कालीकोट कांग्रेसमा सबै नेतृत्व सर्वसम्मत- समाचार - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कालीकोट कांग्रेसमा सबै नेतृत्व सर्वसम्मत

नेताहरु भन्छन् '३० वर्षदेखि संसदीय चुनाव हारे पनि आन्तरिक प्रतिष्पर्धामा एकताको सन्देश दियौँ'
तुलाराम पाण्डे

कालिकोट — कालीकोट कांग्रेसले यसपटक वडादेखि जिल्लासम्म पार्टी नेतृत्व सर्वसम्मत चयन गरेको छ । जिल्लाका ८२ वडामध्ये पचालझरना ८ बाहेक सबैमा पुरुष सभापति छन् भने दलित समुदायका वडा सभापति पनि नगण्य छन् । ९ वटै स्थानीय तहका सभापति पनि गैरदलित पुरुष नै चयन भए ।

एक निर्वाचन क्षेत्र मात्र भएको कालीकोटमा २ वटा प्रदेश समिति छन् । प्रदेश क बाट कालीकोटका एकमात्र कांग्रेसबाट गाउँपालिका अध्यक्ष जितेका नन्दबहादुर सिंह सर्वसम्मत भए भने ख प्रदेश समितिको सभापतिमा रास्कोटका युवा आनन्द विक्रम शाही छनोट भए ।

कालीकोट कांग्रेसको सभापतिमा पाका नेता अम्मबहादुर शाही सर्वसम्मत भए । उनी सशस्त्र द्वन्द्वमा छोरा गुमाएका पीडित पनि हुन् । यसअघि जिल्ला उपसभापति भइसकेका शाही जुविथा निवासी हुन् । उनी ०४९ को स्थानीय चुनावमा जिविस सदस्य निर्वाचित भएका थिए । जिल्ला कार्य समितिको उपसभापतिमा मीनबहादुर बोगटी र नन्दबहादुर शाही घमन, सचिवमा प्रेस यूनियनका पूर्वअध्यक्ष नगेन्द्र विष्ट र महाबैका युवा मातृका सिंह, सहसचिवमा विद्यार्थी नेता भरतबहादुर मल्ललगायत सर्वसम्मत भए ।

२६ जना महाधिवेशन प्रतिनिधिमध्ये ११ जना महासमिति सदस्य छनोट गरेको कांग्रेसमा युवा, महिला, दलित र पाका उमेरका सबै नेता कार्यकर्ता अटाएका छन् । युवा नेता भुपेन्द्रजंग शाही, कालीबहादुर सहकारीलगायत महासमिति सदस्य बनेका छन् भने यस पटक दलित समुदायबाट निलो तिरुवा, मनबहादुर नेपाली, दलित महिलामा छाया सुनार छन् ।

त्यस्तै, समावेशी महिलामा तारा शाह, यशोदा शाही, दिलु बम, सुशिला बम शाही, धर्मा शाही, भावना शाही, कृष्णा शाहीलगायत छनोट भएको युवा नेता दमनबहादुर शाहीले बताए । उनले सभापतिसहित महाधिवेशन प्रतिनिधिमा पौडेल पक्षका १० र देउवा पक्षका १६ जना प्रतिनिधि छनोट भएको बताए । पौडेल पक्षले आफ्ना १२ र देउवा पक्षका १६ जना महाधिवेशन प्रतिनिधि छनोट भएको दावी गरेको छ ।

कालीकोट कांग्रेसले गुटभन्दा पार्टी माथि राखेर सबै तहमा सहमति, सहकार्य र एकतालाई आत्मसात गर्दै हार्दिकतासहित वडा, पालिका, प्रदेश, जिल्ला र महाधिवेशन प्रतिनिधि छनोट गरेको जनाएको छ । ३० वर्षदेखि लगातार संसदीय निर्वाचनमा पराजित बन्दैआएको कालीकोट कांग्रेसले सहमतिका आधारमा आन्तरिक नेतृत्व चयन गर्दै उदाहरण पेश गरेको कांग्रेसका नेताहरुले बताएका छन् ।

'कांग्रेसप्रति जनमत हुँदाहुँदै पनि पार्टीभित्रको आन्तरिक समस्याले चुनाव हार्दैआएका थियौँ,' संविधानसभा ०७० र संसदीय निर्वाचन ०७४ मा पराजित उम्मेदवार युवा नेता भुपेन्द्रजंश शाहीले कान्तिपुरसँग भने 'एकताबद्ध कांग्रेसलाई कसैले हराउन सक्दैन ।' उनले कालीकोटका धेरैजसो स्थानीय तहमा त अधिवेशन तोकिएको समयभन्दा पहिले नै सर्वसम्मत नेतृत्व चयन गरेर अधिवेशनको दिन घोषणा मात्र गरिएको सुनाए ।

तरुण दलका महासचिव समेत रहेका युवा नेता शाहीले कालीकोटमा समूहभन्दा पनि पार्टीका नेताको रुपमा सबैलाई जिम्मेवारी दिइएको बताए । 'यसपटक गुट भन्ने भएन्,' उनले थपे 'सबै तहमा एकताबद्ध काग्रेस निर्माण भएको छ, तयसको परिणम आगामी चुनावमा देखिनेछ ।' उनले कालीकोटमा स्थानीय तह, प्रदेश र प्रतिनिधिसभा सबै चुनावमा जित सुनिश्चित भएको पनि दावी गरे ।

'कालीकोटबाट एकताको सन्देश दिन सफल भयौँ,' उनले भनेका छन् । वडादेखि जिल्लासम्म सबै तहमा सर्वसम्मत नेतृत्व चयन हुँदा कांग्रेस मात्रै नभएर अरु दललाई समेत एकताको सन्देश गएको शाहीको भनाइ छ ।

शाहीका अनुसार गुट, फुट र अन्तरघातले थलिएको कालीकोट कांग्रेसका लागि यसपटक 'गर कि मर'को अवस्था भएकाले अधिवेशनमा सर्वसम्मत नेतृत्व चयन सम्भव भएको हो । कांग्रस नेता अशोकनाथ योगी भन्छन्, 'पार्टीभित्र चुनाव गरेर बाहिर पराजित हुने निर्वाचन लड्दै आयौँ । पाटीभित्रको चुनावभन्दा संसदीय चुनावलाई ख्याल गरेर पार्टीमा सबै समितिमा सर्वसम्मत गरेका हौँ ।' सबै उम्मेदवारले पार्टी हितका लागि त्याग गरेको उनको भनाइ छ ।

कालीकोटमा ०४८ सालपछि कांग्रेसले एउटा पनि चुनाव जित्न सकेको छैन । ०५१ को मध्यावधीमा एमालेका यज्ञराज न्यौपाने, ०५६ को आम निर्वाचनमा एमालेबाटै प्रेमबहादुर सिंह, ०६४ को पहिलो संविधानसभामा माओवादीका खड्गबहादुर विश्वकर्मा, दोश्रो संविधानसभा ०७० मा माओवादीकै महेन्द्रबहादुर शाही र ०७४ को चुनावमा नेकपाको तर्फबाट माओवादी केन्द्रका दुर्गबहादुर रावत उज्वल निर्वाचित भएका थिए । यस्तै ०४९ पछिका स्थानीय निकाय र तहका अधिकांश चुनाव पनि कांग्रेसले हार्दैआएको छ ।

प्रकाशित : आश्विन १८, २०७८ २०:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

छाउपडीविरुद्ध किशोरी

लालु, माल्कोट, कुमालगाउँ, कोटवाडा र रुप्सामा गठित समूहले ३ वर्षदेखि छाउपडीविरूद्ध सचेतना अभियान चलाइरहेका छन्
तुलाराम पाण्डे

कालीकोट — घरदेखि विद्यालयसम्म छुवाछूत हुने छाउपडी प्रथाविरुद्ध यहाँका किशोरीले अभियान थालेका छन् । कक्षाकोठामै छाउपडीविरुद्ध छलफल हुन थालेपछि यो प्रथा न्यून हुँदै गएको छ । ‘पहिले गुपचुपमै लुकाइने छाउपडी प्रथाविरुद्ध अहिले कक्षामै अन्तर्क्रिया चलाउन थालेका छौं,’ नरहरिनाथ–३ स्थित रमा माविकी कक्षा ९ की छात्रा कमला वुढाले भनिन्, ‘हाम्रो अभियानपछि अभिभावकले हामीलाई छाउगोठमा पठाउन हच्किएका छन् ।’ उनले छाउपडी भएको बेला घरभित्र बस्न नपाइने, दूध, दही तथा पोसिलो खानेकुरा खान नपाइने, घरका अरु सदस्यलाई छुन नपाइने चलन अझै कालीकोटका गाउँहरूमा कायम रहेको बताइन् ।

महिनावारी हुँदा खानाभन्दा बढी पिरलो सुत्ने ठाउँको हुने विद्यालयकी अर्की छात्रा ममता महताराले बताइन् । ‘घरको तुलनामा विद्यालयमा विभेद कम भए पनि महिनावारी स्वच्छतासम्बन्धी छुट्टै कोठा नहुँदा प्याड फेर्न कठिन हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘पहिले त छाउ भएको बेला विद्यालय पनि नआउने चलन थियो ।’ उनले घरमा आमाबाबुले नै महिनावारीसम्बन्धी कुसंस्कार भोग्दै र मान्दै आएकाले पूरै हटाउन कठिन भएको गुनासो गरिन् ।

विद्यालयको अगुवाइमा छाउ प्रथाविरुद्ध अभियान सञ्चालन गरेर लामो समयदेखि घरपरिवारलाई दबाब दिइरहेको विद्यालयमा गठित किशोरी समूहकी सचिव जमुना बुढाले बताइन् । विद्यालयमा महिनावारी भएको बेला विभेद नभए पनि समस्या परेको बेला धारामा पानी नहुने, कहिले प्याड पनि नभेटिने, प्याड फेर्ने सुरक्षित ठाउँ पनि नहुने समस्या रहेको उनको भनाइ छ । ‘प्याड माग्न अफिस कोठामा जान पनि अप्ठेरो लाग्छ,’ उनले भनिन्, ‘एक जनालाई चाहियो भन्दै ३/४ जना जान्छौं ।’

कोरोना महामारीका कारण लामो समयपछि खुलेका विद्यालयमा किशोरीहरूले हप्तामा एक दिन कक्षाकोठामै छाउ प्रथाविरुद्ध छलफल चलाउने गरेका छन् । मंगलबार कक्षाकोठामै सरोकारवालासँग भएको छलफलमा कक्षा ९ का ७५ विद्यार्थीमध्ये अधिकांशले खुलेरै भनाइ राखे गाउँपालिका र सहयोगी संघसंस्थाको सहयोगमा साबुन र सेनिटरी प्याडलगायतका सामान छात्राहरूलाई नियमित दिन सुरु गरिएको विद्यालयका प्रधानाध्यापक हरिशचन्द्र बटालाले बताए । ‘प्याडको व्यवस्था गरेपछि सबै छात्राहरूको पढाइ नियमित छ,’ उनले भने, ‘छात्राहरूले हप्तामा एकपल्ट कक्षामै महिनावारीबारे छलफल गर्न थालेपछि समुदायमा पनि महिनावारी बार्ने महिलाको संख्या घटेको छ ।’

विद्यालयको छलफलको निष्कर्ष घरमा पनि सुनाउने गरिएको अर्की छात्रा ममता विष्टले बताइन् । ३ वर्षदेखि लालु, माल्कोट, कुमालगाउँ, कोटवाडा र रुप्सामा गठन भएका किशोरी समूहले छाउपडीविरुद्ध सचेतनाका अभियान सञ्चालन गरिरहेको गाउँपालिका उपाध्यक्ष मनशोभा बुढाले बताइन् । उनका अनुसार छात्राहरूको अभियानले महिनावारी बार्ने, गोठमा सुत्नेलगायत चलनमा कमी आएको छ ।

८ वटा सामुदायिक विद्यालयलाई यो वर्ष १० लाखको सेनिटरी प्याड खरिद गरी वितरण गरिएको उनले जानकारी दिइन् । ‘पाका उमेरका महिलाले छोइछिटो गरे पनि नयाँ पुस्ताले छाउ बार्न छाडेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘उनीहरूको अभियानले कुसंस्कार हटाउन ठूलो मद्दत पुगेको छ ।’ नरहरिनाथमा भएका १५ वटा छाउगोठ ३ वर्षअघि नै प्रहरीको सक्रियतामा भत्काएको उनले बताइन् ।

छाउ बार्ने चलन हटेपछि जिल्लाभरिका किशोरीको विद्यालय नियमित बन्दै गएको शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ प्रमुख महेश देवकोटाले बताए । ‘अहिले त कक्षाकोठामा छात्रभन्दा छात्राको उपस्थिति बढी देखिन्छ,’ उनले भने, ‘सेनिटरी प्याडको सुविधा, छात्रामैत्री शौचालय र सरसफाइले छात्राको नियमितता बढाउन सहयोग गरेको छ ।’ किशोरीको सक्रियतामा महिनावारी र सरसफाइसम्बन्धी अभियान सञ्चालन गर्दा प्रभावकारी भएको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७८ ११:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×