो । नेता शाहीले दोस्रो पटक कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीलाई समेत लिएर उक्त क्षेत्रको अवलोकन गराएका थिए ।

सीमा मिचिएको हो वा होइन भन्नेबारे अध्ययन गर्न प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको नेतृत्वमा रहेको गठबन्धन सरकारले गत भदौ १६ मा गृह मन्त्रालयका सहसचिव जयनारायण आचार्यको नेतृत्वमा समिति गठन गरेको थियो । नापी विभाग, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागको प्रतिनिधित्व रहेको उक्त समितिले गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँणलाई असोज १० मा स्थलगत अध्ययन प्रतिवेदन बुझाएको थियो । त्यही प्रतिवेदनका आधारमा गृह मन्त्रालयले परराष्ट्र मन्त्रालयलाई असोज १८ मा पत्राचार गरेको छ । पत्रमा सीमा सम्बन्धमा चीनसँग कूटनीतिक वार्ता गर्नका लागि सिफारिस गरिएको छ । समितिको प्रतिवेदन सार्वजनिक भने गरिएको छैन ।

परराष्ट्र मन्त्रालय र चिनियाँ दूतावासले भने उक्त प्रतिवेदन परराष्ट्रमा पुग्नुअघि नै सीमासम्बन्धी उब्जेका समस्यालाई कूटनीतिक रूपमा समाधान गर्नका लागि अनौपचारिक वार्ता गरेका हुन् । परराष्ट्र विज्ञ दिनेश भट्टराईले आफूले सुरुआतदेखि नै यस्ता समस्यालाई द्विपक्षीय रूपमा कूटनीतिक माध्यममार्फत हल गर्नुपर्ने बताउँदै आएको उल्लेख गरे । ‘सीमा समस्यालाई दुई मुलुकबीच भएको सन्धि र सम्झौतालाई टेकेर हल गर्नु नै उचित हुन्छ,’ उनले भने ।

सन् १९६१ मा भएको नेपाल–चीन सीमा सन्धिका आधारमा सन् १९६१–६२ मा नेपाल–चीन संयुक्त टोलीले सीमांकन गरेको थियो । त्यसपछि सन् १९६३ जनवरी २० मा दुई मुलुकबीचमा सीमा प्रोटोकलमा संयुक्त हस्ताक्षर भएको थियो । नेपाल–चीन सीमा १४ सय ३९ किलोमिटर रहेको छ । दुई मुलुकबीचको प्रोटोकल नवीकरण गर्न तेस्रो पटक सन् २००६ अप्रिल १७ मा ‘नेपाल–चीन संयुक्त सीमा समिति’ बनाइएको थियो ।

‘उक्त संयुक्त सीमा समितिले सीमाको अवलोकन, निरीक्षण, कार्यान्वयनसम्बन्धी प्राविधिक कार्य प्रायः सकेको छ । दोलखाको उत्तर कोर्लाङपारिको टिप्पाको सीमा मार्कर ५७ कुठाउँमा अवस्थित भएको र सगरमाथाको उचाइ नक्सामा घटी लेख्नुपर्छ भन्नेबारे छलफल भएको थियो,’ असोज १९ मा कान्तिपुर दैनिकमा प्रकाशित लेखमा सीमाविद् बुद्धिनारायण श्रेष्ठले उल्लेख गरेका छन् । दुवै मुलुकको संयुक्त टोलीले सन् २०२० डिसेम्बर ८ मा सगरमाथाको नयाँ उचाइ ८८४८.८६ मिटर तय गरी संयुक्त रूपमा घोषणा गरेको थियो ।

चीनका लागि पूर्वराजदूत टंक कार्की चीनसँगको सीमामा केही समस्या देखिए सीमा प्रोटोकलमा उल्लेख भएअनुसार दुवै देशको संयुक्त समितिमार्फत समाधान गर्न सकिने व्यवस्थालाई लत्याउँदै एकतर्फी रूपमा अध्ययन समिति गठन गर्नु नै गलत भएको मान्छन् । ‘केही समस्या भए सरकारले चीनसँग कूटनीतिक रूपमा द्विपक्षीय वार्ता गरेर वार्ता गर्न सक्थ्यो । समस्या आए यसो गर्ने भन्ने सीमा प्रोटोकलमै उल्लेख छ,’ उनले भने, ‘अहिले भारतसँग पनि सीमा समस्या भइरहेका बेला समस्या निकाल्न खोजिएको छ । यो कसैको उक्साहटमा भएको हुन सक्छ ।’

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७८ ०८:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×